Lumakas ang Bagyong Champi; 40% ang tsansa ng Hualien na maapektuhan ng mga hangin nito

Pinakamataas ang Panganib na Tinataya sa Silangang Taiwan

Lumakas ang Bagyong Champi at umabot sa 55 metro kada segundo ang tuloy-tuloy na bilis ng hangin nito habang nagbago ang tinatayang landas nito at lumihis pa-kanluran, kaya tumaas ang posibilidad na marating ng mga hangin ng bagyo ang Taiwan. Sa pagtaya ng Central Weather Administration na inilabas noong Oktubre 18, 2026, 40% ang posibilidad na maabot ng mga hangin ng bagyo ang Hualien County sa loob ng susunod na 120 oras, pinakamataas sa mga lugar na nakalista.

Alas-8 ng umaga, nasa 13 digri hilagang latitud at 143.6 digri silangang longhitud ang sentro ng Champi, humigit-kumulang 140 kilometro sa timog-kanluran-kanluran ng Guam at 2,600 kilometro sa silangan-timog-silangan ng Eluanbi, ang pinakatimog na dulo ng Taiwan. Kumikilos ito pangkalahatang pakanluran hanggang sa kanluran-hilagang-kanluran sa bilis na humigit-kumulang 19 hanggang 22 kilometro kada oras.

Inaasahan ng administrasyon na lalapit ang bagyo sa karagatang silangan ng Taiwan bandang Oktubre 21 at 22. Pinakamalaki ang posibilidad ng mas malakas na ulan sa hilaga at silangang Taiwan sa Oktubre 23 at 24, at posibleng kumalat ang ulan sa buong isla sa huling petsang iyon.

Posibleng maglabas ng babala sa karagatan pagsapit pa lamang ng gabi ng Oktubre 21, bagaman Oktubre 22 ang inaasahang petsa. Maaari itong sundan ng babala sa lupa kung lalapit sa Taiwan ang sona ng mga hangin ng bagyo. Hindi pa tiyak ang magiging landas nito, kabilang kung tatawid ito sa isla.

Lalong Lumalakas at Lumalaki ang Champi

Ayon kay Liu Pei-teng, tagataya ng panahon sa Central Weather Administration, naging malakas na bagyo ang Champi noong gabi ng Oktubre 17. Pagsapit ng sumunod na umaga, umabot sa 55 metro kada segundo ang pinakamalakas na tuloy-tuloy na hangin malapit sa sentro nito, katumbas ng 198 kilometro kada oras. Umabot naman sa 68 metro kada segundo, o humigit-kumulang 245 kilometro kada oras, ang pinakamalalakas na bugso.

Nasa 915 hectopascal ang presyon sa sentro ng bagyo. Sinusukat ng presyon ang bigat ng atmospera, at isa ang mababang presyon sa sentro ng bagyo sa mga panukat na ginagamit ng mga tagataya upang suriin ang lakas nito.

May karaniwang radius na 200 kilometro ang mga hanging may lakas na force 7 ng Champi, habang umaabot naman nang karaniwang 100 kilometro mula sa sentro ang mas malalakas na hanging force 10. Inilalarawan ng mga sukat na ito ang magkakaibang bahagi ng sona ng mga hangin: nasa mas maliit na lugar malapit sa mata ng bagyo ang mas malalakas na hangin, samantalang mas malawak ang saklaw ng mas mahihinang hangin ng bagyo.

Inaasahan ng mga tagataya na maaaring umabot sa 60 metro kada segundo, o 216 kilometro kada oras, ang tuloy-tuloy na hangin. Katumbas iyon ng pinakamataas na bilis ng hangin ngayong taon na naitala para sa Sinlaku, Bavi at Dolphin, na magkakasalo sa pinakamataas na puwesto noong panahong iyon.

Gaano Kabilis Nagbago ang Bagyo?

Nabuo ang Champi noong hapon ng Oktubre 15. Noong Oktubre 16, sinabi ng administrasyon na paborable ang mga kondisyon sa atmospera at karagatan para lalo itong lumakas, at posibleng maging malakas na bagyo kalaunan.

Pagsapit ng alas-2 ng hapon noong Oktubre 17, 162 kilometro kada oras ang tuloy-tuloy na hangin nito at 180 kilometro ang radius ng bagyo. Noong panahong iyon, humigit-kumulang 2,980 kilometro ang layo ng sentro nito sa silangan-timog-silangan ng Eluanbi, at kumikilos ito pakanluran sa bilis na 22 kilometro kada oras.

Sa sumunod na 18 oras, tumaas mula 162 tungong 198 kilometro kada oras ang iniulat na bilis ng tuloy-tuloy na hangin, dagdag na 36 kilometro kada oras, o humigit-kumulang 22%. Lumawak din mula 180 tungong 200 kilometro ang iniulat na radius ng bagyo. Dahil dito, binabantayan ng Taiwan kapwa ang mas malakas na bagyo at ang mas malawak na sona ng mga hangin sa paligid nito.

Itinatampok ng sunod-sunod na obserbasyon at pagtataya ang mahahalagang petsa:

• Oktubre 15: Nabuo ang Champi noong hapon.
• Oktubre 17: Umabot sa 162 kilometro kada oras ang tuloy-tuloy na hangin pagsapit ng alas-2 ng hapon; naging malakas na bagyo ito nang gabing iyon.
• Oktubre 18: Umabot sa 198 kilometro kada oras ang tuloy-tuloy na hangin pagsapit ng alas-8 ng umaga.
• Oktubre 21 hanggang 22: Inaasahan ng mga tagataya na lalapit ang Champi sa karagatang silangan ng Taiwan; posibleng maglabas ng babala sa karagatan sa panahong ito.
• Oktubre 23 hanggang 24: Inaasahan ang pinakamalalakas na epekto ng panahon, lalo na ang ulan sa hilaga at silangang Taiwan.

Ano ang Kahulugan ng mga Lokal na Posibilidad

Tinataya ng 120 oras na pagtataya ng administrasyon ang posibilidad na mapasama ang isang lugar sa sona ng mga hanging dala ng bagyo sa loob ng limang araw. Inilalarawan ng 40% para sa Hualien ang panganib na maabot ito ng mga hanging iyon. Hiwalay ang pagtataya sa ulan, na naaapektuhan ng sirkulasyon ng bagyo, layo nito sa Taiwan at habagat-hilagang-silangan.

Sumunod ang Yilan sa Hualien na may 39%, habang 38% naman ang Green Island. Parehong 36% ang posibilidad para sa Taipei at Keelung. Tig-35% naman ang New Taipei, Taoyuan, Hsinchu City, Hsinchu County, Taitung County at Orchid Island.

Ipinakikita ng mga bilang na mas mataas ang mga posibilidad sa silangang bahagi at hilaga ng Taiwan. Kapansin-pansin din ang Green Island at Orchid Island, kaya kabilang ang mga isla sa karagatan sa parehong banta ng paparating na masamang panahon na kinakaharap ng silangang Taiwan.

Limang porsiyentong puntos na mas mataas ang posibilidad sa Hualien kaysa sa 35% na naitala sa ilang lugar sa hilaga. Ipinakikita ng pagkakaibang ito ang heograpikong padron ng pagtataya, habang ipinahihiwatig naman ng mas malawak na distribusyon kung bakit hindi lamang isang county ang binabantayan.

Nanganganib Din ang Gitna at Timog ng Taiwan

Tig-34% ang posibilidad na maabot ng mga hanging dala ng Champi ang Miaoli, Taichung at Nantou. Tig-33% naman ang Changhua at Yunlin, kasunod ang Chiayi County na may 32% at Chiayi City na may 31%.

Nasa 30% ang Pingtung. Nasa 28% hanggang 30% ang mga bilang para sa Tainan, Kaohsiung at Pingtung, mas mababa kaysa sa mga lugar sa hilaga at silangan.

Ipinakikita ng pagsama sa Nantou, isang county na nasa loob ng lupain, na lampas sa mga komunidad sa baybayin ang saklaw ng pagtataya. Dahil may karaniwang radius na 200 kilometro ang mga hanging force 7, malawak ang sona ng mga hangin ng Champi; nakadepende sa magiging posisyon ng sentro nito ang maaabot nito.

Para sa mga residente, kapwa mahalagang tingnan ang lokal at pang-islang kalagayan: pinakamataas sa silangan at hilaga ang tinatayang posibilidad ng malalakas na hangin, ngunit may nasusukat ding posibilidad na maabot ang gitna at timog ng Taiwan. Mas malawak pa ang saklaw ng pagtataya sa ulan, na posibleng umabot sa lahat ng bahagi ng Taiwan sa Oktubre 24.

Bakit Mahalaga ang Pagliko Pahilaga

Sinabi ni Chang Cheng-chuan, tagataya ng panahon sa Central Weather Administration, noong Oktubre 17 na maaaring marating ng Champi ang karagatan sa silangang Taiwan pagsapit ng Oktubre 22 at saka unti-unting lumiko pahilaga. Gayunman, ipinahiwatig ng ilang modelo ng pagtataya na maaaring itulak pa-kanluran ang bagyo ng mas malakas na mataas na presyon sa Pasipiko at posibleng tumawid ito sa Taiwan.

Malawak na sona ng hangin ang mataas na presyon na tumutulong gumabay sa galaw ng mga kalapit na sistema ng panahon. Para sa Champi, makaaapekto sa layo ng pag-usad nito pakanluran bago lumiko pahilaga ang lakas at posisyon ng mataas na presyon sa Pasipiko.

Tinukoy din ng administrasyon ang bilis ng paggalaw ng bagyo, pag-urong pasilangan ng mataas na presyon sa Pasipiko at pag-usad pahilaga ng mataas na presyon ng malamig na hangin mula sa kontinente bilang mga salik na makaaapekto sa landas nito. Dahil nagbabago ang mga posisyon ng mga ito, magiging mahalaga ang tiyempo at anggulo ng pagliko, lalo na pagsapit ng Oktubre 21.

Pagsapit ng Oktubre 18, kabilang pa rin sa mga posibilidad sa pagtataya ang pagliko pahilaga malapit sa karagatang hilagang-silangan ng Taiwan, mas malapit na paglapit sa silangang baybayin, o pagdaan sa mas timog na ruta. Magkakaiba ang magiging puwesto ng sentro at mga hangin sa paligid nito kaugnay ng isla sa bawat landas. Gayunman, inaasahan ng mga tagataya na pinakamalakas ang mga epekto sa ulan sa Oktubre 23 at 24.

Unti-unting Darating ang Ulan

Inaasahang pangkalahatang maaraw hanggang maulap ang panahon sa Taiwan hanggang Oktubre 20 habang humihina ang halumigmig. Pinayuhan din ng administrasyon ang publiko na bantayan ang pagkakaiba ng temperatura sa araw at gabi sa panahong medyo maaliwalas ang panahon.

Inaasahang magdadala ng ulan sa mga lugar na nakaharap sa paparating na hangin mula Hsinchu pahilaga ang lumalakas na habagat-hilagang-silangan sa Oktubre 21 at 22. Tinukoy rin sa mga naunang pagtataya ang silangang Taiwan at Hengchun Peninsula bilang mga lugar na tataas ang posibilidad ng ulan.

Inaasahang lalamig at uulan nang mas madalas sa hilagang Taiwan. Mas kaunti ang inaasahang pagbabago ng temperatura sa ibang lugar, habang posibleng magkaroon ng panandalian at hiwa-hiwalay na pag-ulan sa hapon sa katimugang Taiwan.

Mula Oktubre 23, posibleng magdulot ang panlabas na sirkulasyon ng Champi ng lokal na malakas o napakalakas na ulan sa hilagang Taiwan, Yilan, Hualien at Taitung. Sa Oktubre 24, maaaring lumawak sa buong Taiwan ang mga lugar na uulan. Nangangahulugan ang pagkakasunod-sunod na ito na maaaring magsimula ang ulan dahil sa habagat-hilagang-silangan bago dumating ang mas malalawak na epekto ng bagyo.

Magpapasya sa mga Babala Bago Dumating ang Pinakamalakas na Ulan

Inaasahan ng administrasyon na maglalabas ng babala sa bagyo sa karagatan sa Oktubre 22; maaari itong ilabas nang mas maaga, sa gabi ng Oktubre 21, kung mas mabilis kumilos ang Champi kaysa sa pagtataya. Sinabi ni Liu na posible ring sumunod ang babala sa lupa habang papalapit ang bagyo.

Tumutukoy sa magkaibang lugar na posibleng maapektuhan ang mga babala sa karagatan at sa lupa. Inilagay ng pagtataya ang posibleng unang babala bago ang inaasahang rurok ng ulan sa Oktubre 23 at 24, kaya may sunod-sunod na petsang mababantayan ang mga komunidad sa baybayin at mga nagpaplanong bumiyahe.

Nagbigay ng panahon para tingnan ang mga paghahanda laban sa bagyo ang medyo matatag na lagay ng panahon hanggang Oktubre 20. Mula Oktubre 21, haharap ang mga residente sa hilaga at silangan sa pabago-bagong kombinasyon ng ulan mula sa habagat-hilagang-silangan, posibleng babala sa karagatan at paglapit ng panlabas na sirkulasyon ng Champi. Habang mas nagiging tiyak ang landas nito, pinakamadirektang gabay para sa bawat komunidad ang mga lokal na pagtataya sa hangin at ulan.

Mahahalagang Punto

• Umabot sa 55 metro kada segundo, o 198 kilometro kada oras, ang tuloy-tuloy na hangin ng Champi noong Oktubre 18, 2026.
• Pinakamataas ang tinatayang posibilidad na maabot ng mga hangin ng bagyo ang Hualien sa loob ng 120 oras, na nasa 40%, kasunod ang Yilan na may 39% at Green Island na may 38%.
• May karaniwang abot na 200 kilometro mula sa sentro ng bagyo ang mga hanging force 7 ng Champi.
• Posible ang babala sa karagatan mula gabi ng Oktubre 21 at inaasahan ito sa Oktubre 22, depende sa galaw ng bagyo.
• Pinakamalakas ang mga epekto ng ulan sa hilaga at silangang Taiwan sa Oktubre 23 at 24; posibleng kumalat ang ulan sa buong Taiwan sa Oktubre 24.
• Makaaapekto sa lapit ng Champi sa Taiwan ang tiyempo ng pagliko nito pahilaga.