Pagsasara ng Supplier ng H&M, Nag-iwan sa 1,000 Manggagawa ng Damit sa Myanmar na Walang Trabaho

Pagsasara ng Pabrika sa Sentro ng Krisis sa Myanmar

Sa katapusan ng Hunyo, magsasara ang Kings Rich Fashion, isang pabrika ng damit sa Shwepyithar Township, Yangon, matapos ang humigit-kumulang isang dekadang operasyon. Mahigit 1,000 manggagawa, karamihan ay kababaihan, ang mawawalan ng sahod sa bansang lugmok na sa pagbagsak ng ekonomiya at kaguluhang pampulitika. Nagsu-supply ng damit ang Kings Rich sa H&M, isa sa pinakamalalaking retailer ng fashion sa mundo. Ito ang isa sa pinakamalinaw na epekto sa ngayon ng pasya ng Swedish brand na bawasan at tuluyang itigil ang pagkuha ng mga produkto mula sa Myanmar.

Sinabi ng pamunuan ng pabrika sa mga empleyado na naubos na ang mga order mula sa ibang bansa at isang buwan lang ang ibinigay nilang abiso. Nagdududa ang mga manggagawa. Para sa kanila, bahagi ang pagsasara ng mas malawak na paghina ng industriya sa ilalim ng pamamahala ng militar, kung saan umaalis ang mga dayuhang brand, kinakain ng implasyon ang halaga ng sahod, at tinatanggal sa trabaho ang mga nag-oorganisa ng mga manggagawa. Sinabi ng isang manggagawa, "Isang buwan lang ang ibinigay nilang abiso at sinabi nilang naubos na raw ang mga order. Babayaran kami ng kompensasyon, pero kailangan naming maghanap ng bagong trabaho."

Ang Pagsasara at ang Agarang Epekto Nito

Lalong masakit ang nalalapit na pagsasara dahil kasunod ito ng mga bagong pangako ni pinuno ng rehimen na si Min Aung Hlaing na buhayin ang dayuhang pamumuhunan, pagaanin ang hirap sa ekonomiya, at lumikha ng mga trabaho. Binigkas ang mga pangakong iyon sa kanyang inagurasyon bilang pangulo, isang seremonyang itinanghal ng pamunuan ng militar na namamahala sa Myanmar mula nang maganap ang kudeta noong Pebrero 2021. Mula nang agawin ng militar ang kapangyarihan, maraming kompanya sa Kanluran ang nagsara o nagbawas ng operasyon, at nahirapan ang bansa na makahikayat ng bagong pamumuhunan. Ipinahihiwatig ng pagsasara ng isang matagal nang supplier na bigo ang salaysay ng rehimen tungkol sa ekonomiya pagdating sa mismong pabrika.

Hindi bagong kompanya ang Kings Rich Fashion na dumaranas ng mga suliranin sa pagsisimula. Nagsilbi itong operasyon sa loob ng humigit-kumulang sampung taon at nalampasan ang mga naunang kaguluhan noong lumilipat ang Myanmar tungo sa demokrasya. Ang pagsasara nito ngayon ay nagpapahiwatig ng pagbagsak ng tiwala ng mga mamimili, hindi ng karaniwang pagbabago sa operasyon. Makakatanggap ng kaunting kompensasyon ang mga manggagawang maraming taon nang nananahi ng mga damit para sa mga pamilihan sa ibang bansa, pero malamang na hindi iyon sapat para maibsan ang dagok ng kawalan ng trabaho sa lungsod kung saan mabilis na tumataas ang mga presyo at kakaunti ang katulad na trabaho.

Bakit Umaalis sa Myanmar ang mga Brand sa Kanluran?

Nagsasara ang Kings Rich dalawang taon matapos ipahayag ng H&M na unti-unti nitong ititigil ang pagkuha ng mga produkto mula sa Myanmar. Noong Agosto 2023, sinabi ng kompanya na nagpasya ito matapos subaybayan ang mga pangyayari at makita ang dumaraming hamon sa pagpapatakbo alinsunod sa mga pamantayan nito. Iniimbestigahan noon ng kompanya ang humigit-kumulang 20 alegasyon ng pang-aabuso sa paggawa sa mga pabrika ng damit na nagsu-supply rito, kabilang ang pagnanakaw ng sahod at sapilitang pag-o-overtime.

Sumali ang H&M sa dumaraming pandaigdigang brand na pumutol ng ugnayan sa mga supplier sa Myanmar. Nagbawas din o tuluyang nagpatigil ng pagkuha ng mga produkto ang Inditex, may-ari ng Zara, Primark, Marks & Spencer at iba pa. Bumilis ang pag-alis ng mga ito matapos ilubog ng kudeta ang bansa sa krisis pampulitika at pantao. Dahil sa mga internasyonal na parusa, pagkaantala sa supply chain at mga ulat tungkol sa lumalalang kalagayan sa mga pabrika, naging mas mapanganib at masalimuot sa usaping etikal ang paggawa ng damit sa Myanmar.

Sinabi ng H&M sa isang opisyal na pahayag:

Matapos ang masusing pagsasaalang-alang, nagpasya kaming unti-unting ihinto ang aming mga operasyon sa Myanmar. Mahigpit naming sinusubaybayan ang pinakabagong mga pangyayari sa Myanmar at nakikita namin ang dumaraming hamon sa pagsasagawa ng aming mga operasyon alinsunod sa aming mga pamantayan at kinakailangan.

Tumutukoy ang terminong responsableng pag-alis sa balangkas na binuo ng IndustriALL, isang pandaigdigang pederasyon ng mga unyon, na naghihikayat sa mga brand na umatras sa paraang nagpapaliit sa pinsala sa mga manggagawa. Layunin nitong maiwasan ang biglaang pagsasara ng mga pabrika, tiyaking mababayaran ang mga hindi pa naibibigay na sahod at separation pay, at masuportahan ang mga manggagawa sa panahon ng transisyon. Gayunman, ayon sa mga kritiko, anumang pag-alis, gaano man ito kaayos isagawa, ay nag-aalis ng mahalagang pinagkukunan ng kita sa bansang isa ang sektor ng damit sa pinakamalalaking pormal na tagapag-empleyo ng kababaihan.

Nagbabala si Vicky Bowman, direktor ng Myanmar Centre for Responsible Business at dating embahador ng Britanya sa bansa, na may kaakibat na kabayaran sa buhay ng mga tao ang pag-alis ng mga kompanya.

Paulit-ulit na Pagtatanggal, Protesta at Pagsupil sa mga Unyon

Hindi lamang ang Kings Rich ang pabrikang dumaranas ng matinding suliranin. Dumarami ang mga alitan sa paggawa sa mga industriyal na sona sa buong Yangon. Noong unang bahagi ng Mayo, tinanggal ng Nay Shwe Win Garment Factory sa Shwepyithar ang 19 na manggagawa dahil umano sa kakulangan ng hilaw na materyales. Nang magsagawa ng protesta bilang pakikiisa ang kanilang mga katrabaho, 103 pa ang tinanggal ng pamunuan makalipas ang ilang araw. Sa pabrikang Handa (2) sa industriyal na sona ng Shwe Lin Ban, tinanggal ang humigit-kumulang 100 manggagawa matapos silang humiling ng dagdag-sahod.

Sa Sun Rise (Myanmar) Fashion, na nasa Shwepyithar din, halos 900 manggagawa ang nagbitiw kamakailan matapos tanggihan ng pamunuan ang hiling nilang itaas ang sahod mula 15,000 tungong 17,000 kyat kada araw. 200 manggagawa lang ang bumalik. Ipinakikita ng malawakang pag-alis ang desperasyon ng mga empleyadong hindi matustusan ang mga pangunahing gastusin kahit may trabaho sila, at ang kahandaan ng mga employer na hayaang umalis ang mga bihasang tauhan sa halip na makipagnegosasyon.

Ayon sa mga tagapag-organisa ng mga manggagawa, hindi magkakahiwalay na kaso ng maling pamamahala ang mga ito. Inilalarawan nila ang sistematikong paglilinis sa mga beteranong manggagawa at lider ng unyon. Sinabi ng isang tagapagtaguyod ng mga manggagawa, "Nila-blacklist at tinatanggal nila sa trabaho ang mga tagapag-organisa na nangunguna sa mga kahilingan. Kadalasan, mga miyembro ng unyon na ilang taon nang nagtatrabaho sa kanilang mga pabrika ang pinupuntirya nila. Karaniwang estratehiya ito sa pagsupil sa mga unyon."

Sahod at Implasyon: Ang Kuwenta ng Pagtawid sa Araw-araw

Nakatakda sa 7,800 kyat ang legal na minimum na sahod para sa walong oras na trabaho sa sektor ng damit sa Myanmar. Itinakda ito ilang taon na ang nakalipas at hindi na iniaayon sa pagbagsak ng ekonomiya ng bansa. Malaki ang ibinawas ng implasyon sa kakayahan nitong makabili ng mga pangangailangan. Humigit-kumulang 5,000 kyat na ngayon ang dalawang kilo ng karaniwang bigas, samantalang nasa 15,000 kyat ang isang viss (1.6 kilo) ng mantikang pangluto, o humigit-kumulang $3.50 batay sa kasalukuyang palitan.

Para sa manggagawang minimum na sahod lang ang kinikita, maaaring maubos sa isang bilihang mantikang pangluto ang isang araw na kita. May kaunting ginhawang dulot ang mga ipinag-uutos na allowance para sa pagpasok, pamasahe at pagkain, pero ayon sa mga tagapagtaguyod ng mga manggagawa, hindi sapat ang mga ito sa gitna ng biglang pagmahal ng pagkain, upa at pangangalagang medikal. Hindi luho ang hinihingi ng mga manggagawa. Nananawagan sila ng dagdag-sahod para hindi magutom.

Humigit-kumulang kalahating milyon ang nagtatrabaho sa sektor ng damit sa Myanmar, karamihan ay kababaihan, sa mahigit 500 pabrika. Pag-aari ng mga mamumuhunang Tsino ang malaking bahagi ng mga pasilidad na ito at kilala ang mga ito sa nakapapagod na quota sa produksyon at mahihinang gawi sa paggawa. Lalo ang pressure sa kababaihang madalas sumusuporta sa kanilang pinalawak na pamilya. Kapag hindi nakasasabay sa implasyon ang sahod, buong sambahayan ang nagdurusa.

Makakakuha ba ng Proteksiyon ang mga Manggagawa sa Myanmar?

Nasa papel ang mga batas para sa mga manggagawa sa Myanmar, pero mahina ang pagpapatupad sa mga ito. Malawak ang paniniwalang tagapag-apruba lamang ng mga kahilingan ng may-ari ng pabrika ang Ministri ng Paggawa, kaya kakaunti ang nagagawa ng mga empleyado kapag labag sa batas silang tinanggal o ini-blacklist. Mabagal ang mga korte sa paggawa at nangangamba ang mga manggagawa sa paghihiganti kung magsasampa sila ng reklamo. Sa ganitong kalagayan, patuloy na lumiliit ang karapatang mag-organisa at makipagtawaran nang sama-sama.

Dahil sa internasyonal na presyon, nagpatupad ang mga brand ng mga alituntunin sa asal at nagsagawa ng pag-audit sa mga supplier, pero hindi napigilan ng mga paraang ito ang mga pang-aabusong naidokumento mula nang maganap ang kudeta. Idinisenyo ang balangkas ng responsableng pag-alis na itinataguyod ng IndustriALL para protektahan ang mga manggagawa kapag umaalis ang mga brand, pero hindi nito napipigilan ang pagkaubos ng mga order. Kapag umalis ang isang malaking mamimili, madalas na nawawalan ng sapat na dami ng order ang maliliit na pabrika para maipagpatuloy ang operasyon, at nauuwi ito sa pagsasara.

Patuloy na nagdodokumento ng mga paglabag ang mga unyon ng kalakalan at grupong nagtataguyod ng karapatan ng mga manggagawa, kung minsan ay nanganganib pa ang kanilang buhay. Nanawagan sila ng pananagutan ng mga brand, pagbabayad ng separation pay at pagpapatigil sa pag-i-blacklist. Sinasabi rin nilang dapat magbigay ng suporta sa transisyon ang mga mamimiling umaalis, gaya ng pondo para sa alternatibong kabuhayan o muling pagsasanay, sa halip na basta na lamang talikuran ang mga manggagawa.

Mas Malawak na Epekto sa Ekonomiya

Isa ang industriya ng damit sa iilang haligi ng pormal na ekonomiyang naitatag ng Myanmar sa nakalipas na dekada. Bago ang kudeta, nakahikayat ito ng pamumuhunan mula sa Asya at Europa, lumikha ng daan-daang libong trabaho at kumita mula sa mga iniluluwas na produkto. Binaligtad ng pag-agaw ng militar sa kapangyarihan ang malaking bahagi ng pag-unlad na iyon. Pinagsama-sama ang mga parusa ng mga bansang Kanluranin, pag-alis ng mga kompanya ng enerhiya at mga restriksiyon sa pagbabangko, pati kawalang-katatagan sa loob ng bansa, at sinakal ng mga ito ang paglago.

Umalis din ang malalaking kompanya sa labas ng industriya ng fashion. Inanunsyo ng French oil firm na TotalEnergies at ng American oil giant na Chevron ang pag-alis nila noong unang bahagi ng 2022, dahil sa lumalalang sitwasyon. Nagpababa ng kita sa buwis at nagpahirap sa imprastraktura ang pag-alis ng mga mamumuhunan sa sektor ng enerhiya. Sa sektor ng damit, umaabot sa mga pabrika ng supplier, subcontractor at mga network ng transportasyon ang epekto ng bawat pag-alis ng brand.

Hindi nagbunga ng tiwala ng mga mamumuhunan ang mga pangako ng rehimen. Kung walang katatagang pampulitika, paghahari ng batas at paggalang sa mga karapatan ng mga manggagawa, malabong mabawi ng Myanmar ang tiwala ng mga mamimili sa Kanluran na dating tumulong para mapanatili ang mga pabrika nito. Para sa mga manggagawa, nangangahulugan ito ng mas kaunting pabrika, mas kaunting oras ng trabaho at mas kaunting pagpipilian.

Mahahalagang Punto

• Magsasara sa katapusan ng Hunyo ang Kings Rich Fashion, isang supplier ng H&M sa Yangon, kaya mawawalan ng trabaho ang mahigit 1,000 manggagawa ng damit.
• Inanunsyo ng H&M noong 2023 na unti-unti nitong ititigil ang pagkuha ng mga produkto mula sa Myanmar, kasama ang iba pang malalaking brand na umalis mula nang maganap ang kudeta ng militar noong 2021.
• Ayon sa mga manggagawa at tagapagtaguyod ng karapatan sa paggawa, bahagi ng mas malawak na padron ng pagsupil sa mga unyon at panunupil sa mga industriyal na sona sa Myanmar ang pagsasara ng mga pabrika at malawakang pagtanggal sa trabaho.
• Kinain ng implasyon ang halaga ng minimum na sahod na 7,800 kyat kada araw, habang higit na mabilis ang pagtaas ng presyo ng mga pangunahing pagkain kaysa sa kita.
• Inaakusahan ang Ministri ng Paggawa ng pagkampi sa mga may-ari ng pabrika, kaya kakaunti ang proteksiyon ng mga manggagawa laban sa ilegal na pagtanggal at pag-i-blacklist.
• Banta sa lalo pang paglala ng krisis sa ekonomiya ang pag-alis ng mga brand at mamumuhunan sa Kanluran, na nagdulot na sa Myanmar ng malaking pagkawala ng dayuhang pamumuhunan at pormal na trabaho.