Sinubukan ng Pakistan ang Fatah-II ER missile, iginiit na mas malayo ang naaabot at kayang umiwas sa mga depensa

Bagong pagsubok ng missile, pamilyar ang puntirya: mga depensa laban sa missile

Noong 13 Oktubre 2026, inanunsyo ng Pakistan na matagumpay nitong sinubukan ang Fatah-II ER, isang bersiyong mas malayo ang naaabot ng surface-to-surface missile nito, isang linggo matapos subukan ang extended-range na Fatah-IV cruise missile. Inilarawan ng militar ang bagong Fatah-II bilang isang hypersonic ballistic missile na idinisenyo para tumama sa mga puntiryang mas malayo at umiwas sa pagharang dahil sa dinaraanan nito at kakayahang magmaniobra.

Nasaksihan ni Lieutenant General Nauman Zakaria, kumander ng Pakistan Army Rocket Force Command, ang paglulunsad kasama ang matataas na opisyal, siyentista at inhinyero, ayon sa Inter-Services Public Relations (ISPR), sangay ng militar na nangangasiwa sa media. Sinundan ng pagsubok na ito ang training launch ng karaniwang Fatah-II noong Abril 2026.

Ayon sa nakasaad na detalye, may saklaw na 400 kilometro ang kasalukuyang Fatah-II at may dalang warhead na tumitimbang ng 365 kilo. Hindi inilabas ng Pakistan ang pinakamalayong saklaw ng bersiyong ER, ang nasukat nitong bilis, detalyadong profile ng paglipad, kargang dala o mga detalye ng propulsion, gayundin ang petsa ng pagpasok nito sa serbisyo. Wala ring nailabas na datos ng paglipad o independiyenteng pagtatasa sa performance nito.

Ayon sa ISPR, may dalang makabagong kagamitan sa nabigasyon at avionics ang bagong missile. Ito ang mga elektronikong sistemang tumutulong sa pagkontrol ng paglipad. Sa pahayag nito tungkol sa pagsubok, inilarawan ng sangay ng militar sa media ang inaasahang pakinabang:

Kaya nitong tumama sa mga puntirya nang may mataas na katumpakan at talunin ang mga sistema ng depensa laban sa missile ng kalaban dahil sa natatanging trajectory at kakayahang magmaniobra nito.

Itinatampok ng anunsyo ang mas malawak na naaabot at kakayahang makaiwas sa pagharang bilang pangunahing layunin ng pinakabagong pagpapaunlad ng missile ng Pakistan. Mahalaga ito sa praktikal na usapin para sa mga instalasyong militar na mas malayo sa lugar ng paglulunsad, lalo na matapos iulat na ginamit ang mga Fatah missile laban sa mga target na militar ng India noong labanan noong Mayo 2025.

Ano ang nagbago sa orihinal na Fatah-II?

Binuo ang karaniwang Fatah-II, na isinusulat din bilang Fatah-2, ng pag-aari ng estado ng Pakistan na Khan Research Laboratories at ng National Engineering & Scientific Commission. Ayon sa inilathalang mga detalye, 7.5 metro ang haba at 600 milimetro ang diyametro ng missile, at 400 kilometro ang saklaw nito sa loob ng bansa. Nakalista naman ang bersiyong pang-export na may mas maikling saklaw na 280 kilometro.

Mas malayo nang 120 kilometro, o humigit-kumulang 43%, ang saklaw na inilathala para sa bersiyong ginagamit sa loob ng bansa kumpara sa bersiyong pang-export. Tumutukoy ang dalawang bilang na ito sa mga naunang bersiyon; inanunsyo ng Pakistan ang ER bilang karagdagang pagpapalawak sa naaabot ng missile.

Gumagamit ang karaniwang Fatah-II ng inertial guidance at mga signal mula sa global navigation satellite. Sinusubaybayan ng inertial guidance ang galaw gamit ang mga instrumentong nasa loob ng missile, habang tumutulong ang mga signal ng satellite na itama ang posisyon nito. Naghahanda naman sa paglulunsad ang mga awtomatikong sistema para sa pagtutok, pagpatag, pagpoposisyon at pag-aayos ng direksiyon.

Dahil sa inilabas na bidyo, may pagtatayang mas mahaba ang ER missile kaysa sa karaniwang modelo habang halos pareho ang diyametro nito. Maaaring magkasya rito ang mas maraming gasolina dahil mas maluwag ang loob. Posible ring mas mahusay ang propulsion o binago ang komposisyon ng solid fuel kaya mas malayo ang naaabot, bagaman hindi inilarawan ng Pakistan ang mga pagbabagong ginawa sa disenyo.

Ano ang ibig sabihin ng hypersonic dito?

Ang hypersonic ay nangangahulugang bumibiyahe nang mas mabilis sa limang ulit ng bilis ng tunog, na kilala bilang Mach 5. Maraming ballistic missile ang umaabot sa bilis na ito sa isang bahagi ng paglipad, lalo na habang bumababa patungo sa puntirya. Para sa tagapagtanggol, sama-samang tumutukoy ang bilis, altitude at kakayahang magpalit ng direksiyon ng missile kung gaano kahirap itong harangin.

Nakatuon ang paglalarawan ng ISPR sa trajectory, o dinaraanan nito sa himpapawid, at sa kakayahang magmaniobra. Mapipilit ng missile na nagpapalit ng direksiyon ang sistema ng depensa na paulit-ulit na baguhin ang pagtantiya nito kung saan haharangin ang missile. Ang praktikal na usapin ay kung gaano kabilis matutukoy at masusubaybayan ng tagapagtanggol ang mga pagbabagong ito at makatutugon dito.

Ayon sa retiradong Pakistani Brigadier na si Saad Muhammad, nang talakayin niya ang orihinal na Fatah-II matapos ang pagsubok nito noong Disyembre 2023, mas mahirap itong matukoy ng radar at wasakin dahil mas patag ang trajectory nito. Maaaring lumiit ang panahong magagamit ng radar kapag mas mababa ang lipad, dahil nililimitahan ng kurbada ng Daigdig kung gaano kalayo nito makikita ang mga bagay na malapit sa lupa.

Tumutukoy ang pagtatasa niya sa naunang missile. Pinalalawak ng anunsyo noong Oktubre ang pahayag ng Pakistan na mahirap harangin ang bersiyong ER, at inilalahad ang bilis at kakayahang magmaniobra bilang mahahalagang katangian ng bagong sandata.

Gaano katumpak ang mga missile ng Fatah?

Ayon sa nakasaad na detalye, 50 metro o mas mababa ang circular error probable, o CEP, ng karaniwang Fatah-II. Estadistikal na panukat ang CEP: inilalarawan nito ang radius sa palibot ng puntiryang pinagtutuunan kung saan inaasahang babagsak ang kalahati ng mga missile batay sa mga kundisyong ginamit sa pagkukuwenta.

Mas maliit na CEP ang nangangahulugang mas magkakalapit ang mga tama sa paligid ng puntirya. Para sa nagpaplanong militar, nakaaapekto ito sa posibleng paggamit ng sandata laban sa isang gusali, puwesto ng radar o iba pang instalasyon. Mahalaga sa magiging resulta ang kalidad ng guidance, mga koordinado ng puntirya at mga kundisyon habang lumilipad.

May kaugnay na missile na tinatawag na SMASH, na inilalarawan bilang bersiyong anti-ship ballistic ng Fatah-II, at iniulat na may CEP na 10 hanggang 15 metro depende sa konfigurasyon ng seeker nito. Sensor ang seeker na tumutulong sa missile na hanapin o sundan ang puntirya, lalo na sa huling bahagi ng paglipad.

Inilalarawang gumagamit ang karaniwang Fatah-II at SMASH ng iisang rocket stage na may dalawang antas ng thrust. Nagbibigay ang motor ng magkakaibang lakas ng tulak habang lumilipad. Ipinakikita ng mga inilathalang katangian ng mga ito kung paano iniangkop ang pamilya ng missile sa iba't ibang gawain, samantalang nakatuon ang anunsyo tungkol sa ER sa mas malayong pag-abot sa mga puntirya sa lupa.

Programa sa pagpapaunlad na nagsimula noong 2021

Sinundan ng paglulunsad ng Pakistan noong Oktubre ang ilang taon ng pagpapaunlad, pagsasanay at naiulat na paggamit sa labanan ng mga missile ng pamilya Fatah. Kabilang sa mga pangunahing milestone na inilarawan sa publiko ang:

• 24 Agosto 2021: Sinubukan ng Pakistan ang lokal nitong binuong Fatah-I rocket system.
• 27 Disyembre 2023: Isinagawa ng Pakistan ang unang iniulat na pagsubok ng Fatah-II at inanunsyo ang saklaw na 400 kilometro.
• Mayo 2025: Iniulat na ginamit ang mga missile na Fatah-I at Fatah-II laban sa mga target na militar ng India sa labanan ng dalawang bansa.
• Setyembre 2025: Isinagawa ng Pakistan ang training launch ng Fatah-IV sa iniulat na saklaw na 750 kilometro.
• Abril 2026: Isinagawa ng Army Rocket Force Command ang training launch ng karaniwang Fatah-II.
• Unang bahagi ng Oktubre 2026: Sinubukan ng Pakistan ang extended-range na Fatah-IV cruise missile.
• 13 Oktubre 2026: Inanunsyo ng Pakistan ang pagsubok sa Fatah-II ER.

Ayon sa ISPR, layunin ng paglulunsad ng Fatah-II noong Abril na sanayin ang mga tropa, suriin ang mga teknikal na parametro at tasahin ang mga subsystem na nilayong magpahusay sa katumpakan at kakayahang makaiwas sa pagkasira. Iniuugnay ng mga gawaing ito ang pagpapaunlad ng missile sa praktikal na paghahanda ng mga sundalo at kagamitan para sa paggamit sa operasyon.

Inilarawan ang paglulunsad ng ER noong Oktubre bilang ikalawang pagsubok ng missile ng Army Rocket Force Command sa buwang iyon at ikaapat nitong pagsubok na inanunsyo sa publiko noong 2026. Naglabas din ang Pakistan ng hindi bababa sa pitong abiso sa mga piloto para sa mga biyaheng tatawid sa lupa sa loob ng taon. Nagbababala ang ganitong mga abiso sa mga piloto tungkol sa pinaghihigpitan o posibleng mapanganib na himpapawid, kabilang ang mga lugar na nakalaan para sa pagsubok ng missile; hindi tinukoy ang bilang ng mga aktuwal na paglulunsad.

Nagbibigay ang Fatah-IV ng ibang ruta patungo sa puntirya

Ground-launched cruise missile ang sinubukan sa Fatah-IV isang linggo bago ang paglulunsad ng Fatah-II ER. Ayon sa ISPR, may makabagong avionics at pantulong sa nabigasyon ang extended-range na sandatang ito, at sinuri sa pagsubok ang mga karagdagang subsystem na nilayong magpahusay sa katumpakan at kakayahang makaiwas sa depensa.

Karaniwang patuloy na pinatatakbo ang cruise missile sa malaking bahagi ng paglalakbay nito at gumagamit ito ng aerodynamic lift, na mas kahawig ng eroplano. Pinabibilis naman ang ballistic missile ng rocket at sumusunod ito sa trajectory na higit na hinuhubog ng momentum at grabidad, bagaman maaari rin itong magmaniobra. Magkakaibang hamon sa pagsubaybay at pagharang ang maaaring idulot ng dalawang uri.

Saklaw na 750 kilometro ang iniulat para sa training launch ng Fatah-IV ng Pakistan noong Setyembre 2025. Inilarawan ng militar ang sandatang iyon na kayang lumipad nang malapit sa kalupaan upang umiwas sa mga depensa laban sa missile. Isa pang yugto sa programa ng cruise missile ang sumunod na pagsubok sa bersiyong ER.

Alam na gumagamit ang Pakistan ng Fatah-I, na may saklaw na 140 kilometro, at ng karaniwang Fatah-II. Kabilang din sa pamilya ang Fatah-III, na nakalistang may saklaw na 450 kilometro, at Fatah-IV. Hindi malinaw ang katayuan ng mga ito sa operasyon sa kabila ng mga inanunsyong pagsubok, kabilang ang naunang training launch ng Fatah-IV.

Bakit bahagi ng konteksto ang mga air base ng India

Iniulat na pinuntirya ng mga Fatah missile ang mga instalasyong militar ng India noong sigalot ng India at Pakistan noong Mayo 2025. Iniulat ng India na naharang nito ang mga paparating na missile. Iniulat na naharang ang isang Fatah-II malapit sa Sirsa Air Force Station noong 10 Mayo, at narekober ang mga labi nito sa paligid ng Sirsa at Jalandhar.

Mahalaga ang mga air base dahil dito nakasalalay ang mga eroplano, pasilidad sa pagmementena, suplay ng gasolina at kagamitang kailangan para mapatakbo ang mga operasyong panghimpapawid. Dahil sa mas malawak na naaabot ng missile, mas maraming instalasyon ang maaaring mapuntirya mula sa isang lugar ng paglulunsad; nagkakaroon din ng mas maraming pagpipilian ang puwersang maglulunsad kung saan ipoposisyon ang mga sandata nito.

Ikinumpara ni dating Indian Brigadier Rahul Bhonsle, isang espesyalista sa artilerya, ang orihinal na Fatah-II sa Pinaka multiple barrel rocket launcher ng India nang talakayin niya ang pagsubok noong Disyembre 2023. Itinuring niya ang pagpapaunlad bilang dagdag sa kakayahan ng Pakistan sa artilerya at iniugnay ito sa mas malawak na paggamit ng rocket artillery ng mga hukbo.

Kabilang sa mga sistemang pandepensa ng India na tinalakay noon ang Russian S-400, ang lokal na binuong SAMAR at ang Very Short Range Air Defence System, o VSHORADS. Magkakaiba ang papel ng mga ito sa depensa at ang layo ng mga puntiryang kaya nilang abutin. Maaari ring protektahan ang isang air base sa pamamagitan ng mga pinatibay na silungan at pagpapakalat sa mga eroplano at kagamitang pansuporta upang hindi magsama-sama sa iisang lugar ang napakaraming ari-arian.

Pinasalamatan ng matataas na pinuno ang matagumpay na paglulunsad

Binati ng Pangulong Asif Ali Zardari, Punong Ministro Shehbaz Sharif, Field Marshal Asim Munir at mga hepe ng mga sangay ng sandatahang lakas ang mga siyentista at inhinyero matapos ang pagsubok. Tinukoy sa anunsyo si Munir bilang chief of army staff at chief of defence forces.

Pinuri ni Lieutenant General Zakaria ang mga siyentista at inhinyerong gumawa sa missile. Iniugnay ng pagdalo niya sa paglulunsad ang gawaing pagpapaunlad sa Army Rocket Force Command, na nagsagawa rin ng training launch noong Abril at ng naunang pagsubok sa cruise missile noong Oktubre.

Binati rin ni Interior Minister Mohsin Naqvi ang bansa. Sa pahayag na nagdiwang sa paglulunsad, pinapurihan niya ang mga teknikal na pangkat ng hukbo:

Nakamit ng mga siyentista at inhinyero ng Pakistan Army ang isang bagay na maipagmamalaki.

Inilalarawan ng mga anunsyo ang dalawang magkasabay na pagbabago sa mga kumbensiyonal na puwersa ng Pakistan na gumagamit ng missile: pagsisikap na palawakin ang naaabot ng mga ballistic at cruise missile, at pagsisikap na gawing mas mahirap harangin ang mga sandatang ito. Para sa mga instalasyong militar sa rehiyon, nakasalalay ang pangunahing usapin sa pagsasama-sama ng distansiya, panahong naibibigay ng babala at proteksiyong makukuha sa bawat lugar.

Mahahalagang Punto

• Inanunsyo ng Pakistan ang pagsubok sa Fatah-II ER noong 13 Oktubre 2026 at inilarawan ang sandata bilang hypersonic ballistic missile.
• Iginiit ng ISPR na mas malayo ang naaabot nito, tumpak itong tumatama sa mga puntirya at kaya nitong umiwas sa mga depensa laban sa missile dahil sa trajectory at kakayahang magmaniobra.
• Ayon sa nakasaad na detalye, may saklaw na 400 kilometro ang karaniwang Fatah-II at may dalang warhead na tumitimbang ng 365 kilo.
• Sinundan ng pagsubok sa ER ang pagsubok sa extended-range na Fatah-IV cruise missile noong nakaraang linggo.
• Hindi inilathala ng Pakistan ang pinakamalayong saklaw o nasukat na performance ng bagong missile habang lumilipad.
• Nagbibigay ng tuwirang kontekstong pangseguridad sa rehiyon ang iniulat na paggamit ng mga Fatah missile laban sa mga target na militar ng India noong Mayo 2025.