Nakipagkita si Imran Khan sa Abogado Pagkaraan ng Pitong Buwan Habang Hirap ang PTI na Magkasundo sa Estratehiya para sa Pagpapalaya sa Kanya

Apatnapung Minuto para Talakayin ang Ilang Buwang mga Kaso sa Hukuman

Nakipagkita noong Lunes ang dating punong ministro ng Pakistan na si Imran Khan sa kanyang abogado, si Barrister Salman Safdar, nang humigit-kumulang 40 minuto sa Adiala Jail sa Rawalpindi. Tinapos nito ang pitong buwang kawalan ng direktang ugnayan nila habang patuloy na dumarami ang mga kasong legal, alalahanin sa kalusugan at alitan sa loob ng kanyang partido.

Ayon kay Safdar, nagsimula ang pulong bandang 4:30 ng hapon at dumalo rin dito ang asawa ni Khan na si Bushra Bibi, na hindi niya nakikita sa loob ng 11 buwan. Kapwa sila nagbigay kay Safdar ng mga bagong tagubilin tungkol sa mga usaping legal at naglahad ng kalagayan ng kanilang kalusugan at pamumuhay sa bilangguan.

Nakakulong si Khan, 74, mula noong Agosto 2023. Sinabi ng kanyang partidong Pakistan Tehreek-e-Insaf, o PTI, na isinagawa ang konsultasyon matapos maghain ng ilang kahilingan para atasan ng mga hukuman ang pagbibigay sa kanya ng pagkakataong makipagkita. Naibalik ng pulong ang ugnayan niya sa abogadong humahawak sa mga kaso niya, ngunit sinabi ni Safdar na hindi sapat ang itinakdang oras para talakayin ang lahat ng usaping legal.

Naganap ang konsultasyon habang hindi nagkasundo ang komiteng pampulitika ng PTI sa estratehiya para mapalaya ang nagtatag nito. Nagplano ang mga miyembro ng isa pang pulong sa loob ng dalawang araw, habang bahagi ng kanilang talakayan ang mga pagtatalo tungkol sa naging pagganap ng pamunuan at isang panloob na abiso sa pagdidisiplina.

Nananatiling kaugnay rin sa mga alalahanin tungkol sa paningin ni Khan at sa pagpapatupad ng mga utos ng hukuman hinggil sa pagbisita ng pamilya, ehersisyo, babasahin at iba pang pasilidad sa bilangguan ang pagbibigay sa kanya ng pagkakataong makipagkita. Pinahintulutan ng Islamabad High Court ang mga pulong nang dalawang beses sa isang linggo, tuwing Martes at Huwebes, ngunit mahigpit pa ring nilimitahan nitong mga nakaraang buwan ang pagbisita ng mga kapamilya at lider ng partido.

Mga Tinalakay ni Safdar sa Mag-asawa

Dumalo si Safdar sa pinakahuling pulong bilang abogado ni Khan, at naroon din si Bushra Bibi. Sinabi ni Sheikh Waqas Akram, kalihim sa impormasyon ng sentral na tanggapan ng PTI, na nakatuon ang talakayan sa mga paglilitis at mga tagubilin sa paghawak ng mga kaso, hindi sa mga usaping pampulitika.

Inilarawan ni Safdar ang konsultasyon sa isang post sa X at sinabing ibinahagi sa kanya ng dalawang nakakulong ang kanilang kalagayan at nagbigay ng mga tagubilin:

Hindi sapat ang sesyon para talakayin ang lahat ng kaso at usaping legal. Ikinuwento nila sa akin ang kalagayan ng kanilang kalusugan at pamumuhay at nagbigay ng mga bagong tagubilin tungkol sa ilang usaping legal at kaso.

Hindi isiniwalat ng abogado ang nilalaman ng mga tagubiling iyon. Tinatayang 40 hanggang 45 minuto naman ang itinagal ng pulong, ayon kay Akram, at sinabi niyang napakaikli ng panahong iyon para talakayin ang maraming kaso matapos ang mahabang pagkaantala.

Hinaharap nina Khan at Bushra Bibi ang mga paglilitis kaugnay ng mahigit sa isang hatol, bukod pa sa iba pang nakabinbing kaso. Dahil dito, nangangailangan ang konsultasyon ng magkakahiwalay na pasya tungkol sa mga apela, aplikasyon sa hukuman at mga legal na tugon. Ipinahihiwatig ng salaysay ni Safdar na nakakuha siya ng ilang tagubilin, samantalang hindi na natalakay ang iba pang usapin dahil sa kakulangan ng oras.

Nakipagkita rin noon si Safdar kay Khan alinsunod sa mga direktiba ng Korte Suprema, bilang amicus o taong itinalaga para tumulong sa isang hukuman. Naiiba ang tungkuling iyon sa pagiging sariling abogado ng nasasakdal, na kinabibilangan ng pagtanggap ng kumpidensiyal na mga tagubilin at paghahanda sa kaso ng kliyente.

Madalas Nang Tinutugunan ng mga Utos ng Hukuman ang Pagbibigay ng Pagkakataong Makipagkita

Ilang ulit nang nakialam ang Islamabad High Court tungkol sa mga pulong kay Khan at Bushra Bibi. Saklaw ng mga direktiba nito kapwa ang mga legal na konsultasyon at ang mga kondisyong kinalalagyan ng mag-asawa.

Noong Hunyo 18, inatasan ng hukuman ang abogadong heneral ng Islamabad na tiyaking makakapagkita sila ng legal na abogado sa loob ng pitong araw. Layunin nitong makumpleto ang mga pormalidad na legal at maihain ang mga apela laban sa mga hatol sa kasong Al-Qadir Trust na nagkakahalaga ng £190 milyon.

Noong Setyembre 2, inatasan ng hukuman ang mga awtoridad ng Adiala Jail na tiyakin ang makabuluhang pakikisalamuha sa ibang tao, pagbisita ng pamilya, ehersisyo, babasahin at iba pang pasilidad. Sinabi nitong hindi pahintulot ang legal na pagkakakulong para pagkaitan ang mga bilanggo ng dignidad pantao nang walang sapat na dahilan.

Kabilang sa mahahalagang pangyayari sa alitan tungkol sa pagbibigay ng pagkakataong makipagkita ang:

• Pebrero 10: Nakipagkita si Safdar kay Khan alinsunod sa mga direktiba ng Korte Suprema matapos ihayag ang mga alalahanin tungkol sa kalusugan ni Khan.
• Abril: Muli siyang nagsagawa ng legal na konsultasyon matapos maglabas ng utos ang Islamabad High Court. Abril 8 ang petsa ng dati niyang pulong na iniulat sa publiko, bagaman Abril 9 din ang binanggit para sa konsultasyong iyon.
• Hunyo 18: Iniutos ng Islamabad High Court na makipagkita sa mag-asawa ang kanilang mga legal na abogado sa loob ng pitong araw.
• Setyembre 2: Naglabas ang hukuman ng mga direktiba tungkol sa pakikisalamuha sa ibang tao, pagbisita ng pamilya at mga pasilidad sa bilangguan.
• Lunes: Nakipagkita si Safdar kina Khan at Bushra Bibi nang humigit-kumulang 40 minuto matapos ang paulit-ulit na mga kahilingan.

Ipinakikita ng mga paulit-ulit na aplikasyon na naging tuluy-tuloy na usaping legal ang mismong pagbibigay ng pagkakataong makipagkita. Nagtakda ang hukuman ng iskedyul ng mga pulong, habang patuloy namang humihingi ng mga utos para maisagawa ang mga iyon ang mga abogado at kamag-anak.

Maraming Kaso ang Nagpapakomplikado sa Pagsisikap na Mapalaya Siya

Saklaw ng pagkakakulong kay Khan ang ilang kasong magkakaiba ang mga alegasyon at yugto ng proseso. Hinatulan siya noong 2023 ng tatlong taong pagkakakulong dahil hindi niya isiniwalat ang mga detalye ng mga regalong natanggap sa pamamagitan ng Toshakhana, sistema ng Pakistan sa pangangasiwa ng mga regalong ibinibigay sa mga opisyal ng pamahalaan.

Hinatuang makulong nang tig-14 na taon sina Khan at Bushra Bibi sa kasong korapsyon na nagkakahalaga ng £190 milyon kaugnay ng Al-Qadir Trust. Inaresto si Bushra Bibi noong Enero 17, 2025, nang hatulan ang mag-asawa sa kasong iyon.

Sinundan ito ng isa pang hatol sa kasong Toshakhana-II noong Disyembre 20, 2025. Kaugnay ang mga alegasyon sa iligal na pag-iingat ng isang set ng alahas na Bulgari na ibinigay ng prinsipe ng Saudi Arabia nang bumisita siya sa bansa sa opisyal na pagbisita.

Iniulat na 10 taon ang sentensiya ni Khan at pitong taon naman ang kay Bushra Bibi para sa hatol na iyon, bagaman iniulat din ang sentensiyang 17 taon. Hindi pa malinaw sa mga pampublikong ulat tungkol sa pinakahuling pulong ang eksaktong pagkakahati ng mga sentensiya.

Mayroon ding mga nakabinbing paglilitis si Khan sa ilalim ng Anti-Terrorism Act kaugnay ng mga protesta at kaguluhan noong Mayo 9, 2023. Hiwalay ang mga paglilitis na iyon sa mga hatol na may kaugnayan sa mga regalo at sa Al-Qadir Trust.

Para sa PTI, nangangailangan ang pagpapalaya kay Khan ng pagtutok sa ilang paglilitis, hindi lamang sa iisang kaso. Maaaring kuwestiyunin ang isang hatol sa pamamagitan ng apela, na humihiling sa mas mataas na hukuman na suriin ang pasya. Partikular na iniugnay ng utos noong Hunyo tungkol sa pagbibigay ng pagkakataong makipagkita ang mga legal na konsultasyon sa kakayahan ng mag-asawa na ihain ang mga apelang iyon.

Nananatiling Alalahanin ang Paggamot sa Mata at Pakikipag-ugnayan sa Pamilya

Napabilang sa mga tinalakay noong Lunes ang kalusugan ni Khan, bagaman sinabi ng PTI na pangunahing layunin ng pulong ang pagtalakay sa mga usaping legal. Nalaman ng publiko noong huling bahagi ng Enero na mayroon siyang right central retinal vein occlusion, o CRVO.

Nangyayari ang CRVO kapag nabara ang pangunahing ugat na nagdadala ng dugo palayo sa retina. Ang retina ay ang bahaging sensitibo sa liwanag sa likod ng mata. Maaaring magdulot ng pagdurugo at pamamaga ang pagbabara na nakaaapekto sa paningin.

Sumailalim si Khan sa mga pamamaraan sa mata sa Pakistan Institute of Medical Sciences na pinamamahalaan ng pamahalaan, na kilala bilang PIMS. Hiniling ng kanyang pamilya na ilipat siya sa ospital na kanyang pinili.

Nagpahayag ng pag-aalala ang komiteng pampulitika ng PTI sa mga ulat na maaaring ilipat sa ospital sina Khan at Bushra Bibi. Nanawagan ito na ipatupad ang mga utos ng Korte Suprema tungkol sa pagpapagamot kay Khan, na bigyan ang kanyang pamilya ng impormasyon tungkol sa kalusugan niya at na pahintulutang makipagkita sa kanya ang mga kamag-anak.

Magkaugnay sa mga kahilingan ng komite ang pagpapagamot at pagbisita ng pamilya: nais ng mga kamag-anak na malaman ang kalagayan ni Khan at pahintulutan ding makita siya. Nabigyan ng pulong kay Safdar ang mag-asawa ng pagkakataong direktang ilahad sa isang abogado ang kalagayan ng kanilang kalusugan, ngunit walang detalyadong natuklasang medikal na isiniwalat matapos ang konsultasyon.

Nabalam ang Estratehiya ng PTI para sa Pagpapalaya Dahil sa mga Alitang Panloob

Napagkasunduan ng komiteng pampulitika ng PTI na muling magpulong sa loob ng dalawang araw at iisa lamang ang pag-uusapan: kung paano mapapalaya si Khan. Kasunod ito ng maiinit na palitang nagtulak sa partido na magtapos nang walang iisang napagkasunduang hakbangin.

Ipinahayag ng ilang miyembro, kabilang si Malik Aamir Dogar, ang kanilang pagtutol kay Barrister Gohar Ali Khan, tagapangulo ng PTI, at ang pagkadismaya sa kanyang naging pagganap. Iniulat namang inakusahan ni Salman Akram Raja, kalihim-heneral ng partido, ang isang grupo sa loob nito na labis na nagbibigay-halaga sa partidong parlyamentaryo, o mga halal na mambabatas ng PTI.

Hinimok ni Noor-ul-Haq Qadri si Raja na gumamit ng mas mahinahong pananalita. Inilantad ng mga palitang ito ang hindi pagkakasundo kung paano dapat gamitin ng sentral na pamunuan ng partido at ng mga kinatawan nito sa parlamento ang kanilang impluwensiya habang nakakulong si Khan.

May isa pang pagtatalo tungkol sa planong pagpapaliwanag sa senador na si Mashal Yousafzai. Sa pamamagitan ng ganitong abiso, hinihiling sa isang miyembro ng partido na tumugon sa mga alalahanin tungkol sa kanyang asal. Matagal na tinalakay ng mga dumalo kung sino ang dapat maglabas nito, ngunit walang pumayag na managot sa pagpapasya.

Tumanggi si Firdous Shamim Naqvi, pangalawang kalihim-heneral, na maglabas ng abiso. Tumanggi rin si Akram at sinabing bilang tagapagsalita, maaari siyang maglabas ng mga pahayag. Pagkatapos, tinanong ng mga miyembro kung bakit hindi inaasikaso nina Gohar o Raja ang usapin.

Binibigyan ng ipinangakong susunod na pulong ang PTI ng pagkakataong magkasundo sa kanilang hakbangin sa malapit na panahon. Sa ngayon, inihayag ng partido ang layunin nitong mapalaya si Khan ngunit hindi pa napagpapasyahan ang praktikal na estratehiya.

Kinuwestiyon ng Partido ang mga Pagdakip at Iniulat na Pagsalakay

Kinondena ng komite ng PTI ang pagkakakulong sa punong ministro ng Khyber Pakhtunkhwa, sa tagapagsalita ng panlalawigang kapulungan at sa iba pang mambabatas. Tinawag nitong ilegal ang kanilang pagkakakulong at sinabing binabalewala ng pagpigil sa mga halal na kinatawan ang mandatong ibinigay ng publiko.

Kinondena rin ng komite ang mga iniulat na pagsalakay at pinsala sa mga tahanan ng dating pederal na ministro na si Omar Ayub Khan, Sher Ali Arbab, Shah Ahmad at iba pang lider. Nagpahayag ito ng pag-aalala sa umano'y panliligalig sa mga manggagawa ng partido at mga pagsalakay sa kanilang mga tahanan.

Kasabay ng mga alegasyong iyon ang mga panawagang palayain si MNA Adil Bazai, iba pang miyembro ng PTI at mga taong ikinulong sa ilalim ng batas na Maintenance of Public Order. Ang MNA ay miyembro ng Pambansang Asamblea ng Pakistan.

Pinahihintulutan ng batas na Maintenance of Public Order ang mga awtoridad na mag-utos ng preventibong pagkakakulong dahil sa mga usaping pangkaayusan ng publiko. Tinututulan ng PTI ang paggamit ng kapangyarihang iyon laban sa mga miyembro nito, bukod pa sa mga pag-arestong kaugnay ng mga kasong kriminal.

Sinabi ng komite na muling inaresto ang ilang lider ng partido matapos silang mapalaya sa bisa ng mga utos ng hukuman. Iginiit nitong hindi dapat humantong sa pagmamaltrato ang pagkakaiba-iba ng pananaw sa politika at nanawagan itong igalang ang mga pasya ng mga hukuman. Inilalahad ng mga pahayag na ito ang paninindigan ng PTI tungkol sa mga pagkakakulong at iniulat na pagsalakay.

Pumasok din sa Talakayan ang Seguridad at Presyo ng LPG

Tinalakay rin ng komite ng PTI ang terorismo at gastusin ng mga sambahayan, kaya lumawak ang usapan lampas sa pagkakakulong kay Khan. Inilarawan nito ang pagdami ng terorismo bilang malaking hamong nangangailangan ng seryoso at epektibong pagkilos.

Sinabi ng komite na pananagutan ng estado ang pagprotekta sa buhay at ari-arian. Nanawagan din ito na iwasan ang paggamit ng mga hakbang laban sa terorismo para sa pampulitikang pagmamaltrato, kaya iniugnay nito ang mga alalahanin sa seguridad sa pagtutol sa pagtrato sa mga miyembro ng partido.

Sa usapin ng gastusin sa pamumuhay, iginiit ng PTI na ang liquefied petroleum gas, o LPG, na binibili sa halagang Rs238 kada kilo ay ibinebenta nang hanggang Rs700. Ginagamit ang LPG sa pagluluto at pagpapainit, kaya maaaring direktang magpataas ng gastusin ng mga sambahayan ang pagtaas ng presyo nito.

Batay sa dalawang halagang binanggit ng komite, may diperensiyang Rs462 kada kilo. Halos 2.94 na ulit ng sinasabing presyong bili na Rs238 ang presyong tinging Rs700. Nanawagan ang komite ng imbestigasyon sa agwat at aksiyon laban sa labis na tubo.

Nananawagan din ang PTI ng ginhawa sa presyo ng kuryente at petrolyo, pati mga hakbang para mapababa ang halaga ng mga pangunahing bilihin. Isinasama ng mga kahilingang iyon sa adyenda ng partido ang mga gastusin ng sambahayan, kasabay ng pagbisita sa bilangguan at mga paglilitis, kahit hati pa rin ang pamunuan tungkol sa agarang kampanya para mapalaya si Khan.

Mahahalagang Punto

• Nakipagkita si Salman Safdar kay Imran Khan nang humigit-kumulang 40 minuto matapos ang pitong buwang walang direktang pulong.
• Dumalo sa konsultasyon si Bushra Bibi; unang beses niyang nakipagkita kay Safdar sa loob ng 11 buwan.
• Tinalakay ng mag-asawa ang kalusugan, mga kondisyon sa bilangguan at mga legal na tagubilin. Sinabi ni Safdar na hindi sapat ang oras para talakayin ang lahat ng kaso nila.
• Ilang ulit nang nag-utos ang Islamabad High Court na bigyan sila ng pagkakataong makipagkita sa mga abogado at kapamilya at gumamit ng mga pasilidad sa bilangguan.
• Magpupulong muli ang komiteng pampulitika ng PTI sa loob ng dalawang araw para talakayin ang pagpapalaya kay Khan, matapos hadlangan ng mga alitang panloob ang pagkakasundo.
• Nananawagan din ang partido para sa akses sa pagpapagamot, kinuwestiyon ang mga pagkakakulong at iniulat na pagsalakay, at humiling ng hakbang laban sa mataas na presyo ng LPG at iba pang gastusin ng mga sambahayan.