Hinimok ni Sheikh Hasina ang US na Suportahan ang mga Halalang Bukas sa Lahat Habang Nangangakong Babalik sa Bangladesh

Pangakong bumalik sa ilalim ng anino ng hatol na kamatayan

Hinimok ni dating Punong Ministro ng Bangladesh Sheikh Hasina ang Estados Unidos na suportahan ang mga halalang bukas sa lahat at mga independiyenteng hukuman, kasabay ng panibagong pangako niyang bumalik mula sa India, kung saan siya naninirahan mula nang bumagsak ang kanyang pamahalaan noong Agosto 2024. Kaakibat ng planong pagbabalik niya ang agarang usaping legal: hinatulan siya ng kamatayan nang wala siya sa bansa noong 2025 dahil sa mga krimen laban sa sangkatauhan na may kaugnayan sa marahas na pagsupil sa pag-aalsa noong 2024.

Hinihiling ng pamahalaan ng Bangladesh, sa pamumuno ni Punong Ministro Tarique Rahman, na i-extradite siya ng India. Tinututulan ni Hasina ang hatol at inaakusahan ang kasalukuyang pamunuan na ginagamit ang mga kasong kriminal upang patahimikin siya at ang mga miyembro ng kanyang Awami League.

Sa isang virtual na talumpati sa pagtitipong inorganisa ng Center for US-Bangladesh Relations sa Washington, sinabi ni Hasina na mas mabigat ang responsibilidad niya sa kanyang mga tagasuporta at ordinaryong mamamayan kaysa sa pangamba para sa kanyang kaligtasan. Sinabi ng dating punong ministro na determinado siyang bumalik sa kabila ng posibilidad na makulong o dumanas ng karahasan.

Gaano man kapanganib, wala akong pakialam. Kailangan kong bumalik.

Itinakda ni Hasina ang Disyembre bilang buwan ng kanyang planong pagbabalik, kasunod ng nauna niyang pahayag sa New Delhi na nagsasaad ng Disyembre 2026. Pagkaraan, sinabi ng kanyang anak na si Sajeeb Wazed Joy na wala pang itinakdang petsa at iaanunsyo ito kapag malapit na ang panahon. Kaya Disyembre pa rin ang binanggit niyang plano, ngunit hindi pa tiyak ang eksaktong petsa.

Ang hinihiling niyang suporta mula sa Washington

Pangunahing panawagan ni Hasina sa Washington na suportahan ang mga demokratikong institusyon sa halip na pumili sa mga magkatunggaling lider sa pulitika. Sinabi niyang dapat piliin ng mga mamamayan ng Bangladesh ang kanilang pamahalaan sa pamamagitan ng malaya at inklusibong prosesong pampulitika.

Direktang hinarap ang Estados Unidos, inilahad ng dating punong ministro ang kanyang kahilingan sa usapin ng mga karapatang pampulitika.

Hinihiling ko sa US na piliin ang demokrasya.

Kabilang sa mga hinihingi niya ang mga independiyenteng hukuman, kalayaan sa pagpapahayag, kalayaang mag-organisa sa pulitika, proteksiyon sa mga minorya at paggalang sa angkop na proseso ng batas. Ang kalayaang mag-organisa sa pulitika ay tumutukoy sa kakayahang bumuo ng mga grupong pampulitika at makilahok sa mga ito. Nangangahulugan naman ang angkop na proseso ng batas na dapat sundin ng mga awtoridad ang makatarungang mga legal na pamamaraan sa pag-iimbestiga, pagsasakdal o pagpaparusa sa isang tao.

Para sa mga taga-Bangladesh, may kinalaman ang mga kahilingang ito sa mga praktikal na kalayaan: kung maaari silang sumali sa isang partido, pumuna sa pamahalaan, humingi ng proteksiyon sa hukuman at bumoto sa mga naglalabang kandidato. Sinabi rin ni Hasina na dapat igalang ang mga karapatan ng mga taong sumalungat sa kanyang administrasyon.

Ang pagkakait sa paglahok sa halalan na pinagmulan ng kanyang panawagan

Hindi pinayagang lumahok ang Awami League sa halalang parlyamentaryo noong Pebrero 2026, na nagluklok sa Bangladesh Nationalist Party, o BNP, sa kapangyarihan sa ilalim ni Tarique Rahman. Nananatili ang mga paghihigpit sa mga gawaing pampulitika ng Awami League.

Direktang may kinalaman sa sarili niyang partido ang panawagan ni Hasina para sa inklusibong prosesong pampulitika. Dahil hindi ito pinayagang lumahok, hindi ito nakapagtakda ng mga kandidato sa halalang iyon at hindi nakaboto ang mga tagasuporta nito para sa isang kandidatong Awami League.

Nangatuwiran si Hasina na magpapalalim ng mga pagkakahati at hahadlang sa pambansang pagkakasundo ang pagbubukod sa mga partidong pampulitika. Iniuugnay ng kanyang paninindigan ang personal niyang kahilingan na makabalik at maharap ang mga paratang sa mas malawak na panawagang muling bigyan ng puwang sa pampublikong buhay ang kanyang partido.

Dalawang magkaugnay na usapin ang kinakaharap ng pamahalaan ni Rahman sa dating punong ministro: ang mga kasong kriminal laban sa kanya at ang usapin ng pakikilahok sa pulitika ng partidong pinamumunuan niya. Tinalakay ni Hasina ang dalawang ito sa Washington, at nanawagan ng patas na paglilitis at mga karapatang pampulitika habang kinukuwestiyon ang pagiging lehitimo ng mga kasong isinampa laban sa kanya.

Hatol na may kaugnayan sa pag-aalsa noong 2024

Dahil sa hatol na kamatayan, mas mabigat ang kahihinatnan ng pangako ni Hasina na bumalik kaysa sa karaniwang panganib na kaakibat ng pagsalungat sa pulitika. Hinatulan siya nang wala siya sa bansa, ibig sabihin ay naganap ang mga paglilitis nang hindi siya personal na dumalo, dahil sa mga krimen laban sa sangkatauhan na may kaugnayan sa marahas na pagsupil sa pag-aalsang naganap bago siya napatalsik.

Tumutukoy ang mga krimen laban sa sangkatauhan sa mabibigat na pang-aabusong bahagi ng malawakang o sistematikong pag-atake sa mga sibilyan. Tinututulan ni Hasina ang hatol at iginigiit na dapat suriin ang mga paratang laban sa mga lider sa pulitika sa pamamagitan ng malinaw at walang kinikilingang paglilitis.

Ang extradition ay ang pormal na paglilipat ng isang bansa sa isang tao sa ibang bansa upang litisin o parusahan. Dahil sa kahilingan ng Bangladesh sa India, bahagi ng ugnayan ng dalawang magkapitbahay ang usaping legal ni Hasina, habang patuloy siyang kinukupkop sa India.

Kinilala rin ni Hasina na may mga tanong tungkol sa sarili niyang panunungkulan. Tungkol sa kanyang administrasyon at sa kaguluhang nagtapos dito, sinabi niya:

Kinikilala ko ang mahihirap na tanong tungkol sa aking pamahalaan, sa mga pangyayari noong 2024 at sa mga sumunod dito.

Iginiit niyang dapat lutasin sa pamamagitan ng patas na paglilitis ang mga paratang laban sa sinuman, kabilang ang kanyang sarili. Dalawang pangunahing bahagi ng kanyang legal na argumento ang pagkilalang ito at ang pagtutol niya sa hatol: pagsusuri sa kanyang pamahalaan kasabay ng kahilingang magkaroon ng walang kinikilingang proseso.

Kung paano hinuhubog ng mga naunang pagbabalik ang kanyang mensahe

Kinukupkop ng India si Hasina mula pa noong Agosto 2024. Sa kanyang mga pahayag sa Washington, pinasalamatan niya ang pamahalaan at mamamayan ng India at inalala ang pagkupkop na natanggap niya matapos paslangin noong 1975 ang kanyang ama na si Sheikh Mujibur Rahman, ang nagtatag na lider ng Bangladesh, at ilan pang miyembro ng kanyang pamilya.

Binanggit ni Hasina ang pagbabalik niya sa Bangladesh noong 1981 matapos ang ilang taong pananatili sa ibang bansa, gayundin ang pasya niyang bumalik noong 2007 sa gitna ng emerhensiyang pampulitika kahit nahaharap siya sa mga kasong kriminal. Iniharap niya ang mga pangyayaring iyon bilang patunay ng kahandaang harapin ang panganib.

Iniuugnay ng mga pagbanggit niya ang ilang dekada ng kasaysayan ng pamilya, pagkatapon sa pulitika at mga alitang legal sa kasalukuyan niyang pangako. Saklaw ng mahahalagang pangyayari ang panahon mula sa mga pagpaslang noong 1975 hanggang sa halalang idinaos noong 2026 nang hindi kasama ang kanyang partido.

• 1975: Pinaslang si Sheikh Mujibur Rahman at ilang miyembro ng pamilya ni Hasina. Nanatili si Hasina sa ibang bansa nang ilang taon pagkaraan nito.
• 1981: Bumalik si Hasina sa Bangladesh matapos ang panahong iyon sa ibang bansa.
• 2007: Bumalik siya sa gitna ng emerhensiyang pampulitika habang nahaharap sa mga kasong kriminal.
• Agosto 2024: Bumagsak ang kanyang pamahalaan kasunod ng pag-aalsa, at umalis siya patungong India.
• 2025: Hinatulan siya ng kamatayan nang wala siya sa bansa dahil sa mga krimen laban sa sangkatauhan na may kaugnayan sa marahas na pagsupil noong 2024.
• Pebrero 2026: Hindi pinayagang lumahok ang Awami League sa halalang parlyamentaryo na nagluklok sa BNP sa kapangyarihan.
• Disyembre 2026: Ang buwang dati nang tinukoy ni Hasina bilang panahon ng kanyang pagbabalik, bagaman sinabi ng kanyang anak na wala pang itinakdang petsa.

Pagkakasundo kasabay ng matinding pagpuna

Inilarawan ni Hasina ang kanyang pagbabalik bilang bahagi ng pagsisikap na ibalik ang demokrasya, pamamayani ng batas at mga karapatang bumoto. Sa hiwalay na panayam, inakusahan niya ang pamahalaan ni Rahman na sinasakal ang demokratikong espasyo at sinabing nagkaroon muli ng puwang ang mga puwersang ekstremista. Mga pagtatasa niya ang mga ito sa kasalukuyang pamahalaan.

Sinabi rin niyang nais niyang makiisa sa mga taga-Bangladesh at tumulong na ibalik ang seguridad at kaunlaran. Nakaugat sa inaangkin niyang responsibilidad sa mga taong sinasabi niyang naghihirap habang nananatili siya sa ibang bansa ang paliwanag niya sa pagbabalik.

Sa pagtitipon sa Washington, ipinares ni Hasina ang pagpuna sa panawagan para sa pagkakasundo. Tahasan niyang isinama ang mga tumututol sa kanyang administrasyon sa pahayag niya tungkol sa mga karapatan ng mga mamamayan.

Gayundin, mga mamamayan ang mga tumututol sa aking pamahalaan at dapat igalang ang kanilang mga karapatan. Dapat itayo ang kinabukasan ng Bangladesh sa pagkakasundo, hindi sa paghihiganti.

Magkatabing inilalahad sa mga pahayag niya ang pakikilahok sa pulitika at pananagutan. Hinihiling niya ang puwang para sa kanyang partido at proteksiyon para sa mga tagasuporta nito, habang kinikilala niyang may mabibigat na tanong tungkol sa sarili niyang administrasyon kaugnay ng mga pangyayari noong 2024.

India, BRICS at ugnayan sa mga pangunahing kapangyarihan

Nanawagan si Hasina ng nakabubuting ugnayan sa India, Estados Unidos, China at Japan. Nangatuwiran siyang dapat iwasan ng Bangladesh na maging larangan ng tunggalian ng mga pangunahing kapangyarihan.

Itinampok ng mga pahayag niya ang ugnayan sa India bilang sentro ng kanyang personal na kalagayan at ng kanyang pananaw sa patakarang panlabas. Kinukupkop siya ng India habang hinihiling ng Bangladesh na i-extradite siya, at hinihimok niya ang Dhaka na panatilihin ang nakabubuting ugnayan sa kapitbahay nito.

Sa hiwalay na panayam, pinuna ni Hasina ang pasya ni Rahman na hindi dumalo sa isang summit ng BRICS sa India, at tinawag itong isip-bata at nakapipinsala sa pambansang interes ng Bangladesh. Samahan ang BRICS ng mga pangunahing umuusbong na ekonomiya na nagsisilbing talakayan tungkol sa mga usaping pang-ekonomiya at pandaigdig.

Sinabi ni Hasina na maaaring nagbukas sana ng mga oportunidad para sa pag-unlad ng ekonomiya at lipunan ng Bangladesh ang paglahok. Nangatuwiran siyang dapat pagsilbihan ng patakarang panlabas ang pambansang interes, hindi ang mga personal na reaksiyon o panandaliang kalkulasyon sa pulitika, at nanawagan ng mahinahon at balanseng pamamaraan.

Ang usaping pang-ekonomiya sa kanyang panawagan sa US

Tinalakay rin sa Washington ang mga panukalang pang-ekonomiya ni Hasina. Pabor siya sa mas malaking pamumuhunang Amerikano at mas malapit na kooperasyon sa edukasyon, teknolohiya at seguridad, kasabay ng kahilingan niyang suportahan ng US ang mga demokratikong institusyon.

Magkakaibang bahagi ng ugnayan ng Bangladesh sa Estados Unidos ang saklaw ng mga larangang ito: pamumuhunan sa mga negosyo, mga oportunidad sa edukasyon, pagkuha ng teknolohiya at kooperasyon ng mga pampublikong institusyon. Mga prayoridad ang inilahad niya, hindi mga partikular na proyekto, pangakong pondo o kasunduan.

Pinagsasama sa mensahe ni Hasina ang kahilingan para sa pandaigdigang pakikipag-ugnayan at ang paninindigang ang mga taga-Bangladesh mismo ang dapat pumili ng kanilang pamahalaan. Nais niyang makilahok ang Washington bilang tagasuporta ng mga karapatang pampulitika at kooperasyong pang-ekonomiya, habang hinihimok ang Bangladesh na panatilihin ang ugnayang pangtrabaho sa ilang pangunahing katuwang.

Muling humahantong sa isang kongkretong sagupaan sa pulitika at batas ang planong pagbabalik niya, sa kabila ng mga layuning diplomatiko. Hinihiling ng Bangladesh na ilipat siya mula India, nananatiling sentro ng mga panganib na inilalarawan niya ang hatol na kamatayan laban sa kanya, at hindi pa rin pinapayagang lumahok sa mga gawaing pampulitika ang Awami League. Sa pangako niya, hayagan niyang ipinangakong babalik siya, ngunit hindi pa nalulutas ang mga praktikal na paghahanda.

Mahahalagang Punto

• Hinimok ni Sheikh Hasina ang Estados Unidos na suportahan ang mga halalang bukas sa lahat, mga independiyenteng hukuman, proteksiyon sa mga minorya at kalayaan sa pagpapahayag sa Bangladesh.
• Nangako siyang babalik mula India sa kabila ng hatol na kamatayan na ipinataw sa kanya nang wala siya sa bansa noong 2025, na tinututulan niya.
• Disyembre ang itinakda ni Hasina bilang buwan ng planong pagbabalik; dati niyang tinukoy ang Disyembre 2026. Sinabi ng kanyang anak na wala pang itinakdang petsa.
• Hinihiling ng pamahalaan ni Punong Ministro Tarique Rahman na i-extradite siya ng India.
• Hindi pinayagang lumahok ang Awami League sa halalan noong Pebrero 2026 na nagluklok sa BNP sa kapangyarihan, at nananatiling ipinagbabawal ang mga gawaing pampulitika nito.
• Kinilala ni Hasina ang mahihirap na tanong tungkol sa rekord ng kanyang pamahalaan at sa mga protesta noong 2024, habang nananawagan ng walang kinikilingang paglilitis.
• Isinulong niya ang pagkakasundo, nakabubuting ugnayan sa mga pangunahing katuwang at mas malaking pamumuhunan at kooperasyon mula sa US.