Nagpadala ang Australia ng Dalawang Sasakyang Panghimpapawid at 20 Bumbero para sa Pagtugon ng Indonesia sa mga Sunog sa Kalimantan

Pitong Araw ng Tulong ng Australia para sa Silangang Kalimantan

Nagpapadala ang Australia ng dalawang sasakyang panghimpapawid at 20 tauhang tagapag-apula ng sunog sa Silangang Kalimantan para sa mga operasyong nakatakda mula Nobyembre 6 hanggang 12, 2026, habang hinaharap ng Indonesia ang mga sunog na ilang buwan nang nagaganap sa Sumatra, Borneo at Papua. Kabilang sa ipinapadalang kagamitan ang isang C-130 Large Air Tanker na kayang maghulog ng hanggang 15,000 litro ng tubig sa bawat paglipad at isang Cessna Citation na gagabay sa mga operasyon.

Dumarating ang tulong sa gitna ng krisis sa sunog na inilalarawan bilang pinakamalala sa Indonesia sa loob ng 11 taon. Nagtala ang datos ng Health Ministry ng mahigit 400,000 kaso ng acute respiratory infection sa pitong lalawigan hanggang Nobyembre 2, habang nakagambala ang usok sa mga biyahe ng eroplano, nagpasara ng mga paaralan at kumalat hanggang sa mga karatig-bansang Singapore at Malaysia.

Pormal na sinimulan ng National Disaster Management Agency ng Indonesia, o BNPB, ang operasyong pantulong ng Australia sa Halim Perdanakusuma Airport sa Jakarta noong Nobyembre 5. Suplay ng New South Wales Rural Fire Service ang mga sasakyang panghimpapawid, na susuporta sa pagtugon ng Indonesia na pinagsasama ang mga tauhan sa lupa, mga eroplanong naghuhulog ng tubig at mga pagsisikap na pasiglahin ang pag-ulan.

Ayon kay Australian Ambassador to Indonesia Roderick Bruce Brazier, kasunod ang pagpapadala ng malapit na koordinasyon ng dalawang pamahalaan. Sinabi ni BNPB head Lieutenant General Kristomei Sianturi na magkasamang tinasa ng mga teknikal na pangkat kung saan kailangan ang mga sasakyang panghimpapawid bago piliin ang Silangang Kalimantan.

Magbibigay ng karagdagang kakayahan sa Indonesia ang pitong araw ng mga nakatakdang paglipad sa mahirap na panahong ito para sa mga emergency crew. Bumagsak ang isang helicopter habang nagsasagawa ng misyon sa pag-apula ng sunog sa karatig na Gitnang Kalimantan ilang sandali bago ipahayag ang operasyon ng Australia. Nasawi ang tatlong miyembro ng crew, ayon sa isang departamento ng environment ministry.

Bakit Pinili ang Silangang Kalimantan

Pumangalawa ang Silangang Kalimantan, kasunod lamang ng Gitnang Kalimantan, sa mga lalawigang nangangailangan ng karagdagang tulong sa pagtugon sa sunog, ayon sa pagtatasa ng BNPB. Ang Kalimantan ang bahagi ng Borneo na nasasakupan ng Indonesia, isa sa mga pangunahing isla na apektado ng kasalukuyang mga sunog.

Sinabi ni Sianturi na pinag-usapan ng mga teknikal na pangkat ng Indonesia at Australia kung aling mga lugar ang nangangailangan ng suporta bago sila nagkasundo sa Silangang Kalimantan. Sa gayon, itinutuon ng pagpapadala ang limitadong bilang ng mga sasakyang panghimpapawid sa isang lalawigang natukoy na may agarang pangangailangan, habang nagpapatuloy ang operasyon ng Indonesia sa mas malawak na lugar.

Kasunod ang pasya ng mga pag-uusap nina Dudung Abdurachman, Coordinating Minister for Political and Security Affairs ng Indonesia, at Tony Burke, Minister for Home Affairs ng Australia. Tinalakay sa mga pag-uusap ang posibleng tulong ng Australia sa mga pagsisikap ng Indonesia na harapin ang mga sunog sa kagubatan at lupa.

Sa paliparan sa Jakarta, inilarawan ni Brazier, embahador ng Australia, ang pagtutulungang nagbigay-daan sa misyon:

Naisakatuparan ang pagpapadala ng tulong na ito dahil sa malapit na kooperasyon ng Australia at Indonesia, at lubos naming sinusuportahan ang mga pagsisikap ng pamahalaan ng Indonesia na harapin ang mga sunog na ito.

Kayang Ihatid ng mga Sasakyang Panghimpapawid

Ang C-130 ang sasakyang panghimpapawid na nakatalagang magdala at magbuhos ng maraming tubig. Ang mas maliit na Cessna Citation naman ang nagsisilbing pangmanman o panguna na sasakyang panghimpapawid, na tumutulong gumabay sa operasyong panghimpapawid. Magkaiba ang gawain ng dalawang sasakyang panghimpapawid sa iisang misyon.

Sinabi ni Brazier na kayang maghulog ng tanker ng hanggang 15,000 litro sa bawat sortie, at inaasahang makapagsasagawa ito ng humigit-kumulang anim na sortie bawat araw. Ang sortie ay isang operasyonal na paglipad. Sa ganitong bilang, makapaghahatid ng 90,000 litro sa isang araw ang anim na paglipad kung tig-maximum na karga ang bawat isa.

Sa loob ng pitong araw, aabot iyon sa 42 sortie at 630,000 litro kung anim na beses lilipad ang sasakyang panghimpapawid bawat araw at magbubuhos ng buong karga sa bawat paglipad. Nakadepende ang aktuwal na kabuuang maihahatid sa dami ng maisasagawang misyon at sa dami ng tubig na dadalhin ng bawat isa.

Kabilang sa pangkat ng Australia ang 20 tauhang tagapag-apula ng sunog. Sinabi ni Sianturi na susuporta sa operasyong panghimpapawid ang mga piloto, miyembro ng crew at paramediko, na magdadala kapwa ng kadalubhasaan sa paglipad at suportang medikal sa misyon.

Kasabay ng mga Crew at Pagsisikap na Magpaulan ang Pagbuhos ng Tubig

Maraming paraan ang ginagamit ng BNPB nang sabay-sabay: pag-apula ng sunog sa lupa, pagbuhos ng tubig mula sa himpapawid, pagbabago ng panahon at tulong mula sa ibang bansa. Inilarawan ni Sianturi ang pagtugon bilang malawakang pagsisikap na mapigil ang mga sunog.

Maaaring maghatid ng tubig ang mga sasakyang panghimpapawid mula sa itaas, habang tuwirang kumikilos ang mga crew sa lupa sa mga apektadong lugar. Magkaugnay ang kanilang mga gawain: makatutulong ang pagbuhos ng tubig na pahupain ang sunog sa isang partikular na lugar, at mabibigyan nito ang mga crew ng isa pang paraan para sugpuin ito.

Kabilang sa mga pagsisikap ng Indonesia na baguhin ang panahon ang cloud seeding, kung saan nagpapakawala ng mga partikulo sa angkop na mga ulap upang pasiglahin ang pag-ulan. Nakadepende ito sa pagkakaroon ng mga ulap na may angkop na kondisyon. Samantala, sa waterbombing, direktang naghahatid ng tubig ang sasakyang panghimpapawid sa piniling lugar.

Iniugnay ang mga sunog sa tagtuyot sa gitna ng El Niño, isang padron ng klima na kinasasangkutan ng di-pangkaraniwang maiinit na tubig sa tropikal na Pasipiko na maaaring magbago sa pag-ulan. Mas madaling magliyab ang tuyong mga halaman, at mas mahirap apulahin ang mga nasusunog na lugar kapag walang ulan. Sinisikap ng Indonesia na harapin ang mga sunog na kumalat sa ilang isla, hindi lamang sa iisang lawak ng sunog.

Nagpalala sa Emergency ang Nakamamatay na Pagbagsak

Bumagsak noong Miyerkules sa Gitnang Kalimantan ang isang helicopter na may sakay na walong miyembro ng crew habang nagsasakay ng tubig, ayon sa transport ministry. Sinabi noong Huwebes ng isang departamento ng environment ministry na tatlong miyembro ng crew ang nasawi at ilang iba pa ang nasugatan; sa naunang pahayag ni Brigjen Donny Pramono, tagapagsalita ng Indonesian Army, iniulat na isang miyembro ng crew ang nasawi, lima ang ligtas at ginagamot sa Kuala Pembuang Hospital, at dalawa pa ang inililikas. Sinabi ni Pramono na dinala rin sa ospital ang bangkay ng nasawing miyembro ng crew.

Bumagsak noong Nobyembre 4 sa katubigan sa tapat ng nayon ng Sungai Perlu sa distrito ng Seruyan ang helicopter na Mi-17V5 ng Indonesian Army na may rehistrasyong HA-5235. Iniulat na kumukuha ito ng tubig-dagat para sa waterbombing nang mangyari ang pagbagsak.

Nangyari ang pagbagsak sa gitna rin ng mas malawak na emergency na nagtulak sa Indonesia na humingi ng karagdagang tulong. Mahalagang bahagi ng paulit-ulit na mga misyon sa pag-apula ng sunog mula sa himpapawid ang pagsasakay ng tubig, na naglalagay sa mga sasakyang panghimpapawid at crew sa mahirap na kondisyon bago bumalik sa lugar ng sunog.

Iniimbestigahan pa ang sanhi ng pagbagsak. Nakatakdang isagawa ang operasyon ng Australia sa Silangang Kalimantan, habang nangyari naman ang aksidente ng helicopter sa Gitnang Kalimantan, ang lalawigang tinukoy ng BNPB na may pinakamalaking pangangailangan sa karagdagang suporta.

Para sa mga emergency team, dagdag ito sa ilang buwang pag-apula ng sunog. Nagdaragdag ng mga kagamitan ang pagdating ng isa pang tanker at isang sasakyang panghimpapawid na gagabay sa operasyon habang ipinagpapatuloy ng mga crew ng Indonesia ang sarili nilang mga operasyon sa himpapawid at lupa.

Umaabot ang Usok sa mga Tahanan, Paaralan at Paliparan

Mahigit 400,000 kaso ng acute respiratory infection ang naitala sa pitong lalawigan hanggang Nobyembre 2, ayon sa datos ng Health Ministry na nag-uugnay sa epekto sa kalusugan sa mga sunog at makapal na usok. Apektado ng acute respiratory infection ang mga daanan ng hangin at maaaring kabilang dito ang ilong, lalamunan o baga.

May maliliit na partikulo ang usok na maaaring makairita sa mga daanan ng hangin at magpahirap sa paghinga. Ipinakikita ng mga bilang sa kalusugan kung bakit mahalaga ang pagtugon kahit malayo sa mga lugar na kitang-kita ang apoy: maaaring malantad sa maruming hangin ang mga tao sa mga bayan at tahanang malayo sa nasusunog na lupa.

Nakagambala rin ang makapal na usok sa mga biyahe ng eroplano at nagbunsod ng pagsasara ng mga paaralan. Nadadala ng mga epektong ito ang emergency sa pang-araw-araw na buhay, na gumagambala sa paglalakbay at pag-aaral sa silid-aralan habang hinaharap ng mga pamilya ang maruming hangin.

Nakaranas din ng makapal na usok mula sa mga sunog ang Singapore at Malaysia. Maaaring tangayin ng hangin ang usok patawid sa mga hangganan, kaya may tuwirang interes ang mga karatig-bansa sa mga pagsisikap ng Indonesia na mabawasan ang mga sunog.

Nagdagdag ng pampulitikang presyon ang pagkadismaya ng publiko. Noong Oktubre, nagprotesta ang daan-daang estudyante sa mga lungsod kabilang ang Jakarta, Yogyakarta, Bandung, Pekanbaru at Makassar dahil sa paulit-ulit na sunog sa kagubatan, gastos sa pamumuhay at katiwalian. Sa Jakarta, nagtipon ang mga estudyante sa paligid ng monumento ng Tugu Tani para igiit ang pagkilos laban sa mga sunog at pagtaas ng mga gastusin.

Maikling Kronolohiya ng Pagtugon

Kasunod ang pagpapadala ng Australia ng ilang buwang sunog at lumalaking epekto nito sa kalusugan ng publiko. Ilang petsa ang nagtakda sa agarang paghahanda para sa operasyon:

• Oktubre 2026: Nagprotesta ang mga estudyante sa ilang lungsod sa Indonesia, at kabilang sa kanilang mga ikinababahala ang mga sunog sa kagubatan.
• Nobyembre 2: Nagtala ang datos ng Health Ministry ng mahigit 400,000 kaso ng acute respiratory infection sa pitong lalawigan.
• Nobyembre 4: Bumagsak ang helicopter na may sakay na walong miyembro ng crew habang nagsasakay ng tubig sa Gitnang Kalimantan.
• Nobyembre 5: Pormal na sinimulan ng Indonesia sa Jakarta ang operasyong pantulong ng Australia.
• Nobyembre 6 hanggang 12: Nakatakdang magsagawa ng mga operasyon sa pag-apula ng sunog sa Silangang Kalimantan ang mga sasakyang panghimpapawid ng Australia.

Nakatakdang maging huling araw ng misyon ng Australia sa himpapawid ang Nobyembre 12. Kabilang sa mas malawak na pagtugon ng Indonesia ang patuloy na gawain ng sarili nitong mga crew sa lupa, mga sasakyang panghimpapawid at mga pangkat na nagbabago ng panahon.

Nagkakaloob ng Tulong sa Sakuna ang Magkabilang Bansa

Bahagi ang pagpapadala ng Australia sa kasaysayan ng pagtutulungan ng dalawang magkapitbahay sa panahon ng emergency. Noong 2020, tumulong ang BNPB at mga tauhan ng militar ng Indonesia sa Australia noong nagkaroon ito ng mga sunog sa kagubatan.

Binanggit din ni Brazier ang isang naunang misyon na kinasangkutan ng kaparehong pamilya ng mga sasakyang panghimpapawid na ipinadadala ngayon sa Indonesia. Noong 1974, sa panahon ng Cyclone Tracy, nagpadala ang Indonesia ng C-130 Hercules para tumulong sa paglikas ng mga residente mula Darwin, aniya.

Sa seremonya sa Jakarta, nagpasalamat si Sianturi, ang pinuno ng BNPB, sa Australia at iniugnay ang tulong sa paglalarawan ni President Prabowo Subianto sa pagkakaibigan ng mga bansa:

Gaya ng sinabi ni President Prabowo Subianto, nagtutulungan ang mabubuting magkaibigan sa mahihirap na panahon.

Para sa Silangang Kalimantan, nangangahulugan na ngayon ang ugnayang ito ng isang tanker, isang sasakyang panghimpapawid na gagabay sa operasyon at isang pangkat ng mga espesyalistang sasali sa pagtugon sa sunog sa loob ng pitong araw. Agad nilang tungkulin ang tulungang mapigil ng mga crew ng Indonesia ang mga nasusunog na lugar sa gitna ng krisis na nakaaapekto rin sa kalusugan, edukasyon at transportasyon.

Mahahalagang Punto

• Nagbibigay ang Australia ng dalawang sasakyang panghimpapawid at 20 tauhang tagapag-apula ng sunog para sa mga operasyon sa Silangang Kalimantan mula Nobyembre 6 hanggang 12, 2026.
• Kayang maghulog ng C-130 tanker ng hanggang 15,000 litro sa bawat paglipad, at inaasahang makapagsasagawa ito ng humigit-kumulang anim na paglipad bawat araw.
• Itinuring ng BNPB na pangalawa ang Silangang Kalimantan sa Gitnang Kalimantan sa pangangailangan ng karagdagang suporta sa pagtugon sa sunog.
• Nagtala ang datos ng Health Ministry ng mahigit 400,000 kaso ng acute respiratory infection sa pitong lalawigan hanggang Nobyembre 2.
• Bumagsak ang isang helicopter habang nagsasagawa ng operasyon sa pag-apula ng sunog sa Gitnang Kalimantan. Iniulat ng isang departamento ng environment ministry na tatlo ang nasawi; sa naunang pahayag ng Army, iniulat na isa ang nasawi, lima ang ligtas at ginagamot, at dalawa pa ang inililikas. Iniimbestigahan pa ang sanhi.
• Pinagsasama ng pagtugon ng Indonesia ang pag-apula ng sunog sa lupa, pagbuhos ng tubig mula sa himpapawid, cloud seeding at tulong mula sa ibang bansa.