Krisis sa Mangga ng Sindh: Pagbabago ng Klima, Kakulangan sa Tubig, at Pakikibaka para Iligtas ang Hari ng mga Prutas ng Pakistan

Kalagayan ng Produksyon ng Mangga sa Sindh: Nanganganib ang Prutas

Matagal nang kilala ang Sindh, katimugang lalawigan ng Pakistan, sa malalago nitong taniman ng mangga at sa tanyag na barayti nitong Sindhri, na madalas tawaging “hari ng mga prutas.” Ngunit sa likod ng matamis na halimuyak ng mga hinog na mangga, lumalalim ang krisis. Sa nakalipas na dekada, matinding tinamaan ang industriya ng mangga sa rehiyon ng pagbabago ng klima, kakulangan sa tubig, pagdami ng mga peste, at mga suliraning nakaugat sa sistema. Nanganganib dito hindi lamang ang kabuhayan ng libu-libong magsasaka kundi pati ang puwesto ng Pakistan sa pandaigdigang merkado ng mangga.

Ang dating sagisag ng kasaganaan, ang mga taniman ng mangga sa Sindh, ay patuloy na lumiliit. Ayon sa mga opisyal na datos, bumaba ang lawak ng lupang taniman ng mangga sa Sindh mula 63,144 ektarya isang dekada na ang nakalipas tungo sa 58,900 ektarya na lamang noong 2023-24. Bagaman pabagu-bago ang produksyon—bahagyang tumaas mula 329,300 tonelada noong 2019-20 tungo sa 387,200 tonelada noong 2023-24—pababa ang pangkalahatang takbo nito. Naaapektuhan ang ani at kalidad ng prutas dahil sa magkakaugnay na suliraning pangkapaligiran at pang-ekonomiya.

Paano Binabago ng Pagbabago ng Klima ang Pagtatanim ng Mangga

Naging pinakamalaking banta sa produksyon ng mangga sa Sindh at sa buong Pakistan ang pagbabago ng klima. Lalong nagiging pabagu-bago ang lagay ng panahon sa rehiyon: may mga heatwave sa hindi pangkaraniwang panahon, biglaang paglamig, malalakas na bagyo, at matagal na tagtuyot. Naaantala ng mga sukdulang lagay na ito ang maselang siklo ng buhay ng mga puno ng mangga, mula pamumulaklak hanggang pamumunga, at nagdulot ang mga ito ng malawakang pagkasira ng mga pananim nitong mga nakaraang taon.

Halimbawa, dahil mas maagang dumarating ang tag-init at mabilis na tumataas ang temperatura—kung minsan, mula 28°C ay lumalagpas sa 42°C sa loob lamang ng ilang araw—maagang nalalanta ang mga bulaklak ng mangga. Naaantala nito ang polinasyon at pamumunga, kaya kumakaunti at lumiliit ang mga mangga. Sa kabilang banda, dahil sa mas mahahabang taglamig at nahuhuling tag-init, mas lantad ang mga taniman sa mga sakit na dulot ng halamang-singaw, na lalo pang nagpapababa sa ani.

Sinabi ni Dr. Mir Amanullah Talpur, isang nagtatanim at mananaliksik sa Umerkot, Sindh, na “nagbunga ng mas mababang ani ang mahahabang taglamig at nahuhuling tag-init. Naaapektuhan nang masama ang paglaki ng mangga ng banayad na panahong tumatagal hanggang unang bahagi ng Mayo, at dahil sa mas matagal na lamig, mas nagiging bulnerable sa mga pag-atake ng halamang-singaw ang mga taniman.”

Hindi lamang sa Sindh nararanasan ang mga biglaang dagok na ito ng klima. Sa buong Timog Asya, mula Gujarat sa India hanggang sa sentro ng sona ng pagtatanim ng mangga sa Pakistan, hinaharap ng mga magsasaka ang magkakatulad na pagkalugi. Sa ilang taon, bumabagsak nang hanggang 50% ang ani ng mangga sa Sindh, at nasisira ang buong anihan dahil sa mga bagyo, tagtuyot, o biglaang pagbabago ng temperatura.

Kakulangan sa Tubig: Natutuyo ang Buhay ng mga Taniman ng Mangga

Kailangan ng tubig sa pagtatanim ng mangga, lalo na sa mahahalagang yugto ng pamumulaklak at pamumunga tuwing Pebrero at Marso. Gayunman, lalong natutuyo ang mga taniman sa Sindh. Umaasa ang lalawigan sa patubig mula sa mga ilog at kanal, ngunit dahil sa patuloy na kakulangan, maraming nagtatanim ang hindi makapagbigay ng sapat na tubig sa kanilang mga puno para lumaki nang maayos ang mga bunga.

Dinaing ni Mir Shah Mohammad Talpur, na namamahala sa isang tanimang may lawak na 450 akre malapit sa Hyderabad: “Tingnan ninyo ang laki ng mangga—970 gramo ito, pero maaari sana itong lumampas sa 1,000 gramo o umabot pa nga sa halos 1,100 gramo kung nadiligan namin ang taniman bago mag-ani.”

Kung kulang ang tubig, nananatiling maliliit at hindi gaanong matamis ang mga mangga, kaya bumababa ang halaga ng mga ito sa merkado. Dahil din sa kakulangan sa tubig, mas nagiging bulnerable sa mga peste at sakit ang mga puno, kaya lalo pang bumibigat ang mga hamong kinakaharap ng mga nagtatanim.

Mga Peste at Sakit: Mga Kaaway na Hindi Nakikita

Habang nilalabanan ng mga magsasaka ang mga elemento ng kalikasan, kailangan din nilang harapin ang dumaraming peste at sakit. Naging pambansang alalahanin ang mango hopper, isang napakaliit na insektong sumisipsip ng katas ng halaman. Nagdudulot ito ng pinsala sa panahon ng pamumulaklak at sa unang yugto ng pamumunga. Maaaring magpababa nang hanggang 40% sa ani ang pagdami ng hopper, at nagiging sanhi naman ng pagdami ng maitim na amag sa bunga ang malagkit nitong inilalabas, kaya lalo itong napipinsala.

Lalong lumaganap din ang sakit na malformation, na nagdudulot ng abnormal na paglaki ng mga bulaklak at usbong, at madalas itong iniuugnay sa nagbabagong lagay ng panahon. Kabilang pa sa mga banta ang antracnose at powdery mildew, mga sakit na dulot ng halamang-singaw na lumalago sa mahalumigmig at pabagu-bagong mga kondisyong karaniwan na ngayon sa Sindh.

Paliwanag ni Mahmood Nawaz Shah, pangulo ng Sindh Abadgar Board: “Karaniwan na ang pag-atake ng hopper nitong mga nakaraang taon. Hindi kami nakatatanggap mula sa kagawaran ng agrikultura ng payong nakabatay sa pananaliksik at ebidensya kung paano ito haharapin.”

Napipigil ang mga pagsisikap na labanan ang mga banta dahil kulang ang koordinadong suporta ng pamahalaan. Maraming magsasaka ang umaasa sa payo ng pribadong sektor, na maaaring hindi palaging para sa kanilang kapakanan. Kadalasan ding kulang sa yaman o kaalaman ang maliliit na nagtatanim para magpatupad ng mabisang estratehiya sa pamamahala ng mga peste.

Ani at Paggawa: Nagsasanib ang Tradisyon at Makabagong Paraan

Matrabaho ang taunang pag-aani ng mangga sa Sindh at pinagsasama nito ang mga tradisyonal na pamamaraan at makabagong inobasyon. Lumilipat sa Sindh tuwing panahon ng anihan ang maraming manggagawa mula sa katimugang Punjab, dala ang kasanayan sa pagpitas, pagsasala, at pag-iimpake ng mangga. Laganap pa rin ang tradisyonal na pamamaraang “pattaee”—pag-akyat sa puno at pagsalo sa mga mangga sa mga supot upang hindi magkapasa—bagaman gumagamit na ngayon ang ilang progresibong nagtatanim ng mga espesyal na kasangkapan para mabawasan ang pinsala sa prutas at mapahusay ang kahusayan.

Pagkatapos anihin, pinagbubukod-bukod at iniimpake ang mga mangga, at iniluluwas ang pinakamagagandang bunga. Kailangan nang sumailalim sa hot water treatment ang mga manggang iniluluwas sa European Union at iba pang pamilihang may mataas na halaga upang matugunan ang mga pandaigdigang pamantayan sa kalusugan ng halaman. Nakatutulong ang prosesong ito na puksain ang mga peste at patagalin ang buhay ng mga mangga, ngunit pinatataas nito ang gastos at pinasasalimuot ang proseso ng pagluluwas.

Epekto sa Ekonomiya: Pagluluwas, Presyo, at Industriya ng mga Produktong May Dagdag na Halaga

Ikaapat o ikalimang pinakamalaking prodyuser ng mangga sa buong mundo ang Pakistan, na may taunang produksyon na humigit-kumulang 1.8 milyong tonelada. Nagmumula sa Punjab ang 70% ng produksyon, 29% sa Sindh, at 1% sa Khyber Pakhtunkhwa. Mahalagang iniluluwas na produkto ang mangga at nagdadala ito ng hanggang $100 milyon na panlabas na kita bawat taon. Kabilang sa mga pangunahing bumibili ang Iran, mga bansa sa Golpo, Gitnang Asya, United Kingdom, at iba pa.

Gayunman, dahil bumababa ang ani at kalidad, napilitan ang mga tagaluwas na ibaba ang kanilang mga target. Noong 2023, ibinaba ang target sa pagluluwas mula 125,000 tonelada tungo sa 100,000 tonelada, ngunit hindi pa rin naabot ang target na dami ng aktuwal na naipadala. Nahirapan din ang sektor ng mga produktong may dagdag na halaga—kabilang ang pagproseso, pag-iimpake, at pag-iimbak—dahil sa pagtaas ng gastos sa kuryente, gatong, at mga materyales.

Nagbabala si Waheed Ahmed, pangunahing tagapayo ng All Pakistan Fruit and Vegetable Exporters Association: “Naging pinakamalaking banta sa produksyon ng mangga ang mga epekto ng pagbabago ng klima. Makikita ito sa katotohanang tatlong taon nang sunod-sunod na bumababa ang produksyon ng mangga.”

Dahil humihigpit ang suplay, tumaas nang husto ang presyo ng mangga sa loob ng bansa kaya hindi na ito gaanong abot-kaya ng karaniwang mamimili. Samantala, dobleng dagok ang dinaranas ng mga magsasaka dahil sa mas mababang ani at mas mataas na gastos sa produksyon. Marami sa kanila ang napipilitang magbenta sa mas mababang presyo o tuluyang abandunahin ang kanilang mga taniman.

Pananaliksik, Inobasyon, at Paghahanap ng mga Solusyon

Sa kabila ng mga hamong ito, may mga palatandaan ng pag-asa. Nagsisikap ang mga institusyon sa pananaliksik sa Punjab at Sindh na makabuo ng mga bagong barayti ng manggang matatag sa pagbabago ng klima at mapahusay ang mga pamamaraan sa pamamahala ng peste. Lalong tinatangkilik ang konsepto ng “mga hardin ng genome”—mga taniman kung saan sinusubok ang iba’t ibang barayti ng mangga para alamin ang kakayahang umangkop at panlaban sa sakit—bagaman nangangailangan ng malaking puhunan ang mga proyektong ito.

Paliwanag ni Dr. Abid Sulehri, pinuno ng Sustainable Development Policy Institute: “Sa pagtatanim ng iba’t ibang barayti, matutukoy natin kung alin ang angkop sa lupa at klima ng Pakistan. Kung mapatunayang kanais-nais ang isang barayti, magagamit natin ito bilang batayan sa pagbuo ng mga bagong barayti. Ito ang pangunahing layunin sa pagpapakilala ng konsepto ng hardin ng genome.”

Nagsasagawa rin ang mga progresibong nagtatanim ng mga napapanatiling pamamaraan, gaya ng organikong pagsasaka at regeneratibong agrikultura, upang mabawasan ang pag-asa sa mga kemikal at mapatatag ang mga pananim laban sa biglaang dagok ng klima. Gayunman, hindi pa rin kayang abutin ng maraming maliliit na magsasaka ang mga inobasyong ito dahil kulang sila sa mga mapagkukunan o teknikal na suporta upang makalipat sa mga paraang ito.

Kakulangan sa Patakaran at Pangangailangan ng Aksyon ng Pamahalaan

Sa kabila ng laki ng krisis, pinupuna ng maraming magsasaka at eksperto sa industriya ang kawalan ng mabisang interbensyon ng pamahalaan. Nagkakaisa ang pananaw na kulang ang pananaliksik at mga serbisyong nagpapalaganap ng kaalaman sa agrikultura, kaya napipilitang dumiskarte nang mag-isa ang mga nagtatanim o umasa sa pribadong payo na maaaring hindi palaging walang kinikilingan.

Kabilang sa mga panawagan ang:

• Dagdagan ang pamumuhunan sa pananaliksik at pagpapaunlad sa agrikultura, lalo na sa mga barayti ng manggang matatag sa pagbabago ng klima.
• Magbigay ng pagsasanay at suporta sa mga magsasaka sa pamamahala ng peste, patubig, at mga napapanatiling pamamaraan.
• Pahusayin ang pamamahala ng tubig at imprastraktura upang matiyak ang maaasahang suplay para sa patubig.
• Palawakin ang hot water treatment at iba pang pasilidad para sa pagluluwas upang mapanatili ang akses sa mga pamilihan.
• Baguhin ang mga patakaran upang suportahan ang sektor ng mga produktong may dagdag na halaga at mapababa ang gastos sa mga materyales.

Kung hindi agad bibigyang-pansin ang mga isyung ito, mananatiling nanganganib ang kinabukasan ng industriya ng mangga sa Sindh at ang mga kabuhayang sinusuportahan nito.

Mas Malawak na Epekto: Panrehiyon at Pandaigdigang Pananaw

Hindi hiwalay na pangyayari ang krisis sa mangga ng Sindh. Sa buong Timog Asya, magkakatulad na hamon ang kinakaharap ng mga nagtatanim ng mangga habang bumibilis ang pagbabago ng klima. Sa mga rehiyon ng Gujarat at Saurashtra sa India, nagpababa nang hanggang 35% sa ani ng mangga ang mga bagyo sa hindi pangkaraniwang panahon at tagtuyot. May mga epekto ang krisis sa pandaigdigang kalakalan ng mangga: naaapektuhan ng mas kaunting iniluluwas at mas mataas na presyo ang mga mamimili sa buong mundo.

Kasabay nito, ipinakikita ng kalagayan ng mangga sa Sindh ang mas malawak na pakikibakang kinakaharap ng agrikultura sa panahon ng pagbabago ng klima. Binibigyang-diin nito ang agarang pangangailangan sa pag-angkop, inobasyon, at koordinadong pagkilos upang mapangalagaan ang seguridad sa pagkain at kabuhayan sa kanayunan sa mga bulnerableng rehiyon.

Buod

• Lumaliliit ang mga taniman ng mangga sa Sindh at bumababa ang produksyon at kalidad dahil sa pagbabago ng klima, kakulangan sa tubig, at pagdami ng mga peste.
• Naaantala ng pabagu-bagong lagay ng panahon—mga heatwave, biglaang paglamig, at bagyo—ang siklo ng buhay ng mangga at nasisira ang mga pananim.
• Dahil sa kakulangan ng tubig sa mahahalagang yugto ng paglaki, lumiliit ang mga bunga at bumababa ang halaga ng mga ito sa merkado. Tumataas din ang panganib ng peste at sakit.
• Malalaking banta ang pagdami ng mga peste, lalo na ng mango hopper, at mga sakit gaya ng malformation at powdery mildew. Pinalalala ang mga ito ng pagbabago ng klima.
• Ibinaba ang mga target sa pagluluwas, at nahihirapan ang sektor ng mga produktong may dagdag na halaga dahil sa pagtaas ng gastos at pagbaba ng produksyon.
• Nagbibigay ng pag-asa ang pananaliksik at inobasyon, gaya ng mga hardin ng genome at napapanatiling pagsasaka, ngunit kailangan ang mas malaking pamumuhunan at suporta.
• Nanawagan ang mga magsasaka at eksperto ng agarang pagkilos ng pamahalaan upang magbigay ng pananaliksik, pagsasanay, at imprastrakturang susuporta sa industriya.
• Sinasalamin ng krisis sa mangga ng Sindh ang mas malawak na mga hamong kinakaharap ng agrikultura sa rehiyon at sa buong mundo dahil sa pagbabago ng klima, at itinatampok nito ang pangangailangan sa pag-angkop at katatagan.