Apat na Operasyon, Mas Mahabang Listahan ng Naghihintay
Nagsagawa ang Azerbaijan ng apat na transplantasyon ng puso nitong nakaraang taon, at lahat ay inilarawang matagumpay sa teknikal na aspeto. Gayunman, mahigit 50 pasyente pa rin ang naghihintay ng pusong mula sa donor. Kabilang sa mga naghihintay ang mga batang apat o limang taong gulang at mga nasa hustong gulang na hanggang 60 taong gulang, ayon kay Propesor Kamran Musayev, honorary chairman ng Society of Cardiovascular Surgery.
Mga Nilalaman
- Apat na Operasyon, Mas Mahabang Listahan ng Naghihintay
- Pag-abot ng Programa sa Unang Anibersaryo
- Mga Kailangan para sa Pangmatagalang Programa
- Magkakaparehong Naaapektuhan ang mga Bata at Nasa Hustong Gulang sa Kakulangan
- Paano Nagpapasya sa Donasyon
- Dumadami ang Nagpaparehistro at ang mga Naghahanap ng Paggamot
- Hindi Puso Lamang ang Kulang
- Napag-usapan ang Seguro at Pondo ng Gobyerno
- Mahahalagang Punto
Sa isang kumperensiyang idinaos noong Heart Transplantation Week, sinabi ni Musayev na ang susunod na layunin ay gawing pangmatagalang pambansang programa ang mga unang operasyong ito upang mas maraming pasyente ang magamot. Ginunita sa pagtitipon ang unang anibersaryo ng inilarawan ng mga kalahok bilang unang transplantasyon sa Azerbaijan at South Caucasus ng pusong nagmula sa yumaong donor.
Hindi lamang pagdiriwang ng pagsulong sa operasyon ang dahilan ng pagkaapurahan. Sinabi ni Yegana Abbasova, tagapangulo ng lupon ng Coordination Center for Organ Donation and Transplantation, na mahigit 50 katao ang naghihintay ng transplantasyon ng puso at kamakailan ay nakatanggap siya ng abiso na namatay na ang dalawang pasyente.
Umaabot na ngayon sa ilang bahagi ng pangangalagang pangkalusugan ang hamon ng Azerbaijan: pagtukoy sa mga donor, pagtatala ng pahintulot, paghahanda sa mga pasyente, pagsasagawa ng operasyon at pagbibigay ng pangangalaga pagkatapos nito. Nanawagan din ang mga kalahok sa kumperensiya na isama ang mga transplantasyon ng puso sa sapilitang segurong pangkalusugan, kaya napag-usapan ang bayarin kasabay ng kapasidad medikal.
Pag-abot ng Programa sa Unang Anibersaryo
Iniugnay ni Musayev sa 1999 ang pagsisimula ng paghahanda ng Azerbaijan para sa transplantasyon. Inilarawan niya ang 26 hanggang 27 taong proseso bago sinubukan ng bansa ang transplantasyon mula sa mga yumaong donor sa aktuwal na klinikal na praktika, una sa pamamagitan ng operasyon sa atay at pagkatapos ay transplantasyon ng puso.
Batay sa kronolohiyang inilahad niya sa kumperensiya para sa anibersaryo, na inilarawan sa isang ulat na may petsang Oktubre 31, 2026, isinagawa ang mga operasyong iyon noong 2025:
- 1999: Sinimulan ng Azerbaijan ang mga gawaing tinukoy ni Musayev bilang panimulang hakbang ng programa.
- Pebrero 2025: Isinagawa ng bansa ang unang transplantasyon ng atay mula sa yumaong donor, ayon kay Musayev.
- Oktubre 2025: Sinundan ito ng unang transplantasyon ng puso mula sa yumaong donor.
- Oktubre 2026: Sinuri sa kumperensiya para sa anibersaryo ang apat na transplantasyon ng puso na isinagawa noong nakaraang taon.
Sinabi ni Musayev na nasubok sa karanasang ito ang buong proseso, kabilang ang donasyon at ang mga medikal, panlipunan at iba pang aspekto ng transplantasyon. Layunin niyang maging regular na bahagi ng pangangalagang pangkalusugan ang prosesong ito sa halip na paminsan-minsang tagumpay lamang.
Iniugnay niya ang pag-unlad ng Azerbaijan sa mga patakaran sa pangangalagang pangkalusugan na ipinatupad sa ilalim ng dating Pangulong Heydar Aliyev at ipinagpatuloy ni Pangulong Ilham Aliyev. Binanggit din niya ang atensiyon ni Unang Pangalawang Pangulong Mehriban Aliyeva sa pangangalagang pangkalusugan at inilarawan ang bansa bilang lider sa rehiyon sa mga masalimuot na larangan gaya ng transplantasyon.
Mga Kailangan para sa Pangmatagalang Programa
Ang pangunahing mensahe ni Musayev ay dapat magpatuloy ang gawain lampas sa mga unang matagumpay na operasyon. Nangangahulugan ang pangmatagalang programa na paulit-ulit na gagana ang buong proseso ng pangangalaga: matutukoy ang angkop na donor, pahihintulutan ang donasyon, ihahanda ang tatanggap, isasagawa ang operasyon at magpapatuloy ang pangangalaga pagkatapos nito.
Makikita sa programang siyentipiko ng kumperensiya ang lawak ng gawaing ito. Tinalakay ng mga kalahok ang pagsusuri, medikal at operasyong paggamot, paghahanda para sa transplantasyon, pagpili ng donor, mismong proseso ng transplantasyon at pangangasiwa sa panahon pagkatapos ng operasyon.
Tumutugon sa magkakaibang praktikal na pangangailangan ang bawat yugto. Tinutukoy sa pagsusuri kung sinong mga pasyente ang maaaring mangailangan ng transplantasyon. Sinusuri sa pagpili ng donor kung angkop ang isang organ. Sa pagsubaybay pagkatapos ng operasyon, natututukan ng mga pangkat medikal ang kalagayan ng tatanggap at natutugunan ang mga komplikasyon.
Sinabi ni Musayev na matagumpay sa teknikal na aspeto ang lahat ng apat na transplantasyon ng puso. Walang ibinigay na bilang tungkol sa naging kaligtasan o paggaling ng mga tatanggap pagkatapos ng operasyon, at walang inihayag na iskedyul para palawakin ang programa o pagpasyahan ang mga iminungkahing pagbabago sa seguro.
Magkakaparehong Naaapektuhan ang mga Bata at Nasa Hustong Gulang sa Kakulangan
Malaki ang pangangailangan ng mahigit 50 kataong naghihintay ng transplantasyon ng puso kumpara sa apat na operasyong naisagawa sa loob ng isang taon. Kabilang sa listahan ng naghihintay ang napakabatang mga bata at mga nasa hustong gulang, kaya kailangang isaalang-alang ng serbisyong ito ang magkakaibang laki ng katawan at pangangailangang medikal ng mga pasyente.
Inilarawan din ni Ahliman Amiraslanov, tagapangulo ng Health Committee ng Milli Majlis, ang parlamento ng Azerbaijan, na napakataas ng bilang ng mga naghihintay ng transplantasyon ng puso. Sinabi ni Musayev na dumarami ang mga pasyenteng nangangailangan ng transplantasyon.
Ipinakita sa salaysay ni Abbasova ang agarang epekto ng listahan ng naghihintay sa buhay ng tao. Bilang pinuno ng sentro ng koordinasyon para sa donasyon ng organ, ikinuwento niya ang natanggap niyang abiso tungkol sa mga pasyenteng namatay na:
Mahigit 50 katao ang naghihintay ng transplantasyon ng puso. Kahapon, nakatanggap ako ng liham na nagsasabing pumanaw na ang dalawa sa mga pasyente.
Ipinakikita ng mga pagkamatay na hindi sapat ang basta magtakda ng mas maraming operasyon para mapalawak ang akses. Kailangang makatanggap ang mga pasyente ng angkop na donasyong organ habang kaya pa nilang sumailalim sa operasyon. Dapat magkasabay sa tamang panahon ang pagkakaroon ng mga donor at kahandaan ng serbisyong medikal.
Paano Nagpapasya sa Donasyon
Sinabi ni Musayev na kailangan sa transplantasyon ng puso ang mga donor na nasuring brain-dead. Nangangahulugan ang brain death ng permanenteng pagkawala ng lahat ng paggana ng utak, kabilang ang mga tungkuling kumokontrol sa paghinga. Naiiba ito sa coma, kung saan may natitira pang paggana ng utak.
Maaaring mapanatili ng suportang medikal ang pagdaloy ng dugo sa loob ng ilang panahon pagkaraang mamatay ang utak, upang masuri ng mga doktor kung angkop ang mga organ para sa donasyon. Nakabatay naman ang donasyon sa proseso ng pagkuha ng pahintulot na ipinaliwanag ng mga opisyal ng transplantasyon ng bansa.
Ipinaliwanag ni Musayev na maaaring pumayag ang pamilya sa donasyon o maitala muna ng mga tao ang kanilang kagustuhan. Sinabi ni Abbasova na 1,800 katao sa Azerbaijan ang nagparehistro upang maidonate ang kanilang mga organ pagkamatay. Ipinaliwanag niya kung paano ipatutupad ang pagpaparehistrong iyon sakaling mamatay ang utak ng isang rehistradong donor:
Kung mamatay ang utak ng mga taong ito, ililipat sa iba ang kanilang mga organ nang hindi kinukuha ang pahintulot ng kanilang mga pamilya.
Nagbibigay ang paunang pagpaparehistro sa sentro ng koordinasyon ng talaan ng pasya ng isang tao. Para naman sa mga posibleng donor na walang naitalang pasya, binigyang-diin ni Musayev ang papel ng mga pamilya sa pagsang-ayon sa donasyon ng organ.
Dumadami ang Nagpaparehistro at ang mga Naghahanap ng Paggamot
Sinabi ni Musayev na lumalago ang interes sa transplantasyon sa dalawang panig: dumarami ang kusang nag-aalok na magdonate habang dumarami rin ang mga pasyenteng lumalapit dahil nangangailangan sila ng transplantasyon. Sinabi niyang kamakailan lamang nagparehistro ang nakararami sa mga kusang nagpatala sa sentro ng koordinasyon ng Ministry of Health noong nakaraang taon.
Direktang patunay ito ng lumalaking tiwala ng mamamayan sa lokal na medisina.
Nagbibigay ang 1,800 nagparehistro sa programa ng talaan ng mga taong nagpahayag ng kagustuhang magdonate. Nakadepende pa rin ang aktuwal na transplantasyon sa mga pangyayari sa pagkamatay, kaangkupang medikal at pangangailangan ng tatanggap. Itinatala sa rehistro ang mga pasya; tinutukoy naman sa klinikal na proseso ng donasyon kung aling mga organ ang maaaring gamitin.
Para sa sentro ng koordinasyon, nangangahulugan din ang lumalaking interes ng pangangasiwa sa magkabilang panig ng serbisyo: pagtatala ng kagustuhan ng mga donor at pagpapanatili ng impormasyon tungkol sa mga pasyenteng nangangailangan ng organ. Kasabay ng pagsasanay sa operasyon at paggamot, binigyang-diin sa kumperensiya ang mga praktikal na tungkuling ito sa pamamagitan ng mga talakayan tungkol sa pagpili ng donor at paghahanda.
Hindi Puso Lamang ang Kulang
Sinabi ni Abbasova na mahigit 1,500 katao ang nasa listahan ng naghihintay sa Azerbaijan para sa mga donasyong organ. Bahagi lamang ng mas malawak na pangangailangang ito ang pila para sa transplantasyon ng puso; kabilang din dito ang mga naghihintay ng transplantasyon ng atay.
Taun-taon ay namamatay ang 50 hanggang 60 pasyenteng naghihintay ng transplantasyon ng atay, ayon kay Abbasova. Iniuugnay ng mga bilang na ito ang bagong programa para sa puso sa mas malawak na suliranin: nakasalalay sa iisang pambansang sistema ng donasyon at koordinasyon ang mga taong may iba-ibang uri ng pagpalya ng organ.
Unang operasyon mula sa yumaong donor ang transplantasyon ng atay sa sunod-sunod na operasyong inilarawan ni Musayev. Isinagawa ito noong Pebrero, bago ang unang transplantasyon ng puso noong Oktubre. Ipinakikita ng magkatulad na kasaysayang ito kung bakit tinalakay sa kumperensiya ang buong proseso ng donasyon sa halip na operasyon para sa iisang organ lamang.
Napag-usapan ang Seguro at Pondo ng Gobyerno
Nanawagan si Abbasova na isama sa pakete ng mga serbisyong saklaw ng sapilitang segurong pangkalusugan ang transplantasyon ng puso at kornea. Itinatakda sa naturang pakete ang mga serbisyong babayaran sa pamamagitan ng sistema ng seguro, kaya mahalaga ang nilalaman nito sa paraan ng pagkuha ng paggamot ng mga pasyente.
Sinabi ni Amiraslanov na naglaan ang bagong badyet ng estado ng humigit-kumulang 2.1 bilyong manat para sa pangangalagang pangkalusugan. Kapag isinama ang gastusin sa sapilitang segurong pangkalusugan, tinaya niya ang kabuuan sa humigit-kumulang 4 na bilyong manat. Binanggit din niya na umabot sa tinatayang 800 milyong manat ang gastusin sa pangangalagang pangkalusugan noong mga nakaraang taon.
Magkaibang saklaw ng paggasta ang inilalarawan ng mga halagang 2.1 bilyon at 4 na bilyong manat: kasama sa mas malaking halaga ang sapilitang seguro. Inilahad ni Amiraslanov ang mga bilang bilang patunay ng paglaki ng pondong inilaan sa pangangalagang pangkalusugan. Samantala, nakatuon ang mga panukala sa transplantasyon na tinalakay sa kumperensiya sa kung paano sasaklawin at isasaayos sa sistemang iyon ang ilang serbisyo.
Nangatuwiran din siya na maaaring mapahusay ang paggamit ng pondo, kabilang ang salaping ginagamit para sa transplantasyon ng organ, kung ililipat sa Ministry of Health ang pamamahala sa sistema ng pangangalagang pangkalusugan. Iniugnay ng kanyang mga pahayag ang pananagutang administratibo sa pagsisikap na gawing mas regular na magagamit ang masalimuot na paggamot.
Para sa mga pasyente, nagtatagpo sa isang kongkretong pangangailangan ang mga isyung tinalakay sa kumperensiya: akses sa angkop na organ, kahandaang mag-opera ng pangkat medikal at serbisyong kayang magpatuloy ng paggamot pagkatapos nito. Nagsilbing panimulang hakbang ang unang apat na operasyon sa puso ng Azerbaijan. Nagsisikap na ngayon ang mga opisyal at doktor na maitatag ang mga kaayusan sa donasyon, saklaw ng seguro at tuloy-tuloy na pangangalagang kailangan upang matugunan ang mas mahabang listahan ng naghihintay.
Mahahalagang Punto
- Nagsagawa ang Azerbaijan ng apat na transplantasyon ng puso nitong nakaraang taon; inilarawan ni Propesor Kamran Musayev na matagumpay sa teknikal na aspeto ang lahat ng ito.
- Mahigit 50 pasyente ang naghihintay ng transplantasyon ng puso, kabilang ang mga batang apat o limang taong gulang at mga nasa hustong gulang na hanggang 60 taong gulang.
- Sinabi ni Yegana Abbasova, pinuno ng sentro ng koordinasyon, na kamakailan siyang naabisuhan na namatay na ang dalawang pasyenteng naghihintay ng transplantasyon ng puso.
- Mahigit 1,500 katao ang naghihintay ng mga donasyong organ, habang 1,800 katao naman ang nagparehistro upang magdonate pagkamatay.
- Nanawagan si Abbasova na isama sa sapilitang segurong pangkalusugan ang transplantasyon ng puso at kornea.
- Nakadepende ang pagpapalawak ng programa sa donasyon, paghahanda ng pasyente, operasyon, tuloy-tuloy na pangangalaga at pondo.






