Mga sasakyan, sanhi ng 19–24% ng polusyon sa Delhi, ayon sa CAQM sa Korte Suprema; nananatili ang mga kakulangan sa mas malawak na rehiyon

Sinusuri ang transportasyon sa isang dekadang mga pag-aaral

Sanhi ang transportasyon ng 19–24% ng polusyon sa hangin sa Delhi, at ng pagsusunog ng biomass ang 17–23%, ayon sa pagtatasa ng Commission for Air Quality Management (CAQM) na iniharap sa Korte Suprema ng India. Pinagsama ng komisyon ang mga natuklasan mula sa mga pag-aaral na isinagawa mula 2015 hanggang 2025, kaya nadala sa talakayan tungkol sa paglilinis ng hangin sa kabisera ang ebidensiya mula sa isang dekada.

Kinilala ng CAQM ang PM2.5 bilang pangunahing pollutant na nakaaapekto sa Air Quality Index (AQI) ng Delhi. May diyametrong 2.5 micrometre o mas mababa ang mga partikulang ito, kaya sapat ang liit para makapasok nang malalim sa mga baga. Nagmumula ang mga ito sa usok ng sasakyan, pagsusunog ng panggatong at iba pang gawain; may ilan ding nabubuo sa atmospera kapag nagreaksiyon ang mga gas.

Naitala rin ng komisyon ang malaking pagbaba ng mga sunog sa nalalabing bahagi ng pananim. Kung ihahambing sa 2021, bumaba nang 91.9% sa Punjab at 98.4% sa Haryana ang mga naitalang insidente mula Setyembre 15 hanggang Nobyembre 4. Gayunman, nalalantad pa rin ang Delhi sa polusyon mula sa trapiko, mga pabrika, planta ng kuryente, alikabok, pagsusunog ng basura at mga pollutant na tinatangay ng hangin papasok sa lungsod.

Iniharap ni Additional Solicitor General Aishwarya Bhati ang pagsusuri sa harap ng lupon na binubuo ni Chief Justice Surya Kant at mga mahistradong sina Joymalya Bagchi at Vipul M. Pancholi. Nagmungkahi ang CAQM ng 15 hakbang para sa pangmatagalang pagbuti, kabilang ang mas mahigpit na pagsusuri sa mga sasakyan, pagpapalawak ng pampublikong transportasyon, mas malilinis na bus at mas mahusay na pamamahala sa trapiko.

Ipinakikita ng mga bilang ang isang praktikal na hamon: kailangang kumilos ang Delhi sa mga kalsada nito, ngunit nakaaapekto rin sa hanging nalalanghap ng mga residente ang mga karatig-distrito. Nakakatulong ipaliwanag ng naunang detalyadong pag-aaral kung bakit nag-iiba ang mga tantiya sa pinagmumulan ng polusyon ayon sa panahon, lokasyon at paraang ginamit sa pagkalkula.

Mga natuklasan ng detalyadong pag-aaral sa polusyon

Sinuri ng Automotive Research Association of India (ARAI) at The Energy and Resources Institute (TERI), sa kanilang 2018 na pag-aaral sa paghahati-hati ng mga pinagmumulan, ang mga sukat na nakalap sa National Capital Region mula Abril 2016 hanggang Pebrero 2017. Ang paghahati-hati ng mga pinagmumulan ay pagtantiya kung gaano kalaki ang ambag ng bawat gawain sa mga partikulang nasusukat sa hangin.

Ayon sa mga natuklasan nito, 20–23% ng PM2.5 sa taglamig at 18–20% sa tag-init sa Delhi at sa mga bayang NCR na pinag-aralan ay pangunahing nagmula sa mga sasakyan. Umabot sa 22% ang ambag ng pagsusunog ng biomass sa taglamig at 15% sa tag-init. Kabilang sa biomass ang mga materyal gaya ng kahoy at mga natirang bahagi ng pananim na sinusunog sa mga tahanan o bukid.

Sa mga tantiya ng parehong pag-aaral ayon sa sektor sa Delhi, 28% ng PM2.5 sa taglamig ay mula sa transportasyon, 30% sa industriya, 17% sa alikabok at 14% sa pinagsamang pagsusunog ng panggatong sa mga tahanan at agrikultura. Sa tag-init, bumaba sa 17% ang bahagi ng transportasyon, habang tumaas sa 38% ang alikabok at umabot sa 22% ang industriya.

Bahagyang mas mataas ang tantiya ng industriya kaysa transportasyon sa Delhi sa taglamig, samantalang tinutukoy ng mas malawak na sintesis ng CAQM ang transportasyon bilang pinakamalaking pinagmumulan. Magkakaiba ang panahong saklaw at heograpikong lugar ng mga kalkulasyon, at magkakaiba rin ang mga paraang ginamit sa pagtukoy ng ambag sa polusyon. Kaya kailangang ilahad ang lugar, panahon at pamamaraan kasama ng bawat porsiyento.

Gumamit ang ARAI at TERI ng dalawang pamamaraan. Binabalikan ng receptor modelling ang komposisyong kemikal ng mga nakolektang partikula. Tinatantiya naman ng dispersion modelling kung paano kumakalat sa atmospera ang mga emisyon. Magkakalapit ang mga tantiya nila sa ambag ng transportasyon: 20–30% gamit ang receptor modelling at 17–28% gamit ang dispersion modelling sa mga panahong sinuri.

Bakit nag-iiba ang halo ng polusyon sa taglamig

Dahil sa lagay ng panahon sa taglamig, mas mahirap kumalat ang polusyon sa Delhi. Ipinaliwanag ng pag-aaral ng ARAI–TERI na dahil sa mas mahinang hangin at mas mababang hangganan ng atmospera, kumakaunti ang espasyong mapagkakalatan ng mga pollutant. Ang hangganang ito ang ibabang bahagi ng atmospera kung saan naghahalo ang hangin, kaya kapag mas mababa ang limitasyon, naiipon ang polusyon malapit sa lupa.

Iba ang padron ng alikabok ayon sa panahon. Sa Delhi at sa mga bayang NCR na pinag-aralan, 31–34% ng PM2.5 sa tag-init ay mula sa maalikabok na mga pinagmumulan, kumpara sa 15% sa taglamig. Ipinakita rin ng mga tantiya ayon sa sektor sa Delhi na 42% ng PM10 sa tag-init ay mula sa alikabok, kumpara sa 25% sa taglamig. Kabilang sa PM10 ang mga partikulang may diyametrong hanggang 10 micrometre, mas malawak na saklaw ng laki kaysa PM2.5.

Mas malaking bahagi ng halo ng polusyon sa taglamig ang mula sa mga sasakyan at pagsusunog ng biomass, samantalang mas malaki ang bahagi ng alikabok sa tag-init. Dahil dito, kailangan ng mga awtoridad ang magkakaibang kombinasyon ng mga hakbang sa buong taon, sa halip na umasa sa iisang pana-panahong paghihigpit para tugunan ang lahat ng pinagmumulan.

Kabilang sa listahan ng CAQM para sa mga pinagmumulan ng polusyon sa taglamig ang transportasyon, mga pasilidad pang-industriya at planta ng kuryenteng gumagamit ng init, alikabok mula sa mga kalsada at konstruksyon, pagsusunog ng biomass, at mga partikulang nabubuo sa mga reaksiyong kemikal. Kabilang din sa mas malawak na larawan ang pagsusunog ng basura at paggamit ng panggatong sa mga tahanan, bukod pa sa pagsusunog ng mga nalalabing bahagi ng pananim.

May mga partikulang nabubuo matapos kumawala ang mga gas mula sa pinagmumulan

Naglalabas ang mga sasakyan, planta pang-industriya at pagsusunog ng biomass ng mga gas na maaaring magreaksiyon sa hangin at bumuo ng maliliit na partikula. Kabilang sa mga gas na sangkot ang sulfur dioxide at nitrogen oxides. Tinatawag ng mga siyentipiko na secondary particulate matter ang polusyong nabubuo, ibig sabihin, mga partikulang nalilikha sa atmospera sa halip na direktang inilalabas bilang mga partikula.

Nakita sa pag-aaral ng ARAI–TERI na 26% ng PM2.5 sa taglamig at 17–18% sa tag-init sa Delhi at sa mga bayang NCR na pinag-aralan ay mula sa mga secondary ion, mga sangkap ng mga partikulang ito. Mas mataas nang walong hanggang siyam na percentage point ang bahagi ng mga ito sa taglamig kaysa sa tag-init.

Magkaibang paraan ng paglalarawan sa polusyon ang mga tantiya ayon sa sektor at ang mga tantiyang batay sa kemikal. Iniuugnay ng kalkulasyong nakaayos ayon sa sektor ang polusyon sa mga gawain gaya ng transportasyon o industriya. Tinutukoy naman ng pagsusuring kemikal kung ano ang bumubuo sa mga partikula. Maaaring mag-ambag ang mga gas na inilalabas ng iba’t ibang gawain sa iisang pangkat ng mga sekundaryong partikula.

Kaya kailangang umabot sa higit pa sa nakikitang usok at alikabok ang mga hakbang sa pagkontrol. Bahagi ng pagbabawas sa maliliit na partikulang kalauna’y pumapasok sa baga ng mga tao ang pagbawas sa mga gas na inilalabas ng makina, paggawa ng kuryente at iba pang pagsusunog ng panggatong.

Lumalampas sa mga hangganang administratibo ang hangin ng Delhi

Tinatayang 36% ng PM2.5 sa Delhi sa taglamig at 26% sa tag-init ang nagmula sa mga emisyon mismo ng lungsod, ayon sa pag-aaral ng ARAI–TERI. Batay sa mga tantiyang iyon, 64% at 74%, ayon sa pagkakasunod, ay nagmula sa labas ng Delhi.

Tinukoy ng pag-aaral ang pagluluto sa mga tahanan, pagsusunog ng basurang agrikultural, mga tsimenea ng industriya at alikabok sa labas ng lungsod bilang ilan sa mga pinagmumulan ng polusyong maaaring tangayin papasok ng hangin. Ayon din sa sintesis ng CAQM, bunga ang hangin ng Delhi kapwa ng mga lokal na emisyon at ng polusyong nagmumula sa iba’t ibang bahagi ng rehiyon.

Mahalaga rin ang koordinasyon sa rehiyon para sa araw-araw na biyahe. Itinuon ng Korte Suprema ang pansin sa matinding daloy ng trapiko sa pagitan ng Delhi at Ghaziabad, Greater Noida, Gurugram at Faridabad. Maghapon ang paggalaw ng mga sasakyan sa mga hangganang ito, at kumakalat ang mga emisyon ayon sa lagay ng panahon, hindi ayon sa hurisdiksiyon.

Maaaring kumilos ang mga ahensiya ng Delhi laban sa lokal na trapiko, pagsusunog ng basura at alikabok. Kontrolado rin ng mga karatig na administrasyon ang mga kalsada, sonang pang-industriya, tahanan at mga gawaing agrikultural na nakaaambag sa iisang hangin sa rehiyon. Ipinakikita ng mga bilang sa pag-aaral kung bakit kailangan ang pagkilos sa dalawang antas.

Bumababa ang mga sunog sa bukid, pero patuloy na tinututukan ang iba pang pagsusunog

Tumutukoy ang 91.9% na pagbaba sa Punjab at 98.4% na pagbaba sa Haryana sa mga naitalang insidente ng pagsusunog ng mga nalalabing bahagi ng pananim sa panahon ng paghahambing mula Setyembre 15 hanggang Nobyembre 4, batay sa 2021. Saklaw naman ng mas malawak na tantiya ng CAQM na 17–23% para sa biomass ang mas maraming gawain, kabilang ang pagsusunog sa mga tahanan, basura at mga nalalabing bahagi ng pananim.

Sa isa pang pagdinig ng Korte Suprema, sinabi ni Bhati na 14% ng polusyon sa Delhi noong Huwebes bago ang pagdinig ay mula sa mga sunog sa bukid. Binigyang-pansin din ni Aparajita Singh, ang senior advocate na tumutulong sa korte bilang amicus curiae, ang ambag na ito at hinimok ang pagkilos laban sa polusyon sa loob ng Delhi, lalo na sa pagsusunog ng basura.

Inilalarawan ng 14% na bilang ang ambag ng mga sunog sa bukid sa isang partikular na araw. Buod naman ng mas malawak na pangkat ng mga gawaing pagsusunog sa iba’t ibang pag-aaral ang saklaw na biomass ng CAQM. Nakaaapekto sa mga bahaging ito ang lagay ng panahon, oras ng mga sunog at mga gawaing isinama sa pagkalkula.

Hinimok ng Korte Suprema ang mga magsasaka na gumamit ng makinarya sa pamamahala ng mga nalalabing bahagi ng pananim sa halip na sunugin ang mga bukid. Tinalakay rin nito ang maagang pag-aanunsiyo ng mga presyong pangkuha sa mga dayami at pagbibigay sa mga konseho ng nayon ng mga sistemang pamamahala. Tinutugunan ng mga panukalang ito ang praktikal na gawain ng pagkolekta at paghawak sa mga nalalabing bahagi sa pagitan ng anihan at susunod na panahon ng pagtatanim.

Ano ang magbabago para sa mga sasakyan at pasahero?

Pinagsasama ng mga panukala ng CAQM sa transportasyon ang mas malilinis na sasakyan at mga alternatibo sa pagmamaneho. Kabilang dito ang mas mahigpit na sistema ng pagsusuri sa Pollution Under Control, na tinawag na PUC 2.0, at remote sensing para subaybayan ang mga emisyon ng sasakyan sa mga kalsada. Gumagamit ang remote sensing ng mga kagamitang sumusukat sa usok habang dumaraan ang mga sasakyan.

Inilarawan ni Bhati ang mga hakbang na naipatupad na, kabilang ang mga paghihigpit sa ilang kategorya ng sasakyan, paglalagay ng lokasyon sa mga sertipiko ng PUC at pagtugon sa mga reklamo tungkol sa mga sasakyang kapansin-pansing nagdudulot ng polusyon na isinumite sa pamamagitan ng mga aplikasyon at social media. Itinatala ng paglalagay ng lokasyon kung saan inilabas ang sertipiko, na nagbibigay sa mga awtoridad ng isa pang paraan para masuri ang mga pagsusuri.

Kabilang sa mga rekomendasyon para sa mas mahabang panahon ang pagtanggal sa mga sasakyang nagdudulot ng polusyon, mga insentibo para ipasok sa rolyo ang mas lumang mga sasakyan, dagdag na pasilidad para sa pag-charge ng mga de-kuryenteng sasakyan at pagpapalit ng baterya, at pagpapalawak ng mga plota ng bus na de-kuryente at gumagamit ng compressed natural gas. Iminungkahi rin ng CAQM ang mas mahusay na pamamahala sa paradahan, pinagsamang pagkontrol sa trapiko at mas mataas na singil para sa pangangalaga sa kapaligiran.

Makaaapekto sa mga pasahero ang mga panukalang palawakin ang mga serbisyo ng metro, panrehiyong tren at Regional Rapid Transit System. Kabilang din sa plano ang mga sentrong nag-uugnay sa iba’t ibang serbisyo at impormasyong pampasahero tungkol sa kasalukuyang lagay ng mga serbisyo. Layunin ng mga ito na padaliin ang mga biyaheng gumagamit ng higit sa isang uri ng pampublikong transportasyon.

Nagbibigay ng kapaki-pakinabang na paghahambing para sa pagpaplano ang pag-aaral ng ARAI–TERI noong 2018. Sa pagtaya nito para sa taglamig ng 2030, 16% ng PM2.5 sa NCR ay mula sa transportasyon at 44% sa industriya. Tinataya rin nitong maaaring bumaba nang 5–6% ang mga konsentrasyon ng PM2.5 at PM10 sa pagitan ng 2025 at 2030 kung mas malawak ang paggamit ng mga de-kuryenteng sasakyan. Mga kinalabasang batay sa modelo at mga palagay ng pag-aaral ang mga ito; kasabay ng mga iminungkahing pagbabago sa transportasyon, kailangan pa rin ang patuloy na pagkontrol sa industriya.

Umaabot sa mga paaralan at manggagawa sa labas ang ikinababahala ng korte

Sa pagdinig noong Nobyembre 6, sinuri ng lupon na binubuo ni Chief Justice Surya Kant at mga mahistradong sina Joymalya Bagchi at V. Mohana ang balangkas ng regulasyon para sa polusyon sa hangin sa Delhi. Binigyang-diin ng punong mahistrado ang agwat sa pagitan ng talakayan at ng mga kondisyong nararanasan na ng mga residente.

Paulit-ulit tayong nag-uusap, kung minsan ay nagbibigay ng pahayag at mungkahi, pero ang punto, umaabot na sa 400 ang AQI.

Ayon sa mga bilang ng Central Pollution Control Board na binanggit kaugnay ng pagdinig, umabot sa 391 ang AQI sa buong lungsod noong Biyernes, na nasa kategoryang napakahina. Pagsapit ng alas-9 ng umaga, 30 sa 59 na istasyon ng pagsubaybay ang nagtala ng malubhang kalidad ng hangin, kabilang ang Rohini na nasa 475 at IIT Delhi na nasa 472. Pinagsasama ng bilang para sa buong lungsod ang mga kondisyon sa iba’t ibang lokasyon, kaya maaaring mas mataas nang malaki ang mga sukat sa ilang kapitbahayan.

Noong Huwebes bago nito, 18 istasyon ang nagtala ng AQI na lampas 400, kabilang ang Jahangirpuri na nasa 459, IIT Delhi na nasa 447 at Delhi Technological University na nasa 436. Ipinakikita ng mga sukat na ito ang pagkalat ng matinding polusyon sa iba’t ibang bahagi ng kabisera.

Binigyang-pansin ng korte ang mga manggagawang arawan ang sahod at iba pang taong kailangang magtrabaho sa labas. Isinasaalang-alang din nito ang kahilingang magsara ang mga paaralan o magsagawa ng pinagsamang online at harapang klase kapag lumampas sa itinakdang hangganan ang AQI; gagabayan ng opinyon ng mga eksperto ang pasya. Nakatakda ang susunod na pagdinig sa Nobyembre 16; hindi tinukoy ang taon o ang pasya tungkol sa kahilingan sa mga paaralan.

Hinihintay pa rin ang mga lokal na pag-aaral

Nalaman sa pagsusuri ng CPCB na natapos na ang mga pag-aaral sa pinagmumulan ng polusyon sa 107 sa 130 lungsod na saklaw ng National Clean Air Programme, habang nagpapatuloy ang trabaho sa 23 lungsod sa walong estado. Kabilang ang Noida, Faridabad, Meerut at Khurja sa apat na hindi pa natatapos na pag-aaral, o 17.4% ng kabuuang bilang ng mga nakabinbin. Itinakda ng CPCB ang Nobyembre 15, 2025 bilang inaasahang takdang petsa ng pagkumpleto.

Iniatas noong 2022 ang pag-aaral sa Faridabad at ipinagkatiwala sa TERI sa pamamagitan ng Municipal Corporation of Faridabad, ngunit hinihintay pa rin ang pinal na ulat nito. Natapos na ang mga pag-aaral sa Gurugram, Sonipat at Panipat na ipinagkaloob sa ARAI noong Enero 2023 at sinusuri na ng Haryana State Pollution Control Board. Sa buong pambansang programa, hinihintay pa ng isa pang 53 natapos na ulat ng mga lungsod ang pagsusuri ng mga kapwa eksperto.

Nananawagan ang balangkas ng CAQM noong Abril 2025 ng iisang pamamaraan, na minamapa ang mga pinagmumulan ng polusyon sa mga parisukat na tig-500 metro ang bawat panig. Iginawad sa isang konsorsiyum na pinamumunuan ng ARAI, kasama ang IIT Delhi, TERI at Indian Institute of Tropical Meteorology sa Pune, ang na-update na imbentaryo ng mga pinagmumulan sa rehiyon at pag-aaral sa paghahati-hati ng mga ito na gagamit sa 2026 bilang batayang taon.

Ipinakikita ng mahahalagang petsa kung paano umunlad ang ebidensiya:

• Abril 2016–Pebrero 2017: Nangalap ng mga sukat sa field para sa pagtatasa ng ARAI–TERI.
• Agosto 2018: Inilathala ng ARAI at TERI ang kanilang pag-aaral sa mga pinagmumulan ng polusyon sa Delhi at NCR.
• 2022 at Enero 2023: Iniatas ang mga karagdagang pag-aaral sa Faridabad at tatlo pang lungsod sa Haryana.
• Abril 2025: Inilabas ng CAQM ang iisang balangkas para sa pagtatasa sa rehiyon.
• Nobyembre 15, 2025: Inaasahang takdang petsa ng CPCB para matapos ang mga pag-aaral sa pinagmumulan ng polusyon sa mga lungsod.
• 2026: Piniling batayang taon para sa na-update na pagtatasa sa rehiyon.

Makakatulong ang mas magkakatugmang lokal na pagsukat para matukoy ng mga awtoridad kung saan pinakamalaki ang maibabawas ng pagsusuri sa mga sasakyan, pagkontrol sa industriya, pamamahala sa alikabok at mga alternatibo sa pagsusunog. Itinuturing na ng sintesis ng CAQM na mahalagang bahagi ng tugon ang transportasyon, habang ipinakikita naman ng ebidensiya sa rehiyon ang malaking papel ng industriya, pagsusunog at polusyong nagmumula sa labas ng Delhi.

Mahahalagang Punto

• Tinatantiya ng CAQM na 19–24% ng polusyon sa Delhi ay mula sa transportasyon at 17–23% sa pagsusunog ng biomass, batay sa mga pag-aaral mula 2015 hanggang 2025.
• Bumaba nang 91.9% sa Punjab at 98.4% sa Haryana ang mga naitalang sunog sa mga nalalabing bahagi ng pananim sa itinakdang panahon ng paghahambing batay sa 2021.
• Tinatantiya ng pag-aaral ng ARAI–TERI na 36% ng PM2.5 sa Delhi sa taglamig at 26% sa tag-init ay mula sa mga emisyon mismo ng lungsod.
• Nagmungkahi ang CAQM ng mas mahigpit na pagsusuri sa mga sasakyan, mas malilinis na plota, pinalawak na pampublikong transportasyon at mas mahusay na pamamahala sa trapiko.
• Kabilang ang Noida, Faridabad, Meerut at Khurja sa 23 lungsod ng programa na hindi pa tapos ang mga pag-aaral sa pinagmumulan ng polusyon.
• Gagamitin ng na-update na pagtatasa sa rehiyon ang 2026 bilang batayang taon at mamamapa nito ang mga pinagmumulan sa grid na tig-500 metro por 500 metro.