Humihingi ang Bangladesh ng mga hatol sa mga pagbitay sa Saudi; ayon sa ministro, 7,500 mamamayan nito ang nakakulong

Sinusuri ang impormasyon tungkol sa mga bilanggo matapos ang dalawang pagbitay

Humingi ang Bangladesh sa Saudi Arabia ng mga hatol ng korte at paliwanag matapos bitayin sa Makkah ang dalawang mamamayang Bangladeshi noong 14 Oktubre 2026 nang walang paunang abiso sa mga diplomatikong misyon nito. Nasa mga bilangguan sa Saudi Arabia ang humigit-kumulang 7,500 Bangladeshi, ayon kay Shama Obaed Islam, state minister para sa ugnayang panlabas, sa Dhaka noong Biyernes, 23 Oktubre.

Nazrul Islam Abdul Bashir at Sweety Akhtar ang mga pangalan ng dalawang binitay. Ayon sa isang kumpidensiyal na memorandum mula sa konsulado ng Bangladesh sa Jeddah, nakadetine sila mula Agosto 2023 dahil sa magkahiwalay na paratang na may kinalaman sa cybercrime at pangangalunya. Sa isang pahayag ng Interior Ministry ng Saudi Arabia, iniugnay ang kanilang mga hatol sa isang imoral na gawain sa loob ng isang moske sa Makkah.

Ibinigay ni Shama ang pahayag sa Hazrat Shahjalal International Airport habang tinatanggap ang labi ni Md Shahed Ahmed, isang tubero mula Bangladesh na nasawi sa pag-atake sa King Khalid International Airport ng Riyadh. Itinampok ng pag-uwi ng kanyang labi ang ilang agarang suliraning kinakaharap ng mga manggagawang Bangladeshi sa Saudi Arabia: pagkakakulong, pagkuha ng tulong diplomatiko, pagkamatay sa mga sigalot sa rehiyon at mga hadlang sa pagbabalik sa trabaho.

Inilarawan ni Shama, ang state minister na responsable sa ugnayang panlabas, ang lawak ng pagkakakulong batay sa impormasyong hawak ng Bangladesh:

Ayon sa impormasyong nasa Bangladesh, nasa mga bilangguan sa buong Saudi Arabia ang humigit-kumulang 7,500 Bangladeshi.

Pana-panahong nagpapadala ang Saudi Arabia sa Bangladesh ng mga listahan ng mga bilanggo at mga taong nahatulan sa mga paglabag. Sinabi ni Shama na tinitingnan ng pamahalaan kung nakatala sa mga listahang iyon ang dalawang binitay.

Ano ang nakasaad sa mga tala ng bilangguan tungkol sa dalawang mamamayan

Nagbibigay ang isang kumpidensiyal na liham konsular na may petsang 18 Oktubre ng mas detalyadong salaysay tungkol sa mga tala ng pagkadetine. Ayon dito, nakatala sa listahan ng mga bilanggo na natanggap ng Konsulado Heneral ng Bangladesh sa Jeddah noong 30 Setyembre na ikinulong si Nazrul noong 1 Agosto 2023 dahil sa umano'y paglabag sa batas ng Saudi Arabia laban sa cybercrime. Ikinulong naman si Sweety kinabukasan dahil sa mga paratang ng pangangalunya.

Iniulat na kasama sa listahan ang dalawang pangalan ngunit walang nakasaad na nahatulan ng kamatayan ang alinman sa kanila. Dahil sinabi kalaunan ni Shama na sinusuri ng mga opisyal ang mga listahan, mahalagang bahagi ng mga pagtatanong ng Bangladesh ang paghawak sa mga rekord na ito.

Ayon sa Interior Ministry ng Saudi Arabia, sinundan ng mga paglilitis at pag-apruba ang mga hatol ng kamatayan bago isinagawa ang mga pagbitay. Tumukoy ang pampublikong paglalarawan nito sa isang imoral na gawain sa loob ng isang moske, samantalang magkahiwalay na paratang ang nakatala sa mga rekord ng pagkadetine ng konsulado.

Hindi pa alam ng mga opisyal ng Bangladesh na naghihintay sa mga hatol kung ano mismo ang ginawa, anong ebidensiya ang iniharap, ano ang pinal na legal na batayan ng mga hatol ng kamatayan, at kung nagkaroon ng abogado o interpreter ang alinman sa mga nasasakdal. Wala pang ibinigay na petsa ang Saudi Arabia kung kailan nito ipagkakaloob ang mga dokumento.

Ayon sa konsulado, wala itong alam na naunang kaso kung saan hinatulan ng kamatayan sa Saudi Arabia ang isang Bangladeshi dahil sa paglabag sa batas laban sa cybercrime o dahil sa pangangalunya. Dahil dito, partikular na mahalaga ang mga hiniling na dokumento ng korte upang maipaliwanag ang naging takbo ng mga kaso mula sa pagkadetine hanggang sa pagbitay.

Ang takbo ng mga kahilingan para sa mga sagot

Mahigit isang linggo matapos ang mga pagbitay, patuloy pa rin ang pagsisikap ng Bangladesh na makakuha ng impormasyon. Sinabi ni Shahidul Karim, tagapagsalita ng Foreign Ministry, noong 21 Oktubre na hindi pa tumutugon ang Saudi Arabia sa mga katanungan. Makalipas ang dalawang araw, sinabi ni Shama na hindi pa rin natatanggap ang detalyadong impormasyon.

Iniuugnay ng mga pangyayaring ito ang mga tala ng pagkadetine mula 2023 sa mga diplomatikong kahilingang ginawa noong Oktubre 2026:

• 1 at 2 Agosto 2023: Ikinulong sina Nazrul at Sweety sa magkasunod na araw, ayon sa memorandum ng konsulado.
• 30 Setyembre 2026: Nakatanggap ang konsulado sa Jeddah ng listahan ng mga bilanggo mula sa Saudi Arabia na kapwa nakatala ang kanilang mga pangalan, ngunit iniulat na walang nakatalang hatol ng kamatayan.
• 14 Oktubre: Binitay ng mga awtoridad ng Saudi ang dalawang mamamayan sa rehiyon ng Makkah.
• 17 Oktubre: Kinumpirma ni Shama na pormal na humiling ang Bangladesh ng impormasyon tungkol sa mga paratang, paglilitis at kawalan ng abiso.
• 18 Oktubre: Ipinadala ng konsulado ang memorandum nito sa Ministry of Expatriates' Welfare and Overseas Employment.
• 21 Oktubre: Sinabi ni Shahidul Karim na hindi pa tumutugon ang Saudi Arabia.
• 23 Oktubre: Muling hiniling ni Shama ang mga hatol habang nagsasalita sa paliparan sa Dhaka.

Pangunahing alalahanin ang abiso at tulong legal

Ayon sa memorandum ng konsulado sa Jeddah, hindi ipinaalam ng mga awtoridad ng Saudi sa embahada o konsulado ng Bangladesh ang mga hatol ng kamatayan o ang mga pagbitay, opisyal man o hindi. Nalaman lamang ng Bangladesh ang tungkol sa mga pagbitay matapos itong mangyari, sa pamamagitan ng pampublikong impormasyong tumukoy sa pahayag ng Interior Ministry ng Saudi Arabia.

Itinuro ni Shama ang kawalan ng abiso bilang agarang suliraning kinakaharap ng pamahalaan:

Ang problema ay hindi kami sinabihan tungkol sa mga hatol sa dalawang Bangladeshi na binitay.

Sinabi rin ng konsulado na walang sinuman sa mga pamilya ang nag-apply para sa tulong legal o nakipag-ugnayan dito upang humingi ng tulong. Inilarawan sa ulat nito ang pagbibigay ng tulong sa interpretasyon sa mga korte sa Saudi Arabia, kung saan hindi maaaring pumili ng sarili nilang interpreter ang mga nasasakdal sa ilalim ng kaayusang iyon.

Para sa isang taong nililitis sa ibang bansa, tumutulong ang interpreter upang maunawaan niya ang wikang ginagamit sa korte at maipahayag ang kanyang mga sagot. Maipapaliwanag naman ng abogado ang paratang, masusuri ang kaso at maipapayo ang mga legal na hakbang na maaaring gawin. Kabilang sa kahilingan ng Bangladesh para sa mga detalye ng paglilitis ang pagtukoy kung anong tulong ang natanggap ng dalawang nasasakdal.

Nanawagan ang Human Rights Forum Bangladesh ng malayang pagsusuri sa paghawak ng diplomatikong misyon sa mga kaso, kabilang ang kung sapat bang sinubaybayan ng mga opisyal ang mga tala ng bilanggo na hindi kumpleto. Sinabi ni Shama na iimbestigahan ang mga paratang ng kapabayaan ng mga misyon at kikilos ang pamahalaan kung mapatunayang totoo ang mga ito.

Ano ang ipinakikita ng mas malawak na bilang ng mga bilanggo

Saklaw ng tantiya na 7,500 bilanggo ang iba't ibang bahagi ng Saudi Arabia. Mas makitid na larawan ng isang rehiyon ang ibinibigay ng memorandum ng konsulado: nakakulong ang 306 na Bangladeshi sa kanlurang bahagi ng bansa, kabilang ang 147 na nagsisilbi ng mga hatol na mula isang buwan hanggang 15 taon.

Tinatayang 48 porsiyento ng 306 bilanggo sa rehiyon ang katumbas ng 147 katao. Binanggit din sa dokumento ang tatlong kasong cybercrime na may mga hatol na pagkakakulong mula anim na buwan hanggang limang taon. Ipinakikita ng mga bilang na ito kung bakit kailangan ng mga opisyal ang mga detalye ng bawat kaso bukod sa kabuuang bilang ng mga bilanggo: malaki ang pagkakaiba-iba ng mga hatol na naitala.

Kabilang sa mga ahensiyang tumutugon ng Bangladesh ang Foreign Ministry, Ministry of Expatriates' Welfare and Overseas Employment at Home Affairs Ministry para sa mga usaping legal. Sinabi ni Shama na maaaring gamitin ang mga diplomatikong ugnayan upang humiling ng mas mababang hatol o alamin kung maaaring magbigay ng pardon, isang opisyal na pasyang nagpapatawad o nagpapababa ng parusa.

Ipinaliwanag ni Shama ang hakbang ng pamahalaan kapag nalaman nitong nahatulan ang isang mamamayan:

Kapag nalaman naming may nahatulang Bangladeshi sa Saudi Arabia, nakikipag-ugnayan kami sa mga awtoridad ng Saudi sa pamamagitan ng mga diplomatikong daluyan upang humiling ng mas mababang hatol o alamin kung may proseso para sa pardon.

Saklaw ng pagsusuri ang magkakasunod na pamahalaan

Sinabi ni Shama na iginagalang ng Bangladesh ang mga sistemang panghukuman ng ibang bansa habang humihingi ng impormasyon at tulong para sa mga mamamayan nito. Pinagsasama ng kanyang ipinahayag na paninindigan ang pagkilala sa hurisdiksiyon ng Saudi Arabia at ang paghiling ng impormasyon kapag nahaharap sa mabigat na parusa ang isang Bangladeshi.

Iniugnay rin ng ministro ang mga kaso sa pampulitikang debate sa loob ng Bangladesh. Itinuro niya na naganap ang mga pangyayari noong 2023, nang nasa pamahalaan ang Awami League, at binanggit ang sumunod na pansamantalang administrasyon bago ang kasalukuyang pamahalaan ng Bangladesh Nationalist Party.

Sinabi niyang nasa puwesto na nang humigit-kumulang anim na buwan ang kasalukuyang pamahalaan at hindi nito natanggap sa panahong iyon ang kaugnay na impormasyon. Iniuugnay ng kanyang mga pahayag ang pananagutan sa pagsubaybay sa mga kaso sa magkakasunod na administrasyon, habang nananatiling praktikal na pokus ng mga kahilingan sa Saudi Arabia ang mga rekord ng konsulado at proseso ng pagbibigay-abiso.

Magdedepende ang mga susunod na hakbang ng Bangladesh sa pagtanggap sa mga hatol at sa mga karagdagang pag-uusap sa mga opisyal ng Saudi Arabia. Sinabi ng konsulado sa Jeddah na magsusumite ito ng panibagong ulat kapag nakuha na ang mga dokumento ng korte.

Sa paliparan sa Dhaka nagtapos ang paglalakbay pauwi ng isang tubero

Dumating sa Dhaka ilang sandali makalipas ang alas-8 ng umaga noong 23 Oktubre ang labi ni Shahed Ahmed. Iniabot kay Kohinur Akter Kakoli, asawa niya, ang labi at tulong ng pamahalaan. Sinabi rin ni Shama na agad na ipagkakaloob sa pamilya ang tulong pinansiyal mula sa pamahalaan.

Taga-nayon ng Madla sa Shahjahanpur upazila ng Bogura si Shahed. Rafiqul Islam at Shahera Begum ang pangalan ng kanyang mga magulang. Nagtrabaho siya bilang tubero sa isang proyekto sa Jeddah para sa isang kompanyang kontratista ng Saudi Arabia at may hawak na iqama, ang residence permit ng Saudi Arabia para sa mga dayuhang manggagawa.

Bumalik siya sa Bangladesh matapos mamatay ang kanyang kapatid. Matapos magbakasyon upang dumalo sa libing, naglalakbay siya pabalik sa trabaho sa pamamagitan ng Riyadh nang tamaan ng pag-atake noong 10 Oktubre ang King Khalid International Airport.

Iniuugnay ng Foreign Ministry ng Bangladesh sa armadong grupong Houthi ang pag-atake. Sinabi nitong nasawi rin ang isa pang Bangladeshi na si Md Nasrullah Badarpuri, taga-nayon ng Badarpur sa Nangalkot upazila ng Cumilla, at nasugatan ang 24 na Bangladeshi.

Ipinakikita ng pagkamatay ni Shahed kung paanong maaaring malagay sa panganib ng sigalot, malayo sa mismong lugar ng trabaho, ang mga migranteng manggagawang naglalakbay sa pagitan ng tahanan at trabaho. Sa Jeddah ang trabaho niya; nangyari ang nakamamatay na pag-atake habang dumaraan siya sa Riyadh.

Dagdag pasanin sa mga pamilya ang pagkamatay sa sigalot

Si Shahed ang ika-11 Bangladeshi na nasawi sa mga sigalot sa Gitnang Silangan na naiuwi ang labi sa loob ng nakaraang anim na buwan, ayon kay Shama. Tatlong Bangladeshi ang nasawi sa mga pag-atake ng missile sa Saudi Arabia noong nakaraang buwan.

Ang kanyang labi ang iniuwi noong Biyernes na iyon. Ayon sa ministro, inaayos ng pamahalaan ang pag-uwi sa mga labi ng iba pa. Para sa mga pamilyang apektado, nangangahulugan ang pagpapauwi sa bangkay ng pagbabalik ng labi ng kanilang mga mahal sa Bangladesh upang mailibing, habang hinaharap nila ang pagkawala ng isang taong nagtatrabaho sa ibang bansa.

Mahigit apat na milyong Bangladeshi ang nagtatrabaho sa Saudi Arabia, ayon kay Shama. Dahil sa laki ng manggagawang ito, maaaring makaapekto sa maraming pamilyang Bangladeshi, hindi lamang sa mga manggagawa, ang mga pag-atake, pagkaantala ng biyahe at problema sa mga opisyal na dokumento.

Nanawagan ang ministro na itigil ang digmaan sa Gitnang Silangan at nagpahayag ng pag-asang mailigtas ang mga Bangladeshi at mamamayan ng lahat ng nasyonalidad sa ganitong mga pag-atake.

Humihingi ng visa at trabaho ang mga naipit na manggagawa

Kinakausap ng Bangladesh ang Saudi Arabia tungkol sa pagpapahaba ng visa at iqama para sa mga manggagawang hindi makabalik sa trabaho dahil sa sigalot sa rehiyon. Saklaw din ng mga pag-uusap ang pag-renew ng visa, muling pagtulong sa mga nawalan ng trabaho at mga oportunidad sa trabaho para sa mga Bangladeshi na nawalan ng hanapbuhay sa ibang bansa.

Pinahihintulutan ng visa ang isang tao na pumasok o manatili sa isang bansa sa ilalim ng mga itinakdang kondisyon. Pinatutunayan naman ng iqama ang paninirahan sa Saudi Arabia. Maaaring kailanganin ng mga manggagawang naipit sa Bangladesh na maasikaso ang mga dokumentong ito bago makabalik sa trabaho, kaya kapwa tungkol sa pahintulot na makabalik at kakayahang magtrabaho muli ang mga pag-uusap ng pamahalaan.

Sinabi ni Shama na may mga sangay para sa kapakanan ng mga manggagawa ang mga misyon ng Bangladesh kung saan maaaring magsumite ng reklamo ang mga nasa ibang bansa. Nagtatrabaho sa mga sangay na ito ang mga opisyal na itinalaga sa pamamagitan ng mga ministri na responsable sa kapakanan ng mga nasa ibang bansa o sa paggawa.

Pananagutan ng pamahalaan at ng mga misyon nito ang pagtulong sa mga mamamayan sa ibang bansa, ayon sa kanya. Tatlong konkretong larangan kung saan humihingi ng aksiyon ang mga apektadong manggagawa at pamilya ang mga pangakong mag-imbestiga sa kapabayaan, humingi ng mga dokumento ng korte at makipagnegosasyon sa pagpapahaba ng bisa ng mga dokumento.

Mahahalagang Punto

• Nasa mga bilangguan sa Saudi Arabia ang humigit-kumulang 7,500 Bangladeshi, ayon kay State Minister Shama Obaed Islam.
• Binitay sa Makkah sina Nazrul Islam Abdul Bashir at Sweety Akhtar noong 14 Oktubre 2026.
• Ayon sa Bangladesh, hindi nakatanggap ng paunang abiso ang mga misyon nito at hiniling na nito ang mga hatol at detalye ng mga paglilitis.
• Nagtatala ang isang memorandum ng konsulado ng magkahiwalay na paratang noong ikulong ang dalawa noong Agosto 2023; hinihintay pa ng mga opisyal ang pinal na mga dokumento ng korte.
• Ibinalik sa Dhaka noong 23 Oktubre ang labi ni Shahed Ahmed matapos siyang mamatay sa pag-atake sa paliparan sa Riyadh.
• Tinatalakay rin ng Bangladesh ang pagpapahaba ng bisa ng visa at iqama, trabaho at tulong para sa mga manggagawang apektado ng sigalot sa Gitnang Silangan.