Nagbabala ang Pilipinas sa Mas Maliliit na Scam Hub Matapos ang Pagbabawal sa POGO Habang Nagpapatuloy ang mga Kaso ng Human Trafficking

Inilantad ng mga pagsalakay noong Oktubre ang patuloy na operasyon ng mga scam

Nagdulot ng mga kasong kriminal laban sa siyam na tao ang pagsalakay sa mga pinaghihinalaang scam hub sa Alicia at Siay, Zamboanga Sibugay, noong Oktubre 2, 2026. Ipinakikita nito na nagpapatuloy ang human trafficking at mga operasyon ng pandaraya online sa Pilipinas, dalawang taon matapos ipag-utos ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ang pagsasara ng mga offshore gaming operator.

Ayon sa National Bureau of Investigation (NBI), 259 katao ang dinakip at 53 hinihinalang biktima ng human trafficking ang nasagip. Naitala naman ng Bureau of Immigration ang pag-aresto sa 244 na dayuhan sa dalawang lugar, habang mahigit 230 manggagawa ang sinabing nasagip sa operasyon noong unang bahagi ng Oktubre, ayon sa mga pahayag ng Department of Justice. Magkakaibang kategorya ng mga tao ang tinutukoy ng mga bilang na ito; wala pang inilalabas ang mga awtoridad na detalyadong tala na magtutugma sa kabuuang bilang at pagtatasa sa mga biktima.

Nagbabala si Justice Undersecretary Nicholas Felix Ty, na nangangasiwa sa Inter-Agency Council Against Trafficking (IACAT), sa isang briefing noong Oktubre 22 na maaaring muling dumarami ang mga scam hub. Ayon sa kanya, karaniwang mas maliit ang mga kamakailang operasyon kaysa sa malalaking compound na binuwag noong mga nakaraang taon; may ilan pa ngang nasa iisang kuwarto lamang.

Hindi na lamang mga dating gaming complex ang pinagtutuunan ng pansin. Sinabi ni Interior Secretary Jonvic Remulla na sinusubaybayan ng mga awtoridad ang tatlong pinaghihinalaang scam hub sa Metro Manila, at umabot na rin sa Quezon City at Makati City ang mga kamakailang operasyon laban sa mga ito.

Para sa mga taong nakulong sa loob ng mga operasyong ito, hindi nababawasan ang pangunahing panganib kahit lumiit ang mga ito: puwersahang pagtatrabaho sa mga scam online. Tinutugis ng mga imbestigador ang mga hinihinalang tagapagpatakbo habang inaalam kung sinong mga manggagawa ang maaaring mangailangan ng proteksiyon, tulong at paraan para makauwi.

Mga natuklasan ng mga imbestigador sa Zamboanga Sibugay

Tinarget ng operasyon noong Oktubre 2 ang dalawang lugar sa Mindanao, ang katimugang isla ng Pilipinas. Ayon sa Bureau of Immigration, nasa isang lugar ang 110 mamamayang Tsino, dalawang Cambodian at isang residente ng Hong Kong. Sa ikalawang lugar naman, naroon ang 131 dayuhan, karamihan ay Tsino, kasama ang mga mamamayan ng Malaysia, Indonesia at Myanmar.

Nakumpiska ng mga awtoridad ang mga computer, mobile phone, laptop at SIM card. Sinusuri ng mga imbestigador ang mga pinaghihinalaang scam online, sapilitang paggawa at human trafficking sa mga lugar na ito. Nagagamit ang ganitong mga kagamitan para pamahalaan ang maraming account at komunikasyon mula sa iisang lugar.

Sinabi ni NBI Director Melvin Matibag na kabilang sa mga kasong kriminal laban sa siyam na tao ang qualified trafficking in persons sa ilalim ng Republic Act 9208, na sinusugan ng Republic Act 10364. Kabilang din sa mga kaso ang mga hinihinalang paglabag sa Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act matapos makarekober ng mga armas. Mas mabigat na kategorya ng pagkakasala sa human trafficking ang qualified trafficking sa ilalim ng batas ng Pilipinas.

Inihayag din ni Matibag na hihingan ng impormasyon ang mga lokal na opisyal habang binubuo ng mga imbestigador ang mga kaso:

"Magpapadala rin kami ng mga subpoena sa mga opisyal ng lokal na pamahalaan ng Alicia at mga karatig-lugar para sa pagbuo ng kaso," sabi ni Matibag.

Pormal na inaatasan ng subpoena ang isang tao na magbigay ng testimonya o mga rekord. Humihingi ang NBI ng impormasyon tungkol sa mga operasyon at kung may iba pang taong sangkot. Nahaharap sa mga kasong kriminal ang siyam na indibidwal, ngunit sa proseso ng batas pa matutukoy kung nagkasala sila.

Mula sa malalaking compound tungo sa mga inuupahang bahay

Kabilang sa mga lugar kung saan binuwag noon ng mga awtoridad ang malalaking POGO compound ang Bamban sa Tarlac, Porac sa Pampanga at Pasay City. Ayon kay Ty, umookupa noon ang mga pasilidad ng buong gusali, kabilang ang mga compound sa Pasay na nagsilbing mga saradong komunidad kung saan umano pinagsamantalahan ang mga biktima.

Iba ang anyo ng mga kamakailang natuklasan. Inilarawan ni Ty ang ilan sa mga ito bilang maliliit na negosyong pampamilya, kabilang ang mga establisimyentong gumagamit lamang ng iisang kuwarto. May iba pang pinaghihinalaang hub na nasa mga inuupahang bahay na tinutuluyan ng 10 hanggang 20 katao.

Ganito inilarawan ni Remulla, ang kalihim ng interior na responsable sa kagawaran na nangangasiwa sa pambansang pulisya, ang pagbabago sa laki ng mga pasilidad:

"Dati, 5,000 katao ang nasa iisang gusali. Ngayon, umuupa sila ng maliliit na bahay at tinutugis namin sila," sabi niya.

Ipinakikita ng paghahambing niya ang hamong kinakaharap ng mga imbestigador: iba ang paghahanap sa bahay na may ilang dosenang nakatira kaysa sa pagtukoy sa isang compound na kinalalagyan ng libo-libo. Ayon kay Remulla, nasa mga partikular na lugar lamang ang mga kasalukuyang operasyon at hindi kasinglawak ng mga dating malalaking pasilidad.

Binabago ng pulisya ang paraan ng paghahanap sa mga hub

Sinabi ni Philippine National Police chief General Jose Melencio Nartatez Jr. na lilipat ang pulisya mula sa malawakang pagsalakay tungo sa mga operasyong nakabatay sa intelligence. Kabilang sa mga pamamaraan ang pagsubaybay sa aktibidad online, di-pangkaraniwang taas ng paggamit ng internet at impormasyong nakalap sa mga komunidad.

Sinabi ni Remulla na sinusuri rin ng mga awtoridad ang konsumo ng kuryente at broadband, pati ang galaw ng mga kahina-hinalang indibidwal. Tinutukoy pa ang eksaktong lokasyon ng tatlong pinaghihinalaang hub sa Metro Manila nang talakayin niya ang paghahanap.

Layunin ng mga pamamaraang ito na tulungan ang mga imbestigador na matukoy ang mga operasyong nakatago sa mga karaniwang tahanan at negosyo. Maaaring may nakikitang seguridad, tuluyan at mga kaayusan sa transportasyon ang isang malaking compound. Mas kaunti naman ang pisikal na palatandaan sa isang inuupahang bahay na may 10 hanggang 20 nakatira na maaaring sundan ng mga imbestigador.

Sinabi ng hepe ng pulisya na magpapatuloy ang pakikipagtulungan sa iba pang ahensiya ng pagpapatupad ng batas habang nagtatangkang muling magtayo ng operasyon ang mga operator sa kabila ng pambansang pagbabawal. Dahil sa pagbabagong ito, higit na mahalaga ang pangangalap ng impormasyon bago ang pagsalakay, kabilang ang pagtukoy sa mga nagpapatakbo sa isang lugar at sa mga manggagawang maaaring kontrolado nila.

Mga paratang na nagbibigay-proteksiyon ang mga sinibak na tauhan

Sinabi ni Remulla na umaasa ang mga grupo ng scam sa mga katuwang na Pilipino at gumagamit sila ng mga sinibak na tauhan ng pulisya at militar bilang mga tau-tauhan. Tinalakay niya ang isyu habang pinag-uusapan ang transnasyonal na krimen sa ika-20 ASEAN Ministerial Meeting on Transnational Crime sa Makati City.

Ganito inilarawan ng kalihim ng interior ang hinihinalang lokal na suportang nasa likod ng mga operasyon:

"Hindi ka makakapagpatakbo rito nang walang katuwang na Pilipino. Ang problema namin, habang sinusubaybayan namin sila, mga sinibak na pulis at militar ang ginagamit nilang mga tau-tauhan," sabi ni Remulla.

Hindi pinangalanan ni Remulla ang mga dating tauhan o inilarawan ang kani-kanilang papel. Sinabi ni Nartatez na kakasuhan ang mga aktibo o sinibak nang tauhan ng pulisya kung mapatunayang tumutulong o nagbibigay-proteksiyon sila sa mga operasyon ng scam.

Nagdagdag ng isa pang tungkulin sa mga imbestigasyon ang mga paratang na ito. Sinusuri ng mga awtoridad kapwa ang nangyari sa loob ng mga pinaghihinalaang hub at kung sino ang maaaring tumulong sa pagkuha ng mga lugar, pagpapatakbo ng mga ito sa lokalidad o pag-iwas sa pagpapatupad ng batas. Bahagi ng patuloy na pagsisikap ng NBI na alamin ang mga pangyayari sa mga lugar na iyon ang planong pagtatanong nito sa mga lokal na opisyal sa Zamboanga Sibugay.

Maaaring mga biktima rin ng human trafficking ang mga manggagawa

Sinabi ni Ty na marami sa mga dayuhang natagpuan sa mga scam hub ay mga biktima rin ng human trafficking. Maaaring kabilang sa trafficking ang pagre-recruit o paglilipat ng mga tao sa pamamagitan ng panlilinlang, pagbabanta o pamimilit para mapagsamantalahan ng iba ang kanilang paggawa. Sa mga operasyon ng scam, maaaring mangahulugan ito ng pagpuwersa sa isang tao na manloko ng mga biktima online.

Kaya't nagdudulot ng ilang magkakaibang responsibilidad ang isang pagsalakay. Kailangang tukuyin ng mga imbestigador ang mga hinihinalang tagapagpatakbo, siyasatin ang mga posibleng paglabag at alamin kung pinuwersa ang mga manggagawa na makilahok. Maaaring mag-ugnayan ang IACAT at iba pang ahensiya sa mga operasyon at irefer sa Department of Social Welfare and Development ang mga nasagip para matulungan.

Ang Bureau of Immigration ang nangangasiwa sa mga usaping pang-imigrasyon, kabilang ang pagpapauwi o deportasyon kung naaangkop. Sinabi ng mga awtoridad na iniimbestigahan nila ang posibleng mga paglabag na may kaugnayan sa human trafficking na kinasasangkutan ng ilan sa mga dinakip sa mga pagsalakay sa Mindanao, habang ide-deport naman ang iba.

Ganito ipinaliwanag ni Immigration Commissioner Joel Viado ang paninindigan ng kawanihan sa pagpapatupad ng batas sa isang pahayag:

"Patuloy naming ipatutupad ang mga batas sa imigrasyon laban sa mga dayuhang lumalabag sa mga kondisyon ng kanilang pananatili at titiyakin naming hindi gagamitin ang Pilipinas bilang himpilan ng mga ilegal na aktibidad," sabi ni Viado.

Para sa mga nasagip na manggagawa, maaaring kabilang sa agarang proseso ang pagkumpirma sa kanilang pagkakakilanlan, pagtatasa sa pangangailangan nila ng proteksiyon at pag-aayos ng tulong. Para naman sa mga imbestigador, maaaring makatulong ang mga salaysay ng mga manggagawang ito upang maunawaan kung paano naganap sa loob ng isang hub ang pagre-recruit, pagkulong at pagkontrol sa kanila.

Sinusuri ang mga patakaran sa pagpasok ng mga mamamayang Tsino

Karamihan sa mga taong natagpuan sa mga kamakailang hub ay mga mamamayang Tsino, ayon kay Ty. Kabilang sa mga nasagip noon ang mga mamamayang Tsino, Vietnamese, Indonesian, Myanmar at Nepalese, gayundin ang mga taong mula sa mga bansa sa Africa.

Sinusuri ng DOJ kung paano nakapasok sa Pilipinas ang mga dayuhang ito at kung lumampas sila sa pinahihintulutang panahon ng kanilang pananatili. Sinabi ni Ty na gumamit ng patakarang nagpapahintulot ng pagpasok nang walang visa ang ilan sa mga taong natagpuan sa mga hub, habang may ilan namang lumampas sa pinahihintulutang pananatili.

Pinagsasama-sama pa ng kagawaran ang bilang ng mga nasa mga kategoryang iyon at inihahambing ang mga ito sa mga lehitimong dumarating na turista. Sinabi ni Ty na isinasaalang-alang ng mga awtoridad ang ilang posibleng dahilan sa kasalukuyang halo ng mga nasyonalidad habang nangangalap sila ng impormasyon.

Wala pang inilalabas na rekomendasyon ang IACAT at DOJ tungkol sa patakaran sa pagpasok ng mga turistang Tsino. Itinuro ni Palace Press Officer Claire Castro sa Department of Foreign Affairs ang usapin. Ang agarang tanong sa polisiya ay kung magdudulot ng pagbabago sa mga patakaran sa pagpasok o pagpapatupad ng batas ang pagsusuri ng pamahalaan.

Ang pagbuo sa pagbabawal

Ipinag-utos ni Marcos noong Hulyo 2024 na isara ang lahat ng Philippine Offshore Gaming Operator, o POGO. Nagbibigay ang mga negosyong ito ng serbisyo sa sugal sa mga kostumer sa labas ng Pilipinas. Binanggit ng pangulo ang mga krimeng kaugnay ng industriya, kabilang ang pagdukot, pagpatay, trafficking, mga scam sa pananalapi, money laundering at prostitusyon.

Sumunod na nagpatupad ang pamahalaan ng pagbabawal na itinakda sa batas matapos ang utos na magsara. Narito ang mahahalagang hakbang:

• Hulyo 2024: Iniutos ni Marcos na isara ang lahat ng operasyon ng POGO.
• Matapos ang utos: Binigyan ng Bureau of Immigration ng 60 araw ang mga apektadong dayuhang manggagawa ng POGO at Internet Gaming Licensee para umalis, at itinigil ang pagtanggap ng mga bago o nakabinbing aplikasyon ng visa para sa mga manggagawang iyon.
• Oktubre 23, 2025: Nilagdaan ni Marcos ang Anti-POGO Act of 2025, na nagtakda sa batas ng pagbabawal sa offshore gaming.
• Oktubre 2, 2026: Sinalakay ng mga awtoridad ang mga pinaghihinalaang operasyon ng scam sa Alicia at Siay, Zamboanga Sibugay.
• Oktubre 22, 2026: Tinalakay ni Ty ang posibleng muling pagdami ng mas maliliit na scam hub at ang nagpapatuloy na pagsusuri sa datos ng imigrasyon.

Ginawang krimen ng Anti-POGO Act ang mga aktibidad gaya ng pamamahala sa mga ipinagbabawal na hub, pag-aalok ng serbisyo sa sugal at pagpapagamit ng mga ari-arian para sa mga ipinagbabawal na operasyon. Dahil dito, hindi lamang ang mga direktang nagpapatakbo ng mga computer ang maaaring managot sa batas; saklaw din ang mga namamahala o nagpapagamit ng lugar para sa mga ipinagbabawal na negosyo.

Pinalakas din ng pamahalaan ang mga kaayusan sa pagpapatupad ng batas at mga pagsisikap na mabawi ang mga ari-ariang kaugnay ng ilegal na offshore gaming. Ipinakikita ng mga kamakailang kaso kung paanong maaaring sabay-sabay na ipatupad ang ilang batas: magkakaibang gawain ang tinutugunan ng pagbabawal sa gaming, mga paglabag sa human trafficking, mga paglabag sa imigrasyon at mga paglabag na may kaugnayan sa armas.

Problema sa rehiyon, mga biktima sa magkabilang panig ng mga hangganan

May mga Pilipinong nasagip mula sa mga scam hub sa Myanmar, Laos at Cambodia, sabi ni Ty. May mga dayuhang natatagpuan sa mga operasyon sa Pilipinas, samantalang maaari namang ma-recruit at mapagsamantalahan sa ibang bansa ang mga mamamayang Pilipino. Kaya maaaring mangailangan ng aksiyon mula sa higit sa isang pamahalaan ang pagsagip at imbestigasyon.

Binigyang-diin ni Ty ang pakikipagtulungan sa mga katapat na bansa dahil maaaring maganap sa magkakaibang bansa ang pagre-recruit, paglalakbay at pagsasamantala. Maaaring kailanganin ng mga ahensiya ng Pilipinas ang tulong sa paghahanap sa mga mamamayan nito sa ibang bansa, samantalang maaaring mangailangan naman ang mga dayuhang pamahalaan ng tulong sa pagtukoy at pagpapauwi sa kanilang mga mamamayang natagpuan sa mga hub sa Pilipinas.

Tinataya sa isang ulat ng United Nations na inilathala noong 2023 na hindi bababa sa 120,000 katao sa Myanmar at humigit-kumulang 100,000 sa Cambodia ang maaaring nakulong sa mga operasyon ng scam. Umabot sa tinatayang 220,000 katao sa dalawang bansa ang pinagsamang bilang na ito, na nagpapakita sa lawak noon sa rehiyon ng sapilitang paglahok sa pandaraya online.

Tinalakay din ang usapin sa pulong ministeryal ng ASEAN sa Makati, kung saan pinag-usapan ng mga estadong miyembro ang mga banta mula sa mga kriminal na network na tumatakbo sa iba’t ibang bansa. Sinabi ni Remulla na lumilitaw rin ang mga katulad na operasyon ng scam sa iba pang bahagi ng Timog-Silangang Asya.

Ikinatuwa ni Ty na nanatili ang Pilipinas sa Tier 1 status sa Trafficking in Persons Report ng U.S. State Department para sa 2026, ang ika-11 sunod na taon na nasa antas na ito ang bansa. Sinusuri sa ranggo ang mga hakbang ng pamahalaan laban sa human trafficking at ang pagsunod nito sa mga minimum na pamantayan. Patuloy na tungkulin ng mga ahensiya ng Pilipinas ang pagsagip, pag-iimbestiga at pagsasampa ng kaso.

Mahahalagang Punto

• Nagbabala ang DOJ sa posibleng muling pagdami ng mga scam hub, na karaniwang mas maliit kaysa sa mga compound na binuwag bago ipagbawal ang POGO.
• Nagsampa ang NBI ng mga kasong kriminal laban sa siyam na tao matapos ang operasyon noong Oktubre 2, 2026, sa Zamboanga Sibugay.
• Natukoy ng NBI ang 53 hinihinalang biktima ng human trafficking sa 259 dinakip; nagtala naman ang mga awtoridad sa imigrasyon ng 244 na dayuhan sa dalawang lugar.
• Sinusubaybayan ng mga awtoridad ang tatlong pinaghihinalaang hub sa Metro Manila at gumagamit sila ng intelligence, aktibidad sa internet at impormasyong mula sa komunidad para matukoy ang mas maliliit na operasyon.
• Nangangalap pa ang DOJ ng datos tungkol sa pagpasok at paglampas sa pinahihintulutang pananatili bago magrekomenda ng mga pagbabago tungkol sa mga turistang Tsino.
• Naging batas ang Anti-POGO Act noong Oktubre 23, 2025, habang nagpapatuloy ang mga imbestigasyon sa human trafficking at pakikipagtulungan sa mga karatig-bansa.