Planong Maglaan ng Hanggang US$15 Bilyon ang Mamumuhunang Biyetnames sa Laos, Naghahangad ng Mas Mabilis na Pag-apruba at mga Insentibo sa Buwis

Malaking plano sa pamumuhunan, kasabay ng lumalaking pangangailangan sa kapital

Plano ng Viet Lao Energy Investment and Development Joint Stock Company (VLE) at ng mga kaakibat nitong kumpanya na mamuhunan ng US$10 bilyon hanggang US$15 bilyon sa Laos sa susunod na limang taon, habang naghahangad ng mas mabilis na pag-apruba sa mga pamumuhunan at mga espesyal na insentibo sa buwis para sa malalaking mamumuhunan.

Inihayag ni VLE General Director Nguyen Ba San ang panukala sa Laos-Vietnam Investment Promotion Conference sa Vientiane noong Oktubre 8, 2026. Tinanggap din niya ang Project Development Agreement para sa Truong Son 3 Project sa harap nina Punong Ministro ng Laos Saleumxay Kommasith at Punong Ministro ng Vietnam Le Minh Hung.

Malaki ang iminungkahing paggasta kung ihahambing sa kamakailang rekord ng pamumuhunan ng Laos. Nakapaglikom ang bansa ng humigit-kumulang 274.4 trilyong kip, katumbas ng US$12.2 bilyon, noong 2021–2025. Kaya ang panukalang halaga ng VLE ay mula sa mas mababa hanggang sa mas mataas kaysa sa kabuuang nalikom sa limang taong iyon, bagaman para sa susunod na panahon ang planong paggasta ng kumpanya.

Mas malaking kapital ang hinahanap ng Laos para sa susunod nitong programa sa pagpapaunlad. Tinatayang 636.178 trilyong kip ang kakailanganing pamumuhunan nito sa 2026–2030, humigit-kumulang 132 porsiyentong mas mataas kaysa sa nalikom sa naunang limang taon. Inaasahang magmumula sa mga lokal na pribadong mamumuhunan at dayuhang direktang pamumuhunan ang humigit-kumulang 410 trilyong kip.

Pinagsasama sa anunsyo ng VLE ang dalawang pangunahing usapin para sa Laos: pag-akit ng sapat na pamumuhunan upang suportahan ang pagpapalawak na ito, at pagpapabilis sa mga proseso ng pamahalaan para maisakatuparan ang malalaking proyekto. Sinabi ng kumpanya na ipinasa ang mga kahilingan nito sa Lao Central Investment Promotion and Management Committee para repasuhin at iulat sa pamahalaan. Hindi inanunsyo ang desisyon tungkol sa mga hinihinging insentibo ni ang detalyadong iskedyul ng paggasta.

Mga pagbabagong nais ng VLE sa Laos

Iminungkahi ni San ang mga espesyal na kaayusan sa institusyon at administrasyon para sa malalaking mamumuhunan, kasama ang magkakaibang insentibo sa buwis para sa mga kumpanyang maglalaan ng malaking kapital, magsasagawa ng maraming proyektong may konsesyon, at magpapanatili ng pamumuhunan sa Laos sa mahabang panahon.

Karaniwang nagbibigay sa isang kumpanya ng pahintulot ang konsesyon na magpaunlad o magpatakbo ng proyekto, o gumamit ng mga tinukoy na yaman, alinsunod sa kasunduan sa pamahalaan. Maaaring mangailangan ng mga desisyon mula sa ilang awtoridad ang ganitong mga proyekto, lalo na kung sangkot ang lupa, imprastraktura at mga pahintulot sa operasyon.

Sinabi ni San na maaaring paikliin ng mga iminungkahing hakbang nang tatlo hanggang anim na buwan ang mga proseso ng pag-apruba sa pamumuhunan. Aniya, makatutulong ang mas mabilis na mga desisyon upang mas maagang mailabas ng mga kumpanya ang pondong laan sa pamumuhunan at masuportahan ang ika-10 Limang Taong Pambansang Plano ng Laos para sa Pagpapaunlad ng Sosyo-ekonomiya sa 2026–2030.

Inilarawan ng VLE at mga kaakibat nito ang kanilang sarili bilang kabilang sa pinakamalalaking mamumuhunan sa Laos. Sinabi ni San na nakatutulong ang malalaking mamumuhunan sa enerhiya, imprastraktura at industriya sa pamamagitan ng paglikha ng mga trabaho, mga kaugnay na negosyo, imprastraktura, pagluluwas at kita ng pamahalaan, bukod pa sa paunang paggasta nila.

Itinatampok ng kahilingan ang pagtrato sa buwis kasabay ng bilis ng administratibong proseso. Para sa isang kumpanya, nakaaapekto ang mga kondisyong ito sa gastos at takbo ng proyekto. Para sa Laos, nakasalalay sa desisyon ang mga tuntunin sa pag-akit ng kapital at ang inaasahang kitang malilikha ng mga proyekto.

Tinukoy na rin ng pamahalaan ang mga suliranin sa administrasyon

Naidokumento na ng Investment Promotion and Management Committee (IPMC) ang mahahabang proseso ng pag-apruba, magkakapatong na regulasyon, mahinang pagsubaybay sa mga proyekto, magkakahiwalay na database ng pamumuhunan at mga suliraning may kinalaman sa lupa. Nakatala sa ulat nito sa pulong noong Agosto ang mga talakayan sa unang pambansang pulong tungkol sa pagtataguyod at pamamahala ng pamumuhunan, na ginanap sa Vientiane noong Agosto 11–12, 2026.

Kabilang sa mga prayoridad ng komite ang pagpapahusay sa mga batas at proseso ng pag-apruba sa pamumuhunan, pagpapalakas ng pagsubaybay at pagpapatupad, at pagtatatag ng pinagsamang pambansang database ng pamumuhunan. Magbibigay ang iisang database sa mga awtoridad ng mas magkakatugmang talaan ng mga proyekto habang dumaraan ang mga ito sa iba’t ibang tanggapan ng pamahalaan.

Sinabi rin ng pamahalaan na isusulong nito ang de-kalidad, luntian at napapanatiling pamumuhunan, at uunahin ang mga proyektong lumilikha ng trabaho, nagdudulot ng kita sa publiko, nagpapataas ng halagang pang-ekonomiya at nagpapababa ng pag-asa sa pagsasamantala sa likas na yaman.

Kaya tinutugunan ng kahilingan ng VLE ang mga suliraning mismong kinilala ng pamahalaan. Saklaw din ng adyenda ng komite ang higit pa sa pagpapabilis ng pag-apruba: kabilang dito ang pangangasiwa sa mga proyekto matapos mabigyan ng pahintulot.

Mahigit kalahati ng naaprubahang halaga ng pamumuhunan ay mula sa Vietnam

Inaprubahan ng Laos ang 45 proyekto sa mga aktibidad na kontrolado ng pamahalaan at mga lugar na saklaw ng konsesyon sa unang siyam na buwan ng 2026, na may pinagsamang halagang US$8.57 bilyon, ayon sa mga bilang na inihayag sa kumperensya noong Oktubre. Umabot sa US$4.7 bilyon ang pamumuhunan mula sa Vietnam, ang pinakamalaking bahagi batay sa halaga.

Katumbas ito ng humigit-kumulang 54.8 porsiyento ng kabuuan, o bahagyang mahigit sa kalahati ng naaprubahang halaga. Humigit-kumulang US$3.87 bilyon naman ang halaga ng natitirang naaprubahang pamumuhunan.

Nagtala sa naunang ulat ng IPMC ng 34 na naaprubahang proyekto na nagkakahalaga ng US$8.5 bilyon sa unang pitong buwan ng 2026, na sumasaklaw din sa mga lugar na may konsesyon at mga kontroladong aktibidad ng negosyo. Sinabi nitong 68 porsiyentong mas mataas ang halaga ng pamumuhunan kaysa sa kaparehong panahon noong 2025.

Sinusukat ng halaga ng naaprubahang pamumuhunan ang laki ng mga proyektong pinahintulutan ng pamahalaan. Napupunta ang pera sa ekonomiya kapag nagsimula nang pondohan ng mga kumpanya ang mga proyekto, magbayad sa mga kontratista, bumili ng kagamitan at magsagawa ng konstruksiyon o iba pang aktibidad. Bahagyang ipinapaliwanag ng takbo ng mga hakbang na ito kung bakit binigyang-diin ni San ang pagpapabilis sa paglalabas ng kapital.

Nakapag-apruba ang Laos ng 5,394 na pribadong proyekto sa pamumuhunan na nagkakahalaga ng humigit-kumulang US$65.5 bilyon mula noong 1989, ayon sa IPMC. Nangunguna ang China, Vietnam at Thailand sa mga dayuhang mamumuhunan nito, kaya bahagi ng mas mahabang kasaysayan ng panrehiyong pamumuhunan ang pinakahuling mga panukalang Vietnamese.

Malaking bahagi ng susunod na plano sa pagpapaunlad ay sasagutin ng pribadong kapital

Naglaan ang lokal na pribadong pamumuhunan at dayuhang direktang pamumuhunan ng 266.494 trilyong kip sa kabuuang 274.4 trilyong kip na nalikom noong 2021–2025. Humigit-kumulang 97.1 porsiyento ito ng kabuuan.

Para sa 2026–2030, inaasahan ng Laos na magmumula sa dalawang pinanggagalingang ito ang humigit-kumulang 410 trilyong kip sa tinatayang pangangailangan nitong 636.178 trilyong kip, o mga 64.4 porsiyento. Ang dayuhang direktang pamumuhunan ay pamumuhunan ng kumpanyang mula sa ibang bansa sa negosyo o proyekto sa ibang bansa, karaniwan nang may pangmatagalang interes sa pagmamay-ari o pamamahala.

Batay sa inilathalang mga bilang sa kip, tataas nang humigit-kumulang 53.8 porsiyento ang inaasahang ambag ng mga lokal na pribadong mamumuhunan at dayuhang direktang pamumuhunan, na halos katugma ng iniulat na pagtaas na 53.7 porsiyento. Mas mabilis namang tataas ang kabuuang pangangailangan sa pamumuhunan, nang mga 132 porsiyento.

Ipinakikita ng mga bilang na ito ang laki ng hamon sa pagpopondo. Mas malaking halaga ng pribado at dayuhang kapital ang hinahanap ng Laos, habang inaasahan din nitong mas malaking bahagi ng kabuuang pangangailangan nito sa pamumuhunan ay magmumula sa iba pang pinanggagalingan.

Mga ipinangako ng dalawang punong ministro sa mga negosyo

Sinabi ni Punong Ministro ng Laos Saleumxay Kommasith sa kumperensya na prayoridad ng pamahalaan ang pagpapahusay sa kalagayan ng negosyo at pamumuhunan. Hinikayat niya ang mga kumpanya na tukuyin ang mga pagbabagong makatutulong upang maisakatuparan ang mga pamumuhunan.

"Tinatanggap ng pamahalaan ang anumang komento o rekomendasyon mula sa sektor ng negosyo na makatutulong sa pagpapahusay ng kalagayan ng pamumuhunan at pagkamit sa mga layunin sa pamumuhunan ng dalawang bansa," aniya.

Binigyang-diin ni Saleumxay ang Investment Promotion and Management Committee bilang sentralisadong mekanismong direktang pinapatnubayan ng punong ministro. Layunin nitong magkaroon ang mga mamumuhunan ng iisang tanggapan na mag-uugnay sa mga proseso. Sinabi rin niyang lumampas sa mga itinakdang target ang pribadong pamumuhunan.

Hinimok ni Punong Ministro ng Vietnam Le Minh Hung ang mga kumpanyang Vietnamese na palawakin ang pamumuhunan sa malinis na enerhiya, agrikulturang gumagamit ng makabagong teknolohiya, pagproseso ng mineral, pagbabangko at pananalapi, lohistika, turismo at digital na kaunlaran. Hinikayat din niya ang mga negosyong Lao na pag-aralan ang mga oportunidad sa Vietnam.

Dumalo sa kumperensya sa National Convention Centre ng Vientiane ang humigit-kumulang 500 kinatawan mula sa pamahalaan at pribadong sektor. Ibinahagi ng mga organisasyon at kumpanya sa negosyo ang kanilang karanasan sa pamumuhunan at humiling ng mas payak na mga prosesong administratibo. Nagpalitan o nag-abot ng 18 dokumentong may kaugnayan sa pamumuhunan.

Kasabay ng mga plano sa enerhiya ang mga proyektong pangtransportasyon at pangkalakalan

Naging kongkretong palatandaan ng pag-usad ng proyekto sa kumperensya ang pagtanggap ni San sa Project Development Agreement para sa Truong Son 3 Project, kasabay ng mas malawak na panukala ng VLE sa paggasta. Itinatakda sa kasunduan sa pagpapaunlad ng proyekto ang mga kaayusan para ihanda ito sa mga susunod na yugto, na maaaring sumaklaw sa karagdagang pag-aaral, mga pahintulot at pagpopondo.

Sa opisyal na pagbisita ni Le Minh Hung, lumagda rin ang dalawang pamahalaan sa 11 dokumento ng kooperasyon na sumasaklaw sa imprastraktura, pananalapi, pamumuhunan, edukasyon, cybersecurity at iba pang sektor. Bahagi ang mga ito ng mas malawak na pagbisita ng pamahalaan, kasabay ng kumperensya sa pamumuhunan.

Sumang-ayon ang mga punong ministro na pabilisin ang Hanoi-Vientiane Expressway, daungan sa dagat ng Vung Ang, riles na magdurugtong sa daungan at Vientiane, at imprastraktura para sa suplay ng petrolyo.

Para sa Laos, na walang baybayin, magbibigay ang koneksiyon ng riles sa daungan ng isa pang ruta sa pagitan ng mga negosyong nasa loob ng bansa at ng kalakalang pandagat. May kaugnayan din ang mga proyektong kalsada, riles, daungan at panggatong sa praktikal na pagdadala ng mga kalakal at suplay na kailangan ng pamumuhunan sa enerhiya, industriya at agrikultura.

Bahagi ang kumperensya ng paghahanda para sa Taon ng Pagkakaisa at Pagkakaibigan ng Laos at Vietnam sa 2027. Inilahad ng dalawang pamahalaan na prayoridad ang pagpapatibay ng ugnayang pang-ekonomiya, kasabay ng kanilang ugnayang pampolitika.

Pag-usad ng adyenda sa pamumuhunan

Sumunod ang anunsyo noong Oktubre sa pagsusuri ng pamahalaan noong Agosto, sa panahong naghahanda ang Laos para tugunan ang mas malaking pangangailangan sa pamumuhunan. Ipinakikita ng mahahalagang petsa kung paano nauugnay ang panukala ng kumpanya sa iskedyul ng mga patakarang ito.

• 2021–2025: Nakalikom ang Laos ng humigit-kumulang 274.4 trilyong kip na pamumuhunan, kabilang ang 266.494 trilyong kip mula sa mga lokal na pribadong mamumuhunan at dayuhang direktang pamumuhunan.
• Agosto 11–12, 2026: Idinaos ng IPMC sa Vientiane ang kauna-unahang pambansang pulong nito tungkol sa pamumuhunan, kung saan nirepaso ang mga pagkaantala sa pag-apruba, kahinaan sa pagsubaybay at iba pang hadlang.
• Unang siyam na buwan ng 2026: Inaprubahan ng Laos ang 45 proyektong nagkakahalaga ng US$8.57 bilyon, kabilang ang US$4.7 bilyong pamumuhunan mula sa Vietnam.
• Oktubre 8, 2026: Inanunsyo ng VLE ang planong pamumuhunan na US$10 bilyon hanggang US$15 bilyon at humiling ng mga espesyal na kaayusan sa administrasyon at mga insentibo sa buwis.
• 2026–2030: Tinataya ng Laos na aabot sa 636.178 trilyong kip ang kabuuang pangangailangan sa pamumuhunan sa ilalim ng susunod nitong programa sa pagpapaunlad.
• 2027: Plano ng dalawang bansa na idaos ang Taon ng Pagkakaisa at Pagkakaibigan ng Laos at Vietnam.

Ang agarang hakbang sa administrasyon ay ang pagsusuri ng komite sa mga panukala ng VLE. Kasabay ng prosesong ito, kabilang sa mga ipinahayag na prayoridad ng pamahalaan ang mas mabilis na mga desisyon at mas mahigpit na pagsubaybay kung nagdudulot ng trabaho, kita at halagang pang-ekonomiya ang mga naaprubahang pamumuhunan.

Mahahalagang Punto

• Plano ng VLE at mga kaakibat nitong kumpanya na mamuhunan ng US$10 bilyon hanggang US$15 bilyon sa Laos sa susunod na limang taon.
• Naghahangad ang kumpanya ng mga espesyal na insentibo sa buwis at mga prosesong anila’y maaaring magpaikli nang tatlo hanggang anim na buwan sa pag-apruba.
• Nagmula sa Vietnam ang US$4.7 bilyon, o humigit-kumulang 54.8 porsiyento, ng halaga ng mga pamumuhunang inaprubahan ng Laos sa unang siyam na buwan ng 2026.
• Tinataya ng Laos na aabot sa 636.178 trilyong kip ang pangangailangan sa pamumuhunan sa 2026–2030, mga 132 porsiyentong mas mataas kaysa sa nalikom noong 2021–2025.
• Tinukoy ng komite ng pamahalaan sa pamumuhunan ang mga pagkaantala sa pag-apruba, magkakapatong na tuntunin, mahinang pagsubaybay at mga suliranin sa lupa bilang mga problemang dapat tugunan.
• Sumang-ayon din ang dalawang pamahalaan na pabilisin ang mga pangunahing proyekto sa kalsada, riles, daungan at imprastraktura ng petrolyo.