Lalong umiigting ang alitan sa hangganan at ang pagtatalo kung sino ang sumusuporta kanino
Inakusahan ng mga awtoridad ng Taliban sa Afghanistan ang Pakistan na tumutulong sa mga armadong grupong kumokontra sa kanilang pamumuno, habang itinatanggi naman ng Islamabad ang paratang. Napukaw ang pansin sa mga akusasyon habang nag-aangkin ang mga grupo ng paglaban ng mga pag-atake sa buong Afghanistan at hinihimok naman ng Pakistan ang Kabul na supilin ang mga militanteng sinasabi nitong kumikilos mula sa teritoryo ng Afghanistan.
Mga Nilalaman
- Lalong umiigting ang alitan sa hangganan at ang pagtatalo kung sino ang sumusuporta kanino
- Ano ang mga pahayag ng mga grupo ng paglaban?
- Gaano katibay ang ebidensiya ng suporta ng Pakistan?
- Bakit hindi magkasundo ang Pakistan at Taliban?
- Gusto ba ng Pakistan na palitan ang Taliban?
- Bakit nag-iingat ang mga grupo ng oposisyon sa tulong mula sa ibang bansa
- Mahahalagang Punto
Inakusahan ni Amir Khan Muttaqi, ministro ng ugnayang panlabas ng Taliban, ang Pakistan na naglulunsad ng proyektong tinawag niyang pagsisikap na pal destabilisahin ang Afghanistan. Sinabi niyang libo-libong armadong tao ang nagtipon sa kahabaan ng Durand Line, ang hangganan ng dalawang bansa, upang pahinain ang katatagan sa Afghanistan. Itinuring na propaganda ng Ministry of Information ng Pakistan ang mga paratang.
Kasunod ang mga pahayag ng mga sagupaan sa pagitan ng mga puwersa ng Afghan Taliban at mga armadong grupo malapit sa hangganan. Noong Hulyo, sinabi ng Afghanistan Freedom Front (AFF) na nakipaglaban ito sa mga puwersa ng Taliban sa distrito ng Zebak, sa hilagang-silangang lalawigan ng Badakhshan. Nang maglaon, inangkin ng grupo ang mga pag-atake sa Nooristan at Kunar noong Oktubre. Sinabi naman ng isa pang grupo, ang Afghanistan United Front (AUF), na sinimulan nito ang mga operasyon sa Kandahar, isang lalawigan sa timog na karatig ng Pakistan.
Iginiit ng tagapagsalita ng Taliban na si Zabihullah Mujahid na tumawid mula sa distrito ng Chitral sa Pakistan ang mga mandirigmang sangkot sa karahasan sa Badakhshan at kalaunan ay bumalik doon. Inangkin din niyang kasama nila ang mga tauhan ng militar ng Pakistan. Itinanggi ng gobyerno ng Pakistan na lumahok ang mga tauhan nito. Ayon naman sa mga armadong grupo, nakabase sa loob ng Afghanistan ang kanilang mga mandirigma at wala silang natatanggap na suporta mula sa labas.
Bahagi ang alitan ng mas malawak na krisis sa seguridad. Sinasabi ng Islamabad na dapat kumilos ang Taliban laban sa mga armadong grupo, lalo na sa Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP), na umatake sa mga sibilyan at sundalong Pakistani, at sa Baloch Liberation Army (BLA), isang ipinagbabawal na grupong separatista na aktibo sa lalawigan ng Balochistan sa Pakistan. Itinatanggi ng Taliban na ginagamit ang teritoryo ng Afghanistan upang tumulong sa mga pag-atake sa Pakistan.
Ano ang mga pahayag ng mga grupo ng paglaban?
Magkahiwalay na grupo ang AFF at AUF, at inilalarawan sa kanilang mga pahayag ang lumalawak na saklaw ng armadong aktibidad. Nag-ulat ang AFF ng mga sagupaan sa hilagang-silangang Afghanistan. Ayon naman sa AUF, pinalalawak nito ang pakikibaka sa mga lalawigan sa timog gaya ng Kandahar at Helmand, na mahahalagang sentro ng kapangyarihan ng Taliban.
Ayon sa AUF, itinatag ito sa Estados Unidos noong 2023 at sinimulan nito noong Agosto 2026 ang kampanyang militar na tinawag na Operation Muharib. Ang lider nito na si Sami Sadat ay dating kumander ng special forces ng hukbo ng Afghanistan. Sinabi ng grupo na layunin nitong patalsikin sa kapangyarihan ang Taliban at ibalik ang sistemang konstitusyonal.
Sa pagitan ng Agosto 1 at Nobyembre 13, inangkin ng AUF ang 126 na pag-atake sa 22 sa 34 na lalawigan ng Afghanistan. Sinabi nitong 135 miyembro ng Taliban ang napatay at 60 ang nasugatan sa mga pag-atake. Inangkin ng grupo ang 37 pag-atake sa Kandahar at 27 sa Helmand. Sariling mga pahayag ng AUF ang mga bilang na ito ng nasawi at nasugatan.
Ipinahayag din ng grupo sa publiko ang mga pag-atake nito sa mga lugar-militar. Sinabi ng tagapagsalita nitong si Hilal Kakar na pinuntirya ng AUF ang isang pangkat ng hukbo ng Taliban sa Kandahar at isang base militar sa distrito ng Nawzad, Helmand. Noong Oktubre 26, inangkin ng grupo ang mga pag-atake sa anim na lalawigan, kabilang ang Badakhshan, Kandahar at Zabul.
Ayon sa bilang ng isang tagasubaybay ng mga sigalot, dumoble ngayong taon ang mga labanan at pag-atake ng mga armadong grupo, at kumalat ang mga ito mula sa 14 na lalawigan noong nakaraang taon tungo sa 28. Iniugnay nito sa AUF ang 44 porsiyento ng mga naitalang sagupaan at sinabing pinalawak din ng National Resistance Front at AFF ang kanilang aktibidad. Binibilang sa talaan ang mga naitalang sagupaan, samantalang ang bilang na 126 ng AUF ay tumutukoy sa mga pag-atakeng inangkin ng grupo, kaya magkaibang bagay ang inilalarawan ng dalawang sukatan.
Gaano katibay ang ebidensiya ng suporta ng Pakistan?
Iginigiit ng Taliban na hindi makakatawid sa hangganan ang mga grupo kasama ang kanilang mga mandirigma at suplay kung walang pahintulot ng Pakistan. Sinabi ni Shinkai Karokhail, dating mambabatas ng Afghanistan, na imposibleng maganap ang mga sinasabing pagtawid nang walang suporta ng Islamabad. Tinutukoy niya ang mga sagupaan sa Badakhshan at Nooristan.
Isa lamang interpretasyon sa heograpiya ng hangganan ang pananaw ni Karokhail, at hindi ito kapasyahang sinang-ayunan ng dalawang gobyerno. Itinanggi ng ministry of information ng Pakistan ang pagkakasangkot nito sa mga sagupaan, habang iginigiit naman ng mga grupo ng paglaban na nagmula sila sa mga Afghan sa loob ng bansa.
Iginiit ng Pakistani political analyst at dating senador na si Afrasiab Khattak na sinusuportahan ng Islamabad ang mga kalaban ng Taliban. Sinabi niyang bahagi ng patakaran ng Pakistan sa Afghanistan ang pagbisita ng mga ito sa kabisera ng Pakistan.
Dumarating sa Islamabad ang mga kalaban ng Taliban, nagsasagawa ng mga pulong, at bahagi ito ng patakaran ng Pakistan sa Afghanistan.
Ipinagkaiba ni Qandil Abbas, associate professor ng politika at ugnayang pandaigdig sa Quaid-i-Azam University sa Islamabad, ang tulong pampolitika at militar. Sinabi niyang maaaring suportahan ng Pakistan sa aspektong pampolitika ang mga kalaban ng Taliban, pero hindi sa aspektong militar.
Maaaring magbigay ang Pakistan ng suportang pampolitika sa mga kalaban ng Taliban, pero hindi ng suportang militar.
Sinabi ni Ali Ahmad Jalali, dating ministro ng interior ng Afghanistan, na maaaring gamitin ng Islamabad ang suporta sa oposisyon bilang panggigipit. Sa diplomasya, ang panggigipit ay isang bentaheng ginagamit upang hikayatin ang kabilang panig na baguhin ang mga ginagawa nito. Iniugnay ni Jalali ang posibleng estratehiyang ito sa kahilingan ng Pakistan na harapin ng Taliban ang TTP.
Nagbabala si Atta Mohammad Noor, dating gobernador ng Balkh at kalaban ng Taliban, na maaaring maging mga proxy ng mga dayuhang kapangyarihan ang mga grupo ng paglaban. Sumasalamin ang pangambang ito sa mas malawak na kawalan ng tiwala ng mga kalaban ng Taliban: maaaring malugod nilang tanggapin ang tulong, pero nangangamba silang bawiin ito kalaunan ng isang dayuhang gobyerno o gamitin ang mga grupo upang isulong ang sarili nitong mga layunin.
Bakit hindi magkasundo ang Pakistan at Taliban?
Sinasabi ng Pakistan na nagpaplano at naglulunsad ng mga pag-atake mula sa teritoryo ng Afghanistan ang TTP at BLA, at sinusuportahan sila ng Taliban. Itinatanggi ng Kabul ang paratang ng Pakistan na may ligtas na kanlungan ang TTP sa Afghanistan. Nagpalitan ng mga akusasyon ang dalawang gobyerno, habang lalo namang nagpalala sa tensiyon ang mga sagupaan sa hangganan at mga airstrike ng Pakistan sa loob ng Afghanistan.
Sa summit ng Economic Cooperation Organization sa Islamabad, sinabi ng ministro ng ugnayang panlabas ng Pakistan na si Ishaq Dar na kailangang tugunan ng mga awtoridad ng Afghanistan ang mga alalahanin sa seguridad ng mga kalapit na bansa, lalo na ang banta ng terorismo. Sinabi ng Pakistan na hindi inimbitahan ang Afghanistan sa pulong dahil hindi kinikilala ng Islamabad ang gobyerno ng Taliban.
Ayon kay Jalali, hinihiling ng Pakistan sa Taliban na kumilos laban sa isang grupong matagal na nilang kaugnay. Sinabi niyang maaaring kapusin ang Taliban sa kagustuhan at kakayahang labanan ang TTP, at binanggit ang magkatulad na ideolohiya at dating pagtutulungan ng mga ito. Ayon sa kanya, maaaring kabilang pa nga sa mga mandirigma ng TTP ang ilang miyembro ng Afghan Taliban.
Dati, inasahan ng Pakistan na magiging malapit na katuwang nito ang Taliban matapos nitong tulungan ang kilusan sa mga naunang panahon, sabi ni Jalali. Ayon sa kanya, nagbigay ang Islamabad sa Taliban ng kanlungan at suportang pampolitika, diplomatiko at militar, sa pag-asang makikipagtulungan ito matapos makabalik sa kapangyarihan noong 2021. Hindi natupad ang inaasahang ito.
May mga praktikal na epekto ang alitan sa seguridad para sa Pakistan, bukod pa sa mga akusasyon. Matagal nang sarado mula Oktubre 2025 ang mga tawiran ng Pakistan sa Torkham at Chaman, kaya napag-iisipan ng mga negosyanteng Afghan ang paggamit ng mga rutang dumaraan sa Iran at Gitnang Asya. Ipinakita rin ng babala ng Pakistan tungkol sa hangganan kung paano ipinresenta ng Islamabad ang mga banta mula sa Afghanistan bilang dahilan para maging handa sa aksiyong militar.
Gusto ba ng Pakistan na palitan ang Taliban?
Hindi naniniwala si Jalali na sinusubukan ng Islamabad na patalsikin sa kapangyarihan ang Taliban. Sinabi niyang mas malamang na gumamit ang Pakistan ng panggigipit upang makuha ang pakikipagtulungan laban sa TTP kaysa magluklok ng ibang gobyerno sa Kabul. Nagdududa rin ang ibang tagamasid na kaya o nais ng Pakistan na ibagsak ang Taliban.
Ayon kay Malek Sitez, isang Afghan researcher sa ugnayang pandaigdig, nawalan na ng impluwensiya ang Pakistan sa Kabul. Lalo pang nagdagdag sa pagkadismaya ng Islamabad ang mas malapit na ugnayan ng Taliban sa India, matagal nang karibal ng Pakistan sa rehiyon. Itinaas ng India ang teknikal na misyon nito sa Kabul sa antas ng embahada noong Oktubre 2025, bagaman hindi nito pormal na kinilala ang gobyerno ng Taliban.
Pinalawak din ng Taliban ang pakikipag-ugnayan nito sa ibang mga bansa. Pormal na kinilala ng Russia ang kanilang gobyerno noong Hulyo 2025. Noong Nobyembre 12, 2026, bumisita sa Kabul si Alexei Overchuk, bise punong ministro ng Russia, para sa mga pag-uusap tungkol sa kalakalan at pamumuhunan. Ayon sa pahayag ng gobyerno ng Afghanistan, lumampas sa US$349 milyon ang kalakalan ng dalawang bansa sa unang walong buwan ng 2026, mahigit doble ng halaga sa kaparehong panahon noong nakaraang taon.
Hindi nangangahulugan ng alyansang panrehiyon ang mga ugnayang iyon, pero nagbibigay ang mga ito sa Kabul ng mas maraming pagpipilian. Natapos ang pulong ng Moscow Format tungkol sa Afghanistan noong Oktubre 5 nang walang magkasanib na pahayag—unang pagkakataon ito mula nang magsimula ang forum noong 2017—na nagpapakita ng hindi pagkakasundo tungkol sa terorismo at kung sino ang may pananagutan sa kawalan ng seguridad sa rehiyon. Nananatiling mahalagang kapitbahay at pangunahing daan patungo sa dagat ang Pakistan, ngunit itinutulak ng paulit-ulit na pagsasara ng hangganan at mga alitan ang mga negosyante at opisyal ng Afghanistan na tumingin sa ibang lugar.
Inilarawan ni Khattak ang Taliban bilang patuloy na barahang pampolitika ng gobyerno at military intelligence ng Pakistan sa kompetisyon sa rehiyon. Kaakibat ng pananaw na ito ang posibilidad na suportahan ng Islamabad ang mga kalaban ng Taliban upang gipitin ang mga awtoridad sa Kabul. Hindi magkasalungat ang dalawang ideyang ito: maaaring maghangad ang Pakistan na magkaroon ng panggigipit laban sa Taliban nang hindi gustong palitan ang mga ito.
Bakit nag-iingat ang mga grupo ng oposisyon sa tulong mula sa ibang bansa
Maaaring ituring ng mga armadong grupo ng paglaban na kapaki-pakinabang ang suporta ng Pakistan, pero nagdududa ang ilang kalaban ng Taliban na magtatagal ito. Sinabi ng political analyst na si Aziz Barez na maaaring tanggapin ng ilan ang tulong, ngunit ituring na pansamantalang pagsisikap ang kasalukuyang paninindigan ng Pakistan upang makakuha ng mga konsesyon mula sa Taliban.
Walang garantiya na malulutas bukas ang mga problema sa pagitan ng Pakistan at Taliban at muli silang magiging matalik na magkaibigan.
Ipinapakita ng pag-iingat na ito ang pabagu-bagong ugnayan ng Pakistan sa mga kilusang Afghan sa loob ng ilang dekada. Binanggit ni Khattak ang dating suporta ng Pakistan sa mga grupong Afghan na lumaban sa mga puwersang Sobyet, ang sumunod na suporta nito sa Taliban laban sa gobyernong pinamunuan ng mga dating mujahideen, at ang suporta sa Taliban sa loob ng dalawang dekadang digmaan laban sa koalisyong pinamunuan ng Estados Unidos at sa dating gobyerno ng Afghanistan.
May hiwalay ding hamon ang mga grupo ng paglaban: kung kaya nilang bumuo ng malawak na kilusang pampolitika sa halip na umasa sa mga armadong pag-atake o tulong mula sa ibang bansa. Ayon sa AUF, lumawak na ito sa 22 lalawigan at mas masigasig nitong ipinahahayag sa publiko ang mga pahayag nito kumpara sa ibang grupo. Ipinapakita rin ng mas malawak na talaan ng sigalot na mas maraming lalawigan ang apektado, ngunit wala sa dalawang sukatan ang nagsasabi kung gaano kalawak ang suporta ng mga grupo sa mga ordinaryong Afghan.
Patuloy namang humahawak sa kapangyarihan ang Taliban at sinusupil ang armadong paglaban at hindi pagsang-ayon sa politika mula nang bumalik ito sa Kabul. Noong Nobyembre 17, nag-alok ang lider na si Hibatullah Akhundzada ng mga posisyon sa gobyerno sa mga kalaban batay sa kakayahan at merito. Tinanggihan ng mga personalidad ng oposisyon ang alok at iginiit na magiging mga opisyal lamang sila sa ilalim ng awtoridad ng Taliban, sa halip na mga katuwang na may kabahagi sa kapangyarihan.
Iniugnay ni Yasin Zia, lider ng AFF, sa armadong paglaban ng grupo ang mga pahayag ni Akhundzada at sinabing nais ng mga kalaban ang sistemang pampolitika kung saan nasa mamamayan ang soberanya. Inilarawan naman ni Fazl Ahmad Manawi, miyembro ng National Resistance Front, ang alok bilang pagtatalaga sa mga posisyon, hindi pakikipagtuwang.
Ayaw niya ng mga katuwang; gusto niya ng mga tauhan sa gobyerno.
Hindi pa nasasagot ng magkakasalungat na pahayag ang mahahalagang tanong. Itinatanggi ng Pakistan ang pagtulong nito sa mga armadong grupong kumokontra sa Taliban, at itinatanggi naman ng Taliban na nagbibigay ito ng kanlungan sa mga militanteng umaatake sa Pakistan. Mula mismo sa grupo ang mga pampublikong bilang ng nasawi sa mga operasyon ng AUF, samantalang sinusubaybayan sa mas malawak na bilang ng sigalot ang mga naitalang sagupaan. Wala pang inanunsiyong susunod na pulong o takdang panahon para lutasin ang pangunahing alitan sa seguridad.
Mahahalagang Punto
- Inakusahan ng Taliban ang Pakistan ng pagsuporta sa mga armadong grupong kumokontra sa kanilang pamumuno. Itinatanggi ng Islamabad ang paratang.
- Inangkin ng AUF ang 126 na pag-atake sa 22 lalawigan sa pagitan ng Agosto 1 at Nobyembre 13, 2026, at sinabing 135 miyembro ng Taliban ang napatay at 60 ang nasugatan.
- Ayon sa talaan ng isang tagasubaybay ng mga sigalot, kumalat ang mga labanan mula sa 14 na lalawigan noong nakaraang taon tungo sa 28 ngayong taon.
- Nais ng Pakistan na kumilos ang Taliban laban sa TTP at BLA. Itinatanggi ng Kabul ang paratang na ginagamit ang teritoryo ng Afghanistan upang tumulong sa mga pag-atake sa Pakistan.
- Inilalarawan ng mga analyst ang posibleng suporta ng Pakistan bilang paraan ng panggigipit, habang nagdududa naman ang iba na nais ng Islamabad na patalsikin sa kapangyarihan ang Taliban.
- Nananatiling nag-iingat ang mga kalaban ng Taliban dahil maaaring pansamantala lamang ang anumang suporta ng Pakistan at nakatali ito sa alitan ng Islamabad at Kabul.






