Nagbabala ang UN na Pinalalawak ng Hilagang Korea ang mga Pagbitay Habang Lumulubha ang mga Paglabag sa Karapatang Pantao

Umaabot sa Pang-araw-araw na Buhay ang Pagpapalawak ng Parusang Kamatayan

Dinoble ng Hilagang Korea ang bilang ng mga krimeng may parusang kamatayan sa kodigo penal nito mula walo tungo sa 16 mula noong 2015, sinabi ni Elizabeth Salmón, Espesyal na Rapporteur ng United Nations, sa isang komite ng Pangkalahatang Asamblea ng UN noong Oktubre 27, 2026. Nagbibigay ng tiyak na bilang ang kanyang babala sa mas malawak na pangamba: pinalalawak ng pamahalaan ang kapangyarihan nitong magbitay habang hinihigpitan ang kontrol sa pinanonood ng mga tao, kung paano sila naghahanapbuhay at kung maaari silang umalis ng bansa.

Nagpahayag si Salmón, ang independiyenteng eksperto ng UN na sumusubaybay sa karapatang pantao sa Hilagang Korea, ng pangamba tungkol sa mga pampublikong pagbitay, pagkamatay sa detensiyon, pagpapahirap at sapilitang paggawa. Hinimok niya ang mga awtoridad na suspindihin ang mga pagbitay at gumawa ng mga praktikal na hakbang upang mapabuti ang mga kondisyon sa mga pasilidad ng detensiyon.

Itinakwil ng Hilagang Korea ang talakayan makalipas ang tatlong araw. Inakusahan ni Kim Song, embahador nito sa United Nations, si Salmón at ang mga bansang kabilang ang Timog Korea at Japan na ginagamit ang mga alegasyon tungkol sa karapatang pantao para sa pampulitikang komprontasyon. Ipinagtanggol niya ang mas mahigpit na disiplina at ang papel ng mga ahensiyang nagpapatupad ng batas bilang mga lehitimong patakaran ng pamahalaan.

Kasunod ang komprontasyong ito ng hiwalay na pagtatasa ng Tanggapan ng Karapatang Pantao ng UN na inilathala noong Setyembre 2025, batay sa mahigit 300 panayam sa mga taong tumakas mula sa Hilagang Korea. Natuklasan ng pagsusuring iyon ang mas malawak na pagmamatyag, mas madalas na paggamit ng sapilitang paggawa at mas maraming pagbitay, kabilang ang para sa pamamahagi ng mga pelikula at programa sa telebisyon mula sa ibang bansa.

Sama-samang nagdudulot ng panggigipit ang mga natuklasang ito sa mga pamahalaang nakikipagdayalogo kay Kim Jong Un upang tugunan din ang karapatang pantao, kasabay ng mga sandatang nuklear at seguridad sa rehiyon. Nakatutulong ang sapilitang paggawa sa pagpapatuloy ng mga proyekto ng estado, habang naglalaan ang pamahalaan ng malaking yaman para sa mga armas sa kabila ng patuloy na pagkagutom ng mamamayan nito.

Ano ang Nagbago sa Batas?

Sinabi ni Salmón sa Ikatlong Komite ng Pangkalahatang Asamblea, na tumatalakay sa karapatang pantao at mga usaping panlipunan, na nakatala na ngayon sa kodigo penal ang 16 krimeng may parusang kamatayan, kumpara sa walo noong 2015. Katumbas ito ng pagtaas na 100%. Saklaw ng pagpapalawak ang mga gawaing walang kaugnayan sa sadyang pagpatay, kabilang ang pamamahagi ng mga bidyong mula sa ibang bansa.

Sinuri na sa naunang ulat ang mas malawak na mga pagbabago sa batas hinggil sa pagdodoble sa mga krimeng may parusang kamatayan. Lumikha rin ang magkakahiwalay na batas na pinagtibay o binago mula 2020 hanggang 2023 ng posibilidad ng parusang kamatayan para sa mga gawaing may kaugnayan sa kulturang dayuhan, mga paraan ng pananalita sa Timog Korea, hindi awtorisadong aktibidad pang-ekonomiya at mga hakbang sa pagkontrol ng sakit sa panahon ng emerhensiya.

Natukoy sa pagsusuri ng UN noong Setyembre 2025 ang hindi bababa sa anim na batas na ipinakilala mula noong 2015 na nagpapahintulot ng parusang kamatayan. Kabilang dito ang batas na kumokontrol sa mga materyal at wika mula sa ibang bansa. Bilang ng mga batas ang anim, samantalang bilang ng mga krimen sa loob ng kodigo penal ang 16 na binanggit ni Salmón. Magkakaibang bahagi ng lumalawak na sistemang legal ang inilalarawan ng mga ito.

Para sa isang karaniwang pamilya, lampas sa pormal na politika ang mga epekto. Maaaring masangkot ang mga tao sa sistemang nagpapataw ng mabigat na parusa dahil sa pakikipagkalakalan ng mga produkto, pagbabahagi ng serye sa telebisyon o paggamit ng mga ekspresyong naririnig sa aliwan ng Timog Korea. Inilarawan ni Salmón ang parusang kamatayan bilang kapwa parusang kriminal at paraan ng pagkontrol sa lipunan, politika at ideolohiya.

Nagiging Panganib na Maipapatay ang Panonood ng Dayuhang Telebisyon

Sinabi ni James Heenan, pinuno ng Tanggapan ng Karapatang Pantao ng UN para sa Hilagang Korea, na dumami ang mga pagbitay para sa mga karaniwang krimen at krimeng pampolitika mula nang ipatupad ang mga paghihigpit noong pandemya ng COVID-19. Sinabi niyang may mga taong naibigay na sa bitay sa ilalim ng mga batas na nagpapahintulot ng parusang kamatayan para sa pamamahagi ng mga serye sa telebisyon mula sa ibang bansa, kabilang ang mga drama ng Timog Korea. Hindi niya binanggit ang kabuuang bilang ng mga pagbitay na ito.

Inilarawan ng mga taong kinapanayam ng mga mananaliksik ng UN ang pagdami ng mga pagbitay dahil sa pamamahagi ng mga banyagang nilalaman mula 2020. Sinabi nilang nagsagawa ng mga pagbitay ang mga firing squad sa publiko upang takutin ang iba at pigilan ang kahalintulad na asal. Pinalalawak ng pampublikong parusa ang epekto ng sentensiya lampas sa hinatulang tao, dahil nasasaksihan ng mga komunidad sa paligid ang mga kahihinatnan nito.

Sinabi ni Kang Gyuri, na tumakas mula sa Hilagang Korea noong 2023, na binitay ang tatlo niyang kaibigan matapos mahuli silang may dalang nilalaman mula sa Timog Korea. Inilarawan niyang dumalo siya sa paglilitis ng isa niyang kaibigan, na 23 taong gulang at hinatulan ng kamatayan.

"Nilitis siya kasama ng mga kriminal na sangkot sa droga. Pareho na ang turing sa mga krimeng ito ngayon," sabi niya.

Nakatuon ang mga dokumentadong natuklasan ng UN sa mga pagbitay dahil sa pagbabahagi o pamamahagi ng banyagang nilalaman. Inilalarawan ng salaysay ni Kang na nahuli ang kanyang mga kaibigan na may hawak na gayong materyal. Ipinakikita rin ng kanyang salaysay ang takot sa mga kasong ito: sinabi niyang lalo nang natakot ang mga tao mula noong 2020.

Sampung Taon ng Mas Mahigpit na Kontrol

Sinuri sa pagtatasa ng Tanggapan ng Karapatang Pantao ng UN noong Setyembre 2025 ang mga pangyayari mula noong makasaysayang komisyon ng pagtatanong noong 2014, na nagsabing gumagawa ng mga krimen laban sa sangkatauhan ang Hilagang Korea. Inilarawan sa mas bagong pagsusuri ang mga batas, patakaran at pamamaraan na bumuo ng mas malawak na balangkas para sa panunupil.

Naging batayan ng pagtatasa ang mahigit 300 panayam sa mga taong tumakas sa nagdaang dekada. Inilarawan sa kanilang mga salaysay ang paglaganap ng pagmamatyag kasabay ng pag-unlad ng teknolohiya, pati na ang mga paghihigpit sa mga pagpiling pang-ekonomiya, panlipunan at pampolitika. Mahalaga ang pangangalap ng gayong mga salaysay sa pagsubaybay sa isang bansang nananatiling mahigpit ang mga limitasyon sa malayang pagsisiyasat.

Ipinakikita ng ilang petsa kung paano magkakaugnay ang mga natuklasan:

• 2014: Idinokumento ng komisyon ng pagtatanong ng UN ang mga krimen laban sa sangkatauhan, kabilang ang mga pang-aabuso sa mga kampong bilangguan para sa mga bilanggong pampolitika.
• Mula noong 2015: Tumaas mula walo tungo sa 16 ang bilang ng mga krimeng may parusang kamatayan sa kodigo penal, ayon kay Salmón.
• Mula 2020: Inilarawan ng mga tumakas ang pagdami ng mga pagbitay dahil sa pamamahagi ng banyagang nilalaman sa gitna ng mas mahigpit na pagkontrol kaugnay ng pandemya.
• Setyembre 2025: Inilathala ng Tanggapan ng Karapatang Pantao ng UN ang pagsusuri nito sa mga pangyayari sa nakaraang dekada.
• Oktubre 27, 2026: Inilahad ni Salmón sa Ikatlong Komite ng Pangkalahatang Asamblea ang mga pangamba tungkol sa mga pagbitay at kondisyon sa detensiyon.
• Oktubre 30, 2026: Itinakwil ni Embahador Kim Song ang talakayan at ipinagtanggol ang mga patakaran ng Hilagang Korea.

Para sa maraming nakapanayam, nagpahina sa mga pag-asang umusbong nang mamuno si Kim Jong Un noong 2011 ang mga pagbabagong ito. Inasahan nilang bubuti ang kalagayan ng pamumuhay. Sa halip, inilarawan ng pagsusuri ng UN ang paglala ng mga kondisyon at pagliit ng mga personal na kalayaan, lalo na matapos mabalam noong 2019 ang diplomasya sa Estados Unidos at iba pang bansa sa Kanluran.

Umaabot sa mga Batang Bulnerable ang Sapilitang Paggawa

Kabilang sa mga natuklasan ng UN tungkol sa paglawak ng sapilitang paggawa ang mga batang mula sa mahihirap na pamilya, mga ulila at mga batang naninirahan sa lansangan. Ayon sa pagsusuri noong Setyembre 2025, libu-libong ulila at batang lansangan ang kinuha sa mga nakaraang taon.

Ang ilan ay inilagay sa mga grupong tinatawag na shock brigade, na nagsasagawa ng mabibigat na gawain sa mga sektor tulad ng konstruksyon at pagmimina ng karbon. Tawag ito sa mga pangkat-paggawang ipinadadala upang maabot ang mga layunin ng estado sa produksyon o pagtatayo. Maaaring mapanganib ang gawain, at kakaunti ang proteksiyong natatanggap ng mga inatasan dito.

Ipinaliwanag ni Heenan na maaaring magtakda ang kahirapan ng pamilya kung sino ang malalantad sa mga kondisyong ito. Kung minsan, nakapagbabayad ng suhol ang mga pamilyang may pera upang makaiwas sa atas, kaya mas nalalagay sa panganib ang mga batang mahihirap.

"Kadalasan, mga batang mula sila sa pinakamababang antas ng lipunan, dahil sila ang walang kakayahang magsuhol upang makaiwas dito, at madalas na mapanganib at delikadong gawain ang ipinagagawa sa mga shock brigade na ito," sabi niya.

Inilarawan sa pagsusuri ng UN ang mga manggagawang umaasang mapabuti ng paglilingkod ang kanilang katayuan sa lipunan, kahit na nagdudulot ng pagkamatay ang mapanganib na mga kondisyon. Inilarawan din nito kung paano ipinagdiriwang ng mga awtoridad ang pagkamatay bilang mga sakripisyo para kay Kim Jong Un sa halip na pagbutihin ang kaligtasan. Ayon sa mga natuklasan ng UN, maaaring ituring na pang-aalipin ang sapilitang paggawa sa ilang pagkakataon, na isang krimen laban sa sangkatauhan.

Nagdaragdag sa Gastos sa Tao ang Gutom at Detensiyon

Halos lahat ng kinapanayam para sa pagsusuri noong Setyembre 2025 ay nagsabing kulang ang kanilang pagkain. Inilarawan nila bilang karangyaan ang pagkain nang tatlong beses sa isang araw. Iniulat ng ilang tumakas ang matinding kakulangan sa pagkain noong pandemya at pagkamatay dahil sa gutom sa buong bansa.

Lalong nagpahirap sa paghahanapbuhay ang mga paghihigpit sa mga impormal na pamilihan. Ginamit ng mga pamilya ang mga pamilihang ito upang makipagpalitan ng mga produkto at kumita, ngunit binawasan ng mga pagsupil ng pamahalaan ang kakayahan nilang tustusan ang sarili. Kasabay nito, lubhang pinanganib ng mas mahigpit na kontrol sa hangganan ng China at ng mga utos na barilin ang mga nagtatangkang tumawid ang pagtakas.

Idinokumento ng UN ang pagpapahirap, pang-aabuso, labis na pagtatrabaho at malnutrisyon sa loob ng mga pasilidad ng detensiyon. Maraming nakapanayam ang nagsabing nakasaksi silang mamatay ang mga bilanggo. Nagtala rin ang pagsusuri ng limitadong pagbuti sa ilang pasilidad, kabilang ang bahagyang pagbaba ng karahasan ng mga guwardiya.

Ayon sa pagtatasa noong 2025, nanatiling gumagana ang hindi bababa sa apat na kampong bilangguan para sa mga bilanggong pampolitika. Idinokumento ng pagtatanong noong 2014 ang mas malawak na sistema ng pagkakabilanggo sa mga bilanggong pampolitika, at tinayang nasa 80,000 hanggang 120,000 ang mga taong nakakulong sa gayong mga kampo noon. Tinutukoy ng mas bagong natuklasan ang mga kampong nananatiling gumagana ngunit hindi nagbibigay ng bagong kabuuang bilang ng mga nakakulong doon.

Tinugunan ng apela ni Salmón noong Oktubre 2026 kapwa ang mga pagbitay at pagkamatay habang nakakulong. Mangangailangan ng mga hakbang hinggil sa pagkain, pagtrato sa mga bilanggo at sapilitang paggawa ang pagpapabuti ng mga kondisyon sa detensiyon, gayundin ng mga pagbabago sa pagsesentensiya at pagpaparusa.

Itinakwil ng Hilagang Korea ang mga Natuklasan

Inakusahan sa pahayag ni Embahador Kim Song noong Oktubre 30 si Salmón ng pagkapoot sa Hilagang Korea at inilarawan ang kanyang gawain bilang bahagi ng kampanyang kinasasangkutan ng Timog Korea at Japan. Tinuligsa rin niya ang mga pakikipag-ugnayan nito sa Timog Korea at ipinagtanggol ang paghihigpit ng pamahalaan sa disiplina at pagpapatupad ng batas.

Iginigiit ni Kim na pinangangalagaan ng isang makapangyarihang panangga ng militar ang pambansang seguridad at binibigyang-daan nito ang estado na garantiyahan ang mga karapatan ng mamamayan. Inilagay ng kanyang tugon ang alitan tungkol sa karapatang pantao sa mas malawak na komprontasyon ng Hilagang Korea sa Estados Unidos at mga kaalyado nito.

Ipinakikita ng pagtatasa ni Salmón ang ibang ugnayan ng seguridad at mga karapatan. Inilalarawan nito ang pagpaparusa, pagmamatyag at mga paghihigpit bilang mga kasangkapan sa pagkontrol sa mamamayan. Iniugnay naman ng iba pang natuklasan ng UN at mga resolusyon ng Human Rights Council ang sapilitang paggawa sa mga yamang sumusuporta sa programang nuklear ng Hilagang Korea.

Ang praktikal na alitan ay tungkol sa mismong mamamayang nagbibigay ng lakas-paggawa at dumaranas ng kakulangan sa pagkain. Inilalaan ang yaman ng estado sa mga sandatang nuklear at missile habang nahihirapan ang mga sambahayan na makakuha ng sapat na pagkain, at halos walang kakayahang pumili ng trabaho o tumanggi sa mapanganib na gawain ang mga inaatasang magtrabaho.

Ano ang Magagawa ng Diplomasya at ng UN?

Nagsusulong ng diplomatikong diyalogo sa Kim Jong Un ang Estados Unidos at Timog Korea sa ganitong kalagayan. Nanawagan si Salmón na isama ang mga usapin sa karapatang pantao sa mga pakikipag-ugnayan sa Hilagang Korea sa hinaharap. Mailalagay nito sa adyenda ang mga pagbitay, kondisyon sa detensiyon at sapilitang paggawa, kasabay ng mga armas at tensiyong militar.

Nanawagan din ang UN na isangguni ang kalagayan sa Hilagang Korea sa International Criminal Court sa The Hague. Inuusig ng korte ang mga indibidwal para sa mga krimeng gaya ng mga krimen laban sa sangkatauhan. Para maisagawa ang hakbang na iminungkahi ng UN, kakailanganin ang pagkilos ng Security Council.

Paulit-ulit na hinarang ng China at Russia, na kapwa permanenteng miyembro ng Security Council na may kapangyarihang mag-veto, ang mga pagtatangkang magpataw ng mga bagong parusa sa Hilagang Korea mula noong 2019. Nakatutulong ang mga paninindigan nila upang maunawaan kung bakit hindi nauwi sa katumbas na pagkilos ng konseho ang pagdodokumento sa mga pang-aabuso.

Nag-aalok ang Pangkalahatang Asamblea ng isa pang lugar para kumilos. Kabilang sa mga panukala ang paghiling ng karagdagang pag-uulat mula sa mga lupon ng UN at pag-aaral sa mga independiyenteng imbestigasyon sa mga ugnayan ng mga paglabag sa karapatan at mga banta sa seguridad. Mga rekomendasyon pa lamang ang mga ito, hindi mga imbestigasyong inanunsiyo na. Maaari ring magrekomenda ang Asamblea sa mga pamahalaan na talakayin nang magkasama ang mga karapatan at seguridad sa mga diplomatikong pag-uusap.

Nagbabala si Volker Türk, Mataas na Komisyoner ng UN para sa Karapatang Pantao, tungkol sa direksiyon ng kalagayan sa Hilagang Korea nang ilabas ang pagtatasa noong Setyembre 2025.

Kung magpapatuloy ang DPRK [Democratic People's Republic of Korea] sa kasalukuyan nitong landas, lalo pang daranas ang mamamayan ng paghihirap, malupit na panunupil at takot.

Agad na nararanasan ng mga taga-Hilagang Korea ang mga usaping tinatalakay: kung maaari bang humantong sa pagbitay ang pagbabahagi ng isang programa, kung makaiiwas ba ang isang bata sa mapanganib na paggawa, kung makatatanggap ba ng sapat na pagkain ang isang bilanggo at kung makapagtitinda ba ang isang pamilya upang mabuhay. Maisasama sa mismong usapan tungkol sa seguridad ang pagtrato sa mga tao kung bibigyang-puwang sa diplomasya ang mga usaping ito.

Mahahalagang Punto

• Sinabi ni Salmón na naglalaman ang kodigo penal ng Hilagang Korea ng 16 krimeng may parusang kamatayan, mula sa walo noong 2015.
• Idinokumento ng UN ang mga pagbitay dahil sa pamamahagi ng mga pelikula at programa sa telebisyon mula sa ibang bansa.
• Natuklasan sa pagsusuri noong Setyembre 2025, na batay sa mahigit 300 panayam, ang mas mahigpit na pagmamatyag, pinalawak na sapilitang paggawa at patuloy na mga pang-aabuso sa bilangguan.
• Kinuha ang mga bata mula sa mahihirap na pamilya, mga ulila at mga batang lansangan upang magsagawa ng mapanganib na paggawa.
• Itinakwil ng Hilagang Korea ang talakayan ng UN noong Oktubre 2026 at ipinagtanggol ang mga patakaran nito sa pagpapatupad ng batas at seguridad.
• Hinimok ni Salmón na suspindihin ang mga pagbitay, pagbutihin ang mga kondisyon sa detensiyon at isama ang karapatang pantao sa mga diplomatikong pakikipag-ugnayan.
• Layunin ng mga panukalang karagdagang pag-uulat at mga imbestigasyon ng UN na iugnay ang mga paglabag sa karapatan sa mga banta sa seguridad ng Hilagang Korea.