Nakuha ni Ernie Gawilan ang unang gintong medalya ng Pilipinas sa Aichi-Nagoya at ikatlong sunod na titulo sa 400m

Nalagpasan ni Gawilan ang limang minuto at naipasok ang Pilipinas sa talaan ng mga nagwagi ng ginto

Napanalunan ni Ernie Gawilan ang unang gintong medalya ng Pilipinas sa Aichi-Nagoya 2026 Asian Para Games noong Lunes, Oktubre 19, matapos tapusin ang 400m freestyle S7 ng kalalakihan sa loob ng 4 minuto at 56.72 segundo sa Rainbow Pool sa Nagoya City General Gymnasium.

Nagtapos ang 35-anyos na manlalangoy mula sa Lungsod ng Davao nang 4.64 segundo na mas maaga kaysa kay Zhang Yilong ng China, na nagkamit ng pilak sa 5:01.36. Nakakuha naman ng bronze si Toh Wei Soong ng Singapore sa 5:24.23. Dahil sa panalo, nasungkit ni Gawilan ang ikatlong sunod na titulo niya sa Asian Para Games sa event na ito at ang ikalimang gintong medalya niya sa paligsahang pankontinente.

May ilang gantimpalang kaakibat ang resulta: unang ginto ito para sa delegasyong Pilipino na naglalayong makakuha ng apat hanggang lima, may nakatakdang insentibong cash na 1 milyong piso, at sinabi ni Tony Ong, pambansang coach ng para swimming, na kuwalipikado si Gawilan para sa Los Angeles 2028 Paralympics.

Para kay Gawilan, mas personal ang agarang kasiyahang dulot nito. Nag-alinlangan siya kung kaya pa niyang lumangoy sa distansiyang iyon nang wala pang limang minuto. Inialay niya ang panalo sa asawa niyang si Ilonah at sa anak nilang si Eliana, na walong buwan na sana noong Oktubre.

lamang na 4.64 segundo sa panalo

Natapos ni Gawilan ang karera sa loob ng 296.72 segundo, o 3.28 segundo na mas mababa sa limang minuto. Nagtapos si Zhang sa 301.36 segundo, habang 324.23 segundo naman ang oras ni Toh. Umabot sa 27.51 segundo ang agwat ng ginto at bronze.

Ang S7 ay klasipikasyong pampalakasan na ginagamit sa mga event na freestyle, backstroke at butterfly. Pinagpapangkat ng para swimming ang mga atleta batay sa epekto ng kanilang kapansanan sa paglangoy, para makipagkarera sa iisang klase ang mga kalahok na may magkakaibang pisikal na kondisyon. Ginagamit naman ang unlaping SM sa mga event na individual medley.

May hindi ganap na nadebelop na mga biyas si Gawilan at matagal na siyang mahusay sa event na ito. Kasunod ng panalo niya sa Nagoya ang mga gintong medalya sa Jakarta noong 2018 at Hangzhou noong 2023, kaya nanatili sa kanya ang titulong pankontinente sa tatlong edisyon.

Limang gintong medalya sa tatlong edisyon

Nakuha ni Gawilan ang limang gintong medalya niya sa Asian Para Games sa higit sa isang disiplina ng paglangoy. Sa Jakarta noong 2018, napanalunan niya ang 400m freestyle, 100m backstroke at 200m individual medley. Idinagdag niya ang isa pang titulo sa 400m freestyle sa Hangzhou bago niya nakumpleto ang sunod-sunod na panalo sa Nagoya.

Ginamit pa rin ng edisyon sa Hangzhou ang pangalang 2022 Games, pero ginanap ito noong 2023. Kaya 2018, 2023 at 2026 ang pagkakasunod-sunod ng mga panalo ni Gawilan, kahit tinutukoy sa mga talaan ng paligsahan ang gitnang edisyon bilang Hangzhou 2022.

• 2018, Jakarta: Tatlong gintong medalya sa 400m freestyle, 100m backstroke at 200m individual medley.
• 2023, Hangzhou: Ginto sa 400m freestyle S7 at bronze sa 200m individual medley SM7.
• Oktubre 19, 2026, Nagoya: Ikatlong sunod na titulo sa 400m freestyle S7 at ikalimang gintong medalya sa Asian Para Games.

Sa mga edisyon sa Jakarta at Hangzhou, nakakuha rin si Gawilan ng dalawang pilak at isang bronze. Dahil sa kanyang rekord, may beteranong atletang maaaring mag-ambag ng medalya ang koponan ng Pilipinas sa paglangoy habang nagpapatuloy ang paligsahan.

Inialay ang medalya sa anak

Sinabi ni Gawilan na ikinagulat niya ang oras na naitala. Ayon sa manlalangoy, gantimpala ang resulta ng disiplinadong pagsasanay at konsentrasyon sa edad na nag-alinlangan siyang kaya pa niyang malagpasan muli ang limang minuto.

Ikinuwento ni Gawilan ang naging reaksiyon niya matapos manalo sa final:

Talagang masaya ako dahil hindi ko akalaing kaya ko pang matapos ang 400m nang wala pang limang minuto.

Ikinuwento rin niya ang pagsisikap na kinailangan para makuha ang oras na iyon:

Patuloy ko lang hinabol at hinabol ang oras na iyon. Dahil sa matinding emosyon, ibinigay ko ang lahat para magawa ito.

Naging kongkreto ang pagsisikap na iyon dahil sa pag-aalay niya sa pamilya. Sinabi ni Gawilan na naisip niyang isasabit niya ang medalya sa leeg ni Eliana pag-uwi niya. Dahil nakuha na niya ang ginto sa Nagoya, maiuuwi niya ang medalyang naisip niyang ibabahagi sa anak.

Ang kahulugan ng resulta para sa Los Angeles

Sinabi ni Tony Ong, pambansang coach ng para swimming, na kuwalipikado si Gawilan sa Los Angeles 2028 Paralympics dahil sa oras niyang 4:56.72. Hindi kasama sa anunsiyo ang pormal na kumpirmasyon ng kwalipikasyong ito mula sa kinauukulang internasyonal na awtoridad sa palakasan.

Iniugnay ni Ong ang sinasabing pagkakakuwalipika sa oras ng pagtatapos ng manlalangoy. Tinukoy niya ang 2028 Olympics, bagaman Paralympics ang landas ni Gawilan sa kompetisyon, ang pandaigdigang paligsahan para sa mga atletang may kinikilalang kapansanan.

Bahagi rin ng paghahanda ng iba pang atletang Pilipino sa Japan ang Los Angeles. Lumahok sa Games ang mga siklistang sina Arthus Bucay, Patrick Lee at Nikko Peralta upang makakuha ng puntos para sa kwalipikasyon sa 2028. Nangangailangan ang kanilang landas ng pagkolekta ng mga puntos sa mga paligsahan, samantalang inilarawan ni Ong ang resulta ni Gawilan bilang qualifying swim.

Para kay Gawilan, ang susunod niyang mga event sa Nagoya ay ang 200m individual medley SM7 at 100m backstroke S7 ng kalalakihan. Muli siyang sasabak sa medley, event kung saan nagwagi siya ng bronze sa Hangzhou at ginto sa Jakarta.

Gantimpalang cash at pambansang target

Sa ilalim ng Republic Act No. 10699, o National Athletes and Coaches Benefits and Incentives Act, may karapatan si Gawilan sa insentibong cash na 1 milyong piso para sa gintong medalya niya sa Asian Para Games. Dagdag na benepisyong pinansiyal ito sa kanyang tagumpay sa palakasan.

Nagpadala ang Pilipinas ng 69 atleta sa Aichi-Nagoya, na may target na apat hanggang limang gintong medalya. Katumbas ng isang-kapat ng pinakamababang target o isang-kalima ng pinakamataas na target ang panalo ni Gawilan. Kailangan pa ng delegasyon ng tatlo hanggang apat na ginto para maabot ang layunin nito.

Itinuro ni Francis Diaz, chef de mission ng delegasyong Pilipino, ang paglangoy, athletics at kampanya ni Allain Ganapin sa taekwondo bilang mga pangunahing pag-asang makakuha ng ginto. Wala sa programa ng Nagoya ang chess, na naghatid ng karamihan sa mga gintong medalya ng bansa sa Hangzhou.

Kabilang sa mga atletang itinuring ni Diaz na malalakas na pag-asang manalo sina manlalangoy Angel Otom at tagahagis na si Alyana Nuñez. Nagwagi ng ginto si Otom sa ASEAN Para Games sa Nakhon Ratchasima, Thailand, noong Enero 2026. Nakakuha naman si Nuñez ng mga gintong medalya sa javelin at shot put sa parehong paligsahan.

Mahirap ang simula para sa iba pang manlalangoy at siklista

Nauna sa panalo ni Gawilan ang mahihirap na preliminary race para sa dalawang manlalangoy na Pilipino. Nagtapos si Edwin Villanueva sa ika-10 puwesto sa 400m freestyle S8 ng kalalakihan, sa oras na 6:22.33, habang pumuwesto si Muhaimin Ulag sa ika-12 puwesto sa 200m individual medley SM9 ng kalalakihan, sa 3:04.30.

Sa Izu Velodrome sa kalapit na Shizuoka Prefecture, pumuwesto si Patrick Lee sa ika-12 sa cycling 1,000m time trial sa oras na 1:14.888. Nagtapos naman si Arthus Bucay sa ika-14 sa 1:19.496. Mahigit tatlong oras ang biyahe mula sa Nagoya papunta sa venue, kaya malayo ang mga siklista sa lugar ng paligsahan sa paglangoy ng delegasyon.

Bago ang karera, sinabi ni Norberto Oconer, pambansang coach ng cycling, na nakatuon ang koponan sa mga road event at puntos para sa kwalipikasyon sa Paralympics sa halip na umasa sa medalya sa track. May dati nang tagumpay sa pankontinenteng paligsahan si Bucay: nagwagi ng ginto at bronze ang Paralympian noong 2012 sa Asian Para Games noong 2018.

Humihigpit ang laban sa judo at table tennis

Natalo si Edmond Montecillo kay Ibrokhimjon Akbarov ng Uzbekistan sa pamamagitan ng ippon sa round of 16 ng men's J1 category under 70kg sa Aichi Prefectural Martial Arts Hall. Ang ippon ay mapagpasyang puntos na agad nagtatapos sa laban sa judo.

Si Al Jaed Pacheco na lang ang natitirang Pilipinong judoka sa kompetisyon. Nakatakda siyang makaharap si Mahdi Borchlou ng Iran sa men's J1 category under 81kg sa Martes, Oktubre 20.

Sa Sky Hall Toyota, natalo si Lhey Manginsay kay Kim Kun-Hea ng South Korea, 3-11, 3-11, 2-11, sa women's singles Class 9. Natalo naman si Billy Cartera kay Norakan Chanphaka ng Thailand, 4-11, 3-11, 3-11, sa men's singles Class 4-5. Pareho silang nanalo sa mga naunang laban para makasulong. Tinalo ni Manginsay ang kalaban niyang Tajik, habang dinaig naman ni Cartera ang isang manlalarong Mongolian.

Natalo si Johna Pena kay Kim Seongok ng South Korea, 9-11, 6-11, 3-11, sa women's singles Class 7. Nakuha ni Noriko Batuhan ang isang game laban kay Huang Zhirui ng China bago natalo, 5-11, 11-6, 3-11, 1-11, sa Class 3. Hinahabol pa ni Wilfred Redulla ang medalya laban kay Ali Makhubekov ng Kazakhstan sa quarterfinals ng men's singles Class 8.

Tatagal ang paligsahan hanggang Oktubre 24

Tatagal ang Games hanggang Oktubre 24, kasunod ng seremonya ng pagbubukas noong Oktubre 18 na nagtipon ng rekord na 45 bansa at rehiyon. Nakatala sa programa ang 18 isport at 502 event. Karamihan sa mga paligsahan ay sa Aichi Prefecture, habang umaabot naman hanggang Shizuoka ang cycling.

May mga pagkakataon pa si Gawilan na makakuha ng medalya sa mga natitira niyang karera, habang nakasentro naman sa laban ni Pacheco sa Martes at sa mga road event sa cycling ang atensiyon sa iba pang venue. Isa pa sa mga pangunahing pag-asa ng delegasyon si Ganapin, na nagdala ng watawat ng Pilipinas kasama ang manlalaro ng table tennis na si Lhey Marie Manginsay.

Nagpahayag din ng pag-asang makapuwesto sa podium si Adeline Dumapong-Ancheta, coach ng para powerlifting ng Pilipinas at dating nagwagi ng bronze sa Paralympics. Nakuha na ang unang ginto, ngunit nakasalalay pa rin sa mga resulta sa iba-ibang isport ang pag-abot ng kampanya ng bansa sa target nito.

Mahahalagang Punto

• Napanalunan ni Ernie Gawilan ang 400m freestyle S7 ng kalalakihan sa 4:56.72, at naiuwi niya ang unang ginto ng Pilipinas sa Aichi-Nagoya 2026.
• Nakuha ni Zhang Yilong ng China ang pilak sa 5:01.36, habang nagwagi ng bronze si Toh Wei Soong ng Singapore sa 5:24.23.
• Ikatlong sunod na titulo ni Gawilan sa event na ito sa Asian Para Games ang panalo, at ikalima na niyang ginto sa Games.
• Sinabi ni Coach Tony Ong na kuwalipikado si Gawilan para sa Los Angeles 2028 Paralympics dahil sa kanyang performance.
• May karapatan si Gawilan sa nakatakdang insentibong 1 milyong piso at nakalista rin siya sa 200m individual medley SM7 at 100m backstroke S7.
• May 69 atleta ang Pilipinas at target nitong makakuha ng apat hanggang limang gintong medalya. Magpapatuloy ang paligsahan hanggang Oktubre 24.