Sinuportahan ni Prabowo ang Pagsusuri sa Depinisyon ng Korapsyon; Isinusulong ni Luhut ang Paglayo sa Konsepto ng Pagkalugi ng Estado

Mga panganib sa negosyo ng Danantara, nagtulak sa panukalang pagbabago sa batas

Sinuportahan ni Pangulong Prabowo Subianto ang isang pag-aaral ng National Economic Council na nagmumungkahi ng pagbabago sa pagharap ng Indonesia sa korapsyon, sinabi ni Luhut Binsar Pandjaitan, tagapangulo ng konseho, matapos ang pulong sa Merdeka Palace sa Jakarta noong Oktubre 20, 2026. Ililihis ng panukala ang pokus mula sa pagkalugi ng pananalapi ng estado tungo sa panunuhol, kung saan pangunahing ikinababahala ni Luhut ang mga desisyon sa negosyo ng Danantara, ang institusyon sa pamamahala ng pamumuhunan.

Ipinangatwiran ni Luhut na maaaring magpabigat sa mga kumpanyang pag-aari ng estado at magpahirap sa mga desisyon sa pamumuhunan ang panganib na masangkot sa kasong korapsyon na may kaugnayan sa pagkalugi ng estado. Sinabi niyang ibinatay ng konseho, na kilala sa daglat nitong DEN sa wikang Indonesian, ang pag-aaral sa United Nations Convention Against Corruption (UNCAC), na pinagtibay ng Indonesia noong Abril 18, 2006, sa pamamagitan ng Batas Blg. 7 ng 2006.

Pinagsasama ng debate ang dalawang praktikal na usapin: bigyan ng kaluwagan ang mga tagapamahala na tanggapin ang karaniwang panganib sa negosyo at protektahan ang pondo ng publiko laban sa maling paggamit. Maaaring lumampas ang saklaw nito sa Danantara dahil maraming uri ng asal ang saklaw ng batas laban sa korapsyon ng Indonesia, samantalang partikular na nasa Artikulo 2 at 3 ang mga probisyon tungkol sa pagkalugi ng pananalapi ng estado.

Saklaw din ng UNCAC ang mas malawak na hanay ng maling gawain kaysa panunuhol, kabilang ang paglustay, pang-aabuso sa mga opisyal na tungkulin at paglilinis ng mga nalikom sa krimen. Kaya, ang anumang pagtatangkang iayon ang batas ng Indonesia sa kumbensyon ay mangangailangan ng mga pasya tungkol sa ilang paglabag, sa halip na simpleng pagpapalit ng isang depinisyon ng iba.

Ipinaliwanag ni Luhut, bilang tagapangulo ng DEN, ang suporta ng pangulo sa pag-aaral matapos ang pulong na pinamunuan ni Prabowo:

"Sumang-ayon din ang pangulo sa pag-aaral na isinagawa ng pangkat ng National Economic Council tungkol sa depinisyon ng korapsyon, dahil mahalagang umayon sa mga pandaigdigang pamantayan ang mga pagsisikap ng Indonesia na labanan ito," sabi ni Luhut.

Ano ang sinang-ayunan ng pangulo?

Inilarawan ni Luhut ang pagsang-ayon ng pangulo sa pag-aaral ng konseho at sa direksiyong iminumungkahi nito. Nakasentro ang kanyang pampublikong paliwanag sa pagbabago sa pagtrato sa pagkalugi ng pananalapi ng estado sa ilalim ng batas laban sa korapsyon ng Indonesia at sa pagtiyak na naaayon sa mga pandaigdigang pamantayan ang pagpapatupad nito.

Hindi pa inihahayag ang eksaktong pananalita sa batas, ang mga probisyong babaguhin o ang iskedyul ng pagbabago sa batas. Mahalaga ang mga detalyeng ito sa mga negosyo, imbestigador at publiko dahil tutukuyin ng mga ito kung paano ipatutupad ang panukalang paraan sa mga aktuwal na kaso.

Inilalatag ng isang pag-aaral ang argumento sa patakaran. Itinatakda naman ng isang susog ang mga tuntuning dapat ipatupad ng mga tagausig at hukuman. Ang susunod na mahalagang usapin ay kung paano isasalin sa wika ng batas ang argumento ng konseho, kabilang ang pagtrato sa mga desisyong may kinalaman sa mga pampublikong ari-arian.

Malawak ang paliwanag ni Luhut: hindi na dapat maging pokus ng mga kasong korapsyon ang pagkalugi ng estado, at dapat gumanap ng pangunahing papel ang panunuhol. Kailangang tukuyin sa pinal na pananalita kung aling mga gawain ang mananatiling mapaparusahan at kung paano mapatutunayan ang mga ito.

Bakit sentro ng argumento ang Danantara

Nangangasiwa ang Danantara sa mga pamumuhunan at mga negosyong pag-aari ng estado ng Indonesia. Maaaring malagay sa panganib ng mga desisyong may kinalaman sa mga negosyong ito ang mga pampublikong ari-arian, habang kailangan ding magpasya ng mga tagapamahala batay sa mga hindi tiyak na resulta sa komersiyo.

Sinabi ni Luhut na nagiging pabigat sa gayong mga desisyon ang paggamit ng pagkalugi ng pananalapi ng estado sa mga kasong korapsyon. Ipinangatwiran niyang maaaring malugi ang isang negosyo dahil tumanggap ito ng panganib sa komersiyo, kaya mahirap gawing batayan ng pananagutang kriminal ang kinalabasan ng isang pamumuhunan.

Maikli niyang ipinahayag ang pangambang ito bilang tagapangulo ng DEN:

"May kaakibat na panganib ang bawat negosyo," aniya.

Inilalarawan ng pagkalugi sa komersiyo ang nangyari sa pera. Inilalarawan naman ng panunuhol ang asal: pagbibigay o pagtanggap ng hindi nararapat na pakinabang upang impluwensiyahan ang isang desisyon. Kung lilipat ang pokus sa panunuhol, mas pagtutuunan ng pansin ang asal sa likod ng isang transaksiyon. Para sa Danantara at sa mga kumpanyang pinangangasiwaan nito, ang praktikal na tanong ay kung paano ibubukod ng batas ang karaniwang pagpapasya sa negosyo mula sa mapaparusahang pang-aabuso sa kapangyarihan o mga ari-arian.

Marami nang uri ng paglabag sa batas laban sa korapsyon ng Indonesia

Nakasandig ang legal na balangkas ng Indonesia sa Batas Blg. 31 ng 1999 tungkol sa Pagpuksa sa mga Kriminal na Gawaing Korapsyon, na sinususugan ng Batas Blg. 20 ng 2001. Tinutukoy nito ang hindi bababa sa 30 gawaing itinuturing na korapsyon, at tinatalakay sa Artikulo 2 at 3 ang pagkalugi ng pananalapi ng estado.

Mas tiyak ang legal na konteksto ng panukala dahil sa estrukturang ito kaysa sa ipinahihiwatig ng pariralang "pagbabago sa depinisyon ng korapsyon." Tungkol ang usapan sa isang balangkas na naglalaman ng maraming uri ng paglabag, hindi sa iisang tuntuning sumasaklaw sa lahat ng kaso ng korapsyon.

Mahalaga sa argumento ni Luhut ang Artikulo 2 at 3 dahil nakapaloob dito ang elemento ng pagkalugi ng pananalapi ng estado na nais niyang muling pag-isipan. Dahil mas malawak ang balangkas, kailangan ding isaalang-alang ng mga mambabatas kung paano isasabay ang anumang pagbabago sa iba pang uri ng paglabag sa korapsyon.

Para sa mga sumusubaybay sa debate, magkaiba ang tinutukoy ng mahahalagang termino. Tumutukoy ang pagkalugi ng pananalapi ng estado sa pinsala sa pananalapi ng publiko. Itinatakda naman ng isang paglabag ang ipinagbabawal na asal at mga kundisyon para sa parusang kriminal. Babaguhin ng iminungkahing reporma ang ugnayan ng mga konseptong ito sa mga kasong saklaw nito.

Higit pa sa panunuhol ang saklaw ng UNCAC

Saklaw ng kumbensyon ng United Nations ang panunuhol sa mga pampublikong opisyal sa loob ng bansa, mga dayuhang pampublikong opisyal at mga opisyal ng mga pandaigdigang organisasyong pampubliko. Tinutugunan din nito ang panunuhol sa pribadong sektor.

Saklaw din ng iba pang probisyon nito ang paglustay o paglilihis ng ari-arian, pakikipagkalakalan sa impluwensiya, pang-aabuso sa mga opisyal na tungkulin, di-maipaliwanag na yaman, paglilinis ng mga nalikom sa krimen, pagtatago at paghadlang sa hustisya. Inaatasan ng ilang probisyon ang mga bansa na gawing krimen ang mga gawain, samantalang hinihiling naman ng iba na pag-isipan ng mga bansa ang paggawa nito sa ilalim ng kani-kanilang sistemang legal.

Inilalarawan ng mga terminong ito ang iba't ibang paraan ng pagkilos ng korapsyon. Kabilang sa paglustay ang pagkuha o paglilihis ng ari-ariang ipinagkatiwala sa isang tao. Kabilang sa pakikipagkalakalan sa impluwensiya ang hindi nararapat na pakinabang na kaugnay ng impluwensiya ng isang tao sa isang desisyon. Tumutukoy naman ang paghadlang sa hustisya sa pakikialam sa prosesong ginagamit upang imbestigahan o usigin ang maling gawain.

Hindi hinihingi ng UNCAC na may mapatunayang pagkalugi sa pananalapi ng estado sa bawat paglabag sa korapsyon. Dahil sa saklaw nito, maaaring ituon ang pansin sa ipinagbabawal na asal kahit hindi kailangang kuwentahin ang pagkalugi sa pananalapi ng publiko para sa partikular na paglabag.

Inilarawan ni Luhut ang panunuhol bilang ubod ng pandaigdigang pamamaraan at sinabi niyang ang Indonesia lamang ang gumagamit sa ganitong paraan ng konsepto ng pagkalugi ng estado. Iyon ang kanyang paghahambing. Ang kongkretong usapin para sa Indonesia ay kung paano mapananatili ang pagsaklaw sa mas malawak na mga uri ng maling gawaing tinutukoy ng kumbensyon habang tinutugunan ang mga alalahanin sa negosyo na inilahad niya.

Isang kumbensyong pinagtibay mahigit dalawang dekada na ang nakalipas

Pinagtibay ng UN General Assembly ang UNCAC noong Oktubre 31, 2003. Nilagdaan ng 140 bansa, kabilang ang Indonesia, ang kumbensyon, at nagkabisa ito noong Disyembre 14, 2005, matapos makuha ang kinakailangang 30 pagpapatibay.

Sumunod ang pagpapatibay ng Indonesia noong Abril 2006, humigit-kumulang 20 taon bago ang pulong sa palasyo kung saan iniharap ni Luhut ang pag-aaral ng DEN. Narito ang mahahalagang petsa:

• Oktubre 31, 2003: Pinagtibay ng UN General Assembly ang UNCAC.
• Disyembre 14, 2005: Nagkabisa ang kumbensyon matapos makuha ang 30 pagpapatibay.
• Abril 18, 2006: Pinagtibay ng Indonesia ang UNCAC sa pamamagitan ng Batas Blg. 7 ng 2006.
• Oktubre 20, 2026: Inanunsyo ni Luhut ang suporta ni Prabowo sa pag-aaral ng DEN matapos ang pulong sa Merdeka Palace.

Naglakip ang Indonesia ng reserbasyon sa pagpapatibay nito tungkol sa Artikulo 66(2), na tumatalakay sa pag-aayos ng mga alitan. Ang reserbasyon ay pormal na limitasyong ipinapahayag ng isang bansa sa pagtanggap nito sa isang kasunduan. Sa kasong ito, may kinalaman ito sa proseso ng pag-aayos ng mga alitang tungkol sa kumbensyon.

Ginamit din ni Luhut ang pananalitang "UN Charter" habang ipinapaliwanag ang pag-aaral. Ang instrumentong pinagtibay ng Indonesia sa pamamagitan ng Batas Blg. 7 ng 2006 ay ang United Nations Convention Against Corruption. Mahalaga ang wastong pagtukoy rito dahil ang mga probisyon nito ang sinasabing batayan ng mga iminungkahing pagbabago.

Umiikot ang pasya sa patakaran sa asal at pananagutan

Tumutukoy sa dalawang magkaugnay na gawain ang argumento ng DEN tungkol sa negosyo at ang hanay ng mga paglabag sa UNCAC. Nais tugunan ng pamahalaan ang pangamba tungkol sa pagkalugi sa komersiyo ng mga pampublikong negosyo. Nagbibigay naman ang kumbensyon ng balangkas para parusahan ang ilang uri ng tiwaling asal, kabilang ang mga gawaing hindi panunuhol.

Kakailanganin ng repormang nakatuon sa mga desisyon sa negosyo ang pananalitang magpapaliwanag sa pagtrato sa karaniwang panganib sa pamumuhunan. Kakailanganin ding isaalang-alang ng repormang naaayon sa UNCAC ang paglustay, pang-aabuso sa mga tungkulin at iba pang asal na saklaw ng kumbensyon.

Para sa mga tagapamahala, huhubugin ng pananalitang ito ang mga legal na kundisyon sa pag-apruba nila ng mga pamumuhunan o transaksiyon ng korporasyon. Para sa publiko, huhubugin nito ang mga pananggalang sa mga ari-ariang hawak ng Danantara at ng mga negosyong pag-aari ng estado. Para sa mga imbestigador, tutukuyin nito kung aling mga elemento ng isang paglabag ang kailangan nilang patunayan.

Samakatuwid, kapaki-pakinabang na paghambingin ang mga umiiral na probisyon at ang mga ipapalit sa mga ito, bawat uri ng paglabag. Inilahad na ni Luhut ang nais na direksiyon ng patakaran. Ang mga detalyadong pasya sa batas ang magtatakda sa saklaw nito.

Napag-usapan din ang tulong panlipunan at mga panganib dulot ng panahon

Tinalakay rin sa pulong noong Oktubre 20 ang digital na datos para sa panlipunang proteksiyon. Sinabi ni Luhut na nakatakdang ilunsad ni Prabowo ang isang programa sa Nobyembre 10, 2026, na may mga paglilipat ng salapi upang mas maitugma ang tulong sa mga kuwalipikadong tatanggap.

Inilarawan ni Luhut ang planong lumayo sa mga subsidiya sa mga produkto at lumipat sa tulong na inihahatid sa pamamagitan ng paglilipat ng salapi. Sinabi niyang bahagi ng talakayan nila ng pangulo at mga ministro sa ekonomiya ang pagkakumpleto ng datos ng pamahalaan.

Nasa adyenda rin ang mga suplay ng pagkain at pagbaha. Sinabi ni Luhut na tinalakay ng mga opisyal ang posibleng epekto ng El Nino at La Nina, pati ang mga hakbang na paghahanda batay sa pagsubaybay ng Meteorology, Climatology and Geophysics Agency (BMKG), kabilang ang paghahanda ng mga iskedyul ng pagtatanim.

Inilalagay ng mga anunsiyong ito ang pag-aaral sa korapsyon sa mas malawak na pulong pang-ekonomiya na tumalakay sa mga desisyon sa pamumuhunan, tulong sa mga sambahayan at mga panganib dulot ng panahon. Para sa programa sa panlipunang proteksiyon ang petsang Nobyembre 10, samantalang kailangan pa rin ng mga detalyadong hakbang sa batas na nabanggit sa itaas ang panukala laban sa korapsyon.

Mahahalagang Punto

• Sinabi ni Luhut na sinuportahan ni Prabowo ang pag-aaral ng DEN tungkol sa korapsyon matapos ang pulong noong Oktubre 20, 2026, sa Merdeka Palace.
• Nais ilipat ng panukala ang pansin mula sa pagkalugi ng pananalapi ng estado tungo sa panunuhol, dahil sa mga panganib sa negosyo ng Danantara at mga negosyong pag-aari ng estado.
• Sinasaklaw ng balangkas ng Indonesia laban sa korapsyon ang hindi bababa sa 30 gawain, at nasa Artikulo 2 at 3 ang mga probisyon tungkol sa pagkalugi ng pananalapi ng estado.
• Tinutugunan ng UNCAC ang panunuhol at ilang iba pang uri ng maling gawain, kabilang ang paglustay at pang-aabuso sa mga opisyal na tungkulin.
• Pinagtibay ng Indonesia ang UNCAC noong Abril 18, 2006, sa pamamagitan ng Batas Blg. 7 ng 2006.
• Hindi pa inaanunsiyo ang mga iminungkahing susog at ang iskedyul ng mga ito sa lehislatura.