Naghahanap si Rahman ng mga Mamumuhunang Hapones Habang Pinalalawak ng Tokyo Summit ang Kooperasyon sa Enerhiya, mga Daungan at Trabaho

Namayani sa mga pag-uusap sa Tokyo ang pamumuhunan at trabaho

Inanyayahan ni Punong Ministro Tarique Rahman ng Bangladesh ang mga mamumuhunan, negosyo at institusyong pampinansyal ng Japan na mamuhunan sa Bangladesh matapos ang pakikipag-usap niya kay Punong Ministro Sanae Takaichi ng Japan sa Tokyo noong Oktubre 27, 2026. Kabilang sa mga larangang nangakong pagtitibayin ng mga lider ang kooperasyon ang enerhiya, teknolohiya ng impormasyon at komunikasyon, mga riles, imprastraktura at mga daungang malalim ang katubigan.

Sa magkasanib na news conference sa Kantei, ang tanggapan ng punong ministro ng Japan, sinabi ni Rahman na nagpalitan sila ng mga kasunduan at memorandum of understanding sa apat na araw niyang pagbisita. Aniya, ilalahad sa isang magkasanib na pahayag ang mga kinalabasan ng summit at mga prayoridad na pinagkasunduan. Hindi niya binanggit sa kanyang mga pahayag ang bilang, buong mga tuntunin at pinansiyal na halaga ng mga instrumentong pinagpalitan.

Pinag-ugnay ng pulong ang tatlong magkaugnay na layunin ng Bangladesh: isakatuparan ang Economic Partnership Agreement nito sa Japan, makahikayat ng pamumuhunan sa produksiyon at imprastraktura, at lumikha ng trabaho sa tulong ng mas mahuhusay na kasanayan at teknolohiya.

Inilahad ni Rahman, punong ministro ng Bangladesh mula Pebrero 17, ang paanyaya sa pamumuhunan bilang paraan upang maging aktibidad pang-ekonomiya ang diplomatikong ugnayan. Sa pagtawag niya sa mga mamumuhunan, negosyante at institusyong pampinansyal ng Japan, sinabi niya:

Taos-puso kong inaanyayahan ang mga mamumuhunan, negosyante at institusyong pampinansyal ng Japan na tuklasin ang mga pagkakataon sa pamumuhunan sa Bangladesh at makibahagi sa susunod na yugto ng ating paglago.

Kasunod ang panawagan niya ng mga pulong kay Marubeni Corporation Chairman Masumi Kakinoki at Japan International Cooperation Agency President Akihiko Tanaka. Natukoy sa mga talakayang iyon ang mga partikular na posibilidad, kabilang ang pagpapa-moderno ng isang kumpanya ng pataba, pag-aaral sa pagtatayo ng isa pang pabrika ng pataba, pagpapabilis sa mga kasalukuyang proyektong pangkaunlaran at pagtatatag ng pakikipagtulungan sa pagpapaunlad ng kasanayan.

Mula sa pormal na pagtanggap hanggang sa mga kasunduan

Malugod na tinanggap ni Takaichi si Rahman sa Kantei bago nagsimula ang summit nang 11:45am lokal na oras. Nagbigay ng parangal ang isang pangkat ng militar ng Japan habang tinutugtog ang mga pambansang awit ng dalawang bansa. Sinuri ni Rahman ang hanay ng mga kawal, at ipinakilala ng mga lider ang kani-kanilang delegasyon bago lumagda si Rahman sa aklat ng mga bisita.

Nakahanay ang mga bandila ng Bangladesh at Japan sa daang patungo sa tanggapan ng punong ministro. Tinalakay sa mga pag-uusap ang ugnayang bilateral, kalakalan at pamumuhunan, kooperasyon sa mahahalagang sektor, at mga usaping panrehiyon at pandaigdig.

Sinabi ni Deputy Press Secretary Shahadat Hossain Shadhin na sinundan ang summit at magkasanib na pahayag sa media ng isang opisyal na pananghalian. Dumalo rin ang asawa ni Rahman na si Dr Zubaida Rahman. Nakatakda sa programa ang pananghalian mula 12:30pm hanggang 1:10pm, kasama ang mga pambungad na pahayag at salitang-pampasigla ng mga lider bilang pagtugon sa isa't isa.

Magkakaugnay ang ilang yugto ng diplomasyang pang-ekonomiya sa pagbisita:

• Pebrero 2026: Nilagdaan ng Bangladesh at Japan ang kanilang Economic Partnership Agreement.
• Oktubre 17: Nilagdaan ng mga bansa ang memorandum para sa trabaho at pagpapaunlad ng kasanayan. Nakatakdang magpalitan ng mga kopya nito sa pagbisita sa Tokyo.
• Oktubre 26: Dumating si Rahman sa Tokyo at nakipagpulong sa mga mambabatas, negosyante at pinuno ng kooperasyong pangkaunlaran ng Japan.
• Oktubre 27: Idinaos nina Rahman at Takaichi ang kanilang summit, na sinundan ng magkasanib na news conference at pananghalian.
• Oktubre 26 hanggang 29: Kabilang sa programa ng pagbisita ang pangunahing talumpati sa Bangladesh-Japan Economic Forum at mga pulong sa mga pinuno ng negosyo ng Japan.

Pagsasalin ng kasunduang pangkalakalan tungo sa negosyo

Tinukoy ni Foreign Secretary Asad Alam Siam bilang pangunahing layunin ng pagbisita ang epektibong pagpapatupad sa Bangladesh-Japan Economic Partnership Agreement na nilagdaan noong Pebrero. Nais ng Bangladesh na lumawak ang pagpasok ng mga produkto nito sa Japan at tumibay ang ugnayan ng mga negosyo sa dalawang bansa.

Nagbibigay ng balangkas para sa mas malapit na ugnayang pangkalakalan ang isang kasunduang pang-ekonomiyang pakikipagsosyo. Para sa isang prodyuser sa Bangladesh, ang praktikal na layunin ay makapagbenta ng mas maraming produkto sa Japan. Para naman sa kumpanyang Hapones na pinag-iisipang mamuhunan sa Bangladesh, nakatuon ang mga talakayan sa mga pagkakataong magtatag o magpalawak ng operasyon doon.

Inilahad na ng Bangladesh ang mga prayoridad nito sa pamumuhunan at pautang bago ang pagbisita. Nais nitong makahikayat ng bagong pribadong pamumuhunan mula Japan, mapababa ang interes sa mga pautang ng Japan at mapabilis ang mga proyektong pang-imprastraktura. Alinsunod sa adyendang iyon ang pagtutuon ng summit sa kalakalan, pagpopondo at pagsasakatuparan ng mga proyekto.

Isa pang pagkakataon para iharap ni Rahman ang mga prayoridad na ito sa mga kumpanya ang nakatakda niyang talumpati sa Bangladesh-Japan Economic Forum. Bahagi ang forum ng pagbisitang pinagsasama ang mga negosasyon ng mga pamahalaan at direktang pakikipag-ugnayan sa mga negosyong inaasahang magpapasya kung mamumuhunan.

Magkaugnay na adyenda ang enerhiya, mga riles at daungan

Sinabi ni Rahman na muling pinagtibay ng mga lider ang kooperasyon sa enerhiya, teknolohiya ng impormasyon at komunikasyon, mga riles, imprastraktura, mga daungang malalim ang katubigan at direktang pamumuhunan mula sa ibang bansa. Ang direktang pamumuhunan mula sa ibang bansa ay perang inilalagak ng mamumuhunan mula sa ibang bansa sa negosyo sa isang bansa, gaya ng pagtatayo ng pabrika o pagbili ng malaking bahagi ng pagmamay-ari sa isang kumpanya nang pangmatagalan.

Iniuugnay ng adyenda sa pamumuhunan ng Bangladesh ang produksiyon sa mga serbisyong kailangan upang masuportahan ito. Kailangan ng mga pabrika ng kuryente, samantalang nagsisilbing mga ruta sa paglilipat ng mga materyales at tapos na produkto ang mga riles at daungan. Inilagay ng summit ang mga pangangailangang ito kasabay ng mga pagsisikap na makahikayat ng mga negosyo at teknolohiya.

Itinampok din sa paghahanda sa mga pag-uusap ang nababagong enerhiya, agrikultura, agham at teknolohiya, digital na transpormasyon at pagpapaunlad ng mga manggagawa. Ang digital na transpormasyon ay paggamit ng mga digital na sistema upang baguhin ang pagpapatakbo ng mga negosyo o serbisyong pampubliko, sa halip na palitan lamang ng elektronikong kopya ang mga dokumentong papel.

Inilarawan ni Rahman ang mga inaasahang pakinabang bilang produktibong pamumuhunan, paglilipat ng teknolohiya at trabahong nangangailangan ng kasanayan. Kabilang sa paglilipat ng teknolohiya ang pagbabahagi ng mga kagamitan, paraan ng produksiyon o teknikal na kaalaman upang magamit ito ng mga lokal na negosyo at manggagawa.

Tinutukoy sa mga pag-uusap sa Marubeni ang mga posibilidad sa industriya

Nakipagpulong kay Rahman sa unang araw ng pagbisita si Marubeni Corporation Chairman Masumi Kakinoki. Tinalakay nila ang kalakalan at pamumuhunan, pagpapatupad ng Economic Partnership Agreement, at posibleng pamumuhunan ng Japan sa teknolohiya ng impormasyon at komunikasyon, enerhiya at makabagong pagmamanupaktura.

Partikular na pinagtuunan ng pansin ang Karnaphuli Fertilizer Company Limited. Tinalakay nina Rahman at Kakinoki ang pagpapa-moderno sa kumpanya at pinag-aralan ang posibilidad na magtayo ng pangalawang pabrika ng pataba sa Bangladesh.

Nagbigay ng kongkretong pokus sa industriya ang mga talakayan tungkol sa pataba sa mas malawak na panawagan para sa pamumuhunan. Nagbibigay ang pataba ng mga sustansiyang ginagamit sa pagpapalaki ng mga pananim, kaya iniuugnay ng panukalang pagtatayo ng pabrika ang gawain sa agrikultura at pagmamanupaktura. Magkaiba ang magiging pasya sa pamumuhunan para sa pagpapa-moderno ng kasalukuyang kumpanya at sa pag-aaral ng pagtatayo ng isa pang pabrika. Pareho itong tinalakay sa pulong.

Isa pang tinukoy na posibleng larangan ng pamumuhunan ang makabagong pagmamanupaktura. Tumutukoy ito sa produksiyong gumagamit ng masalimuot na makinarya, teknolohiya at teknikal na kasanayan. Kaayon ito ng interes na ipinahayag ni Rahman na pagsamahin ang pamumuhunan, kaalaman at trabaho.

Nakatuon ang mga pag-uusap sa JICA sa mga proyekto at kasanayan

Tinalakay ni Japan International Cooperation Agency President Akihiko Tanaka kay Rahman ang patuloy na suporta ng Japan sa imprastraktura at pagpapaunlad ng ekonomiya. Prayoridad ang mas mabilis na pagpapatupad ng mga kasalukuyang proyekto, kasabay ng mga panukala para sa Bangladesh-Japan Skills Partnership at Technological Village and Innovation City.

Tinalakay sa pulong ang mga kasalukuyang gawain at mga bagong ideya. Nais ng Bangladesh na mas mabilis na maisakatuparan ang mga proyektong isinasagawa na, kasabay ng paghaharap ng mga panukalang naglalayong suportahan ang mga teknikal na kakayahan at inobasyon.

Tinalakay rin ang modernisasyon ng agrikultura, pagproseso ng mga produktong agrikultural, magaan na inhinyeriya at seguridad sa enerhiya. Ang pagproseso ng mga produktong agrikultural ay pagbabago sa mga pananim o iba pang ani ng sakahan upang maging mga produktong maaaring itago, ihatid o ibenta sa ibang anyo. Kabilang sa magaan na inhinyeriya ang paggawa o pagkukumpuni ng mga makinarya, kasangkapan at piyesa.

Para sa Bangladesh, iniuugnay ng mga paksang ito ang paggasta sa imprastraktura sa produktibong gawaing nilalayon nitong suportahan. Umaasa ang mga sakahan, negosyong nagpoproseso at pagawaan ng inhinyeriya sa transportasyon, kuryente at mga manggagawang marunong magpatakbo at magpanatili ng mga kagamitan.

Nakatakda ang petsa ng pagsisimula ng kooperasyon sa trabaho

Itinampok ang pagpapaunlad ng kasanayan kapwa sa paghahanda para sa summit at sa pulong ni Rahman kay Tanaka. Kasunod din ito ng kasunduan sa trabaho at pagpapaunlad ng kasanayan na nilagdaan noong Oktubre 17. Nakatakdang magsimula sa Abril 1, 2027 ang pagkuha ng mga manggagawang Bangladeshi sa ilalim nito.

Sinabi ng Ministry of Expatriates' Welfare and Overseas Employment ng Bangladesh na unang tatagal nang limang taon ang memorandum at awtomatikong mapapahaba pa ng limang taon. Nakatakda ang pormal na pagpapalitan ng mga kopya nito sa pagbisita ni Rahman mula Oktubre 26 hanggang 29.

Saklaw ng ipinahayag na plano ng Japan ang pagkuha ng 426,200 dayuhang manggagawa mula sa 17 bansa, kabilang ang Bangladesh, sa pagitan ng Abril 1, 2027 at Marso 2029. Hindi pa inaanunsiyo ang bahagi ng Bangladesh, mga bayarin sa pagkuha ng manggagawa at detalyadong rekisito sa pag-aaplay. Ayon sa embahada ng Bangladesh, mahigit 55,000 Bangladeshi na ang nagtatrabaho sa Japan, kabilang sa konstruksyon, pag-aalaga, paggawa ng barko, pag-asikaso sa mga pasahero at kagamitan sa paliparan, pananamit at agrikultura.

Sinabi ni Expatriates' Welfare and Overseas Employment Minister Ariful Haque Chowdhury na magkakaroon ang mga manggagawang saklaw ng kasunduan ng legal na proteksiyong katumbas ng tinatamasa ng mga manggagawang Hapones, kabilang ang pananggalang laban sa pagtanggal sa trabaho dahil sa pagbubuntis o panganganak. Nagbibigay ang iskedyul ng pagkuha ng manggagawa ng tiyak na petsa para sa mga naghahanap ng trabaho, kasabay ng mas malawak na pangako ng summit sa kasanayan at trabaho.

Lalampas sa malalaking proyekto ang iminungkahing kooperasyon

Sinabi ni Siam bago ang summit na saklaw ng mga memorandum na pinag-uusapan ang agrikultura, pangisdaan, pagpapaunlad ng yamang-tao at kasanayan, domestic aviation, kalakalan, pangangalaga sa kapaligiran at modernisasyon ng lokal na pamahalaan.

Lumalawak ang adyenda ng pagbisita sa listahang ito at hindi na lamang nakatuon sa mga pabrika at pangunahing imprastraktura sa transportasyon. Nauukol sa produksiyon ang agrikultura at pangisdaan, samantalang may kinalaman sa mga serbisyo at pangangasiwa ng pamahalaan ang abyasyon, pangangalaga sa kapaligiran at lokal na pamahalaan.

Hudyat ng hakbang lampas sa mga negosasyong inilarawan bago siya dumating ang pahayag ni Rahman na nagpalitan sila ng ilang dokumento. Sinabi niyang ipaliliwanag sa magkasanib na pahayag ang mga kinalabasan at prayoridad na pinagkasunduan ng dalawang pamahalaan.

Kasama ni punong ministro si Finance and Planning Minister Amir Khosru Mahmud Chowdhury at Bangladesh Bank Governor Md Mostaqur Rahman. Kabilang din sa delegasyon sina Finance and Planning Adviser Rashed Al Mahmud Titumir, State Minister for Foreign Affairs Humaiun Kobir, State Minister for Power, Energy and Mineral Resources Aninda Islam Amit at technology adviser Rehan Asif Asad.

Naroon din si Investment authority Chairman Ashik Chowdhury, Foreign Secretary Asad Alam Siam at mga opisyal na nangangasiwa sa ugnayang pang-ekonomiya at pagtatrabaho sa ibang bansa. Kabilang sa mga pulitikong naglakbay kasama ni Rahman sina Hefazat-e-Islam and Nezame Islam Party leader Azizul Haque Islamabadi at Am Janatar Dal General Secretary Md Tarek Rahman.

Suporta ng ugnayang pampulitika sa pagsulong ng ekonomiya

Pinangunahan ni dating punong ministro ng Japan Taro Aso ang delegasyon ng mga mambabatas na nakipagpulong kay Rahman noong Oktubre 26. Binalikan ni Rahman ang pagkikita nila sa Japan noong 2006 at kinilala ang ambag ni Aso sa ugnayan ng mga bansa. Sinabi ni State Minister Humaiun Kobir na inimbitahan ni Rahman si Aso na muling bumisita sa Bangladesh.

Sa magkasanib na news conference, binalikan ni Rahman ang maagang pagkilala ng Japan sa Bangladesh matapos ang pagsasarili nito noong 1971 at ang papel nito bilang katuwang sa pag-unlad sa loob ng mahigit limang dekada. Inilarawan ng punong ministro ng Bangladesh ang ugnayan sa personal at diplomatikong paraan:

May natatanging puwang ang Japan sa puso ng mga mamamayan ng Bangladesh.

Dumating si Rahman sa Narita International Airport noong Oktubre 26 sakay ng eroplano ng Biman Bangladesh Airlines. Sinalubong siya ni Japanese State Minister for Foreign Affairs Yasutaka Nakasone. Ikatlo niyang pagbisita sa ibang bansa bilang pinuno ng estado ang pagpunta sa Tokyo mula nang manungkulan siya noong Pebrero 17, kasunod ng mga pagbisita sa Malaysia at China. Nagpunta rin siya sa New York noong Setyembre para sa ika-81 sesyon ng United Nations General Assembly.

Pagsama-samahin sa iisang programa ng mga pulong sa Tokyo ang mga ugnayang pampulitika, kooperasyong pangkaunlaran at pribadong negosyo. Nanatiling tiyak ang mga layuning inilahad ng Bangladesh: mas maraming pamumuhunan, mas mahusay na pagpasok sa pamilihan ng Japan, mas mabilis na pagsasakatuparan ng mga proyekto at trabahong sinusuportahan ng mas mahuhusay na kasanayan.

Mahahalagang Punto

• Nag-usap sa summit sa Tokyo sina Rahman at Takaichi noong Oktubre 27, at nakatuon ang talakayan sa kalakalan, pamumuhunan at kooperasyon.
• Sinabi ni Rahman na nagpalitan sila ng mga kasunduan at memorandum, at ilalahad ang mga detalye sa magkasanib na pahayag.
• Binanggit ang enerhiya, teknolohiya, mga riles, imprastraktura at mga daungang malalim ang katubigan bilang mga prayoridad sa kooperasyon.
• Tinalakay sa mga pag-uusap sa Marubeni ang produksiyon ng pataba at posibleng pamumuhunan sa teknolohiya, enerhiya at pagmamanupaktura.
• Pinag-usapan sa JICA ang mas mabilis na pagpapatupad ng proyekto, pagpapaunlad ng kasanayan at mga panukalang pasilidad para sa teknolohiya at inobasyon.
• Nakatakdang magsimula sa Abril 1, 2027 ang pagkuha ng manggagawa sa ilalim ng kasunduan sa trabaho at pagpapaunlad ng kasanayan noong Oktubre 17.