Nagsara sa P63.09 kada Dolyar ang Piso ng Pilipinas Habang Nagdaragdag ng Presyon ang Gastos sa Langis at Demand sa Dolyar

Mas pinahihina ng mahinang piso ang kakayahang bumili ng dolyar

Nagsara ang piso ng Pilipinas sa P63.09 kada dolyar ng US sa sesyon ng kalakalan na tinukoy, habang nagbigay ng presyon sa salapi ang demand sa dolyar, mataas na presyo ng langis at kawalang-katiyakan sa geopolitical na sitwasyon. Sa palitang iyon, nagkakahalaga ng P63,090 ang pagbili ng $1,000, bago ang mga singil sa bangko o bayarin sa palitan.

Bahagi ang paggalaw na ito ng mas mahabang panahon ng paghina. Ipinapakita ng mga datos ng Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) na P63.0996 kada dolyar ang karaniwang halaga ng palitan noong Oktubre 2026 at P63.8520 naman sa katapusan ng buwan. Naitala ang pinakamababang pagsasara na P64.17 noong Oktubre 27, bago nakabawi ang piso sa P63.055 sa ulat ng kalakalan noong Nobyembre 6.

Hindi tinukoy ang petsa sa kalendaryo ng sesyong nagsara sa P63.09, at hindi nagtugma ang mga bilang sa pagsasara: lumitaw din ang P63.06 kasabay ng pangunahing bilang na P63.09. Tugma sa P63.09 ang sinabing pagbaba ng 10.5 sentimos mula sa naunang pagsasara na P62.985. Ang pagsasara sa P64.17 noong Oktubre 27 ang pinakamahinang antas ng pagsasara sa mga ulat ng kalakalan na may nakasaad na petsa.

Para sa mga sambahayan at negosyo, ang praktikal na tanong ay kung gaano katagal mananatiling mahina ang piso. Nangangailangan ang mga importer ng mas maraming piso para bayaran ang mga singil na nakapresyo sa dolyar, samantalang mas maraming piso ang matatanggap ng mga pamilyang nagpapalit ng perang ipinadala mula sa ibang bansa. Ayon sa BSP, nakatutulong ang mga reserbang panlabas na salapi, mga remittance at kita mula sa pagluluwas ng mga serbisyo para matugunan ng merkado ang mga pangangailangang ito.

Ano ang nangyari sa kalakalan?

Nagbukas ang piso sa P62.98 kada dolyar at nagkalakal sa pagitan ng P62.98 at P63.17 sa sesyong nauugnay sa pagsasara sa P63.09. Mula sa pambungad na palitan hanggang P63.09, kinailangan ng mga mamimili ng dagdag na 11 sentimos para sa bawat dolyar.

Naitala sa P1.778 bilyon ang dami ng kalakalan, mula sa P1.598 bilyon noong nakaraang sesyon, o pagtaas na humigit-kumulang 11.3%. Kasabay ng paghina ng salapi ang mas maraming kalakalan, bagaman walang detalye sa mga bilang kung sino ang bumili: mga negosyo, mamumuhunan o iba pang kliyente.

Inilarawan ni Chinabank economist Domini Velasquez na malawakang matatag ang piso sa kabila ng panibagong paglakas ng dolyar. Binanggit din niya ang naunang pinakamababang antas na P63.23 sa loob ng araw. Ang intraday rate ay presyong naabot habang nagpapatuloy ang kalakalan; ang closing rate naman ay presyo sa pagtatapos ng sesyon. Pareho silang nakatutulong ilarawan ang paggalaw ng salapi, ngunit magkaibang sandali ang sinusukat ng mga ito.

Makikita sa opisyal na datos ang mas matagal na paghina

Ipinapakita ng talahanayan ng palitan ng BSP, na inilathala bilang Table 12, ang pagtaas ng karaniwang halaga ng isang dolyar sa piso mula P59.1622 noong Enero 2026, tungong P62.6125 noong Setyembre at P63.0996 noong Oktubre. Kapag mas mataas ang bilang, mas kaunting dolyar ang nabibili ng piso.

Mula Enero hanggang Oktubre, tumaas nang humigit-kumulang 6.7% ang karaniwang halaga ng isang dolyar sa piso. Nagkakahalaga sana ng humigit-kumulang P59,162 ang bayad na $1,000 batay sa karaniwang palitan noong Enero at P63,100 naman batay sa karaniwang palitan noong Oktubre, o diperensyang halos P3,938 bago ang mga bayarin.

Malaki rin ang diperensiya kumpara sa nakaraang taon. P58.2984 kada dolyar ang karaniwang palitan noong Oktubre 2025, kaya humigit-kumulang 8.2% na mas mahal para sa bibili ng dolyar gamit ang piso ang karaniwang palitan noong Oktubre 2026. Inilalarawan ng mga buwanang average ang buong panahon, samantalang ipinapakita ng mga bilang sa katapusan ng buwan ang huling naitalang palitan.

Ganito ang pagkakasunod-sunod ng mga pangyayaring may tinukoy na petsa:

• Enero 2026: P59.1622 kada dolyar ang buwanang average.
• Setyembre 2026: Umabot sa P62.6125 ang buwanang average, habang nagtala ng $3.14 bilyong kakulangan ang balanse ng mga bayaring panlabas.
• Oktubre 27: Naitala ng piso ang pinakamababang pagsasara na P64.17 kada dolyar.
• Katapusan ng Oktubre 2026: Naitala ng talahanayan ng BSP ang P63.8520 kada dolyar.
• Nobyembre 6: Itinakda ng ulat ng kalakalan sa P63.055 ang pagsasara, kumpara sa P62.97 noong naunang sesyon.

Bakit mahalaga ang langis at mas malakas na dolyar

Tinukoy ni John Paolo Rivera, senior fellow sa Philippine Institute for Development Studies, ang ilang puwersang sabay-sabay na kumikilos. Iniuugnay ng kanyang paliwanag ang pandaigdigang merkado ng dolyar sa pangangailangan ng Pilipinas na magbayad para sa mga produkto at iba pang obligasyon sa ibang bansa.

patuloy na lakas ng dolyar, mataas na presyo ng langis, kawalang-katiyakan sa geopolitical na sitwasyon, at lumalaking demand sa dayuhang salapi.

Maaaring magbigay ng presyon sa piso ang langis sa dalawang paraan. Pinapamahal ng mas mataas na presyong nakabatay sa dolyar ang inaangkat na gatong, habang pinapataas naman ng mahinang piso ang halagang kailangan sa lokal na salapi para bayaran ang kaparehong singil sa dolyar. Kaya mas malaki ang gastos sa piso ng mga negosyong bumibili ng gatong kapag sabay na naganap ang dalawang paggalaw na ito.

Ayon kay Velasquez, lumakas din ang dolyar laban sa yen, pound at euro. Bahagi ito ng mas malawak na pagbabago sa mga merkado ng salapi, kung saan maaaring makaapekto sa ilang bansa nang sabay-sabay ang demand sa salaping US.

Binanggit din ni Rivera ang maingat na saloobin ng mga mamumuhunan at ang mas malaking kakulangan sa balanse ng mga bayaring panlabas. Sinabi niyang posibleng magkaroon ng kaunting pagpapatatag sa salapi kung hihina ang presyo ng langis at bubuti ang mga kondisyon sa pandaigdigang pananalapi. Mahalaga ang mga kondisyong ito dahil nakaaapekto ang mga ito kapwa sa demand sa dolyar at sa kahandaang humawak ng mga mamumuhunan ng iba pang salapi.

Nagdaragdag ng presyon ang mas malaking kakulangan sa panlabas na bayarin

Nagtala ang Pilipinas ng $3.14 bilyong kakulangan sa balanse ng mga bayaring panlabas noong Setyembre, ayon sa datos ng BSP na binanggit sa ulat ng kalakalan. Kumpara ito sa $596 milyong kakulangan noong Agosto at $82 milyong surplus noong Setyembre isang taon bago nito.

Humigit-kumulang 5.3 beses na mas malaki ang kakulangan noong Setyembre kaysa noong Agosto, na lumobo nang halos $2.54 bilyon sa loob ng isang buwan. Kung ihahambing sa surplus noong nakaraang taon, humigit-kumulang $3.22 bilyon ang naging galaw tungo sa kakulangan.

Sinusubaybayan ng balanse ng mga bayaring panlabas ang mga transaksiyon ng isang bansa sa iba pang bahagi ng mundo. Kabilang dito ang mga bayad para sa mga produkto at serbisyo, daloy ng pamumuhunan at mga paglilipat ng pondo gaya ng remittance. Ipinapahiwatig ng kakulangan na mas malaki ang mga bayaring palabas kaysa mga natanggap na pondo sa naitalang balanse.

Nakatutulong ang agwat na ito na ipaliwanag ang presyur na tinukoy ni Rivera: kailangan pa rin ng mga negosyo at iba pang kliyente ng dayuhang salapi para bayaran ang mga obligasyon sa ibang bansa, habang nagdaragdag naman ng suplay nito ang mga pumapasok na pondo. Tumutugon ang mga palitan sa balanseng ito, kasabay ng mga kondisyon sa pandaigdigang merkado at mga inaasahan tungkol sa mga interest rate.

Epekto ng pagbabago sa mga sambahayan at negosyo

Nangangailangan ng mas maraming piso ang mga importer na nagbabayad ng mga invoice sa dolyar kapag tumataas ang palitan. P630,900 ang halaga ng singil na $10,000 sa palitang P63.09 kada dolyar, kumpara sa P629,850 sa P62.985. Dagdag na P1,050 sa bayad ang galaw na 10.5 sentimos lamang, bago ang mga bayarin.

Ramdam ito ng mga mamimili kapag umabot sa presyo sa tindahan ang pagtaas ng gastos sa mga inaangkat na produkto. Lalo nang nakababahala ang gatong dahil nakaaapekto rin sa iba pang produkto ang gastos sa transportasyon at paghahatid. Nakasalalay sa mga kontrata ng negosyo, imbentaryo at pasiya kung magkano sa dagdag na gastos ang ipapasa sa mamimili ang bilis at laki ng anumang pagbabago sa presyo.

Iba ang agarang epekto sa mga pamilyang tumatanggap ng dolyar mula sa mga kamag-anak sa ibang bansa. Kapag ipinapalit sa pangunahing palitang inilathala, katumbas ng P63,090 ang remittance na $1,000, bago ang mga singil. Nakasalalay din ang magiging kakayahan nitong bumili sa mga presyo ng pagkain, transportasyon at iba pang pangangailangan.

Ayon kay Rivera, ang pangamba sa badyet ng mga sambahayan ay ang matagal na paghina ng piso, hindi ang pansin na nakukuha ng isang antas ng kalakalan.

"Ang higit na dapat ikabahala ay hindi ang panibagong rekord na pinakamababang antas kundi ang matagal na paghina ng piso na nagdudulot ng mas mataas na implasyon at nagpapahina sa kakayahang bumili ng mga sambahayan," sabi ni Rivera.

Ayon sa BSP, ano ang sumusuporta sa merkado

Sinabi ni BSP Deputy Governor Zeno Abenoja na nakatutulong sa katatagan ng pamilihan ng palitan ang mga reserbang panlabas na salapi, perang ipinadadala ng mga Pilipino sa ibang bansa sa kanilang pamilya at kita mula sa business process outsourcing. Nagsalita siya sa isang press briefing na kaugnay ng briefing sa ekonomiya at pamumuhunan sa Iloilo City.

Mga dayuhang asset na hawak ng bangko sentral ang mga reserbang panlabas na salapi. Nagdadala sa ekonomiya ng dayuhang salapi ang mga remittance at kita mula sa business process outsourcing sa pamamagitan ng mga pamilya at tagaluwas ng serbisyo. Kabilang sa business process outsourcing ang mga serbisyong isinasagawa sa Pilipinas para sa mga kliyente sa ibang bansa.

Ayon kay Abenoja, higit pa sa sapat ang mga reserba, patuloy na lumalaki sa mas mabagal na bilis ang mga remittance at tumataas ang kita mula sa outsourcing. Inilarawan niya ang pinagsama-samang ambag ng mga ito sa merkado.

"Patuloy na sumusuporta ang lahat ng ito sa katatagan ng pamilihan ng palitan ng salapi," sabi ni Abenoja.

Sinabi ng deputy governor na sinusubaybayan ng BSP ang mga paggalaw ng palitan at ang posibleng epekto ng mga ito sa implasyon. Inilarawan din niya ang layunin ng bangko sentral para sa mga kondisyon ng kalakalan.

"Nais naming maging maayos ang mga kondisyon sa pamilihan ng palitan ng salapi," sabi ni Abenoja.

Mga interest rate at maingat na pamilihan ng sapi

Binanggit ni Rizal Commercial Banking Corp. chief economist Michael Ricafort ang posibleng pagtataas ng BSP ng mga interest rate sa hinaharap bilang isang paraan para makatulong na patatagin ang piso, mga gastos sa inaangkat na produkto at mga inaasahan sa implasyon. Maaaring gawing mas kaakit-akit ng mas mataas na interest rate ang mga pamumuhunan sa piso, habang pinapataas din ang gastos sa pangungutang ng mga sambahayan at negosyo.

Tinataya ni Ricafort na P63.00 hanggang P63.20 ang magiging saklaw ng palitan sa sesyong kasunod ng kanyang mga komento. Binanggit din niya ang posibleng interbensiyon para pamahalaan ang pabagu-bagong palitan sa itaas ng P63.00. Pagtatasa ito ng isang ekonomista; inilalarawan naman ng mga pahayag ng BSP ang pagsubaybay at pagpapanatili ng maayos na kondisyon sa merkado.

Ipinakita ng ulat sa merkado noong Nobyembre 6 na umabot din sa mga sapi ang pag-iingat. Bumaba nang 0.28% ang Philippine Stock Exchange index sa 5,761.95, habang bumaba naman nang 0.35% ang mas malawak na All Shares index sa 3,218.31. Inaasahan ng mga mamumuhunan ang datos ng gross domestic product para sa ikatlong quarter, na nakatakdang ilabas sa susunod na linggo, habang nangangamba sa mahinaang paglago ng ekonomiya.

Gayunman, nagtala ang mga dayuhang mamumuhunan ng P981.81 milyong netong pagbili ng sapi sa sesyong iyon. Tumaas nang 1.24% ang mga sapi sa sektor ng pananalapi, samantalang bumaba ang limang iba pang indeks ng sektor. Nagsara ang piso sa P63.055, humigit-kumulang 1.7% na mas mababa kaysa halagang P64.17 kada dolyar na naitala noong Oktubre 27. Ibig sabihin, nabawi ng piso ang bahagi ng halaga nito mula sa pinakamababang antas na iyon kahit humina ito sa loob ng sesyon.

Mahahalagang Punto

• P63.09 kada dolyar ang pangunahing bilang ng pagsasara ng piso, ngunit may salungat na bilang na P63.06 sa kaparehong ulat ng kalakalan.
• Naitala ng BSP ang buwanang average na P63.0996 noong Oktubre 2026 at palitang P63.8520 sa katapusan ng buwan.
• Binanggit ng mga ulat ng kalakalan na may petsa ang P64.17 noong Oktubre 27 bilang pinakamahinang pagsasara, na sinundan ng P63.055 noong Nobyembre 6.
• Umabot sa $3.14 bilyon ang kakulangan sa balanse ng mga bayaring panlabas noong Setyembre, kumpara sa $596 milyon noong Agosto.
• Nagbibigay ng presyon sa piso ang lakas ng dolyar, presyo ng langis at demand sa dayuhang salapi.
• Ayon sa BSP, sumusuporta sa katatagan ng merkado ang mga reserba, remittance at kita mula sa outsourcing habang sinusubaybayan nito ang mga panganib sa implasyon.