Nagkamayan sina Shen at Chiang Bago ang Debate sa Pagkamayor ng Taipei Tungkol sa mga Puno, Pagkain sa Paaralan at Pag-unlad ng Lungsod

Dalawang beses na nagkamayan bago ang pagtatalo tungkol sa kinabukasan ng Taipei

Dalawang beses nagkamayan sina Puma Shen ng Democratic Progressive Party (DPP) at Mayor Chiang Wan-an ng Kuomintang bago ang unang pampangulong debate para sa pagka-mayor ng Taipei noong Oktubre 31, 2026. Pagkatapos, inilahad nila ang magkaibang pananaw kung paano dapat pamahalaan ang lungsod. Nangako si Shen na kikilos siya para sa mga puno, pang-aabuso sa bata at pagkain sa paaralan sa unang 100 araw niya sa puwesto. Bilang tugon, inilista ni Chiang ang walong pangakong aniya'y natupad na niya.

Nagsimula ang debate tanghali sa gusali ng TVBS. Magkasamang inorganisa ito ng TVBS at Sanlih Television, 28 araw bago ang halalan sa Nobyembre 28. Binigyan ang bawat kandidato ng walong minuto para sa pambungad na pahayag tungkol sa kanilang mga polisiya. Nakatakdang tumagal nang dalawang oras ang pagsasahimpapawid.

Dumating si Shen na suot ang rainbow pin ng Taiwan bilang suporta sa parada ng Pride na ginaganap sa araw na iyon. Sinabi naman ni Chiang, na naghahangad ng panibagong termino matapos ang apat na taong panunungkulan bilang alkalde, na halos gumaling na siya sa sipon, bagaman bahagya pa ring paos ang kanyang lalamunan.

Sinundan ng mas matalim na pagkakaiba sa pulitika ang magiliw na palitan ng pagbati sa studio. Ayon kay Shen, kailangan ng mga residente ng pamahalaang-lungsod na nakikinig at mabilis kumilos sa mga pang-araw-araw na problema. Giit naman ni Chiang, ipinakikita ng rekord ng kanyang administrasyon na kaya nitong tuparin ang mga pangako sa pamamagitan ng mga proyektong natatapos at serbisyong naibibigay sa publiko.

Pampalakas-loob ng pamilya at mga protesta sa labas

Naunang dumating si Shen sa lugar alinsunod sa mga kaayusan ng mga organizer. Dumating naman si Chiang bandang 11:05 ng umaga. Suot ang madilim na asul na suit at kurbata na may asul at lilang tuldok, sinabi ni Chiang na kumpiyansa siya at handang talakayin ang anumang isyu batay sa mga merito nito.

Sinabi ni Shen na binigyan siya ng anak niyang babae ng tali sa buhok bilang pampaswerte. Dumalo ang kanyang lola at iba pang kamag-anak, kasama ang tagasuportang si Lydia Lin. Ayon kay Chiang, niyakap siya ng kanyang asawang si Shih Fang-keng bago siya umalis ng bahay at hinalikan siya ng kanyang mga anak. Kabilang sa mga tagasuportang naroon si Yakira, na tumulong din sa bunutan para sa numero ng kampanya.

Nagtipon sa labas ng gusali ang mga nangangampanya para sa pangangalaga ng mga puno at nanawagan ng paghingi ng tawad mula kay Chiang dahil sa pagputol ng mga puno. Sa loob, sinuri ng mga kandidato ang kanilang mga puwesto, mikropono at taas ng mga kagamitan. Sandali silang nag-usap at dalawang beses nagkamayan. Nag-thumbs up din si Shen.

Format ng debate na nagbibigay-daan sa mga follow-up na tanong

Hinati ng mga organizer ang programa sa apat na bahagi: pambungad na pahayag tungkol sa polisiya, mga tanong sa pagitan ng mga kandidato, mga tanong ng media at pangwakas na pahayag. May mekanismo ng follow-up sa ikalawang bahagi, kaya nagkaroon ng pagkakataon ang bawat kandidato na muling tanungin ang katunggali matapos marinig ang unang sagot nito.

Sa bawat palitan ng tanong, may isang minuto para sa tanong, dalawang minuto para sa sagot, isa pang minuto para sa follow-up at 90 segundo para sa karagdagang tugon. Kaya tumagal nang lima't kalahating minuto ang isang buong palitan. Nagbigay ang format ng panahon sa mga kandidato para itanong kung paano ipatutupad ang isang panukala, sa halip na magpalitan lamang ng mga islogan ng kampanya.

Sinabi ni Shen na nagsanay siyang baguhin ang bilis ng kanyang pagsasalita dahil karaniwan daw ay parang lektura sa unibersidad ang kanyang estilo. Noong Oktubre 29, sinabi ni Wu Pei-yi, tagapangulo ng DPP sa Taipei, na masinsinang naghanda si Shen at nais niyang ituon ng mga botante ang pansin sa mga polisiya. Inamin naman ni Chiang na medyo kinakabahan siya. Aniya, limitado ang panahon ng paghahanda at mabilis ang takbo ng debate.

Makikita sa mga nagdaang petsa ng kampanya na naganap ang pagsasahimpapawid sa pagitan ng isang opinyong sarbey na mahigpit na sinusubaybayan at ng araw ng halalan:

• Oktubre 20: Nanguna si Shen sa suportang ipinahayag sa isang sarbey, ngunit mas dikit ang karera sa mga pagtayang nagsasaalang-alang sa posibleng paglahok ng mga botante.
• Oktubre 29: Sinabi ni Wu na handang-handa si Shen para sa talakayan tungkol sa polisiya kasama si Chiang.
• Oktubre 31: Nagharap ang mga kandidato sa unang pampangulong debate, na nakatakdang ganapin mula tanghali hanggang alas-dos ng hapon.
• Nobyembre 28: Nakatakdang maghalal ng susunod na alkalde ang mga botante sa Taipei.

Tatlong prayoridad ni Shen sa unang 100 araw

Sinabi ni Shen na 171 araw na siyang nangangampanya at nais niyang ipakita sa mga botante sa debate ang mga pinahahalagahan at paninindigan ng mga kandidato. Pinasalamatan muna niya si Chiang sa pagpayag na lumahok sa kabila ng kamakailang pagkakasakit nito at hiniling na mabilis itong gumaling.

Nakasentro ang mga panukala niya para sa unang 100 araw sa muling pagtatanim ng mga puno, pagtugon sa pang-aabuso sa bata at pagbabago sa polisiya tungkol sa pagkain sa paaralan. Pinag-ugnay ng mga prayoridad na ito ang mga pagbabagong madaling mapansin sa mga lansangan at ang mga serbisyong araw-araw na ginagamit ng mga pamilya. Nagbigay rin ang mga ito ng maikling takdang panahon para masukat ng mga botante ang isang bagong administrasyon.

Ikinuwento ni Shen ang paglaki niya sa Wufenpu at ang pagkakita sa pagbabago ng Xinyi District mula sa bukirin tungo sa lugar na hitik sa matataas na gusali. Iniugnay niya ang karanasang iyon sa mga hamong kinakaharap ngayon ng mga residente, kabilang ang pag-aalaga ng bata, suporta para sa matatanda at hirap ng pagbabalanse ng trabaho at mga responsibilidad sa pamilya.

Mga pagsubok sa tiwala: pangangalaga sa mga puno at kaligtasan ng mga bata

Una sa mga pangako ni Shen ang muling pagtatanim ng mga puno. Inilarawan niya ang pagputol ng mga puno bilang suliranin sa tiwala ng publiko sa pamahalaang-lungsod at iminungkahi ang pagtatalaga ng mga partikular na responsibilidad at tuntunin para sa maliliit na kagubatan sa lungsod. Mga siksik na lugar na tinamnan ang mga ito upang magkaroon ng mga puno sa kapaligirang napapalibutan ng mga gusali.

Ipinakita ng protesta sa labas ng lugar ng debate na matagal nang pinagtatalunan sa komunidad ang pangangalaga sa mga puno. Nakatuon ang panukala ni Shen sa paraan ng pag-oorganisa at pagprotekta ng lungsod sa mga taniman, kasabay ng agarang pangakong ibalik ang mga luntiang lugar.

Pangalawang prayoridad niya ang pang-aabuso sa bata. Sinabi ni Shen na dapat ipasara ang mga institusyon at suspindihin ang mga kawani kung nararapat ang mga hakbang na ito batay sa mga napatunayang pangyayari at paglabag. Dapat ding mabigyan agad ng suporta ang mga biktima, aniya, sa halip na maghintay nang daan-daang araw.

Sinabi rin ni Shen na dapat suportahan ng pamahalaang-lungsod ang mga tauhan sa pangangalaga ng bata, sa halip na iwang mag-isa sa kanilang trabaho. Pinagsama sa kanyang panukala ang pagpaparusa sa mga paglabag at ang pagsuporta sa mga responsable sa araw-araw na pag-aalaga sa mga bata. Walang partikular na kaso ng pang-aabuso na binanggit sa pambungad na pahayag na inilalarawan dito.

Pagkain sa paaralan, malinaw na pagkakaiba sa paraan ng pagpapatupad

Isa sa pinakamalinaw na pagkakaiba ng mga kandidato ang lumitaw sa usapin ng pagkain sa paaralan. Kabilang sa mga nagawa ni Chiang, ayon sa kanya, ang libreng pagkain sa paaralan at programa ng lungsod para sa sariwang gatas. Giit ni Shen, hindi sapat ang pagbibigay ng isang bote ng gatas kada linggo para mapabuti ang nutrisyon ng mga bata.

Iminungkahi ni Shen na samahan ng edukasyon tungkol sa pagkain at agrikultura ang mga pagkain sa paaralan upang maunawaan ng mga bata kung ano ang kinakain nila at kung saan ito nagmumula. Sinabi rin niyang hihilingin niya sa konseho ng lungsod na aprubahan ang ordinansang magpapahintulot na iayon ang pondo para sa pagkain sa paaralan sa presyo ng pagkain. Sa ganitong mekanismo, makaaangkop ang pondo kapag tumataas ang presyo ng mga sangkap.

Sa panukala niya, hindi na kailangang mangasiwa ng mga guro sa pagtatapon ng sobrang pagkain. Inilarawan ni Shen ang gawaing iyon bilang hindi kinakailangang trabaho at sinabing bahagi ng pagpapapraktikal sa pangangasiwa ng pagkain sa paaralan ang pag-alis nito.

Nakasentro ang argumento ni Chiang sa mga benepisyong natatanggap na ng mga pamilya, samantalang binigyang-diin ni Shen ang pondo para sa pagkain, edukasyon at dami ng trabahong nakaatang sa mga kawani. Walang detalyadong gastos o paraan ng pagpopondo para sa mga bagong panukala ang inilahad ng alinman sa kanila sa pambungad na pahayag, kaya nanatiling bukas ang mga praktikal na tanong na ito para sa karagdagang talakayan.

Walong pangako ni Chiang, sentro ng kanyang depensa

Hinamon ni Chiang si Shen sa pambungad niyang pahayag na tuwirang harapin ang mga pagkakaiba ng kanilang mga polisiya sa loob ng dalawang oras na inilaan sa debate. Inakusahan niya ang katunggali ng paghahain ng mga islogan nang walang kongkretong paraan ng pagpapatupad at ginawang pangunahing tema ng sarili niyang pahayag ang pagtupad sa mga pangako.

Inilarawan ni Chiang, ang kasalukuyang alkalde at kandidato ng KMT, ang rekord ng kanyang panunungkulan sa isang maikling pahayag na isinalin mula sa Chinese:

Apat na taon na ang nakalipas, nangako ako. Makalipas ang apat na taon, tinupad ko ang mga pangako.

Kabilang sa walo niyang sinabing natupad na pangako ang pagbubukas ng Taipei Dome at pagpapaunlad ng koridor ng teknolohiya sa hilaga ng Keelung River. Sinabi niyang naging lugar ang Dome para sa malalaking palaro at konsiyerto at nakatulong ito sa muling pagpasigla ng silangang distrito ng pamimili.

Binanggit din ni Chiang ang pagtaas ng subsidiya para sa panganay na anak mula NT$20,000 tungong NT$40,000. Doble ito, o dagdag na NT$20,000 para sa kuwalipikadong pamilya. Inilista rin niya ang pagbabalik ng unang 30 minutong libreng paggamit ng YouBike, pagbabalik ng bayad para sa Double Ninth Festival para sa matatanda, pagpapadali ng mga kahingian para sa urban renewal na pinangungunahan ng publiko, pagtatatag ng departamento para sa mga usapin ng kabataan at mga pagpapabuti sa transportasyon sa Neihu.

Para sa transportasyon, itinuro ni Chiang ang pagbubukas ng rampa pahilaga sa Tiding Boulevard at pagsisimula ng konstruksyon sa silangang bahagi ng metro. Tungkol naman sa urban renewal, layunin nitong gawing mas madali ang pagsisimula ng mga proyektong papalit o magpapahusay sa mga lumang gusali.

Teknolohiya, pabahay at ang susunod na mapa ng lungsod

Itinampok ni Chiang ang Nvidia sa kanyang argumento tungkol sa pagpapaunlad ng ekonomiya. Sinabi niyang matatagpuan sa Beitou Shilin Technology Park ang punong-tanggapan sa ibang bansa ng kompanya. Aniya, kinailangan ang tagumpay sa pandaigdigang kompetisyon, kompetisyon sa loob ng Taiwan at negosasyon tungkol sa karapatang gumamit ng lupa para matiyak ang pagdating nito.

Iniugnay ng alkalde ang tagumpay na iyon sa pangako niyang magtayo ng koridor ng teknolohiya sa hilagang pampang ng Keelung River. Iminungkahi rin niya ang isang AI park sa Taipei, na nagpalawak sa pokus ng kampanya sa paghikayat ng aktibidad at pamumuhunan sa teknolohiya.

Kabilang sa iba pang hakbang na inilista ni Chiang ang tulong sa transportasyon para sa mga buntis, pabahay para sa mga nakababatang residente, inisyatiba para sa lungsod na walang usok at ang pasya niyang alisin ang Gongguan traffic circle. Dahil sa lawak ng mga hakbang, naipakita niya ang malalaking proyektong konstruksyon at maliliit na serbisyong pantahanan bilang bahagi ng iisang rekord ng pamamahala.

Higit pa sa isang serbisyo o gusali ang maaapektuhan ng panukala niyang ilipat ang Songshan Airport. Ayon kay Chiang, mabubuksan ng paglilipat ng paliparan ang potensiyal sa pagpapaunlad ng mga nakapaligid na lugar. Sa kanyang talumpati, nanatili itong panukala para sa kinabukasan ng Taipei, hiwalay sa mga pangakong sinasabi niyang natupad na.

Pakikinig sa mga residente laban sa pagpapatunay ng rekord

Sinabi ni Shen na gumamit ang kanyang pangkat ng artificial intelligence upang isaayos ang mahigit tatlong milyong piraso ng impormasyon at nangalap ito ng mahigit 70,000 hindi pinangalanang pahayag tungkol sa mga alalahanin sa lungsod. Ikinuwento rin niyang sumasagot siya ng mga tanong sa mga pamilihan, night market at mga pagtitipon sa lansangan. Aminado siyang hindi niya agad nasasagot ang lahat ng itinatanong ng mga residente.

Isinalin ng kanyang kampanya ang mga polisiya sa mga aktibidad para sa mga bata at isang publikasyong para sa mga pasahero ng metro, gamit ang mga tula, prosa at komiks upang ipaliwanag ang mga ideya nito. Ayon kay Shen, kailangang humantong sa pagkilos ang pakikinig. Ganito ibinuod ng kandidato ng DPP ang pananaw niya sa ugnayan ng alkalde at mga residente sa isang pahayag na isinalin mula sa Chinese:

Dapat unahin ang mga mamamayan bago ang alkalde.

Nangako rin si Shen ng mga hakbang para mabawasan ang pasanin ng mga kawani ng lungsod. Aniya, kailangang suportahan ang mga frontliner upang maipatupad nila ang mga polisiya. Sa kabilang banda, ibang paraan ang ginamit ni Chiang sa pagtugon sa tanong kung kaya bang mamahala: ayon sa kanya, masusukat siya ng mga botante batay sa mga proyektong natapos at serbisyong naihatid sa loob ng apat na taon sa puwesto.

Idinaos ang debate matapos ang pangunguna ni Shen sa sarbey ng opinyon noong Oktubre. Sa sarbey na kinomisyon ng Taipei Xinmin Cross-Strait Research Association, nakakuha siya ng 50.3%, kumpara sa 33.3% ni Chiang. Gayunman, mas dikit ang labanan sa mga pagtayang nagsasaalang-alang sa paglahok at paninindigan ng mga botante. Sa ilang sitwasyon, bahagyang lamang si Chiang. Kaya may dahilan ang bawat kandidato para hikayatin ang mga residente lampas sa kanilang pinakamatitibay na tagasuporta.

Mahahalagang Punto

• Dalawang beses nagkamayan sina Shen at Chiang bago ang debate noong Oktubre 31 sa gusali ng TVBS.
• Nakatakdang tumagal nang dalawang oras ang pagsasahimpapawid, na may pambungad na pahayag, pagtatanungan ng mga kandidato, mga tanong ng media at pangwakas na pahayag.
• Nangako si Shen na kikilos siya para sa mga puno, pang-aabuso sa bata at pagkain sa paaralan sa unang 100 araw niya sa puwesto.
• Binanggit ni Chiang ang walong pangakong natupad na niya, kabilang ang Taipei Dome, mga subsidiya para sa pamilya, mga benepisyo ng YouBike at mga pagpapabuti sa transportasyon.
• Naglahad ang mga kandidato ng magkaibang argumento: pagtugon sa mga residente at karanasan sa paghahatid ng mga serbisyo ng lungsod.
• Nakatakda ang halalan para sa alkalde ng Taipei sa Nobyembre 28.