Maaaring Bawasan ng El Niño nang 60% ang Nalilikhang Kuryente ng mga Hydro Plant sa Pilipinas Habang Naglalaban-laban ang mga Pangangailangan sa Tubig

13 min. na pagbasa
El Niño Could Cut Philippine Hydropower Output by 60% as Water Demands Compete

Umaabot lampas sa mga dam ang babala sa suplay ng kuryente

Maaaring bumaba nang hanggang 60% ang nalilikhang kuryente mula sa mga hydroelectric plant sa Pilipinas habang binabawasan ng El Niño ang tubig na ginagamit sa pagpapaandar ng mga turbine, kaya mapipilitan ang suplay ng kuryente habang nangangailangan din ng tubig ang mga komunidad at sakahan. Inilahad ni Energy Secretary Sharon Garin ang posibilidad ng naturang pagbaba noong November 10, at nagbabala ring maaaring maantala ng matinding init ang operasyon ng mga pasilidad na lumilikha ng kuryente.

Mga Nilalaman
  1. Umaabot lampas sa mga dam ang babala sa suplay ng kuryente
  2. Bakit binabago ng ulan ang nalilikhang kuryente
  3. Ano ang ipinakikita ng kalendaryo ng El Niño
  4. Pinatitibay ng Mindanao ang seguridad sa kuryente
  5. Naghahanda ang Cebu sa kakulangan ng tubig
  6. Itinatampok ng pagkalugi sa sakahan ang pangangailangan sa irigasyon
  7. Mga bagong sistema ng irigasyon para sa bulnerableng sakahan
  8. Bakit kailangan pa ring maingat na pamahalaan ang mga dam na nakabawi
  9. Mahahalagang Punto

Nagbabala rin ang National Water Resources Board (NWRB) na posibleng bumaba nang hanggang 60% ang nalilikhang kuryente mula sa hydroelectric power. Pinag-uugnay ng pakikipagtulungan nito sa Department of Energy (DOE) ang tatlong pangangailangang lalong mahirap balansehin kapag tuyo ang panahon: tubig na maiinom, irigasyon at kuryente.

Lalong bulnerable ang Mindanao. Ayon sa mga datos ng DOE hanggang April 30, nasa 1,059 megawatts ang maaasahang kapasidad ng rehiyon sa hydroelectric power, o humigit-kumulang 26% ng pinagkukunan nito ng kuryente. Umabot naman sa 2,041 megawatts ang ambag ng coal, o halos 50%. Kaya halos isang-kapat ng maaasahang kapasidad sa paglikha ng kuryente sa Mindanao ay mula sa hydroelectric power, dahilan para maging praktikal na alalahanin ng mga lokal na pamahalaan at gumagamit ng kuryente ang pagbaba ng agos ng mga ilog.

Tumutukoy ang babala na 60% sa kuryenteng nalilikha ng mga hydroelectric plant. Aasa ang epekto nito sa serbisyo ng kuryente sa dami ng tubig na makararating sa mga planta, dami ng iba pang magagamit na mapagkukunan ng kuryente at paraan ng pamamahala sa pangangailangan.

Nagbigay rin ng kaunting kapanatagan ang pagtatasa ng NWRB: nanatiling matatag ang malalaking dam sa Luzon, kabilang ang Angat Dam, matapos makabawi mula sa mga antas na malapit sa kritikal noong July, sa tulong ng mga pag-ulan noong August at September. Mahalaga ang patuloy na pagsubaybay upang mapangalagaan ang pagbangong ito habang nagbabanta ang mas tuyong kondisyon sa mga pag-agos ng tubig sa hinaharap.

Bakit binabago ng ulan ang nalilikhang kuryente

Gumagamit ang mga hydroelectric plant ng umaagos na tubig upang paikutin ang mga turbine na nakakabit sa mga generator. Kapag kaunti ang tubig na dumadaloy sa ilog o imbakan ng tubig, mas kaunti ang magagamit ng mga operator upang lumikha ng kuryente. Kayang mag-ipon ng tubig ng isang dam para magamit sa ibang pagkakataon, ngunit nakadepende pa rin ang nakaimbak na suplay nito sa ulan at sa mga pumapasok na agos mula sa mga ilog.

Tinutukoy ng pagtatasa sa kasapatan ng tubig ng Climate Change Commission, na inilathala sa pamamagitan ng National Integrated Climate Change Database and Information Exchange System, ang El Niño at La Niña bilang mahahalagang salik na nakaaapekto sa pabagu-bagong dami ng ulan sa Pilipinas.

Patalastas

Ipinapaliwanag ng pagtatasa na maaaring magpababa sa agos ng mga ilog, magbawas sa tubig na magagamit sa irigasyon at magpabagal sa muling pagpuno ng tubig sa ilalim ng lupa ang mahahabang tagtuyot at kaunting pag-ulan. Pinabibilis din ng mas mataas na temperatura ang paglipat ng tubig sa atmospera sa pamamagitan ng pagsingaw at mga halaman; evapotranspiration ang tawag sa pinagsamang prosesong ito.

Kabilang ang mga dam, imbakan ng tubig at hydroelectric plant sa mga imprastrakturang tinukoy ng pagtatasa na bulnerable sa mga pagbabago sa temperatura at pag-ulan. Nagdudulot ito ng magkakaugnay na problema: maaaring bawasan ng iisang panahon ng tagtuyot ang nalilikhang kuryente, paliitin ang mga suplay ng tubig at mangailangan ng mas maingat na irigasyon para sa mga pananim.

Bahagi lamang ng sagot ang malakas na ulan sa panahon ng tag-ulan. Ipinaliwanag ng pagtatasa na maaaring umagos nang mabilis sa ibabaw ng lupa ang maraming ulan na bumabagsak sa maikling panahon, nang mas mabilis kaysa sa kayang sipsipin ng lupa. Nagiging tubig-baha ang ilan dito sa halip na mapunta sa mga suplay na magagamit sa kalaunan para sa mga pangangailangan ng tahanan at agrikultura.

Ano ang ipinakikita ng kalendaryo ng El Niño

Inanunsyo ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) noong November 5 na nararanasan sa tropikal na Pasipiko ang napakalakas na El Niño. Inaasahan nitong maaabot ng kaganapan ang rurok nito sa pagtatapos ng 2026 at magpapatuloy hanggang sa unang hati ng 2027, kaya tataas ang posibilidad ng kakulangan sa ulan, mga panahon ng tagtuyot at matinding tagtuyot.

Inilarawan ni PAGASA Administrator Nathaniel Servando ang mga kondisyong naitala na noong October 2026:

Batay sa pinakahuling pagtatasa sa tagtuyot, limang (5) lalawigan ang nakaranas ng tagtuyot batay sa meteorolohiya, labing-isa (11) ang nasa ilalim ng dry spell, at sampung (10) lalawigan ang nakaranas ng tuyong kondisyon noong October 2026,

Tumutukoy ang meteorolohikal na tagtuyot sa matagal na kakulangan ng ulan. Ipinakikita ng magkakaibang kategorya ng ahensiya na iba-iba ang antas ng pagkatuyo sa mga lalawigan, kaya kailangan ang mga tugong naaangkop sa lokal na kondisyon ng tubig.

  • October 2026: Naitala ng PAGASA na limang lalawigan ang nakaranas ng tagtuyot batay sa meteorolohiya, 11 ang nasa ilalim ng dry spell at 10 ang nakaranas ng tuyong kondisyon.
  • November 4: Tinalakay ng mga opisyal ng pambansang pamahalaan ang mga panganib sa suplay ng tubig at kuryente, habang namahagi ang Batac City ng mga kagamitan sa irigasyon sa mga magsasaka.
  • November 5: Inanunsyo ng PAGASA ang napakalakas na El Niño at ang inaasahang pagpapatuloy nito hanggang sa unang hati ng 2027.
  • November 10: Nagbabala si Garin tungkol sa posibleng 60% pagbaba sa nalilikhang kuryente mula sa hydroelectric power.
  • November 11: Iniulat ng Department of Agriculture na halos P10 billion ang pinsala at pagkalugi sa agrikultura.

Binibigyan ng pagtataya ang mga tagapamahala ng tubig at kuryente ng panahon para magplano hanggang lampas sa katapusan ng 2026. Kailangang isaalang-alang sa pagsubaybay sa mga imbakan ng tubig at mga paghahanda sa mga lokalidad ang posibilidad na magpatuloy ang tuyong kondisyon sa mga susunod na buwan.

Patalastas

Pinatitibay ng Mindanao ang seguridad sa kuryente

Nagsasagawa ang mga lokal na pamahalaan sa Mindanao ng pamamahala sa load ng kuryente at naglalagay ng mga solar power system sa mga gusali ng pamahalaan habang nanganganib ang mga agos ng ilog. Nangangahulugan ang pamamahala sa load ng pagsasaayos sa dami at oras ng paggamit ng kuryente, na nakatutulong upang mabawasan ang bigat sa sistema ng kuryente kapag kapos ang suplay.

Inilalarawan ng mga bilang ng DOE sa maaasahang kapasidad ang kapasidad sa paglikha ng kuryenteng maaasahang magagamit sa ilalim ng mga kondisyon ng operasyon. Nagbabago ang aktuwal na produksyon ng kuryente ayon sa operasyon ng mga planta at, para sa hydroelectric power, sa dami ng magagamit na tubig. Dahil 1,059 megawatts ang maaasahang kapasidad ng Mindanao sa hydroelectric power, mahalagang bahagi ng pagpaplano sa kuryente ang kondisyon ng tubig.

Hiniling ng Iligan City sa Power Sector Assets and Liabilities Management Corporation, National Power Corporation, Energy Regulatory Commission at iba pang ahensiya sa enerhiya na maglaan ng 45 megawatts para sa lungsod. Nasa Iligan ang mga pasilidad ng Agus Hydroelectric Power Plant Complex, na may anim na gumaganang planta sa kahabaan ng Agus River.

Inilahad ng legislative council ng Iligan City ang pangangatwiran nito sa Resolution No. 26-630:

Dahil sa napakahalagang ambag ng Iligan City sa sektor ng enerhiya bilang punong-lugar ng mga pasilidad na lumilikha ng hydroelectric power, makatarungan at makatwiran lamang na pagkalooban ang Lungsod ng prayoridad na alokasyon ng kuryente para sa sarili nitong konsumo at pag-unlad,

Nagbigay ng tiyak na bilang ang kahilingan bilang bahagi ng pagsisikap ng lungsod na matiyak ang suplay. Hindi pa inaanunsyo ang pag-apruba at iskedyul ng paghahatid para sa alokasyong ito, at wala ring ibinigay na pambansang iskedyul o pagkakahati-hati ng posibleng 60% pagbaba sa hydroelectric power ayon sa bawat planta.

Naghahanda ang Cebu sa kakulangan ng tubig

Ipinakikita ng mga paghahanda ng Cebu kung paano direktang naaapektuhan ng iisang banta sa panahon ang mga sambahayan. Tinukoy ng tanggapan ng lalawigan para sa pagbabawas at pamamahala sa panganib ng sakuna ang 183 barangay bilang mga lugar na mataas ang panganib, habang naghanda ang mga opisyal ng lalawigan ng rasyon ng tubig at mas mabilis na pagkuha nito sa mga estasyon ng refilling.

Inilarawan ni Aldrin Barede, pinuno ng Cebu Provincial Inter-LGU Water Systems Office, ang mga suliranin sa imprastraktura noong November 10:

Talagang kulang tayo sa imprastraktura para sa suplay ng tubig, at problema rin ang tubig na nawawala sa sistema nang hindi kumikita. Karamihan sa mga tubo sa lalawigan ay kailangang kumpunihin at kumpunihin nang regular,

Ang tubig na nawawala sa sistema nang hindi kumikita ay tubig na pumapasok sa sistemang nagsusuplay nito ngunit hindi nagdudulot ng kita mula sa pagsingil, kabilang ang tubig na tumatagas. Makakatulong ang pagkukumpuni sa mga tubo upang mapangalagaan ang magagamit na suplay kapag kaunti ang ulan.

Nagpapadala ang Cebu ng mga tangke ng tubig sa mga barangay, lalo na sa mga komunidad sa kabundukan, at nagtatayo ng mga estasyon kung saan mabilis na makapagpupuno ng tubig ang mga trak ng pamahalaan. Pinabibilis din ng lalawigan ang pagtatayo ng anim na planta sa paggamot ng tubig. Dalawa sa mga ito, sa Moalboal at Barili, ang gumagana na.

Patalastas

Natukoy ng mga opisyal ng lalawigan ang hindi bababa sa pitong pangunahing pinagkukunan ng tubig, kabilang ang Lusaran Weir, Buhisan Watershed, Mananga River, Luyang Weir at Cotcot Watershed, pati na ang mga balon sa silangang baybayin ng Metro Cebu at ang planta ng desalination sa Mactan-Cordova. Bahagi ng lokal na pagtugon ang pagpapanatili ng akses sa ilang pinagkukunan habang nagbabanta ang tuyong kondisyon sa mga suplay.

Itinatampok ng pagkalugi sa sakahan ang pangangailangan sa irigasyon

Iniulat ng Department of Agriculture na halos P10 billion ang pinsala at pagkalugi dahil sa El Niño hanggang November 11, na nakaapekto sa mahigit 320,000 magsasaka. Mula hilagang Luzon hanggang sa ilang bahagi ng Visayas at Mindanao ang mga apektadong rehiyon, na nagpapakita ng lawak ng pinsalang dinaranas ng agrikultura.

Binanggit sa pagtatasa ng Climate Change Commission ang mas naunang pagtataya ng FAO AQUASTAT na 82.23% ng paggamit ng tubig sa Pilipinas noong 2009 ay para sa agrikultura. Bagama't tumutukoy ang bilang na iyon sa mas naunang panahon, nakatutulong ito upang ipaliwanag kung bakit malaking bahagi ng pagpaplano sa tubig ang irigasyon.

Sinabi ni Negros Occidental Governor Eugenio José Lacson na prayoridad ng lalawigan ang pagpapanatili ng produksyon sa sakahan sa pamamagitan ng pagpapahusay sa akses sa irigasyon. Inilarawan niya ang layunin sa produksyon noong November 5:

Umaasa kaming mapanatili ang produksyon, kung hindi man ito bahagyang madagdagan, kahit mapanatili lamang ang produksyon,

Batay si Lacson sa karanasan ng lalawigan noong El Niño ng 2023–2024. Pansamantalang lilipat ang mga magsasakang lubos na umaasa sa ulan para sa kanilang mga lupain sa mga pananim na mas kayang makayanan ang tuyong panahon. Layunin din ng lalawigan na maglagay ng mga rubberized dam malapit sa mga ilog upang matulungan ang mga lupang walang irigasyon.

Namahagi ang Batac City sa Ilocos Norte ng 1,100 water pump at 890 hose para sa irigasyon noong November 4. Natukoy ng mga opisyal sa agrikultura ng lalawigan na kabilang sa mga lugar na apektado ng tagtuyot ang mga palayan na walang pasilidad sa irigasyon, kaya direktang tumutugon sa umiiral na problema ang pamamahagi ng kagamitan.

Mga bagong sistema ng irigasyon para sa bulnerableng sakahan

Pinalalawak din ng mga lalawigan sa hilagang Luzon ang mga kagamitang pang-irigasyon na pinatatakbo ng solar energy. Noong September, nagbigay ang pamahalaang panlalawigan ng Isabela at Department of Agriculture ng 130 solar pump at 40 na portable solar water pump para sa mga prayoridad na lugar.

Gumagamit ang mga solar pump ng kuryenteng mula sa sikat ng araw upang maglipat ng tubig, kaya nakatutulong ang mga ito sa mga sakahang maaaring mahirapan sa irigasyon dahil sa kakulangan ng akses sa karaniwang suplay ng kuryente o gasolina. Gayunman, nakadepende pa rin ang silbi ng mga ito sa panahon ng tagtuyot sa pagkakaroon ng pinagkukunan ng tubig na mapagpupumpahan.

Patalastas

Pinasinayaan noong huling bahagi ng October ang Alfonso Lista Pump Irrigation System na nagkakahalaga ng P1.49 billion sa Barangay Santo Domingo sa Alfonso Lista, Ifugao. Inaasahang madaragdagan ng proyekto ang ani sa mahigit 2,300 ektarya ng lupang pang-agrikultura.

Nagkakaiba ang mga tugon ayon sa lokal na pangangailangan. Namamahagi ang Batac ng mga kagamitang panglipat ng tubig, pinalalawak ng Isabela ang paggamit ng mga solar pump, at pinagsasama ng Negros Occidental ang mga plano sa irigasyon at pansamantalang pagbabago sa pagpili ng pananim. Lahat ng ito ay tumutugon sa agarang hamon ng pagpapanatiling produktibo ng mga sakahan sa kabila ng hindi gaanong maaasahang pag-ulan.

Bakit kailangan pa ring maingat na pamahalaan ang mga dam na nakabawi

Nakinabang sa mga pag-ulan noong August at September ang Angat at iba pang malalaking dam sa Luzon matapos mapalapit sa kritikal na antas noong July, ayon sa NWRB. Nagbibigay sa mga tagapamahala ng tubig ng nakaimbak na suplay ang pagbangon ng mga ito habang sinusubaybayan nila ang pumapasok na tubig at pangangailangan.

Ipinakikita ng pangmatagalang tala kung bakit kailangang pagtuunan kapwa ang akses at pagkakaroon ng tubig. Natuklasan sa pagtatasa ng Climate Change Commission na tumaas ang saklaw ng serbisyo sa suplay ng tubig mula 84.8% noong 2010 tungo sa 86.6% noong 2016, o pagtaas ng 1.8 percentage point. Bumaba naman ang pagkakaroon ng tubig sa parehong panahon.

Mas maraming tao ang naaabot ng mga serbisyo sa tubig habang dumaranas naman ng matinding presyon ang yamang sumusuporta sa mga serbisyong ito. Kabilang sa mga nagtutulak sa suliranin sa sektor ng tubig na tinukoy sa pagtatasa ang lumalaking pangangailangan, pagkuha ng tubig sa ilalim ng lupa, polusyon, pagbabago sa paggamit ng lupa at limitadong kapasidad ng mga imbakan ng tubig.

Isa pang alalahanin ang koordinasyon. Inilarawan sa pagtatasa ang magkakapatong na responsibilidad ng mga institusyon at kahinaan sa pagsasama-sama ng mga patakaran, plano at impormasyon. Itinala rin nito na wala, sa panahon ng saklaw ng ulat, ang isang pinagsamang sistema ng pamamahala ng kaalaman para pagsama-samahin ang mga pag-aaral, pagtatasa, mapa at resulta ng pagsubaybay sa mga proyekto tungkol sa tubig.

Tinutugunan ng patuloy na koordinasyon ng NWRB at DOE ang isang praktikal na pangangailangan sa mas malawak na problemang ito: kailangang sabay-sabay na isaalang-alang sa mga pasya tungkol sa tubig ang suplay para sa mga sambahayan, irigasyon sa sakahan at produksyon ng kuryente. Para sa mga residente, kongkreto ang mga agarang hakbang, mula sa paghahatid ng tubig sa Cebu hanggang sa pagpaplano sa kuryente sa Mindanao at suporta sa irigasyon sa hilagang Luzon.

Mahahalagang Punto

  • Nagbabala ang NWRB at Energy Secretary Sharon Garin na maaaring magbawas nang hanggang 60% sa nalilikhang kuryente mula sa hydroelectric power ang El Niño.
  • Ayon sa mga bilang ng DOE, 1,059 megawatts ang maaasahang kapasidad ng Mindanao sa hydroelectric power, o humigit-kumulang 26% ng pinagkukunan nito ng kuryente.
  • Inaasahan ng PAGASA na maaabot ng napakalakas na El Niño ang rurok nito sa pagtatapos ng 2026 at magpapatuloy hanggang sa unang hati ng 2027.
  • Humiling ang Iligan ng 45 megawatts na alokasyon ng kuryente, habang nagsasagawa ang mga lokal na pamahalaan sa Mindanao ng pamamahala sa load at naglalagay ng mga solar system.
  • Tinukoy ng Cebu ang 183 barangay na mataas ang panganib at naghanda ng paghahatid ng tubig, mga estasyon ng refilling at mga pasilidad sa paggamot ng tubig.
  • Umabot sa halos P10 billion ang pinsala at pagkalugi sa agrikultura pagsapit ng November 11, na nakaapekto sa mahigit 320,000 magsasaka.
  • Nakabawi ang mga dam sa Luzon matapos ang mga pag-ulan noong August at September, at patuloy na isinasagawa ang pagsubaybay upang mapangalagaan ang mga suplay ng tubig, irigasyon at kuryente.
Ibahagi ang artikulong ito

Baka magustuhan mo rin