Inaprubahan ng Bangladesh ang mga Proyektong Nagkakahalaga ng Tk58,088.92 Crore; 71% Nito ay Para sa Edukasyong Primarya

Nangunguna ang edukasyong primarya sa malawakang pakete ng paggasta

Inaprubahan ng Executive Committee of the National Economic Council ng Bangladesh noong Nobyembre 4, 2026 ang 13 proyektong pangkaunlaran na nagkakahalaga ng Tk58,088.92 crore. Kabilang dito ang Fifth Primary Education Development Programme na may pondong Tk41,090.48 crore, o humigit-kumulang 70.7% ng inihayag na kabuuan.

Pinangunahan ni Punong Ministro Tarique Rahman ang pulong noong Miyerkules sa Bangladesh Secretariat. Saklaw ng mga pag-apruba ang 11 bagong proyekto at mga rebisyon sa dalawang kasalukuyang proyekto, para sa mga paaralan, sasakyan ng pulisya, suplay ng tubig, mga kanal sa lungsod, imprastraktura sa kanayunan, pabahay, nuklear na medisina at produksiyon ng gas.

Ang dalawang proyekto para bumili ng mga sasakyan para sa Bangladesh Police ang kasunod na pinakamalaking pangkat ng paggasta matapos ang edukasyong primarya. Nagkakahalaga ang mga ito ng Tk6,609.06 crore, o humigit-kumulang 11.4% ng pakete. Samakatuwid, nasa 82.1% ng inihayag na kabuuan ang edukasyon at mga sasakyan ng pulisya, na nagpapakita ng malaking konsentrasyon ng paggasta sa mga larangang ito.

Tumutugon naman ang iba pang inaprubahang proyekto sa mga partikular na pangangailangan sa mga lugar gaya ng rehiyon ng Barind, Barishal, Dhaka at Titas Gas Field. Limang proyekto ang nasa ilalim ng Ministry of Local Government, Rural Development and Cooperatives, ang pinakamarami sa alinmang ministeryo sa pakete.

Pamahalaan ang sasagot sa karamihan ng gastos

Ayon sa pagkakahati ng pondo, Tk50,041.20 crore ang manggagaling sa pondo ng pamahalaan, Tk7,974.65 crore sa mga pautang para sa proyekto at Tk73.07 crore sa sariling pondo ng mga ahensiyang tagapagpatupad. Katumbas ng 10 milyon ang isang crore, kaya humigit-kumulang Tk580.89 bilyon ang kabuuang halaga ng pakete.

Tinatayang 86.1% ng kabuuan ang pondong mula sa pamahalaan, habang nasa 13.7% naman ang mga pautang para sa proyekto. Humigit-kumulang 0.13% ang ambag ng mga ahensiya. Ibig sabihin, sasagutin ng mga mapagkukunan ng pamahalaan ang karamihan sa gastusin sa pagsasakatuparan ng mga inaprubahang proyekto.

Inilarawan ding kabilang sa bahagi ng pautang ang mga grant. Kailangang bayaran ang mga pautang ayon sa mga tuntunin ng pagpopondo, samantalang karaniwang hindi na kailangang bayaran ang mga grant. Mahalaga ang pagkakaibang ito sa pagtaya kung gaano kalaki sa pakete ang lilikha ng obligasyong magbayad sa hinaharap.

Inaprubahan ng ECNEC ang mga plano sa paggasta para sa mga proyekto. Magkakaroon ng aktuwal na gastusin habang isinasagawa ng mga ahensiyang tagapagpatupad ang konstruksyon, bumibili ng kagamitan at nagpapatupad ng mga programa. Para sa mga residente, makikita ang mga praktikal na pagbabago sa mga natapos na pasilidad at serbisyong maibibigay, hindi sa mismong pag-apruba.

Malaking pondo para sa edukasyong primarya

Inaprubahan ang Fifth Primary Education Development Programme, na kilala bilang PEDP-5, na may halagang Tk41,090.48 crore. Mahigit anim na ulit ito ng pinagsamang Tk6,609.06 crore na inilaan sa dalawang proyekto para sa mga sasakyan ng pulisya.

Ang edukasyong primarya ang unang yugto ng pormal na pag-aaral, kung kailan natututuhan ng mga bata ang mga batayang kasanayan sa pagbasa, pagsulat at matematika. Dahil sa laki ng pondo para sa programa, nagiging sentro ng pakete ang edukasyon, kahit marami ring proyektong pangkonstruksyon at pagbili ng kagamitan sa talaan.

Tinukoy na responsable sa PEDP-5 ang Ministry of Primary and Mass Education, bagaman nakatala rin ang programa sa ilalim ng Ministry of Education. Pangangasiwaan ng responsableng ministeryo ang pagsasalin ng inaprubahang programa tungo sa mga gawain para sa mga paaralan at mag-aaral.

Hindi inilabas sa mga detalye ng pag-apruba ang mga target para sa mga paaralan, lokasyon ng limang ospital, dami ng mga sasakyan, inaasahang produksiyon ng gas at mga takdang panahon ng pagpapatupad. Kailangan ang mga bilang na ito upang mataya ang lawak ng mga serbisyong nilalayong maihatid ng bawat badyet.

Tk6,609 crore para sa mga sasakyan ng pulisya

Makakakuha ng mga sasakyan ang Bangladesh Police sa pamamagitan ng dalawang magkahiwalay na proyekto sa ilalim ng Ministry of Home Affairs. Nagkakahalaga ng Tk4,328.92 crore ang proyekto para sa mga sasakyang pang-operasyon, habang Tk2,280.14 crore naman ang halaga ng proyekto para sa mga espesyalisadong sasakyan.

Sinusuportahan ng mga sasakyang pang-operasyon ang pang-araw-araw na gawain ng pulisya, kabilang ang pagbiyahe ng mga tauhan at kagamitan. Nakalaan naman ang mga espesyalisadong sasakyan para sa mga partikular na tungkulin. Dahil magkahiwalay ang mga proyekto, may sariling badyet at proseso ng pagbili ang bawat kategorya.

Humigit-kumulang 1.9 na ulit ng pondo para sa mga espesyalisadong sasakyan ang inilaan para sa mga sasakyang pang-operasyon. Layunin ng dalawang proyekto na palakasin ang kakayahan ng pulisya, kaya malaking bahagi ng inaprubahang pamumuhunan ng pamahalaan ang transportasyon at kagamitan.

Tubig, mga kanal at lokal na imprastraktura

Tk1,203.73 crore ang inilaan sa proyekto para sa ligtas na suplay ng tubig at sanitasyon sa Barind. Nakatuon ito sa pagpapalawak ng akses sa malinis na tubig at mga serbisyo sa sanitasyon, kaya tuwirang inuugnay ang pamumuhunan sa mga batayang pangangailangan ng mga sambahayan.

Tk730.66 crore ang matatanggap ng Barishal City Corporation para sa unang yugto ng mga gawaing magkakaugnay sa pagpapanumbalik, rehabilitasyon at paghuhukay ng mga kanal, pati na sa proteksiyon ng mga pampang ng mga ito. Inaalis sa paghuhukay ang mga materyal sa daluyan ng tubig upang maibalik ang kanal nito, samantalang nakatutulong ang proteksiyon ng pampang upang manatiling buo ang mga gilid nito.

Sa isang lungsod, nagbibigay ng mga daluyan para sa tubig ang mga gumaganang kanal. Pinagsasama ng inaprubahang proyekto ang mga gawain sa mismong mga kanal at sa mga pampang ng mga ito, sa halip na ituring na magkahiwalay na gawain ang paghuhukay.

Tk2,565.59 crore ang badyet ng Social Infrastructure Development Project, o SIDP. May Tk87.40 crore naman para sa Innovation for Climate Smart Urban Development project, na naglalayong suportahan ang kaunlarang panlungsod na tumutugon sa mga panganib na dulot ng klima.

Kalakip ng apat na bagong proyektong ito ang binagong proyekto sa imprastraktura sa kanayunan, kaya lima ang inaprubahan ng ministeryo para sa lokal na pamahalaan. Tk4,587.38 crore ang pinagsamang halaga ng apat na bagong proyekto. Saklaw ng mga ito ang malawak na hanay, mula sa inuming tubig at sanitasyon hanggang sa mga daluyan ng tubig sa lungsod at imprastrakturang nagsisilbi sa mga komunidad.

Ikatlong rebisyon para sa dalawang proyektong rural

Ikatlong rebisyon ang inaprubahan para sa Priority Based Important Rural Infrastructure Development Project-3. Ayon sa Ministry of Planning, Tk3,951.37 crore ang idinagdag sa gastos nito.

Ikatlong rebisyon din ang inaprubahan para sa hiwalay na proyekto sa ilalim ng Ministry of Disaster Management and Relief, na sumasaklaw sa mga tulay at culvert na hanggang 15 metro ang haba sa mga kalsada sa kanayunan. Nakatala sa Tk523.346 crore ang dagdag-gastos nito.

Nagdurugtong ang mga tulay sa mga bahaging may pagitan o sa mga daluyan ng tubig. Nagbibigay naman ang mga culvert ng daanan ng tubig sa ilalim ng kalsada. Nakatutulong ang dalawa na manatiling magkakaugnay ang isang ruta habang nakadaraan ang tubig, kaya mahalagang bahagi ang mga ito ng imprastraktura para sa paglalakbay sa kanayunan.

Ayon sa Ministry of Planning, humigit-kumulang Tk4,474.72 crore ang pinagsamang dagdag-gastos para sa dalawang binagong proyekto. Mga dagdag ito sa mga kasalukuyang badyet ng proyekto, hindi ang buong gastos ng dalawang programa sa buong panahon ng mga ito.

Kailangang pagtugmain ang mga inilathalang bilang ng badyet. Umaabot sa Tk53,791.76 crore ang kabuuan ng mga detalyadong badyet para sa 11 bagong proyekto. Kapag idinagdag ang nakatalang Tk4,474.72 crore na itinaas sa badyet ng mga binagong proyekto, nagiging Tk58,266.48 crore ang kabuuan, o humigit-kumulang Tk177.56 crore na mas mataas sa inihayag na kabuuang Tk58,088.92 crore.

Binabago ng isang rebisyon ang planong inaprubahan na para sa isang proyekto. Sa kasong ito, umabot na sa ikatlong rebisyon ang dalawang proyektong rural, ibig sabihin, magpapatuloy ang mga ito batay sa mga planong binago nang mahigit isang beses. Dahil sa mga pagbabagong inaprubahan, kabilang ang mga nagpapatuloy na proyektong ito sa parehong pakete ng 11 bagong proyekto.

Nuklear na medisina at dalawang balon sa Titas

Magpapatupad ang Ministry of Science and Technology ng proyektong nagkakahalaga ng Tk535.54 crore upang magtayo ng mga Institute of Nuclear Medicine and Allied Sciences, na kilala bilang INMAS, sa mga kampus ng limang ospital ng mga medikal na kolehiyo.

Gumagamit ang nuklear na medisina ng maliliit at kontroladong dami ng mga radioactive na substansiya upang matulungan ang mga doktor na suriin ang paggana ng mga organo o gamutin ang ilang karamdaman. Sa pagtatayo ng mga institusyon sa mga kampus ng ospital, mailalagay ang mga espesyalisadong serbisyong ito sa mga lugar kung saan nagpapagamot na ang mga pasyente.

Tk592 crore ang inilaan sa pagbarena ng Titas-32 at Titas-33 sa Titas Gas Field. Saklaw ang proyekto ng Ministry of Power, Energy and Mineral Resources.

Inilarawan ang dalawang balon bilang mga balong pang-ebalwasyon at pangkaunlaran. Tinutulungan ng ebalwasyon na tasahin ang deposito ng gas, samantalang inihahanda naman ito ng gawaing pangkaunlaran para sa produksiyon. Dahil kapwa layunin ang pinagsasama, mahalaga ang pagbabarena kapwa sa pag-unawa sa lawak ng gas field at sa pagpapaunlad ng mga mapagkukunan nito.

Tk1,127.54 crore ang pinagsamang halaga ng mga proyektong pangkalusugan at pang-enerhiya. Mas maliit ang kanilang mga badyet kaysa sa PEDP-5 o sa mga pagbili para sa pulisya, ngunit pinopondohan ng bawat isa ang espesyalisadong serbisyo: pagsusuri at paggamot sa medisina sa isang proyekto, at pagpapaunlad ng gas field sa kabila.

Dalawang lugar sa Dhaka ang saklaw ng mga proyektong pabahay

Inaprubahan para sa Ministry of Housing and Public Works ang Tk200.11 crore para magtayo ng mga gusaling tirahan na may maraming palapag para sa mga kawani ng pamahalaan sa Gabtala Colony sa Jigatala, Dhaka.

Hiwalay namang isasagawa ng Ministry of Defence ang proyektong Tk177.19 crore para magtayo ng mga tirahan para sa mga opisyal na Class B sa pook-tirahan sa Moinul Road sa Dhaka Cantonment.

Tk377.30 crore ang pinagsamang halaga ng dalawang proyektong pabahay. Magkakaibang pangkat ng mga kawani ng pamahalaan ang pagsisilbihan ng mga ito at nakatalaga ang mga ito sa magkakaibang ministeryo. Matatagpuan ang isa sa isang kolonya ng pamahalaan at ang isa naman sa loob ng kantonment.

Naaprubahan na ang limang mas maliliit na proyekto

Ipinaalam din sa ECNEC ang limang karagdagang proyekto, na bawat isa ay nagkakahalaga ng mas mababa sa Tk50 crore at nauna nang inaprubahan sa pamamagitan ng ministro ng pagpaplano. Iniharap ang mga ito bilang mga proyektong naaprubahan na, na hiwalay sa 13 proyektong inaprubahan sa pulong noong Miyerkules.

Isang proyekto ang magpapabago sa mga serbisyo para sa paggamot sa puso sa Zia Heart Foundation Hospital and Research Institute sa Dinajpur. Isa pa ang naglalayong suportahan ang ligtas na paggamit ng internet ng mga bata, kabataan at mag-aaral sa antas ng sekondaryang paaralan.

Dalawa ang may kinalaman sa mga rebisyon sa kasalukuyang proyekto: ang unang rebisyon sa mga pagpapahusay sa imprastraktura ng trapiko at kaligtasan sa kalsada sa Dhaka North City Corporation, at ang unang rebisyon sa pagpapalawak at pagpapabago sa Dhaka Central Drug Addiction Treatment Centre.

Saklaw ng ikalimang proyekto ang pagbili ng makabagong mga sasakyan at kagamitan upang mapahusay ang pamamahala ng basura sa Gazipur City Corporation. Pinalalawak ng limang mas maliliit na proyekto ang mga paksang tinalakay sa pulong, kabilang ang pangangalaga sa puso, kaligtasan online, trapiko sa lungsod, paggamot sa adiksiyon at pangongolekta ng basura ng munisipalidad.

Dumalo sa pulong ang mga kaugnay na ministro, mga state minister, tagapayo at matataas na opisyal. Hindi nakadalo si Amir Khasru Mahmud Chowdhury, ministro ng pananalapi at pagpaplano, dahil nasa ibang bansa siya.

Mahahalagang Punto

• Inaprubahan ng ECNEC noong Nobyembre 4, 2026 ang 13 proyektong nagkakahalaga ng iniulat na Tk58,088.92 crore, kabilang ang 11 bagong proyekto at dalawang rebisyon.
• Tk41,090.48 crore ang inilaan sa PEDP-5, o humigit-kumulang 70.7% ng inihayag na kabuuan.
• Tk6,609.06 crore ang pinagsamang halaga ng dalawang proyekto para sa mga sasakyan ng Bangladesh Police.
• Tk50,041.20 crore ang sasagutin ng pondo ng pamahalaan, o humigit-kumulang 86.1% ng pakete.
• Saklaw ng iba pang pag-apruba ang tubig, mga kanal, imprastraktura sa kanayunan, pabahay, limang institusyon para sa nuklear na medisina at dalawang balon ng gas sa Titas.
• Humigit-kumulang Tk177.56 crore na mas mataas sa inihayag na kabuuan ang pinagsamang halaga ng mga detalyadong badyet para sa mga bagong proyekto at ng mga nakatalang dagdag-gastos para sa mga binagong proyekto.
• Hiwalay na naaprubahan na ang limang proyektong nagkakahalaga ng mas mababa sa Tk50 crore bawat isa, at iniharap ang mga ito sa pulong.