Ulat sa Kahirapan sa Myanmar: 37.4 Milyong Tao ang Maralita o Nanganganib Malugmok sa Kahirapan Habang Nauubos ang Ipon ng mga Pamilya

Halos pito sa bawat sampung tao ang dumaranas ng magkakapatong na kakulangan

Tinatayang 17.9 milyong tao sa Myanmar ang nabubuhay sa multidimensiyonal na kahirapan, habang isa pang 19.5 milyon ang nanganganib malugmok dito, ayon sa ulat ng United Nations Development Programme na inilabas noong Oktubre 8, 2026. Kapag pinagsama, katumbas ng 37.4 milyong tao ang mga bilang na ito, o humigit-kumulang 68 porsiyento ng populasyon, na dumaranas ng paghihirap na higit pa sa kakulangan ng pera.

Ayon sa ulat na Layers of Deprivation ng UNDP, 32.6 porsiyento na ang dumaranas ng multidimensiyonal na kahirapan. Sinusuri nito ang magkakapatong na kakulangan sa kalusugan, edukasyon at antas ng pamumuhay, kabilang kung nakapagtatamo ba ang mga sambahayan ng serbisyong medikal, disenteng tirahan, malinis na tubig at sanitasyon.

Mahalagang pag-ibahin ang kahirapan at panganib na malugmok dito. Hindi lahat ng 19.5 milyong itinuturing na nanganganib ay kasalukuyang kabilang sa mga multidimensiyonal na maralita. Malaki ang populasyong ito na maaaring kulangin ang natitirang yaman para makabangon sa panibagong pagkakasakit, pagkawala ng trabaho, sapilitang paglikas o sakuna. Humigit-kumulang 1.6 milyon ang lamang ng grupong nanganganib na ito sa populasyong nauri nang maralita.

Mahigit 80 porsiyento ng nasukat na multidimensiyonal na kahirapan ay mula sa mga kakulangan sa kalusugan at antas ng pamumuhay. Dahil dito, mahalagang bahagi ng mga natuklasan ang akses sa mga serbisyo at disenteng kondisyon ng pamumuhay, sa halip na ituring ang kakulangan bilang usapin lamang ng kita.

Sinabi ni Kanni Wignaraja, Assistant Secretary General ng UN at Regional Director ng UNDP para sa Asya at Pasipiko, na ipinakikita ng mga natuklasan kung paano pinahihina ng paghihirap ang kakayahan ng bansa na makabangon.

Nasasaksihan natin ang tindi ng kahirapan sa Myanmar na sumisira sa mismong pag-unlad ng mga mamamayan. Walang panalo sa digmaang ito. Lahat ay talo. Sistematikong pinahihina ang pinakabuod ng bansa.

Ano ang sinusukat ng panukat sa kahirapan

Gumamit ang bagong pagsusuri ng inangkop na Multidimensional Poverty Index, batay sa pambansang sarbey sa telepono na kinasangkutan ng 7,463 sambahayan. Ayon sa mga ulat tungkol sa pag-aaral, isinagawa ang sarbey noong 2025. Di-tulad ng panukat na kita lamang ang batayan, sinusuri ng pamamaraang ito ang mga kakulangang sabay-sabay na nararanasan sa loob ng mga sambahayan.

Maaaring kumita ang isang pamilya nang higit sa itinakdang hangganan ng salaping batayan sa kahirapan ngunit wala pa ring ligtas na tubig, disenteng tirahan o akses sa pangangalagang pangkalusugan. Sa kabilang banda, hindi awtomatikong naaayos ng pagtaas ng kita ang mga naputol na serbisyo. Sa pagsukat sa mga kakulangang ito nang magkakasama, naihihiwalay kung ilan ang maralita, gaano kalalim ang kanilang pagkakait, at kung aling mga pangangailangan ang sanhi ng paghihirap.

Ayon sa UNDP, unti-unting nauubos ang ipon, maaasahang kabuhayan, akses sa mga serbisyo at mga ugnayang panlipunang nagbibigay-suporta. Ito ang mga yaman na makapipigil sana sa pansamantalang dagok na mauwi sa pangmatagalang pagkakait. Ang pagkaubos ng mga ito ang nakatutulong magpaliwanag kung bakit napakalaki ng populasyong nanganganib.

Inilalarawan ng ilang ulat ang nanganganib na populasyon bilang 19.5 porsiyento sa halip na 19.5 milyong tao. Tinutukoy ng pahina ng publikasyon ng UNDP ang bilang na 19.5 milyon, alinsunod sa pinagsamang tantiya nitong mahigit 37 milyong maralita o nanganganib. Hindi dapat ituring na magkapareho ang dalawang bilang.

Malawak ang kahirapan at matindi ang pagkakait sa Rakhine

Natatangi ang Rakhine at Kayah dahil sa matinding kahirapang kaugnay ng kawalan ng seguridad, mga limitasyon sa paggalaw at limitadong akses sa mahahalagang serbisyo. Sa Rakhine, mahigit dalawang katlo ng populasyon ang multidimensiyonal na maralita at halos isang katlo ang lubhang maralita, ayon sa UNDP.

Ayon sa mas detalyadong mga ulat hinggil sa mga resulta sa rehiyon, 68.4 porsiyento ang antas ng kahirapan sa Rakhine, na nakaaapekto sa tinatayang 1.66 milyong tao. Itinatakda nito sa 0.342 ang halaga ng indeks ng estado, ang pinakamataas sa bansa. Pinagsasama ng halaga ng indeks ang paglaganap ng kahirapan at tindi ng pagkakait; hindi ito isa pang porsiyento ng mga residente.

Mahigit doble ang iniulat na 68.4 porsiyentong antas ng kahirapan sa Rakhine kumpara sa pambansang antas na 32.6 porsiyento. Mahalaga ring tandaan na inilalarawan ng mga bilang na ito ang mga taong nauring multidimensiyonal na maralita na. Kabilang naman sa hiwalay na pambansang bilang ng Myanmar na 68 porsiyento ang parehong maralita at nanganganib.

Bunga ang paghihirap sa Rakhine ng matagal na kawalan ng seguridad, mahihinang ugnayan sa mga pamilihan at limitadong akses sa pangangalagang pangkalusugan at edukasyon. Nahaharap din sa mga hadlang sa dokumentasyon, paggalaw at pagiging kuwalipikado sa mga serbisyo ang mga taong walang estado at sapilitang lumikas. Maaaring pumigil ang mga hadlang na ito sa mga sambahayan na makakuha ng tulong kahit may nakahandang ayuda.

Nagbabala ang UNDP na maaaring kulang ang naipakikita ng pangangalap ng datos sa telepono tungkol sa pagkakait na nararanasan ng ilang taong walang estado at sapilitang lumikas, kabilang ang mga komunidad ng Rohingya. Dahil sa babalang ito, limitado ang katumpakan ng mga bilang sa paglalarawan sa mga taong pinakamaraming hadlang sa pakikipag-ugnayan. Wala itong ibinigay na numerikal na pagwawasto para sa posibleng kakulangan sa bilang.

Ipinakikita ng Yangon kung bakit hindi sapat ang mga antas ng kahirapan lamang

Nag-iiba ang heograpiya ng kahirapan kapag bilang ng mga apektado, sa halip na bahagi ng mga residenteng maralita, ang sinusukat. Mas mababa ang antas ng kahirapan sa Yangon kaysa sa maraming estadong apektado ng labanan, ngunit naroon ang isa sa pinakamalalaking pagtitipon ng mga multidimensiyonal na maralita sa Myanmar.

Nakatira rin sa mataong mga rehiyon at estado ng Ayeyawady, Sagaing, Mandalay at Shan ang maraming sambahayang dumaranas ng pagkakait. Pinagsasama ng Rakhine, Sagaing at Ayeyawady ang matataas na halaga ng indeks at malalaking bilang ng mga apektado, bagaman magkakaiba ang mga sanhi ng pagkakait sa mga lugar na ito.

Para sa mga sambahayang lungsod at naninirahan sa mga gilid nito, nagdudulot ng mga panganib ang walang katiyakang tirahan, impormal na trabaho at limitadong serbisyo na maaaring hindi makita sa pangrehiyong average. Hindi nangangahulugang kakaunti ang nangangailangan ng tulong dahil lamang mas mababa ang antas ng kahirapan.

Dalawang magkaibang pangangailangan sa pagtulong ang ipinakikita ng mga natuklasang ito: pag-abot sa mga lugar na sukdulan ang pagkakait at pag-abot sa mga mataong lugar kung saan nakatira ang maraming maralitang sambahayan. May bahagi ng pasaning panglungsod na hindi maaabot kung pinakamataas na pangrehiyong antas lamang ang pagbabatayan.

Apektado ng mga dagok sa ekonomiya ang mahigit kalahati ng mga sambahayan

Apektado ng mga dagok sa ekonomiya ang mahigit kalahati ng mga sambahayan sa buong bansa. Kabilang sa mga dagdag na pabigat na tinukoy ng UNDP ang implasyon, pagtaas ng presyo ng pagkain at pagmahal ng gasolina kaugnay ng krisis sa Golpo, na lalo pang nagpapabigat sa mga komunidad na pinahina na ng labanan at kawalang-tatag.

Sa pahayag noong Oktubre 8 na may petsang New York, sinabi ng UNDP na nananatiling humigit-kumulang 87 porsiyento at 85 porsiyento na mas mataas ang presyo ng diesel at gasolina kumpara sa mga antas bago ang krisis. Dalawa hanggang apat na beses na mas mataas ang presyo ng gasolina sa Chin, Rakhine, Kachin at Ayeyawady kaysa sa Yangon.

Inilalarawan ng mga porsiyento ang pagtaas mula sa naunang batayan, samantalang inilalarawan naman ng mga pangrehiyong bilang ang pagkakaiba-iba ng mga lugar. Magkaibang paghahambing ang mga ito at hindi dapat pagsamahin. Hindi tinukoy sa pahayag ng UNDP ang petsa ng batayan o nagbigay ng kumpletong talaan ng mga presyo.

Nagdaragdag ng praktikal na aspekto sa kahirapan ang pagkakaiba-iba ng mga rehiyon. Maaaring magkaiba ang mga gastusin ng mga sambahayang magkahalintulad ang kita depende sa tinitirhan nila, habang maaaring magpahirap sa pagkuha ng mahahalagang produkto ang mahinang akses sa pamilihan. Itinuturing ng UNDP ang mga panlabas na presyur na ito bilang panibagong krisis na nakapatong sa dati nang paghihirap sa mga lugar.

Mas maliit na bahagi ng mga sambahayan sa buong bansa ang apektado ng mga dagok mula sa labanan kaysa sa mga dagok sa ekonomiya, ngunit pinakamataas ang antas ng multidimensiyonal na kahirapan sa mga lugar na apektado ng labanan. Samakatuwid, hindi sapat na batayan ang dalas ng isang dagok sa buong bansa upang matukoy ang tindi ng mga kahihinatnan nito.

Lalong nagpapabigat sa ubos na yaman ang mga baha

Apektado ng mga dagok mula sa mga likas na panganib o nalalantad sa mga panganib sa klima ang humigit-kumulang isa sa limang sambahayan. Kabilang sa mga tinukoy na panganib ang baha, bagyo, tagtuyot at pagguho ng lupa. Tinatayang 600,000 tao na ang naapektuhan ng mga baha pagsapit ng katapusan ng Agosto 2026.

Tinutukoy rin sa ulat noong Oktubre 9 ng UN Department of Economic and Social Affairs ang mapaminsalang lindol noong Marso 2025 bilang bahagi ng patong-patong na dagok sa Myanmar, kasabay ng labanan, sapilitang paglikas at pagkagambala sa ekonomiya.

Nagbabala ang UNDP na inaasahang titindi ang mga presyur sa klima dahil sa El Niño, isang likas na padron ng klima na maaaring magbago sa pag-ulan at magpataas ng pandaigdigang temperatura. Tungkol ang babalang ito sa mga inaasahang panganib, hindi sa nasukat na kabuuang pinsalang idudulot ng mga sakuna sa Myanmar sa hinaharap.

Pangunahing ikinababahala ang sunod-sunod na emerhensiyang dumarating bago pa makabangon ang mga sambahayan. Maaaring sabay na mangyari ang pagkawala ng pananim, pagkasira ng tirahan o pagkakasakit at ang pagkaantala ng trabaho at sapilitang paglikas. Maaaring wala na ngayong sapat na ipon, kita o suportang masasandalan ang isang sambahayang dati ay nakakayanan ang isang dagok, para malampasan ang magkakasunod na dagok.

Lalong nanganganib ang mga manggagawang kontraktuwal at pamilyang lumikas

Multidimensiyonal na maralita ang halos kalahati ng mga sambahayang umaasa sa kontraktuwal na trabaho. Partikular na matindi ang pagkakait sa mga sambahayan sa pinakamababang pangkat ng kita, sa mga umaasa sa arawang sahod o pansamantalang trabaho, at sa mga pinamumunuan ng mga taong limitado ang edukasyon.

Karaniwang may kita lamang ang mga manggagawang kontraktuwal kapag may trabahong makukuha. Sa gulóng ekonomiya ng Myanmar, kasabay ng kawalang-katiyakang ito ang pagkasira ng mga pamilihan at pagkakawatak-watak ng mga serbisyo. Ipinakikita ng mga natuklasan kung bakit mahalaga ang uri at katatagan ng trabaho, hindi lamang kung nakapagtrabaho ba ang isang miyembro ng sambahayan.

Kabilang din sa mga grupong may pinakamataas na antas ng kahirapan ang mga sambahayang migrante at apektado ng labanan. Maaaring mawalan nang sabay-sabay ng tirahan, trabaho at akses sa mga serbisyo ang mga pamilyang lumikas, samantalang nahaharap naman sa mga panganib na kaugnay ng impormal na trabaho at walang katiyakang tirahan ang mga bulnerableng residente sa lungsod.

Nananawagan ang UNDP ng tulong na isinasaalang-alang ang magkakaibang bulnerabilidad na ito. Tinutugunan ng suporta sa kita ang isang bahagi ng problema, ngunit itinuturo rin ng mga natuklasan sa ulat ang mga pangangailangan sa pangangalagang pangkalusugan, edukasyon, tirahan at mga batayang serbisyo. Nagkakaiba ang mga prayoridad depende sa mga kakulangan ng mga sambahayan at sa mga hadlang sa pagkuha ng kailangan nila.

Lalong nagpapahirap sa pagbangon ang pag-alis ng mga kabataan

Tinataya ng UNDP na maaaring umalis na sa Myanmar ang hindi bababa sa isang milyong kabataan mula noong 2021. Inilalarawan ito bilang isa sa pinakamalalaking pagkawala ng yamang pantao sa makabagong kasaysayan ng bansa, sa panahong tumatanda ang populasyon.

Tumutukoy ang yamang pantao sa mga kasanayan, kaalaman at kakayahang naiaambag ng mga tao sa trabaho at buhay-pamayanan. Maaaring lumiit ang lakas-paggawang magagamit sa pagbangon kapag nawalan ng mga kabataan, habang mas mabibigat naman ang pananagutan ng mga nakatatandang residente sa pag-aalaga, pagkain at kaligtasan ng pamilya.

Magkakaiba ang paglalarawan ng mga ulat sa tantiya ng migrasyon. Pinagsasama sa ilan ang mga kabataang umalis na at ang mga maaaring umalis pa lamang. Tinutukoy sa opisyal na pahayag ng UNDP ang hindi bababa sa isang milyong maaaring nakaalis na mula noong 2021. Kaya hindi dapat ituring ang tantiya bilang kumpirmadong bilang ng mga umalis o pagtataya sa karagdagang migrasyon.

Lalong kumikipot ang mga opsiyon ng mga kabataan sa edukasyon, trabaho at paggalaw sa gitna ng kawalan ng seguridad at hirap sa ekonomiya. Ayon sa UNDP, lalong umaasa ang mga komunidad sa mga ugnayang nagbibigay-suporta na matindi na ring nahihirapan.

Hiwalay na sinabi ni Min Aung Hlaing, pinuno ng pamahalaang sinuportahan ng militar, sa isang pulong ng Gabinete noong linggo ng paglalabas ng ulat na nagpabagal sa paglago ng ekonomiya ang kawalang-tatag at kawalan ng kapayapaan. Binanggit din niya ang mga parusa, limitadong tulong pinansiyal at akses sa mga pandaigdigang pamilihan, paghina ng kalakalan at pagdami ng mga manggagawang nangingibang-bansa. Inilalahad ng mga pahayag na iyon ang panig ng pamahalaan sa mga sanhi ng paghina, hindi ang pagsukat ng ulat sa pagkakait na nararanasan ng mga sambahayan.

Bakit hindi tuwirang maihahambing sa takbo ng panahon ang mas lumang pandaigdigang indeks

Nagbibigay ang pabatid ng UNDP tungkol sa Myanmar noong 2023 ng ibang mga bilang sa kahirapan, ngunit datos ng sarbey noong 2015/2016 ang ginamit nito, hindi mga obserbasyong nakalap noong 2023. Tumutukoy sa taong 2021 ang mga bilang nito sa populasyon.

Tinataya sa mas lumang pabatid na multidimensiyonal na maralita ang 38.3 porsiyento ng populasyon, o 20.613 milyong tao, habang nanganganib naman ang 21.9 porsiyento, o 11.791 milyon. Iniulat nito ang halaga ng indeks na 0.176, karaniwang tindi ng pagkakait na 45.9 porsiyento sa mga maralita, at 13.8 porsiyento ng populasyon na nasa matinding multidimensiyonal na kahirapan.

Ginamit sa mas lumang pabatid ang pandaigdigang indeks na magkasamang binuo ng Human Development Report Office ng UNDP at ng Oxford Poverty and Human Development Initiative. Gumamit ang bagong ulat ng inangkop na indeks at sarbey sa telepono. Dahil magkaiba ang mga paraan ng pagsukat at kondisyon ng sarbey, hindi sapat na batayan ang mas mababang bagong bilang ng maralita upang patunayang bumuti ang mga kondisyon ng pamumuhay.

Ipinakikita pa rin ng mas lumang mga bilang kung bakit hindi sapat ang kita lamang. Tinatayang 2 porsiyento ang bahagdan ng mga nasa ilalim ng pandaigdigang hangganan ng kahirapan na US$2.15 kada araw, batay sa kapangyarihang bumili noong 2017. Mas mataas nang 36.3 puntos-porsiyento ang antas ng multidimensiyonal na kahirapan.

Sa mas lumang panukat na iyon, 18.5 porsiyento ng kahirapan ay mula sa kalusugan at 49.2 porsiyento sa antas ng pamumuhay, o pinagsamang 67.7 porsiyento. Mahigit 80 porsiyento naman ang pinagsamang ambag ng mga ito ayon sa bagong ulat. Dapat bigyang-pansin ang pagkakaibang ito sa bilang, ngunit dahil magkaiba ang mga pamamaraan, hindi nito napapatunayan ang eksaktong pagbabago sa komposisyon ng kahirapan.

Sunod-sunod na dagok at tugong hinihiling ng UNDP

Inilalagay ng ulat ang kasalukuyang pagkakait sa konteksto ng sunod-sunod na kaguluhang pampolitika, sakuna at presyur sa ekonomiya. Magkahiwalay rin ang mga petsa ng paglalathala ng mga natuklasan at ng kasunod na ulat ng UN.

• Pebrero 2021: Inagaw ng militar ang kapangyarihan, sinundan ito ng pagsupil sa mga protesta at paglawak ng armadong labanan.
• Marso 2025: Nadagdag sa mga dati nang krisis ng bansa ang mapaminsalang lindol.
• 2025: Tinutukoy sa mga ulat tungkol sa pag-aaral bilang taon ng sarbey sa 7,463 sambahayan.
• Katapusan ng Agosto 2026: Tinatayang 600,000 tao na ang naapektuhan ng mga baha.
• Oktubre 8, 2026: Inilabas ng UNDP ang Layers of Deprivation at kalakip nitong pahayag.
• Oktubre 9, 2026: Inilathala ng UN Department of Economic and Social Affairs ang ulat nito tungkol sa mga natuklasan.

Nananawagan si Wignaraja ng pamumuhunan sa kabuhayan, edukasyon, pangangalagang pangkalusugan, mga lokal na pamilihan at mga batayang serbisyo. Aniya, hindi maaaring ipagpaliban hanggang matapos ang labanan ang pagpapanatili sa kakayahan ng mga tao na makabangon.

"Hindi makapaghihintay na matapos ang labanan bago simulan ang pagbangon ng lipunan. Nananatiling mahalaga ang pamumuhunan sa kabuhayan, edukasyon, pangangalagang pangkalusugan, mga lokal na pamilihan at mga batayang serbisyo upang mapanatili ang mga pundamental na kakayahan ng mga mamamayang kakailanganin ng bansa para maghilom at sumulong".

Walang inilatag na bagong pangakong pondo, iskedyul ng pagpapatupad o petsa para sa susunod na sarbey sa mga pahayag. Tinutukoy ng mga ito ang mga prayoridad sa pagkilos ngunit hindi pa nagpapasiya sa lawak at tiyempo ng pagtugon. Hindi pa rin nalulutas ang kakulangan sa datos na nakaaapekto sa ilang taong lumikas at walang estado.

Mahahalagang Punto

• Tinataya ng UNDP na 17.9 milyong tao ang multidimensiyonal na maralita at 19.5 milyon pa ang nanganganib, na pinagsama ay humigit-kumulang 68 porsiyento ng populasyon ng Myanmar.
• Mahigit 80 porsiyento ng nasukat na kahirapan ay mula sa mga kakulangan sa kalusugan at antas ng pamumuhay.
• 68.4 porsiyento ang iniulat na antas ng kahirapan sa Rakhine, mahigit doble sa pambansang antas na 32.6 porsiyento.
• Maaaring hindi maipakita nang sapat ng mga limitasyon ng sarbey sa telepono ang pagkakait na nararanasan ng ilang taong walang estado at sapilitang lumikas.
• Mahigit kalahati ng mga sambahayan ang nahaharap sa mga dagok sa ekonomiya, samantalang humigit-kumulang isa sa lima ang nahaharap sa mga dagok mula sa likas na panganib o panganib sa klima.
• Multidimensiyonal na maralita ang halos kalahati ng mga sambahayang umaasa sa kontraktuwal na trabaho.
• Hindi tuwirang maihahambing bilang takbo ng panahon ang mas lumang pandaigdigang indeks at ang bagong inangkop na panukat.
• Nananawagan ang UNDP ng pamumuhunan sa kabuhayan at mahahalagang serbisyo nang hindi hinihintay na matapos ang labanan.