Pagbabago sa Utang ng Asya: Naniningil ang Tsina Habang Mas Nagpapautang ang mga Development Bank

Pumapasok na sa yugto ng pagbabayad ang pagbabago sa pagpopondo ng Asya

Bumaba sa negatibong $34 bilyon noong 2024 ang netong daloy ng pautang ng Tsina sa mga umuunlad na bansa, habang umabot sa humigit-kumulang $36 bilyon ang sariling netong daloy ng World Bank sa mga bansang mababa at katamtaman ang kita. Sa likod ng magkasalungat na galaw na ito ay pagbabago sa pananalapi para sa kaunlaran ng Asya: lalo nang bumabaling ang mga pamahalaan sa mga multilateral na tagapagpautang para sa bagong pondo habang binabayaran ang mga pautang na kinuha noong panahon ng malawakang pagpapautang ng Tsina para sa imprastraktura.

Ipinapakita ng Pakistan kung paano na ngayong magkasabay na gumagana ang dalawang sistemang ito. Tinatayang $21.5 bilyon ang serbisyo nito sa panlabas na utang para sa taong pinansyal na magtatapos sa 2027. Nakikipag-ayos ang Islamabad para sa $7.3 bilyong pagpapalawig ng mga pautang mula sa Saudi Arabia, Tsina at Kuwait, habang naghahanap din ito ng pondo mula sa Asian Development Bank para sa pagsasaayos ng riles na matagal nang iniuugnay sa China-Pakistan Economic Corridor, o CPEC.

Inililipat ng pagpapalawig ng pautang sa hinaharap ang takdang petsa ng pagbabayad. Nananatiling magagamit ang pera para sa mga import at iba pang agarang pangangailangan, ngunit hindi nawawala ang mismong utang. Dahil dito, kasinghalaga ng halagang inanunsyo ng nagpapautang ang tiyempo, gastos at layunin ng pondo.

Noong Oktubre 12, kasabay ng mga Taunang Pulong ng IMF at World Bank sa Bangkok, idinaos ng Borrowers' Platform ang unang Governing Council nito at nagtakda ng mga prayoridad para sa unang taunang siklo nito. Inilunsad noong Abril kasama ang U.N. Trade and Development, o UNCTAD, bilang kalihim nito, layunin ng forum na tulungan ang mga nanghihiram na pamahalaan na pahusayin ang pamamahala sa utang at pag-ugnayin ang kanilang mga paninindigan.

Idinaos ang mga pulong sa gitna ng pagkabigla sa suplay ng enerhiya na may kaugnayan sa digmaan sa Kanlurang Asya, pagtaas ng interes at mabigat na utang ng pamahalaan. Humaharap ang mga umuunlad na bansa sa humigit-kumulang $400 bilyong bayarin sa mga panlabas na pinagkakautangan sa loob ng taon. Para sa mga pamahalaan sa Asya, ang agarang hamon ay bayaran ang mga ito habang naglalaan pa rin ng pondo para sa mga riles, pagbangon mula sa sakuna at mahahalagang serbisyo.

Bakit naging negatibo ang balanse ng pagpapautang ng Tsina

Madalas na may palugit na tatlo hanggang limang taon ang mga pautang ng Tsina para sa imprastraktura na napagkasunduan noong kalagitnaan ng dekada 2010. Ipinagpaliban ng mga palugit na ito ang pagbabayad sa prinsipal upang magkaroon ng panahon na magsimulang umandar ang mga proyekto. Marami sa mga pautang na iyon ang pumasok na ngayon sa yugto ng pagbabayad.

Naging netong labasan ng pondo ang Tsina para sa 60 umuunlad na bansa noong 2023, kumpara sa 18 noong 2012. Inaasahang magbabayad ang mga umuunlad na bansa sa Beijing ng tinatayang $35 bilyon sa serbisyo ng utang noong 2025. Nangangahulugan ang negatibong netong daloy na mas malaki ang mga bayad sa utang kaysa sa bagong pondong natanggap sa panahong iyon.

Inilalarawan ng International Debt Report 2025 ng World Bank ang ibang direksiyon para sa mga multilateral na institusyon. Umabot sa rekord na humigit-kumulang $36 bilyon ang sariling netong daloy ng bangko noong 2024, at halos kalahati ng lahat ng pangmatagalang netong pondo ay nagmula sa mga multilateral na pinagkakautangan. Bumaba sa humigit-kumulang $4.5 bilyon ang netong daloy mula sa mga bilateral na pinagkakautangan, na tumutukoy sa mga indibidwal na pamahalaan at ahensiya nilang nagpapautang. Ito ang pinakamababa mula noong pandaigdigang krisis sa pananalapi.

Patuloy na nakikilahok ang Tsina sa pamamagitan ng pagpapalawig ng mga pautang, pagpapaliban ng mga bayad at mga kasunduan sa palitan ng salapi, na maaaring magbigay ng dayuhang salapi kapag may kakulangan. Lalo nang nakatuon ang papel nito sa pagtulong sa mga dati nang nanghihiram na pamahalaan ang mga bayad, sa halip na tustusan ang panibagong malawakang konstruksyon. Ipinakikita ng Pakistan, Sri Lanka at Laos ang tatlong magkaibang anyo ng pagbabagong ito.

Bumibili ng panahon ang Pakistan sa tulong ng Saudi at Tsina

Kinumpirma ni Finance Minister Muhammad Aurangzeb na pinalawig ng Saudi Arabia ang $3 bilyong pasilidad lampas sa takdang petsa nitong Oktubre 31. Nakatulong ang pondo sa Pakistan para matugunan ang kakulangang kaugnay ng $3.5 bilyong bayad sa United Arab Emirates. Pinalawig din hanggang 2028 ang hiwalay na $5 bilyong pasilidad ng Saudi.

Ganito inilarawan ni Aurangzeb ang pagpapalawig sa $3 bilyong pasilidad:

Pinalawig ito, at sa makatuwirang haba ng panahon.

Hindi isiniwalat ng ministro ang tagal nito. Nagbigay rin ng katiyakan ang Tsina at Kuwait kaugnay ng $4.3 bilyong pagpapalawig ng mga pautang: $4 bilyon mula sa Tsina at $300 milyon mula sa Kuwait. Inaasahan ang pagpapalawig ng Tsina sa Marso 2027, at inaasahang tatagal nang humigit-kumulang isang taon ang mga kaayusang ito.

Kapwa bumubuo sa $7.3 bilyong pakete ng pagpapalawig ang $3 bilyong pasilidad ng Saudi at ang iminungkahing pagpapalawig mula sa Tsina at Kuwait. Katumbas ito ng humigit-kumulang 34 porsiyento ng tinatayang $21.5 bilyong bayarin ng Pakistan sa panlabas na utang. Saklaw ng naunang inaasahang humigit-kumulang $12 bilyong suporta mula sa Tsina at Saudi Arabia ang mas malawak na pangangailangan sa pondo kaysa sa tinukoy na paketeng ito.

Mga bayaring kailangan pang tugunan ng Pakistan

Itinakda ni Finance Secretary Imdadullah Bosal sa humigit-kumulang $11 bilyon ang netong pangangailangan ng Pakistan sa panlabas na pondo matapos ang pagpapalawig at muling pagpopondo. Pinapalitan ng muling pagpopondo ang lumang pautang ng panibagong kaayusan sa pangungutang. Sinabi ng ministeryo ng pananalapi na $5 bilyon na ang naibayad at humigit-kumulang $6 bilyon pa ang dapat bayaran sa susunod na pitong buwan.

Kabilang sa tinatayang $21.5 bilyong kabuuang serbisyo ng utang ang $4 bilyong interes. Ayon sa mga bilang na iniugnay sa briefing ng komite sa pananalapi ng Senado, umabot sa $17 bilyon o $17.5 bilyon ang bayad sa prinsipal. Tugma sa itinakdang kabuuan ang huling bilang. Matapos ang pagpapalawig ng mga bilateral na pautang, tinatayang $14 bilyon pa ang kailangang pondohan, kabilang ang $3.2 bilyong komersiyal na muling pagpopondo na maaaring iwasan ng Pakistan dahil sa gastos nito, ayon sa mga opisyal.

Bumalik din ang Pakistan sa mga pandaigdigang pamilihan ng bono at nagbenta ng $3 bilyon noong Setyembre, mula sa mga order na nagkakahalaga ng $6 bilyon. Kaya doble ng halagang inilabas ang interes ng mga mamumuhunan. Sinabi ni Aurangzeb na pinag-aaralan ang karagdagang Eurobond, Panda bond at mga bonong nakaugnay sa rupee ngunit binabayaran sa dolyar. Inilalabas ang Panda bond sa lokal na pamilihan ng Tsina, sa renminbi, ng mga nanghihiram na nakabase sa labas ng bansa.

Hindi na gaanong sentral sa mga plano ng pamahalaan ang iminungkahing $10 bilyong pasilidad para sa likididad mula sa U.S. Iniulat na tinanggihan ng Washington ang kahilingan, habang patuloy namang nagsasalita si Aurangzeb tungkol sa anumang posibleng suporta nang may kondisyon. Sinabi niyang hindi ito garantisado o mahalaga upang matugunan ang pangangailangan ng Pakistan sa panlabas na pondo.

Ganito ipinaliwanag ni Aurangzeb ang paninindigan ng pamahalaan sa kahilingan sa U.S.:

Kung maaari, mabuti; kung hindi, magpapatuloy kami, mayroon man ito o wala.

Sinabi ng ministro na inaasahan sa Disyembre ang pulong ng IMF Executive Board upang talakayin ang pagpapalabas ng humigit-kumulang $1.2 bilyon. Mahahalagang bahagi ng iskedyul ng pagbabayad ng Pakistan ang pondong ito at ang inaasahang pagpapalawig ng pautang ng Tsina sa Marso 2027.

Mas mahahabang pautang ang susunod na layunin ng Pakistan

Naghahanap ang Pakistan ng mga pautang na may takdang panahon na lima hanggang sampung taon kapalit ng mga kaayusang nangangailangan ng madalas na muling pagpopondo. Sinabi ni Aurangzeb sa komite sa pananalapi ng Senado na dati ay kailangang muling pondohan ang lokal na utang tuwing tatlong buwan, kaya paulit-ulit na nalalantad ang badyet sa pagbabago ng halaga ng pangungutang.

Tumaas ang karaniwang haba bago bayaran ang lokal na utang mula 2.7 taon noong Hunyo 2024 tungo sa 3.8 taon noong Hunyo 2026. Target ng pamahalaan na umabot ito sa 4.2 taon pagsapit ng taong pinansyal na magtatapos sa 2028. Ipinamamahagi ng mas mahahabang takdang panahon ang mga bayad sa mas maraming taon at binabawasan ang halagang kailangang sabay-sabay na panibaguhin.

Sinabi ni Bosal na 68.6 porsiyento ng gross domestic product ang pampublikong utang sa katapusan ng Hunyo 2026, mula sa 75.1 porsiyento noong taong pinansyal na nagtapos sa 2023, isang pagbaba ng 6.5 puntos-porsiyento. Gayunman, tumaas ang kabuuang utang mula 24.9 trilyong rupee noong taong pinansyal na nagtapos sa 2018 tungo sa 86.7 trilyong rupee noong 2026. Maaaring tumaas ang halaga ng utang batay sa salapi habang bumababa naman ito kaugnay ng laki ng ekonomiya.

Umubos ng 35 porsiyento ng kita ng pamahalaan ang mga bayad sa interes, kumpara sa 61 porsiyento noong taong pinansyal na nagtapos sa 2024. Bumaba ang taunang gastos sa interes mula 8.9 trilyong rupee tungo sa 6.9 trilyong rupee sa pagitan ng mga taong pinansyal na nagtapos sa 2025 at 2026. Iniugnay ng mga opisyal ang pagbuti sa mas mababang interes, pamamahala sa utang at mas matatag na balanse ng badyet bago bayaran ang interes.

Sinabi ni Aurangzeb na layunin ng Pakistan na bawasan ng $4 bilyon ang panlabas na utang sa kasalukuyang taong pinansyal at ng $3.5 bilyon sa susunod na taon, matapos ang naiulat na $4.5 bilyong pagbawas noong nakaraang taon. Nakadepende ang plano sa pagpapalit ng mamahaling pondo habang pinananatili ang sapat na dayuhang salapi upang mabayaran ang utang at matugunan ang mga pangangailangan sa import.

Humihingi ng pondo sa ADB para sa pangunahing proyekto ng riles

Kitang-kita sa Main Line 1, o ML-1, ang pagbabago sa pagpopondo. Saklaw ng iminungkahing $6.7 bilyong pagsasaayos ang humigit-kumulang 1,726 kilometro sa pagitan ng Karachi at Peshawar. Una nang humingi ang Pakistan ng pondo mula sa Tsina para sa riles bilang pangunahing pamumuhunan ng CPEC.

Tinanggihan ng Pakistan ang alok na pondo ng ADB noong 2017 matapos igiit ng Tsina na ito lamang ang tutustos sa proyekto. Hindi natupad ang inaasahang pangakong sasagutin ng Tsina ang 85 porsiyento ng gastos. Sa pagbisita niya noong Agosto 2025, ipinahiwatig ni Chinese Foreign Minister Wang Yi na tinanggap ng Beijing ang pakikilahok ng iba pang tagapondo.

Ipinakita ng naunang pagsubok sa pagpopondo sa riles kung bakit higit pa sa diplomasya ang kahalagahan ng pasyang ito. Tinatayang 55 bilyong rupee ang taunang kakulangan ng Pakistan Railways, habang bumagsak ang bahagi ng riles sa kargamento mula humigit-kumulang 70 porsiyento noong dekada 1960 tungo sa 2 hanggang 3 porsiyento na lamang. Kaugnay ng muling pagtatayo ng linya ang pagpapahusay sa pagiging maaasahan at pagpapanatili sa pananalapi ng operasyon ng riles.

Una nang humingi ang Pakistan ng $7 bilyon mula sa ADB. Kabilang na sa mga talakayan sa pondo ang humigit-kumulang $2 bilyon para sa mas malawak na proyekto, $10 milyon bilang pondo para sa paghahanda ng proyekto, at iminungkahing $1.1 bilyon para sa bahagi sa pagitan ng Karachi at Rohri. Tumutukoy ang mga halagang ito sa magkakaibang yugto at bahagi ng plano sa pagpopondo. Sinabi ng pamahalaan na napagkasunduan sa Beijing ang pagkakasunod-sunod nito.

Malaki pa rin ang kasalukuyang pagkakautang ng Pakistan sa Tsina. Lumampas sa $21 bilyon ang pamumuhunan ng Tsina sa mga proyektong pangkuryente sa Pakistan, at mahigit $1.5 bilyon ang utang ng Pakistan sa mga tagapaglikha ng kuryenteng Tsino. Nakaaapekto rin sa ugnayan ang usapin sa seguridad: iniulat na 21 mamamayang Tsino ang napatay sa Pakistan mula noong 2021. Kaya kasabay ng hindi pa nareresolbang mga usapin sa pagbabayad at seguridad ang bagong pondo para sa riles.

Nagsasaayos ng utang ang Sri Lanka habang ipinagpapaliban ng Laos ang mga bayad

Lumagda ang Sri Lanka noong Hunyo 2024 sa mga kasunduang magsasaayos muli sa humigit-kumulang $4.2 bilyong utang nito sa Export-Import Bank ng Tsina. Mula noon, higit na umasa ito sa pondo mula sa mga multilateral na institusyon. Noong 2025, halos 80 porsiyento ng humigit-kumulang $1.48 bilyong pondong panlabas para sa kaunlaran na naipamahagi sa Colombo ay mula sa IMF at ADB, katumbas ng humigit-kumulang $1.18 bilyon.

Itinaas kalaunan ng ADB sa $480 milyon ang inilaan nitong pondo para sa Sri Lanka noong 2026 kasunod ng Bagyong Ditwah. Dagdag na pangangailangan sa pampublikong pondo ang paggasta para sa pagbangon mula sa sakuna habang hinaharap ng bansa ang mga bunga ng krisis sa utang nito.

Sa halip, umasa ang Laos sa paulit-ulit na pagpapaliban ng mga bayad sa Tsina mula noong 2020. Umabot ang mga ito sa kabuuang $3.23 bilyon, o humigit-kumulang 19 porsiyento ng GDP nito. Ipinagpapaliban ng mga pagpapalawig ang mga bayad; maaaring baguhin naman ng pagsasaayos ng utang ang mas malawak na mga tuntunin ng kasunduan, kabilang ang iskedyul ng pagbabayad at kung minsan ay ang halagang dapat bayaran.

Tinataya ng World Bank na aabot sa 13 porsiyento ng GDP ang serbisyo ng utang ng Laos sa 2026. Katumbas ito ng humigit-kumulang $13 sa bawat $100 ng taunang produksiyon ng ekonomiya. Nililimitahan ng ganito kabigat na pasanin sa pagbabayad ang kakayahan ng pamahalaan na pondohan ang kalusugan, edukasyon at panlipunang proteksiyon, kahit pa naiiwasan ng mga pagpapalawig ang agarang krisis sa pondo.

Mga petsang humuhubog sa pagbabago

Nabuo sa loob ng maraming taon ng pangungutang, mga naantalang proyekto at pagbabago sa mga tuntunin ng pagbabayad ang kasalukuyang presyur sa pagpopondo sa Asya. Ipinakikita ng ilang petsa kung paano humuhubog ngayon sa mga pasya ang mga naunang pangako:

• 2017: Tinanggihan ng Pakistan ang pakikilahok ng ADB sa ML-1 habang naghahanap ng pondo mula sa Tsina.
• Mula 2020: Nag-ipon ang Laos ng paulit-ulit na pagpapaliban ng bayad sa Tsina na umabot sa kabuuang $3.23 bilyon.
• Hunyo 2024: Lumagda ang Sri Lanka sa mga kasunduang magsasaayos muli sa humigit-kumulang $4.2 bilyong utang sa Export-Import Bank ng Tsina.
• Agosto 2025: Ipinahiwatig ni Wang Yi na tinanggap ng Tsina ang pagsali ng ibang tagapondo sa ML-1.
• Hulyo 2026: Binayaran ng Pakistan ang $1.3 bilyong komersiyal na pautang ng Tsina na kaugnay ng CPEC at humiling ng mas mabilis na muling pagpopondo.
• Oktubre 31, 2026: Umabot sa takdang petsa ang $3 bilyong pasilidad ng Saudi para sa Pakistan bago makumpirma ang pagpapalawig nito.
• Disyembre 2026: Inaasahan ng Pakistan ang pasya ng lupon ng IMF kaugnay ng humigit-kumulang $1.2 bilyon.
• Marso 2027: Magiging mahalagang yugto sa pagpopondo ang inaasahang pagpapalawig ng $4 bilyong pautang ng Tsina.

Makikita sa iskedyul ng Pakistan ang pangunahing hamon: magkaiba ang tiyempo ng mga bagong pasya sa pagpopondo at ng mga lumang takdang bayaran. Kailangan ng mga pamahalaan ng sapat na salapi sa pagitan ng mga petsang iyon, kahit mukhang balanse ang taunang plano nila sa pagpopondo.

Mga pakinabang para sa mga nanghihiram at mga bagong hamon

Maaaring magbigay ang multilateral na pondo ng mas mahahabang panahon ng pagbabayad, mapagkumpitensiyang pagkuha at mas malinaw na impormasyon tungkol sa mga proyekto. Nagbibigay rin sa mga pamahalaan ng mas maraming pagpipilian sa pakikipagnegosasyon sa mga tuntunin ang pagkakaroon ng ilang posibleng tagapagpautang. Para sa Pakistan, nag-aalok ang pakikilahok ng ADB ng paraan upang ituloy ang proyektong riles na natigil sa ilalim ng naunang plano nito sa pagpopondo.

Umaabot din ang salapi sa mas malawak na badyet ng pamahalaan. Maaaring pondohan ng isang development bank ang riles o programa sa pagbangon mula sa sakuna, at sa gayon ay mapalaya ang lokal na kita o reserbang panlabas para sa ibang bayarin, kabilang ang pagbabayad sa isang bilateral na pinagkakautangan. Kaya maaaring sabay na sumuporta sa pamumuhunan at magpagaan sa presyur ng lumang utang ang bagong pondo para sa kaunlaran.

May sarili ring mga obligasyon ang mga multilateral na pautang, kabilang ang mga kondisyon sa patakaran. Karaniwang binibigyan ng katangi-tanging pagtrato ang mga development bank bilang mga pinagkakautangan, na nangangahulugang karaniwang hindi isinasama sa pagsasaayos ng utang ang kanilang mga paghahabol. Habang lumalaki ang bahagi nila sa pangungutang, karaniwang mas malaking bahagi ng utang ang hindi nasasaklaw ng muling negosasyon, kaya mas mabigat ang maaaring maging bahagi ng mga bilateral at pribadong pinagkakautangan sa anumang pagsasaayos sa hinaharap.

Maaaring tulungan ng Borrowers' Platform ang mga pamahalaan na pamahalaan ang mga kompromisong ito sa pamamagitan ng praktikal na pagtutulungan. Nag-aalok ng mga aral para sa ibang nanghihiram na nakikipag-ugnayan sa ilang grupo ng pinagkakautangan ang karanasan ng Sri Lanka sa pakikipagnegosasyon sa opisyal na komite ng mga pinagkakautangan, Tsina at mga may hawak ng bono. Maaaring magbahagi ang mga miyembro ng mga pamamaraan sa pagsubaybay sa aktuwal na netong daloy, pagpapalayo sa mga petsa ng pagbabayad at pagbalangkas ng mga probisyong pansamantalang maghihinto sa serbisyo ng utang matapos ang mga sakunang dulot ng klima.

Ipinatitingkad ng pagpapalawig ng mga pautang ng Pakistan, pagsasaayos ng utang ng Sri Lanka at pagpapaliban ng bayad ng Laos ang iisang agarang prayoridad: panatilihing posible ang paggasta para sa kaunlaran habang tinutupad ang mga minanang obligasyon. Mas kapaki-pakinabang na gabay sa mga pamahalaan ang pagsubaybay sa aktuwal na perang natanggap at naibayad kaysa umasa lamang sa mga inanunsyong pangako sa pagpopondo.

Mahahalagang Punto

• Naging negatibong $34 bilyon noong 2024 ang netong daloy ng Tsina sa mga umuunlad na bansa, samantalang umabot sa humigit-kumulang $36 bilyon ang sariling netong daloy ng World Bank.
• Nakikipag-ayos ang Pakistan para sa $7.3 bilyong pagpapalawig ng mga bilateral na pautang, laban sa tinatayang $21.5 bilyong serbisyo nito sa panlabas na utang.
• Kinumpirma ng Saudi Arabia ang pagpapalawig sa $3 bilyon; inaasahan naman sa Marso 2027 ang pagpapalawig ng $4 bilyong pautang ng Tsina.
• Humihingi ang Pakistan ng pondo ng ADB para sa ilang bahagi ng riles nitong ML-1 matapos ang mga taong hindi umusad ang mga usapan sa pagpopondo ng Tsina.
• Pinagsama ng Sri Lanka ang pagsasaayos ng utang at suporta ng mga multilateral na institusyon, samantalang higit na umasa ang Laos sa pagpapaliban ng bayad ng Tsina.
• Layunin ng Borrowers' Platform na palakasin ang pamamahala sa utang at koordinasyon ng mga bansang nanghihiram.