Iginigiit ng Dhaka ang pondong umaabot sa mga komunidad
Nangangailangan ang Bangladesh ng $10 bilyon hanggang $11 bilyon kada taon upang tugunan ang pagbabago ng klima, at gumagastos na ito ng humigit-kumulang $4.5 bilyon hanggang $5 bilyon taun-taon mula sa sarili nitong badyet, ayon sa delegasyon nito sa COP31 noong 13 Nobyembre. Sa Antalya, Turkey, iginiit nitong dapat mas mabilis makarating ang internasyonal na pondo sa pamamagitan ng mas simpleng aplikasyon at mas maraming grant sa halip na pautang.
Mga Nilalaman
- Iginigiit ng Dhaka ang pondong umaabot sa mga komunidad
- Gaano kalaki ang kakulangan sa pondo?
- Dalawang panawagan sa pag-aangkop, iisang problema sa paghahatid
- Bakit grant sa halip na pautang ang nais ng Bangladesh
- Ano ang ibig sabihin ng pagkakapili sa programang $30 milyon
- Ipinakikita ng Nepal kung bakit mahalaga ang bilis ng pag-apruba
- Pagsubaybay sa pondo hanggang sa mga nayon at silungan
- Pagsukat sa mga resulta at pagbabago sa pondo para sa enerhiya
- Mga target sa emisyon, trabaho at kalakalan
- Ano ang mangyayari bago matapos ang negosasyon?
- Mahahalagang Punto
Sinabi ni Abdul Awal Mintoo, ministro ng Kapaligiran, Kagubatan at Pagbabago ng Klima, na mas mabilis umusad ang mga pangako sa pagpopondo kaysa sa mga pagbabayad. Sa ikalimang araw ng pormal na negosasyon, humingi ang delegasyon ng mas malinaw na sagot kung sino ang magbibigay ng internasyonal na pondo, paano ito ipamamahagi at kailan makatatanggap ng suporta ang mga bulnerableng komunidad.
Ipinapakita ng mga bilang na katumbas ng humigit-kumulang 41% hanggang 50% ng nakasaad na taunang pangangailangan ang paggasta ng bansa. Ipinaliliwanag din ng mga ito kung bakit iginigiit ng Bangladesh ang agarang paghahatid ng pondo kasabay ng mas malalaking internasyonal na target: naglalaan na ang bansa ng bilyun-bilyong dolyar habang nahaharap ang mga pamilya sa mga bagyo, baha, pagguho ng pampang ng ilog, pag-alat ng tubig at matinding init.
Inihayag din ng Bangladesh na napili ito para sa programa ng Climate Investment Funds na nag-aalok ng hanggang $30 milyon bawat bansa. Kabilang sa mga prayoridad nito ang imprastraktura sa baybayin at agrikulturang kayang makayanan ang mga panganib na dulot ng klima. Nangangailangan ang programa ng mga plano sa pamumuhunan, kaya isa pang praktikal na pagsubok sa pagpopondo para sa klima ang landas mula pagpili hanggang paggasta.
Binigyang-diin ni Shama Obaed Islam, kalihim ng estado para sa Ugnayang Panlabas, na dapat makarating ang tulong sa mga komunidad na higit na nangangailangan nito. Binigyang-pansin ng mga delegado ang mga pamilyang napaalis sa kanilang tirahan dahil sa pagguho ng pampang ng ilog, na nangangailangan agad ng ligtas na tirahan, inuming tubig, pangangalagang pangkalusugan at kabuhayan.
Gaano kalaki ang kakulangan sa pondo?
Tinataya ni Mintoo na umaabot sa $15.2 bilyon ang taunang pinsalang pang-ekonomiya ng Bangladesh dahil sa pagbabago ng klima. Mas mataas ito kaysa sa nakasaad na taunang pangangailangan ng bansa sa pagpopondo, ngunit magkaibang panukat ang mga ito: binibilang ng pinsala ang mga pagkalugi, samantalang ginagamit ang pondo para sa proteksiyon, pagbawas ng emisyon at pagtugon sa mga epekto ng klima.
Bago ang summit, tinaya ni Mirza Shawkat Ali, direktor ng Department of Environment, na humigit-kumulang $4.2 bilyon kada taon ang ginagastos sa klima sa pamamagitan ng Annual Development Programme. Saklaw ng bilang na ito ang mga laang pondo para sa programa ng pagpapaunlad; mas malawak naman ang inilalarawan ng bilang na $4.5 bilyon hanggang $5 bilyon ng delegasyon, na tumutukoy sa paggasta mula sa badyet ng bansa.
Tinataya ng National Adaptation Plan ng Bangladesh na aabot sa humigit-kumulang $230 bilyon ang gastos sa pagpapatupad ng mga hakbang nito mula 2023 hanggang 2050. Isinumite noong 2022 ang plano, na kabilang sa mga plano sa pag-aangkop na inihanda ng 27 pinakamahihirap na bansa, ayon kay Shawkat. Sinimulan na ng Bangladesh ang pagpapatupad gamit ang mga lokal na mapagkukunan, ngunit nais nitong pabilisin ito sa tulong ng internasyonal na pondo.
Nangangahulugan ang pag-aangkop ng paghahanda sa mga epekto ng klima, halimbawa, pagprotekta sa inuming tubig laban sa pagpasok ng alat o pagpapahusay ng mga babala sa baha. Nangangahulugan naman ang mitigasyon ng pagbawas sa mga emisyong nagpapainit sa mundo. Nais ng Bangladesh ng mas madaling pagpopondo para sa dalawa, na may higit na grant para sa pag-aangkop at sa mga pinsalang naranasan na.
Dalawang panawagan sa pag-aangkop, iisang problema sa paghahatid
Sinusuportahan ng Bangladesh ang panawagan ng Least Developed Countries Group na gawing tatlong beses ang pondo para sa pag-aangkop at umabot ito sa $120 bilyon kada taon bago ang 2035. Nanawagan din si Punong Ministro Tarique Rahman noong 12 Nobyembre na ilaan sa pag-aangkop ang hindi bababa sa kalahati ng internasyonal na pondo para sa klima, alinsunod sa mga prayoridad ng bansa.
Ganito inilarawan ni Rahman ang uri ng tulong na nais ng Bangladesh sa kanyang talumpati sa mataas na antas na bahagi ng summit:
Kailangan ng mga bansang bulnerable sa klima ng mga grant, hindi ng higit pang pautang na magdaragdag sa kanilang utang. Kailangan din nila ng maaasahang suportang pinansiyal, akses sa makabagong teknolohiya at mas matibay na suporta para sa pag-aangkop.
Nagtatakda ng taunang halaga ang panawagang $120 bilyon, samantalang nagtatakda naman ng bahagi ng kabuuang pondo ang panukala ng punong ministro. Kailangan pa ring magkasundo ang mga negosyador sa panimulang halagang gagamitin sa pagsukat sa pag triple nito at kung paano susubaybayan ang pag-usad.
Ayon sa ulat ng UN tungkol sa pagpopondo sa COP31, inaasahang mangunguna ang mga mauunlad na bansa sa mga pagsisikap na makalikom ng hindi bababa sa $300 bilyon kada taon pagsapit ng 2035, bilang bahagi ng mas malawak na target na $1.3 trilyon. Tinataya sa isang pagsusuring itinampok sa summit na magkakaroon ng taunang kakulangan na $840 bilyon kumpara sa mas malawak na target na iyon kung magpapatuloy ang kasalukuyang mga kalakaran.
Nagbabala si António Guterres, kalihim-heneral ng UN, na hindi pa rin matutugunan ng hinihinging pondo para sa pag-aangkop ang malaking bahagi ng pangangailangan:
Kahit gawing tatlong beses ang pondo para sa pag-aangkop, wala pa rin itong matutugunan na 30 porsiyento ng pangangailangan.
Bakit grant sa halip na pautang ang nais ng Bangladesh
Ikinaaalala ng Bangladesh na kapag nangutang ito para protektahan ang mga komunidad, kakailanganin nitong magbayad at makikipag-agawan ang mga bayaring iyon sa pondong ilalaan sa mga komunidad sa hinaharap. Natuklasan sa Climate Debt Risk Index 2025 ng Change Initiative na nakatanggap ang Bangladesh ng $2.70 na pautang para sa klima sa bawat $1 na grant, at tinaya nitong $79.60 kada tao ang utang ng bansa kaugnay ng klima.
Sa isang pagtitipon sa COP31 noong 10 Nobyembre, na inorganisa ng Change Initiative at Young Power in Social Action, sinabi ng mga mananaliksik na gumastos ang 55 bansang saklaw ng indeks ng $47.17 bilyon sa pagbabayad ng utang noong 2023. Nagtala ang indeks ng $33.74 bilyon na pondo para sa klima para sa mga bansang ito mula 2002 hanggang 2023. Magkakaiba ang panahong saklaw ng paghahambing na ito, ngunit ipinakikita nito ang laki ng pasanin sa pagbabayad ng utang.
Umabot sa 74.3% ng mga pautang para sa klima na naitala sa indeks ang pinagsamang bahagi ng Bangladesh, Cabo Verde, Cambodia, Myanmar, Pakistan, Pilipinas, Senegal at Sri Lanka. Mas marami ang natanggap na pondo para sa klima ng bawat isa mula sa pautang kaysa sa grant.
Sinabi rin ng Change Initiative na $2.3 bilyon lamang sa $20.8 bilyong itinaas ng pondo para sa klima ng mga mauunlad na bansa mula 2022 hanggang 2024 ang napunta sa pag-aangkop, o humigit-kumulang 11%. Sa mga natuklasan nito, $32.43 bilyon na mga pangakong pagpopondo para sa pag-aangkop, o 66.1% ng mga naitala, ang walang katumbas na tala ng pagbabayad.
Ganito inilarawan ni Simon Stiell, pinuno ng klima ng UN, ang matinding suliraning kinakaharap ng mga umuunlad na bansa:
Maraming umuunlad na bansa ang nakukulong sa pababang siklo ng utang, sakuna at nakapipinsalang gastos sa kapital.
Dahil dito, humihingi ang Bangladesh ng mga grant, pagluwag sa utang at mas malinaw na pag-uulat na naghihiwalay sa mga pautang at grant. Kabilang sa mga panukala ng lipunang sibil ang pagpapahinto sa pagbabayad ng utang matapos ang mga sakuna at pagsusuri sa panganib na maidudulot ng mga pautang para sa klima bago lagdaan ang mga ito.
Ano ang ibig sabihin ng pagkakapili sa programang $30 milyon
Inilarawan ni Mintoo ang Bangladesh bilang isa sa unang limang bansang napili para tumanggap ng tig-$30 milyon mula sa Climate Investment Funds, at iniharap ang suporta bilang grant para sa katatagan. Nakasaad sa detalye ng programang Accelerating Resilience Investments and Innovations for Sustainable Economies, na kilala bilang ARISE, ang pagkakataong maghanda ng plano sa pamumuhunan na maaaring humingi ng hanggang $30 milyon.
Bubuo ang Bangladesh ng planong ito kasama ang mga kasosyong multilateral development bank. Hindi tinukoy ang petsa ng pagbabayad at ang pinal na mga tuntunin ng pagpopondo. Napili rin ang Haiti, Kyrgyz Republic, Morocco at Sierra Leone, gayundin ang isang panrehiyong programa na kinabibilangan ng Malawi at Mozambique at maaaring humingi ng hanggang $40 milyon.
Kasunod ito ng 25 pagpapahayag ng interes na kumakatawan sa mahigit $700 milyon na posibleng pamumuhunan. Nakatanggap ang ARISE ng paunang pangako na mahigit $100 milyon mula sa Germany, Spain at Ireland. Kinumpirma naman ng Britain na magbibigay ito ng hanggang $128 milyon pa sa mga susunod na taon mula sa perang ibinabalik sa kasalukuyang programa ng CIF para sa katatagan.
Para sa Bangladesh, katumbas ang $30 milyon ng humigit-kumulang 0.27% hanggang 0.30% ng nakasaad nitong taunang pangangailangan sa pondo para sa klima. Maaaring suportahan ng programa ang mga partikular na pamumuhunan at makahikayat ng karagdagang pondo, ngunit malinaw na ipinakikita ng laki nito ang mas malawak na pangangailangan para sa maaasahang pondo.
Ipinakikita ng Nepal kung bakit mahalaga ang bilis ng pag-apruba
Naging pangunahing halimbawa sa debate tungkol sa pondo ang kamakailang pagbaha sa Nepal. Tinatayang umabot sa $4.8 bilyon ang pinsala. Nakumpirmang mahigit 1,450 katao ang namatay at halos 5,300 pa ang nananatiling nawawala matapos ang mga biglaang pagbaha noong Agosto sa kahabaan ng Ilog Trishuli, hilaga ng Kathmandu.
Naglaan ang Fund for Responding to Loss and Damage ng $21.6 milyon para sa Nepal, na katumbas ng humigit-kumulang 0.45% ng tinatayang pinsala. Sinabi ni Harjeet Singh, tagapagtaguyod ng pondo para sa klima, na hindi pa naibabayad ang inilaan at kailangan pang magsumite ng mga aplikasyon para sa mga partikular na proyekto. Iba rin ang naiulat na karaniwang limitasyon sa aplikasyon, na $20 milyon kada sakuna, kumpara sa halagang inilaan para sa Nepal.
Umabot sa humigit-kumulang $2.8 bilyon ang kabuuang kahilingan ng 119 bansang nag-aplay, kumpara sa halos $822 milyon na ipinangako ng mga donor, na halos kalahati pa lamang ang naibayad. Humigit-kumulang 3.4 na beses ng mga pangako ang halagang hinihingi.
Sinabi rin ni Singh na umabot ng pitong taon bago maaprubahan ng Green Climate Fund ang isang proyektong panangga sa baha sa Nepal. Nais ng Bangladesh ng mas simpleng direktang akses sa pondong iyon, sa Global Environment Facility at sa Adaptation Fund, kasabay ng mas mabilis na pagbabayad para sa mga pagkalugi at pinsala.
Tinutugunan ng pondo para sa mga pagkalugi at pinsala ang mga pinsalang dinaranas na ng mga tao, kabilang ang pagkasira ng imprastraktura at mga pagkaluging mas mahirap bigyan ng halaga, gaya ng pamana ng kultura at ugnayan ng komunidad. Nais ng Bangladesh na saklawin ng pondo ang mga pagkaluging pang-ekonomiya at di-pang-ekonomiya, at makatanggap ito ng sapat na kontribusyon upang matugunan ang pangangailangan.
Pagsubaybay sa pondo hanggang sa mga nayon at silungan
Sinuportahan ng naunang mga panawagan ng Bangladesh tungkol sa mga napaalis sa baybayin ang isang pambansang pagtatasa na nagtaya na 4,955,527 katao ang napaalis sa kanilang tirahan matapos ang mga likas na sakuna. Nalaman sa pagtatasa na 63% ang umalis sa kanilang mga tahanan bago ang Abril 2020 at 85% ang naninirahan sa mga rural na lugar ng unyon, na nagpapakita kung bakit dapat makarating ang tulong sa mga nayon gayundin sa mga lungsod.
Nanawagan si Shama Obaed Islam sa hiwalay na pagtitipon sa COP31 para sa mahuhulaang pondong madaling makuha, nang walang gastos para sa mga kababaihan. Kabilang sa mga prayoridad na tinukoy niya ang mga silungan para sa bagyo na may magkakahiwalay na pasilidad para sa kababaihan, pangangalaga sa kalusugan ng reproduksiyon at pag-iisip, at makabuluhang pakikilahok sa mga pasya tungkol sa pag-aangkop.
Nanawagan si Farah Kabir, direktor ng bansa para sa ActionAid Bangladesh, na magkaroon ng direktang akses sa pondo ang mga grupong pinangungunahan ng kababaihan at mga organisasyong nasa komunidad sa ilalim ng Belém Gender Action Plan para sa 2026–2034. Hiniling din niya ang mga badyet at datos na pinaghiwa-hiwalay ayon sa kasarian, independiyenteng pagsubaybay at mga paraan ng paghahain ng reklamo para sa mga komunidad na hindi nakatatanggap ng suporta.
Nang tanungin sa briefing ng delegasyon kung may nakalaang pondo para sa mga bata at edukasyon, sinabi ng isang kinatawan na wala silang nakitang kahilingan sa pondo na para lamang sa mga bata, ngunit itinuro nito ang mga pagsisikap na palakasin ang mga serbisyong pangkalusugan.
Sinusuportahan din ng Bangladesh ang panukalang platapormang mag-uugnay sa mga pambansang prayoridad sa pag-aangkop at sa mga tagapagpondo at katuwang sa pagpapaunlad. Nais ng delegasyon nito na masukat ng Belém Adaptation Indicators ang mga pagpapabuti sa katatagan nang hindi nagdaragdag ng pasanin sa pag-uulat para sa mga umuunlad na bansa.
Pagsukat sa mga resulta at pagbabago sa pondo para sa enerhiya
Nagmungkahi si Md Golam Rabbani, direktor ng Centre for Climate Change and Environmental Research ng Brac University, na sukatin ang mga resulta sa kongkreto at lokal na paraan. Sa Bhola, maaaring bilangin ng mga opisyal ang mga sambahayang dumaranas ng matinding kakulangan sa inuming tubig at subaybayan kung nababawasan ng proyekto sa pag-aangkop ang bilang na iyon. Sa Satkhira, maaaring tumulong ang mga opisyal ng agrikultura sa pagbuo ng mga proyektong tumutugon sa pangangailangan ng mga magsasaka.
Nananawagan si Rabbani ng pampublikong ulat pagsapit ng Hunyo 2027 na magpapakita kung aling mga ministeryo ang nakatanggap ng laang pondo para sa klima, saan ito ginastos at kung nabawasan ng mga proyekto ang mga panganib. Nagpanukala ang badyet para sa taong pinansiyal na 2027 ng Tk51,746 crore na paggasta para sa klima sa iba’t ibang ministeryo.
Nagmungkahi ang Change Initiative ng Renewable Energy Sovereignty Facility na magsasama ng mga grant, garantiya at limitasyon sa mga pampublikong pautang. Tinataya nitong makakalikom ito ng $7.69 bilyon na pamumuhunan mula 2026 hanggang 2030, habang ibinababa ang bagong pangungutang ng pamahalaan mula $4.6 bilyon tungo sa $800 milyon. Mga pagtataya ang mga ito para sa iminungkahing mekanismo.
Tinataya ng organisasyon na may taunang kakulangan na $1.35 bilyon sa pamumuhunan para sa nababagong enerhiya hanggang 2030. Sinabi ni Mofazzal Hossain, tagapag-ugnay sa pananaliksik, na pautang ang pinagmulan ng 90.4% ng pamumuhunan sa nababagong enerhiya mula 2000, samantalang $880 milyon sa $2.54 bilyong ikinlasipika bilang pondo para sa klima sa sektor ng enerhiya ang napunta sa mga planta ng karbon at gas.
Nanawagan si Brice Böhmer, pinuno sa klima ng Transparency International, ng pakikilahok ng publiko at pangangasiwa ng komunidad upang mabawasan ang panganib ng korupsiyon. Susubaybayan ng mga panukalang ito ang uri ng pondo, kung saan ito napupunta at kung anong proteksiyon ang naibibigay nito.
Mga target sa emisyon, trabaho at kalakalan
Ayon sa Bangladesh, mas mababa sa 0.5% ng pandaigdigang emisyon ng greenhouse gas ang nagmumula rito. Itinatakda ng na-update nitong pambansang pangako sa klima ang target na bawasan ang emisyon nang 6.39% kumpara sa pagtataya ng emisyon pagsapit ng 2035 kung magpapatuloy ang karaniwang gawain, gamit ang mga lokal na pagsisikap. May karagdagang 13.92% na pagbawas kung makatatanggap ito ng internasyonal na suporta. Paghahambing ito sa inaasahang emisyon sa hinaharap, hindi sa kasalukuyang emisyon.
Sinabi ni Rahman na layunin ng Bangladesh na matugunan mula sa mga nababagong pinagkukunan ang 20% ng pangangailangan nito sa kuryente pagsapit ng 2030, at bumubuo ito ng 4,000 megawatts na enerhiyang solar. Kabilang sa iba pang plano ang pagtatanim ng 250 milyong puno sa loob ng limang taon at paghuhukay sa 20,000 kilometro ng mga ilog at kanal.
Sinusuportahan ng Bangladesh ang pagpapahaba hanggang 2030 sa Mitigation Work Programme, na may suporta sa pondo, teknolohiya at pagsasanay. Nais din nito ng makatarungang transisyon, o mga pagbabagong nagpoprotekta sa mga manggagawa habang nagbabago ang enerhiya at industriya sa pamamagitan ng disenteng trabaho, bagong kasanayan at proteksiyong panlipunan.
Nagpahayag ang delegasyon ng pangamba tungkol sa mga unilateral na patakaran sa kalakalan gaya ng Carbon Border Adjustment Mechanism, na nag-uugnay sa mga singil sa ilang inaangkat na produkto sa emisyong nalikha sa paggawa ng mga ito. Ayon sa Bangladesh, dapat iwasan ng mga hakbang sa kalakalan kaugnay ng klima ang pagdaragdag ng mga hadlang para sa mga negosyo, manggagawa at tagaluwas sa mga umuunlad na ekonomiya.
Ano ang mangyayari bago matapos ang negosasyon?
Magpapatuloy ang COP31 hanggang 20 Nobyembre. Sinabi ng Bangladesh na makikipagtulungan ito sa Least Developed Countries Group, G77 at China, at iba pang mga katuwang sa ikalawang linggo upang matiyak na magbubunga ng praktikal na suporta ang mga napagkasunduan.
- 9 Nobyembre: Binuksan ang COP31 sa Antalya, kung saan punong-abala ang Turkey at nangunguna naman ang Australia sa mga negosasyon.
- 10 Nobyembre: Iginigiit ng Bangladesh ang mga grant at mas mabilis na akses, habang inilahad ng lipunang sibil ang pananaliksik tungkol sa utang sa klima.
- 12 Nobyembre: Hiniling ni Rahman na ilaan sa pag-aangkop ang hindi bababa sa 50% ng pondo, at inanunsiyo ang pagkakapili ng Bangladesh sa ARISE.
- 13 Nobyembre: Inilahad ng delegasyon ang taunang pangangailangan sa pondo at mga panawagan para sa mas madaling akses.
- 20 Nobyembre: Nakatakdang matapos ang negosasyon.
Hindi pa napagkakasunduan ang mga pinagmumulan ng pondo, paraan ng pagtutuos sa pag-aangkop at mahuhulaang pagpopondo para sa mga pagkalugi at pinsala. Dagdag pa sa hamon ang pagdiin sa mga badyet ng mga donor: bumaba nang 23% ang tulong panlabas noong nakaraang taon, kabilang ang 56.9% na pagbawas mula sa Estados Unidos.
Nag-anunsiyo ang mga institusyong pampinansiya para sa pagpapaunlad mula Britain, Norway at Canada ng mga planong makalikom ng $10 bilyon para sa mga proyektong pangklima sa mga umuusbong na pamilihan pagsapit ng 2030. Hinimok din ni Guterres ang mga pondo para sa klima na bawasan ang burukrasya at nanawagan ng mga buwis sa pambihirang tubo ng mga kompanya ng fossil fuel upang makatulong sa pagbabayad para sa pinsalang dulot ng klima.
Para sa Bangladesh, ang agarang pagsubok ay kung magtatakda ang mga pinal na pasya ng mas malinaw na iskedyul, mas simpleng aplikasyon at pondong magagamit ng mga komunidad nang hindi nadaragdagan ang kanilang utang.
Mahahalagang Punto
- Nakasaad sa Bangladesh na $10 bilyon hanggang $11 bilyon ang taunang pangangailangan nito sa pondo para sa klima at $4.5 bilyon hanggang $5 bilyon ang ginagastos nito mula sa lokal na badyet.
- Sinusuportahan ng Dhaka ang $120 bilyon kada taon para sa pag-aangkop bago ang 2035 at paglalaan sa pag-aangkop ng hindi bababa sa kalahati ng internasyonal na pondo para sa klima.
- Maaaring maghanda ang Bangladesh ng plano sa pamumuhunan sa ilalim ng ARISE na humihingi ng hanggang $30 milyon para sa katatagan.
- Nais ng delegasyon ng mas maraming grant, mas mabilis na tulong sa sakuna at mas madaling direktang akses sa mga pondo para sa klima.
- Kabilang sa mga prayoridad ng komunidad ang ligtas na tubig, matatag na tirahan, proteksiyon para sa kababaihan at suporta para sa mga pamilyang napaalis sa kanilang tirahan.
- Nakatakdang magtapos ang negosasyon sa COP31 sa 20 Nobyembre.






