Inilantad ng Tear Gas sa mga Unibersidad sa Bandung ang Mas Matinding Galit sa Hindi Pagkakapantay-pantay at Pagpupulis

Mga tagpo sa Bandung habang nagiging sentro ng tensiyon ang mga kampus

Nagpaputok ng tear gas at mga bala de goma ang pulisya ng Indonesia malapit sa dalawang unibersidad sa lungsod ng Bandung, kaya naging sentro ng mabilis na lumalawak na kilusang protesta ang mga lugar na pang-akademiko. Mahigit isang linggo nang niyayanig ng kilusan ang bansa. Nagtipon ang mga tao sa paligid ng Islamic University of Bandung (UNISBA) at kalapit na Pasundan University habang tinangka ng mga pulis na buwagin ang mga demonstrador pagsapit ng dilim. Ayon sa pulisya, hindi sila pumasok sa mga bakuran ng unibersidad at pinuntirya nila ang mga nagpoprotestang hindi estudyante na nagtungo sa mga tarangkahan ng kampus para sumilong. Inakusahan ng mga grupong pang-estudyante ang mga puwersang panseguridad ng paggamit ng labis na puwersa at sinabing malubha ang pinsalang natamo ng kahit isang estudyante dahil sa mga bala de goma. Inilarawan ng mga opisyal ng UNISBA ang kampus bilang sentrong medikal para sa mga nasugatang nagpoprotesta.

Mahalaga ang sagupaan sa Bandung dahil ito ang unang pagkakataon sa kasalukuyang kaguluhan na nagpaputok ang pulisya laban sa mga demonstrador sa loob o malapit sa bakuran ng unibersidad. Ayon sa mga estudyante at pinuno ng kampus, mahalaga ang lugar na pinangyarihan. Matagal nang nagsisilbing neutral na lugar para sa talakayang sibiko sa Indonesia ang mga unibersidad. Para sa maraming estudyante, pagtatangkang patahimikin ang pagtutol ang anumang hakbang ng pulisya sa mga tarangkahan ng kampus. Mabilis na kumalat sa social media ang mga larawan ng makapal na ulap ng tear gas sa labas ng mga bulwagan ng lektura, na nagpalala ng galit at nagdala ng higit na pansin sa mga hinaing na unang nagpasiklab sa mga protesta.

Nagsimula ang mga protesta dahil sa paggasta ng pamahalaan at mga benepisyo ng mga mambabatas, at lalo pang tumindi matapos mamatay ang 21 taong gulang na tsuper ng motorsiklong panghatid-pasahero na si Affan Kurniawan nang mabangga siya ng sasakyan ng pulisya sa gitna ng kaguluhan sa Jakarta. Mula noon, kumalat ang mga demonstrasyon sa mga pangunahing lungsod. Hindi bababa sa 10 katao ang namatay mula noong nakaraang linggo, ayon sa iba’t ibang ulat na binanggit ng mga grupong pang-estudyante at opisyal, at nanawagan ang mga organisasyon para sa karapatang pantao ng mga imbestigasyon sa mga umano’y pang-aabuso. Ipinakikita ng mga sagupaan sa Bandung ang bigat ng hamon sa pamumuno ng Indonesia habang hinaharap ng bansa ang pagkadismaya sa ekonomiya, galit ng publiko sa paraan ng pagpupulis, at isang henerasyon ng mga estudyanteng determinadong marinig.

Ano ang nagpasiklab sa kaguluhan at paano ito lumala

Unang tumaas ang tensiyon sa labas ng Parlamento ng Indonesia sa Jakarta matapos lumabas ang mga ulat na tatanggap umano ang mga mambabatas ng buwanang allowance sa pabahay na 50 milyong rupiah, halagang ayon sa mga kritiko ay mas mataas nang malaki kaysa buwanang minimum na sahod ng maraming manggagawa. Para sa mga demonstrador, sagisag ang pribilehiyong ito ng uring pampolitika na walang ugnayan sa pang-araw-araw na paghihirap ng mga tao. Nagtipon malapit sa Parlamento ang mga estudyante, delivery rider, at miyembro ng mga unyon ng manggagawa upang hilingin ang pagbawas sa mga pribilehiyo, pagpapatigil sa mga bagong benepisyo, at muling pagbibigay-priyoridad ng pamahalaan sa mga pangunahing pangangailangan at trabaho.

Lalong tumindi ang galit noong Agosto 28 nang mabangga at mapatay ng sasakyan ng pulisya si Affan Kurniawan, isang 21 taong gulang na tsuper ng motorsiklong panghatid-pasahero na nakisama sa mga nagtipon sa sentro ng Jakarta. Naging sagisag ng sama-samang pagkilos ang kanyang pagkamatay para sa maraming Indonesian na nakakakita ng paulit-ulit na marahas na pagtugon ng mga puwersang panseguridad. Libo-libong rider ang dumalo sa kanyang libing. Muling nagtipon sa kabisera ang mga tsuper ng motorsiklong panghatid-pasahero upang parangalan siya at nanawagan ng mapayapang pagsusulong ng pagbabago, kasabay ng panawagan para sa pagtugon sa kakapusan sa sahod at pagtaas ng gastusin sa pamumuhay. Umabot sa mga online na espasyo ang pagbuhos ng dalamhati at pakikiisa, kung saan gumamit ang mga Indonesian ng mga larawang pang-profile na may temang protesta at nag-post ng mga kahilingan gamit ang hashtag na #ResetIndonesia.

Di naglaon, kumalat ang mga protesta sa iba pang mga isla at lungsod sa mga lalawigan, kasabay ng mga ulat tungkol sa mga gusali ng pamahalaang sinunog, sagupaan ng mga tao at puwersang panseguridad, at mga bahay ng mga politiko na sinira. Nakisangkot sa pagkilos ang mga network ng lipunang sibil, at iginiit ng mga unyon ng manggagawa ang mas mataas na minimum na sahod, mga limitasyon sa outsourcing, at mas matibay na proteksiyon para sa mga manggagawa. Naging protesta ang kaguluhan kapwa laban sa mga pribilehiyo ng mga mambabatas at pagpapahayag ng mas malawak na pagkadismaya sa hindi pagkakapantay-pantay, pagpupulis, at pananagutan.

Ano ang nangyari sa kampus sa Bandung

Ayon sa mga samahan ng estudyante sa UNISBA at Pasundan University, nagpaputok ng tear gas ang mga pulis mula sa labas ng mga tarangkahan ng kampus matapos magtipon ang mga tao sa kalapit na mga kalsada. Ayon sa mga saksi, sunod-sunod na bumagsak ang mga tear gas canister malapit sa mga pasukan kung saan sumilong ang mga estudyante, at iniulat ng mga pinuno ng estudyante na nahirapang huminga ang ilan nilang kaklase. Sinabi ng pulisya na gumamit sila ng tear gas upang buwagin ang mga demonstrador na hindi estudyante at nagtungo sa mga kampus habang lumalala ang mga sagupaan sa mga karatig na lugar. Binigyang-diin ng mga awtoridad na hindi pumasok ang mga pulis sa bakuran ng mga unibersidad at ang prayoridad nila ay linisin ang mga kalsada at pigilan ang karagdagang pinsala.

Sinabi ng mga boluntaryong medikal at administrador ng kampus sa UNISBA na binuksan ang mga gusali ng unibersidad upang gamutin ang mga bahagyang pinsala at tulungan ang mga taong nalantad sa tear gas. Ayon sa mga salaysay na ibinahagi ng mga grupong pang-estudyante, iniulat na kritikal ang kalagayan ng isang estudyanteng tinamaan ng mga bala de goma at kinailangang operahan. Inilarawan ng mga lokal na media at pahayagang panrehiyon ang insidente sa Bandung bilang puntong nagpaigting sa pangamba sa kaligtasan sa mga kampus habang may mga protesta.

• Ayon sa mga grupong pang-estudyante, nagpaputok ng tear gas mula sa labas ng mga tarangkahan ng kampus at nagdulot ng malulubhang pinsala ang mga bala de goma.
• Ayon sa UNISBA, nagsilbi itong sentrong medikal upang tulungan ang mga naapektuhan ng tear gas at bahagyang pinsala.
• Ayon sa pulisya, hindi sila pumasok sa mga kampus at binubuwag nila ang mga grupo ng mga taong hindi estudyante na naghahanap ng masisilungan malapit sa mga tarangkahan.
• Iginigiit ng mga pinuno ng estudyante na dapat manatiling neutral at ligtas na lugar para sa gawaing sibiko ang mga kampus.

Kritikal na tinuligsa ng mga tagapagtaguyod ng karapatang pantao ang pagtugon ng mga puwersang panseguridad sa Bandung at iba pang lugar, at nanawagan sila ng mga imbestigasyon sa paggamit ng puwersa at paghawak sa mga pag-aresto. Sinimulan na ng komisyon ng Indonesia para sa karapatang pantao ang pagsusuri sa mga pangyayari. Nanawagan din ang mga internasyonal na organisasyon ng malinaw na mga imbestigasyon at hinimok ang mga tagapagpatupad ng batas na iwasan ang mga taktikang nagsasapanganib sa mga estudyante at taong hindi sangkot.

Epekto sa buong bansa: mga nasawi, pag-aresto at nawawalang mga tao

Ang nagsimula bilang mga demonstrasyong nakatuon sa Jakarta ay naging pambansang krisis. Ipinakikita ng mga ulat ng mga opisyal at media na hindi bababa sa 10 katao ang namatay mula nang lumala ang mga protesta, at may mga nasawi sa mga sagupaan sa ilang lungsod. Sa Makassar, iniulat na hindi bababa sa tatlong tao ang namatay matapos sunugin ang isang gusali ng parlamento. Sa Yogyakarta, ayon sa mga aktibista, natagpuang patay ang isang estudyanteng may mga pinsalang iniuugnay nila sa pambubugbog. Nagtipon ang mga tao sa Bali, Lombok, at mga lungsod sa Java at Sumatra, kung saan naiulat ang magkakahiwalay na panununog at karahasan ng mga mandurumog, kasabay ng mapayapang mga rali at pagtitipong pagbabantay.

Libo-libong tao ang dinakip ng pulisya sa buong bansa kaugnay ng kaguluhan, kabilang ang mahigit isang libo sa Jakarta lamang, habang kumikilos ang mga awtoridad upang supilin ang mga kaguluhan at pandarambong. Ayon sa mga grupo ng lipunang sibil, hindi bababa sa 20 nagpoprotesta ang nawawala matapos dumalo sa mga rali, at iniulat ang pagkawala ng mga ito sa maraming lungsod. Humihingi ng impormasyon at tulong legal ang mga pamilya at aktibista, habang nagbabala ang mga tagapagtaguyod ng karapatang pantao na lalo pang pinahihina ng malabong mga pamamaraan ng pagdetine ang tiwala ng publiko.

Malaki ang pinsala sa kabisera. Ayon sa mga opisyal ng munisipalidad, milyon-milyong dolyar ang halaga ng mga nasira at nawala dahil sa mga sinunog na sasakyan, paninira sa ari-arian ng pamahalaan, at pagnanakaw sa mga tirahan. Iniulat ng mga mamamahayag na pinagbantaan at marahas na pinakitunguhan sila habang nagbabalita tungkol sa mga protesta, at sinabi ng mga abogado na inaresto sa gitna ng kaguluhan ang direktor ng isang grupo ng legal aid sa Jakarta. Matinding pinuna ng mga organisasyon para sa karapatang pantao ang lawak ng pagtugon, at iginiit nilang maaaring gawing krimen ang pagtutol kung tatawagin ang mga nagpoprotesta na kriminal o maging terorista.

Paano tumugon si Pangulong Prabowo

Hinaharap ni Pangulong Prabowo Subianto ang una niyang malaking pagsubok sa puwesto. Nanawagan siya ng mahigpit na pagtugon sa kaguluhan at karahasan, at inatasan ang mga puwersang panseguridad na panatilihin ang kaayusan habang ipinahihiwatig ding dapat muling suriin ang mga pribilehiyo ng mga mambabatas. Nakipagpulong siya sa mga unyon ng manggagawa at sinabing hiniling niya sa Parlamento na talakayin ang mga batas sa paggawa. Matapos ang malawakang pagtutol sa buong bansa, inanunsyo ng mga opisyal ang pagbawas sa ilang benepisyo at mga limitasyon sa paglalakbay sa ibang bansa ng mga mambabatas. Humingi rin ng paumanhin sa pamilya ni Affan Kurniawan ang Pangulo at pamunuan ng pulisya, at inamin ng matataas na opisyal ang paglabag sa propesyonal na asal ng mga miyembro ng isang yunit ng pulisya.

Una nang kinansela ng Pangulo ang nakatakda niyang paglalakbay sa China upang harapin ang kaguluhan sa sariling bansa, saka siya sandaling nagpakita sa isang parada militar sa Beijing. Ipinakikita ng magkahalong senyas ang panggigipit sa kanya na pamahalaan ang seguridad habang pinangangalagaan din ang ugnayang panlabas. Inilarawan niya ang ilang mararahas na gawain sa mga protesta bilang malulubhang krimen, na umani ng pagtuligsa mula sa mga grupo para sa karapatang pantao na nagsasabing hindi dapat itumbas sa terorismo o pagtataksil ang malawakang mga demonstrasyon. Ayon sa Amnesty International at iba pa, kailangang tugunan ng pamahalaan ang mga dahilan kung bakit nagra-rali ang mga tao, kabilang ang asal ng pulisya at suliraning pang-ekonomiya, at tiyakin ang wastong proseso para sa mga detenido.

Kumilos din ang pamahalaan upang pigilan ang mga sagupaan sa lansangan sa pamamagitan ng paglalagay ng mga checkpoint sa paligid ng mahahalagang lugar at pagpaparami ng mga puwersang panseguridad sa mahahalagang gusali ng pamahalaan, kabilang ang palasyo ng pangulo. Kumilos din ang mga online platform. Pansamantalang sinuspinde ng TikTok ang live feature nito sa Indonesia sa kasagsagan ng tensiyon, at binanggit ang mga alalahanin sa kaligtasan. Ayon sa mga tagasuporta ng protesta, nananatiling mahalaga ang social media sa pag-uugnay ng tulong, pagtatala ng mga pangyayari, at pagsusulong ng mga reporma sa patakaran.

Bakit mahalaga ang mga kampus sa demokrasya ng Indonesia

Hindi lamang mga lugar ng pag-aaral ang mga unibersidad sa Indonesia. Pinagmumulan din ang mga ito ng talakayang pampolitika at pag-oorganisa ng mapayapang pagkilos sibiko. Mahalaga ang naging papel ng mga estudyante sa kilusang Reformasi na nagbunsod sa pagbagsak ni Pangulong Suharto noong 1998. Nakakatulong ang kasaysayang iyon upang maunawaan kung bakit napakalalim ng naging epekto ng mga tagpo ng tear gas malapit sa mga tarangkahan ng kampus sa Bandung. Nanatili ang paniniwalang santuwaryo ang mga kampus, kapwa sa kultura at sa pananaw ng mga pinuno ng estudyante na itinuturing ang mga bakuran ng unibersidad na kanlungan kung saan maaaring muling magtipon ang mga tao, magpagamot, at mag-usap tungkol sa mga plano nang hindi nangangamba sa marahas na pagpupulis.

Kapag lumalapit o pumapasok sa mga lugar na ito ang mga operasyon ng pulisya, para sa maraming Indonesian ay lumalabo ang hangganan sa pagitan ng pagpapanatili ng kaayusan at pagsupil sa pagtutol. Ayon sa mga iskolar, madalas lumalakas ang aktibismo ng mga estudyante kapag itinuturing ng mga awtoridad na banta ang mga aktibidad sa kampus sa halip na daan tungo sa mapayapang pakikilahok. Sa insidente sa Bandung, sinabi ng mga opisyal ng seguridad na layunin nilang pigilan ang mga grupong hindi estudyante na gamitin ang mga kampus bilang panangga habang may mga sagupaan. Iginigiit naman ng mga pinuno ng estudyante na nalagay sa panganib ng tugon ang kaligtasan at pinanghinaan ng loob ang lehitimong pakikilahok sibiko.

Presyur sa ekonomiya sa likod ng galit

Bagaman mga ulat tungkol sa mga pribilehiyo ng mga mambabatas ang nagpasiklab sa mga protesta, lumakas ang mga ito dahil umugnay sa mas malawak na pagkadismaya. Tumaas ang gastusin sa pamumuhay, hindi nakasabay ang sahod ng maraming manggagawa, at sinasabi ng mga kabataang Indonesian na mahirap makahanap ng magagandang trabaho. Mataas ang kawalan ng trabaho ng mga kabataan, na tinatayang mahigit 16 porsiyento sa ilang pagtataya para sa lugar ng Jakarta. Pakiramdam ng maraming sambahayang may katamtamang kita ay gipit sila dahil sa gastos sa pabahay, transportasyon, at edukasyon. Lalo pang nagpalala sa kawalan ng tiwala sa mga patakaran ng pamahalaang sentral ang mga kontrobersiyal na panukalang buwis at suliranin sa programang libreng tanghalian sa paaralan.

Malinaw ang adyenda ng mga unyon ng manggagawang sumali sa mga protesta. Nais nila ng mas mataas na minimum na sahod, mga limitasyon sa outsourcing, at mas mahigpit na pagpapatupad ng mga proteksiyon sa lugar ng trabaho. Ayon sa mga manggagawa, walang saysay ang paglago ng ekonomiyang laman ng mga balita kung hindi sapat ang sahod para tustusan ang mga pangunahing pangangailangan. Iniugnay ng mga islogan sa mga protesta sa Jakarta at Bandung ang mga kahilingan sa sahod sa panawagan para sa malinis na pamahalaan, at iginiit na dapat ilipat sa mga serbisyo at trabaho ang mga pondong nakalaan sa mga pribilehiyong pambatasan. Umani ng suporta ang mensaheng ito lampas sa hanay ng mga unyon at pinag-ugnay nito ang mga estudyante, delivery rider, at manggagawa sa impormal na sektor sa isang maluwag na koalisyon.

Nagpasok sa usaping pang-ekonomiya ang pagpupulis ang galit ng publiko sa pagkamatay ni Affan Kurniawan. Ikinukuwento ng marami ang mga naunang kaso kung saan kakaunti ang naging pananagutan ng mga pulis sa mararahas na taktika. Hindi gaanong nakapagpahupa ng tensiyon ang paghingi ng paumanhin ng matataas na opisyal at mga hakbang pandisiplina laban sa mga tauhan ng pulisya, sa isang bahagi dahil nakikita ng mga nagpoprotesta ang paulit-ulit na paggamit muna ng puwersa sa mga demonstrasyon. Umaabot na ngayon ang mga kahilingan sa reporma sa pulisya, mas mahusay na pagsasanay sa pagkontrol ng mga tao, at malinaw na mga limitasyon sa paggamit ng mga bala de goma at tear gas malapit sa mga lugar na sibilyan gaya ng mga kampus at ospital.

Pag-oorganisa sa digital na mundo at saloobin ng publiko

Kapwa nakabatay sa lansangan at digital na mundo ang kultura ng protesta sa Indonesia. Gumamit ang mga tagapag-organisa ng social media upang magbahagi ng mga ruta ng protesta, payong legal, mga tip sa paunang lunas, at ebidensiya sa bidyo ng mga sagupaan. Pinananatiling buhay ng mga hashtag gaya ng #ResetIndonesia at ng kilusang “Gelap Indonesia” na pinangungunahan ng mga estudyante ang mga talakayan kahit umaalis ang mga grupo sa mga lansangan. Pinalitan ng maraming tagasuporta ang kanilang mga larawang pang-profile bilang tanda ng pakikiisa at nag-post ng maiikling listahan ng mga kahilingan upang mabilis na maunawaan ng mga bagong kalahok ang mga pangunahing isyu.

Nahaharap sa panggigipit ang mga internet platform na kontrolin ang nilalaman sa panahon ng kaguluhan. Sinuspinde ng TikTok ang live streaming sa mga araw na pinakamainit ang sitwasyon, at sinabing nais nitong panatilihing ligtas ang mga gumagamit. Ikinatwiran ng mga nagpoprotesta na pinoprotektahan ng mga live feed ang mga demonstrador dahil nagiging pampublikong tala ang mga ito ng mga kilos ng pulisya. Sagot naman ng mga opisyal, kumakalat din online ang maling impormasyon at mga panawagan sa karahasan. Sumasalamin ang tensiyon sa mas malawak na debate tungkol sa malayang pagpapahayag, pananagutan, at kaligtasan sa isang bansang umaasa ang milyun-milyon sa social media para sa balita, at kung saan kayang baguhin ng kuha mula sa iisang kanto ang pampublikong talakayan sa loob lamang ng ilang minuto.

Madalas tumulong ang mga residente sa mga kapitbahayang malapit sa mga lugar ng protesta. Ayon sa mga salaysay mula sa Jakarta, hinuhugasan ng mga tao ang mga mata ng mga estrangherong tinamaan ng tear gas at pinatutuloy sila sa mga gilid na kalsada. Nahirapan ang maliliit na negosyo kapag nagiging marahas ang mga demonstrasyon o hinaharangan ng mga awtoridad ang mga pangunahing kalsada. Ayon sa maraming may-ari ng tindahan, ikinababahala rin nila ang hindi pagkakapantay-pantay at pamamahala, ngunit nangangamba sila sa pinsala at abalang kasunod ng paglala ng mga protesta at pagtugon ng pulisya.

Ang buod

• Nagpaputok ang mga pulis ng tear gas at bala de goma malapit sa UNISBA at Pasundan University sa Bandung, na siyang unang sagupaan sa mga lugar ng kampus sa kasalukuyang kaguluhan.
• Hindi bababa sa 10 katao ang namatay mula noong nakaraang linggo, libo-libo ang dinakip sa buong bansa at iniulat na hindi bababa sa 20 katao ang nawawala matapos ang mga protesta.
• Nagsimula ang kilusan dahil sa mga benepisyo ng mga mambabatas at tumindi matapos mamatay sa Jakarta ang tsuper ng motorsiklong panghatid-pasahero na si Affan Kurniawan.
• Nanawagan ang mga grupo para sa karapatang pantao at ang United Nations ng mga imbestigasyon sa asal ng pulisya at mga umano’y pang-aabuso sa pagtugon.
• Ipinahiwatig ni Pangulong Prabowo ang pagbawas sa mga pribilehiyo at hinimok ang talakayan sa mga batas sa paggawa, habang nanawagan ng mahigpit na pagkilos laban sa mga kaguluhan at pandarambong.
• Iniugnay ng mga estudyante at unyon ng manggagawa ang mga kahilingan para sa makatarungang sahod at tulong pang-ekonomiya sa mga panawagan para sa reporma at pananagutan ng pulisya.
• Nakatulong ang social media sa pag-oorganisa at pagtatala ng mga pangyayari, kahit nilimitahan ng mga platform ang ilang tampok sa mga araw na pinakamainit ang sitwasyon.
• Natatangi ang bigat ng mga sagupaan sa mga kampus ng Bandung sa isang bansang nakatulong ang aktibismo ng mga estudyante na isulong ang demokratikong pagbabago noong 1998.