Itinaas ni Marcos sa 500,000 Tonelada ang Quota sa Pag-angkat ng Mais; Nagbabala ang mga Magsasaka sa Pagkalugi

Mas maraming inaangkat na mais para maibsan ang pagtaas ng presyo ng karne

Mahigit na dinoble ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa 500,000 metriko tonelada ang alokasyon ng Pilipinas sa pag-angkat ng mais sa ilalim ng Minimum Access Volume scheme, sa layuning mapigil ang pagtaas ng gastos sa pakain at maiwasan ang pagtaas ng presyo ng baboy at manok habang nahaharap ang bansa sa inaasahang kakulangan ng dilaw na mais.

Sa Executive Order No. 129, na nilagdaan noong Oktubre 26, 2026 ni Executive Secretary Ralph Recto para kay Marcos, dinagdagan ng 280,000 metriko tonelada ang alokasyon. Sasapat ang karagdagang bolyum sa humigit-kumulang 20% ng inaasahang kakulangan na 1.422 milyong metriko tonelada ng dilaw na mais mula Marso hanggang Disyembre 2026.

Inilalagay ng hakbang ang dalawang grupo ng mga prodyuser sa agrikultura sa gitna ng mahirap na pagpapasya sa presyo. Kailangan ng mga nag-aalaga ng hayop at manok ng abot-kayang mais para ipakain sa kanilang mga alaga. Kailangan naman ng mga nagtatanim ng mais ng mga mamimiling magbabayad nang sapat para sa kanilang ani upang mabawi ang mga gastos at mapanatili ang kanilang kita.

Tinataya ng Federation of Free Farmers na maaaring mawalan ng hanggang P12 bilyon kada taon ang mga nagtatanim kung itutulak ng mas murang inaangkat na mais na bumaba nang P1.70 kada kilo ang lokal na presyo ng bilihan. Tinataya rin ng pambansang tagapamahala nitong si Raul Montemayor na bababa nang wala pang 1% ang presyo ng manok sa tingian kahit mapunta sa mga mamimili ang lahat ng matitipid mula sa mas mababang taripa sa pag-angkat.

Inilalarawan ng pamahalaan ang pagpapalawak bilang pansamantalang tugon sa kakulangan sa suplay. Magdedepende ang aktuwal na epekto nito sa kung sino ang makatatanggap ng dagdag na alokasyon sa pag-angkat, kung kailan darating ang mga kargamento, at kung mapupunta sa mga nag-aalaga ng hayop at mga mamimili ang matitipid.

Ano ang nababago ng mas malaking quota

Ang Minimum Access Volume, na karaniwang tinatawag na MAV, ay alokasyong nagpapahintulot na makapasok sa bansa ang takdang dami ng produktong agrikultural na may mas mababang buwis sa pag-angkat. Ang taripa ay buwis na ipinapataw sa mga inaangkat na produkto.

May 5% na taripa ang mais na inaangkat sa loob ng alokasyon, samantalang 15% naman ang ipinapataw sa mga inaangkat na lampas dito. Dahil dito, mas marami nang mais ang maaaring makinabang sa mas mababang taripa kapag pinalawak ang MAV. Mananatili sa mas mataas na taripa ang mga inaangkat na lampas sa alokasyon.

Itinuturing sa kautusan na 220,000 metriko tonelada ang dating alokasyon, samantalang 216,940 metriko tonelada ang ginamit sa naunang panukala ng Department of Agriculture. Pareho namang nagtatakda ang dalawang bilang ng pinalawak na alokasyon sa 500,000 metriko tonelada.

Batay sa mga bilang sa kautusan, humigit-kumulang 127% ang itinaas ng alokasyon. Mga 2.27 ulit ito ng dating alokasyon, at papasok ang karagdagang bolyum sa pamamagitan ng MAV Plus Mechanism.

10 percentage point ang agwat ng mga taripa. Binabawasan nito ang buwis sa mga kargamentong pasok sa alokasyon, ngunit kasama rin sa panghuling gastos ng inaangkat na mais ang presyo ng pagbili, kargamento at iba pang gastusin. Posibleng makatipid ang mga importer dahil sa mas mababang taripa, ngunit magdedepende ang laki ng matitipid sa mga gastusing ito.

Bakit nakaaapekto sa presyo ng baboy at manok ang kakulangan sa mais

Pangunahing pinagkukunan ng enerhiya ang dilaw na mais sa mga pakain na ginagamit sa pag-aalaga ng baboy at manok. Kapag kumonti o nagmahal ang mais, tumataas ang gastos ng mga gumagawa ng pakain. Maaari itong umabot sa mga sakahan at kalaunan ay makaapekto sa presyo ng karne.

Nagbabala ang Executive Order No. 129 na maaaring magpataas ng gastos sa pakain ang kakulangan sa suplay ng mais sa bansa, magpalaki sa gastos sa produksyon ng baboy at manok, at lalong magdiin sa presyo ng pagkain. Layunin ng pamahalaan na pigilan kaagad ang mga pagtaas na ito sa pamamagitan ng pagpaparami ng mais na mabibili sa mas mababang taripa.

Binanggit ng Department of Agriculture ang El Niño at mga tensiyon sa Middle East bilang mga panganib sa suplay. Itinuro rin sa kautusan ang pagtaas ng presyo ng pataba, gasolina, kargamento at iba pang gastusin sa agrikultura, kasama ang mga panganib sa panahon na maaaring magpababa sa lokal na produksyon.

Para sa nag-aalaga ng manok, ang mahalagang gastos ay presyo ng pakain na naihatid sa sakahan, hindi lamang ang taripa. Para naman sa pamilyang bumibili ng manok, nakaaapekto rin sa presyo ang iba pang gastusin sa produksyon, dami ng karne na mabibili at demand. Kaya dumaraan muna sa ilang negosyo ang mga pagbabago sa pantalan bago maramdaman ng mamimili.

Sasaklawin ng dagdag na alokasyon ang ikalimang bahagi ng kakulangan

Katumbas ng humigit-kumulang 19.7% ng inaasahang kakulangan na 1.422 milyong metriko tonelada ng dilaw na mais ang dagdag na 280,000 metriko tonelada. Kapag ibinawas ang dagdag na alokasyong ito, matitira ang humigit-kumulang 1.142 milyong metriko tonelada ng inaasahang kakulangan na kailangang matugunan sa pamamagitan ng ibang suplay o mga pagbabago sa merkado.

Ipinakikita ng paghahambing na limitado ang saklaw ng hakbang. Pinalalawak ng pamahalaan ang pagpasok ng mais sa mas mababang taripa upang madagdagan ang lokal na suplay, samantalang mas malaki kaysa sa dagdag na alokasyon ang inaasahang kakulangan.

Ayon sa mga bilang ng Philippine Statistics Authority na binanggit sa talakayan, umabot sa 8.14 milyong metriko tonelada ang kabuuang produksyon ng mais sa bansa noong 2025, mula sa 8.32 milyong metriko tonelada noong 2024. Bumaba ito nang 180,000 metriko tonelada, o humigit-kumulang 2.2%.

Saklaw ng mga taunang bilang na ito ang kabuuang produksyon ng mais, samantalang tungkol sa dilaw na mais mula Marso hanggang Disyembre 2026 ang pagtataya sa kakulangan. Magkaibang panukat ang mga ito: sinusubaybayan ng isa ang ani noong nakaraang taon, samantalang tinataya naman ng isa ang kakulangan sa suplay ng isang partikular na uri ng mais sa takdang panahon.

Nagbabala ang mga magsasaka na nanganganib ang P12 bilyon na kita

Ayon sa Federation of Free Farmers, maaaring maapektuhan ng mas murang inaangkat na mais ang mga presyo nang higit pa sa mismong mga kargamentong inaangkat. Maaaring gawing batayan ng mga lokal na mamimili ang mas mababang presyo ng inangkat na mais sa pakikipagtawaran kung magkano ang ibabayad nila sa mga nagtatanim sa Pilipinas.

Inilarawan ni Raul Montemayor, pambansang tagapamahala ng pederasyon, ang posibleng taunang pagkawala ng kita kung bumaba nang P1.70 kada kilo ang presyo sa farmgate, o ang halagang natatanggap ng mga magsasaka kapag ibinebenta nila ang kanilang ani.

"Bagama't kaunti lamang ang magiging pakinabang nito sa mga mamimili, maaaring mawalan ng hanggang P12 bilyon kada taon ang mga magsasaka ng mais kung bumaba nang P1.70 kada kilo ang presyo sa farmgate," sabi ni Montemayor.

Nakabatay sa posibleng pagbaba ng presyo ang pagtataya ng pederasyon. Ikinababahala nitong maaaring maging mas mura nang P1.70 kada kilo ang mais na papasok sa mas mababang taripa, at mahikayat nito ang mga negosyante na gayundin kalaki ang ibaba sa lokal na presyo ng bilihan.

Tinutulan din ng Samahang Industriya ng Agrikultura, o SINAG, ang panukala at kinuwestiyon kung magdudulot ba ng makabuluhang matitipid para sa mga mamimili ang mas mababang taripa sa pag-angkat. Nagbabala ang mga grupo ng magsasaka na maaaring direktang makipagkompetensiya sa lokal na mais ang mga inaangkat na darating kasabay ng lokal na anihan at magpababa sa kita ng mga nagtatanim.

Mahalaga ang tiyempo dahil kailangang itago o ilipat sa mga mamimili ang ani ng mga nagtatanim. Kapag dumarating ang mas malaking suplay sa panahon ng anihan, lumalakas ang posisyon ng mga mamimili sa pakikipagtawaran. Dahil dito, kasinghalaga ng kabuuang bolyum ng inaangkat ang iskedyul ng mga kargamento para sa mga magsasaka.

Mapupunta ba sa mga pamilya ang matitipid?

Ayon kay Montemayor, maliit lamang ang malamang na maging pakinabang sa presyo ng manok sa tingian kung ihahambing sa posibleng pagkalugi ng mga nagtatanim ng mais. Ipinapalagay sa kanyang pagtataya na mapupunta sa mga mamimili ang buong matitipid mula sa mga taripa sa pag-angkat habang dumaraan ito sa proseso ng produksyon.

Inilahad ni Montemayor ang palagay na ito nang ilarawan niya ang posibleng pagbabago sa presyo ng manok.

"Kung ipapasa nang buo sa mga mamimili ang matitipid sa mga taripa sa pag-angkat, bababa nang wala pang isang porsiyento ang presyo ng manok sa tingian," sabi niya.

Maaaring sa halip ay itabi ng mga gumagawa ng pakain at mga nagpoproseso ang ilan sa matitipid upang mabawasan ang sarili nilang gastos, babala niya. Dahil dito, mahalagang usapin kung paano maipamamahagi ang pakinabang: magkahiwalay na hakbang sa iisang daloy ang mas murang mais sa pag-angkat at mas murang manok sa tingian.

Layunin din ng pamahalaan na pigilan ang pagtaas ng presyo. Kung tataas naman ang ibang gastusin habang bumababa ang halaga ng pakain, maaaring manatiling matatag ang presyo ng karne para sa mga pamilya sa halip na malinaw na bumaba. Magdedepende ang kalalabasan sa presyo ng mga inaangkat, gastos sa transportasyon, bilis ng paghahatid at kalagayan ng mga pamilihan ng baboy at manok.

Paano nauwi sa kautusang tagapagpaganap ang desisyon

Ipinasa ni Marcos sa Kongreso ang panukalang pagtaas noong Setyembre 29. Sa ilalim ng Republic Act No. 8178, ang Agricultural Tariffication Act, itinuturing na aprubado ang panukalang pagbabago sa MAV kung walang gagawing makabuluhang hakbang ang Kongreso sa loob ng 15 araw mula nang matanggap ito.

Hindi kumilos ang Kongreso hinggil sa rekomendasyon sa loob ng itinakdang panahon. Tinalakay ang panukala sa isang briefing sa Kamara noong Oktubre 6, bago nilagdaan ang kautusang tagapagpaganap sa bandang huli ng buwang iyon.

• Setyembre 29, 2026: Ipinasa ni Marcos sa Kongreso ang panukalang pagtaas sa quota sa pag-angkat ng mais.
• Oktubre 6, 2026: Tinalakay ang panukala sa isang briefing sa Kamara.
• Oktubre 26, 2026: Nilagdaan ni Recto ang Executive Order No. 129 para kay Marcos.
• Sa oras na mailathala: Magkakabisa ang kautusan matapos mailathala sa Official Gazette o sa isang pahayagang may pangkalahatang sirkulasyon.
• Sa loob ng 30 araw mula sa pagkakabisa: Kailangang maglabas ang MAV Management Committee ng mga tuntunin sa alokasyon at pamamahagi.

Hindi tinukoy ang petsa ng publikasyon o ang takdang petsa sa kalendaryo para sa mga tuntunin. Ang paglalathala ang magpapasimula sa bisa ng kautusan at sa 30 araw na panahon para sa pagpapatupad ng komite.

Sino ang maaaring makatanggap ng dagdag na alokasyon?

Kabilang sa mga karapat-dapat na benepisyaryo na tinutukoy sa kautusan ang mga gilingan at tagagawa ng pakain. Kwalipikado rin ang mga magsasaka, kooperatiba at asosasyong gumagawa ng pakain para sa sarili nilang operasyon sa pag-aalaga ng hayop at manok.

Kailangang bumuo ang MAV Management Committee ng mga tuntuning naglalayong tiyakin ang patas at malinaw na paglalaan at pamamahagi. Itatakda ng mga tuntuning ito kung paano makakakuha ng dagdag na bolyum ang mga kwalipikadong gagamit.

Para sa mga nag-aalaga ng hayop, maaaring mangahulugan ang pagkuha ng alokasyon ng pagkakataong makabili ng mais sa mas mababang taripa sa halip na umasa lamang sa suplay na napapatawan ng mas mataas na taripa. Para naman sa mga nagtatanim ng mais, mahalagang malaman kung gaano karami ang darating, kailan ito papasok sa merkado at paano iaangkop ng mga lokal na mamimili ang kanilang mga presyo.

Ang pangunahing pagsubok sa polisiya ay kung maibsan nito ang pagtaas ng gastos sa pakain at presyo ng karne habang nalilimitahan ang pinsala sa mga lokal na nagtatanim. Lumilikha ang kautusan ng dagdag na alokasyon; ang mga tuntunin sa pamamahagi at ang susunod na pagdaloy ng mais sa merkado ang magtatakda kung sino ang makikinabang.

Mahahalagang Punto

• Itinaas ng Executive Order No. 129 mula 220,000 tungo sa 500,000 metriko tonelada ang alokasyon sa pag-angkat ng mais sa ilalim ng MAV.
• Sasaklawin ng dagdag na 280,000 metriko tonelada ang humigit-kumulang 20% ng inaasahang kakulangan sa dilaw na mais mula Marso hanggang Disyembre 2026.
• May 5% na taripa ang mga inaangkat na mais na pasok sa alokasyon, kumpara sa 15% para sa mga lampas dito.
• Tinataya ng Federation of Free Farmers na maaaring umabot sa P12 bilyon kada taon ang pagkalugi ng mga nagtatanim kung bumaba nang P1.70 kada kilo ang presyo sa farmgate.
• Tinataya ng pederasyon na bababa nang wala pang 1% ang presyo ng manok sa tingian kung mapupunta sa mga mamimili ang lahat ng matitipid sa taripa.
• Kailangang maglabas ang MAV Management Committee ng mga tuntunin sa pagpapatupad sa loob ng 30 araw mula sa pagkakabisa ng kautusan.