Inilagay nina Anil Menon at Joshua Kutryk ang Huling Solar Array ng ISS sa Halos Pitong Oras na Spacewalk

Tinatapos ng huling solar wing ang limang taong gawain

Natapos nina Anil Menon, astronaut ng NASA, at Joshua Kutryk, astronaut ng Canadian Space Agency, ang paglalagay ng huling pinahusay na solar array ng International Space Station noong Nobyembre 5, 2026. Nagtapos ito sa isang spacewalk na tumagal nang anim na oras at 59 minuto. Tinapos ng kanilang gawain ang kampanya sa paglalagay na nagsimula noong Hunyo 2021 at naglalayong magbigay ng mas maraming kuryente para sa pananaliksik, mga komersiyal na eksperimento at pang-araw-araw na operasyon sa umiikot na laboratoryo.

Ikinabit ang ikawalo at huling International Space Station Roll-Out Solar Array, na kilala bilang IROSA, sa 3B power channel sa kanang bahagi ng truss ng istasyon, ang malaking estruktural na gulugod nito. Ang starboard ay nangangahulugang kanang bahagi kapag nakaharap sa itinakdang direksiyon ng unahan ng istasyon.

Nagsimula ang spacewalk nang 8:36 a.m. EST at nagtapos nang 3:35 p.m. Ito ang ikalimang paglabas ni Menon sa labas ng istasyon at ikalawa ni Kutryk. Ang parehong astronaut ang naglagay ng ikapitong array noong Oktubre 29, eksaktong isang linggo bago nito.

Komplikado ang huling paglalagay dahil sa pansamantalang problemang elektrikal. Sinuri ng mga controller sa lupa at ng mga astronaut ang mga kable at hinintay nilang pumasok ang istasyon sa anino ng Daigdig bago tapusin ang paglaladlad. Bumalik sa loob ang mga tripulante habang may natitira pang suplay sa kanilang mga spacesuit.

Pinasalamatan ni Menon ang mga pangkat na sumuporta sa operasyon mula sa Daigdig. Inilarawan ng astronaut ng NASA ang pagsasaayos nila ng gawain sa gitna ng spacewalk:

May plano kami. Binago namin ang planong iyon, at napakahusay ng ginawa ng mga pangkat doon sa pag-aangkop. Natapos namin ang gawain.

Gaano karaming kuryente ang madaragdag sa istasyon?

Ayon sa Canadian Space Agency, tataas nang hanggang 30 porsiyento ang kapasidad ng istasyon na lumikha ng kuryente dahil sa natapos na pagpapahusay. Ipinapakita ng mga inilathalang bilang ng kapasidad na mula sa humigit-kumulang 160 kilowatt bago ang pagpapahusay, aabot ito sa mga 215 kilowatt pagkatapos.

Katumbas ang agwat ng mga bilang na ito ng pagtaas na humigit-kumulang 55 kilowatt. Kapag tuwirang kinalkula mula sa mga ni-round na bilang, nasa mga 34 porsiyento ang pagtaas, samantalang hanggang 30 porsiyento ang tinatayang pagtaas ayon sa ahensiya. Parehong nagpapakita ang mga ito ng malaking pagdami ng kuryenteng magagamit ng istasyon.

Sinusukat ng kilowatt ang lakas, o bilis ng paglikha o paggamit ng kuryente. Kayang lumikha ng bagong ikinabit na wing ng mga 20 kilowatt. Tumutukoy ang bilang na ito sa indibidwal na array, samantalang inilalarawan ng pagbabago mula 160 tungong humigit-kumulang 215 kilowatt ang pinagsamang sistema ng kuryente ng istasyon.

Nasa harap ng ilang bahagi ng orihinal na mga solar panel ang walong bagong wing, at patuloy pa ring nagbibigay ng kuryente ang mga panel na iyon. Nakadepende ang pinagsamang epekto ng mga ito sa kung paano nagtutulungan ang bago at lumang kagamitan, sa halip na basta idagdag ang indibidwal na kapasidad ng walong array sa dating kabuuang kapasidad ng istasyon.

Mas maraming kuryente ang nagbibigay sa ISS ng mas malaking kapasidad na paandarin ang mga instrumentong siyentipiko at komersiyal na kargamento habang pinananatiling gumagana ang mga kagamitang kailangan para patakbuhin ang istasyon. Sinusuportahan din ng pagpapahusay ang mga operasyon sa mga huling taon ng nakaplanong pananatili ng istasyon at ang planadong kontroladong pag-alis nito sa orbit.

Paglipat ng malaking array gamit ang kamay at robotikong braso

Kinailangan munang alisin nina Menon at Kutryk ang nakatiklop na array mula sa pansamantalang lalagyan nito. Bagaman lumulutang ang mga bagay sa orbit, lumalaban pa rin sa pagbabago ng galaw ang isang malaking piyesa ng kagamitan. Kailangan ang maingat na pagkontrol, matibay na pang-ipit at koordinasyon ng mga astronaut at operator ng robotikong braso para mailipat ito.

Ikinabit ni Menon ang kanyang mga paa sa isang naaayos na pang-ipit na nakakabit sa Canadarm2, ang robotikong braso ng istasyon na gawa sa Canada. Pinatakbo ng mga astronaut ng NASA na sina Luke Delaney at Jessica Watkins ang braso mula sa loob ng ISS, at inilipat si Menon at ang array patungo sa lugar ng pagkakabit.

Gumamit si Kutryk ng mga hawakan at panaling pangkaligtasan para maglakbay sa panlabas na bahagi ng istasyon. Sa lugar ng trabaho, ikinabit niya ang sarili sa isa pang pang-ipit para magamit ang dalawang kamay sa pagsalo at pagpuwesto sa array.

Bahagyang lampas sa abot ng robotikong braso ang huling lugar ng pagkakabit. Hinawakan ni Kutryk ang array, at lumipat naman si Menon mula sa puwesto niya sa Canadarm2 patungo sa isa pang ligtas na puwesto sa istasyon. Sa pagtutulungan nila, nakumpleto nila ang pagkakabit sa 3B power channel.

Nanguna si Kutryk sa spacewalk at ginamit ang call sign na EV1. Nakatulong ang mga pulang guhit sa kanyang spacesuit para makilala siya ng mga controller at manonood mula kay Menon, na gumamit ng call sign na EV2. Sa unang bahagi ng spacewalk, humigit-kumulang 30 minuto silang nauuna sa nakaplanong iskedyul.

Bakit naantala ng aberyang elektrikal ang paglaladlad

Nakatukoy ang Mission Control ng problema habang ikinokonekta ng mga astronaut ang mga kable. Nasa kalahati lamang ng inaasahang shunt current ang nakita ng mga controller. Isa itong sukat elektrikal na ginagamit para suriin ang kakayahan ng array na humawak ng kuryente bago ito iladlad.

Lumilikha ng kuryente ang mga solar cell kapag tinatamaan ng sikat ng araw. Nagbibigay ang shunt ng daan para mailihis ang daloy ng kuryente bilang bahagi ng pagkontrol sa sistemang elektrikal. Dahil hindi inaasahan ang resulta ng pagsusuri, kinailangang siyasatin ng mga tripulante at pangkat sa lupa ang mga koneksiyon bago hayaang bumuka ang array.

Nakatuon ang pag-troubleshoot sa kable na tinukoy bilang P23-A. Sinuri ng mga tripulante ang mga konektor, at nagpatuloy ang operasyon nang dumaan ang istasyon sa anino ng Daigdig, kung kailan hindi na direktang nasisinagan ng araw ang mga solar equipment.

Nang makakuha ng kasiya-siyang sukat ng daloy ng kuryente, tinanggal ng mga astronaut ang dalawang bolt at pinabayaang bumuka ang array. Pagkatapos, tinapos nila ang natitirang gawain sa mga kable at pagliligpit bago bumalik sa Quest airlock.

Pinuri ni Kutryk ang pagtugon ng pangkat habang papatapos ang spacewalk. Sinabi ng astronaut na Canadian:

Napakahusay makita kung paano tumugon ang pangkat at tinulungan kaming makarating sa kailangan naming puntahan, sa kabila ng mga hamong nakaharap namin sa daan.

Kung paano nagiging solar wing ang nakarolyong kumot

Gumawa ang Redwire Space ng mga array sa ilalim ng kontrata sa Boeing, ang pangunahing kontratista ng NASA para sa mga operasyon ng istasyon. Gumagamit ang disenyo ng nababaluktot na kumot na may mga photovoltaic cell, mga aparatong nagko-convert ng sikat ng araw tungo sa kuryente.

Lumalawak nang humigit-kumulang 19.4 metro ang bawat wing kapag nailadlad. Mas maliit ang espasyong sinasakop ng nakatiklop na kagamitan, kaya naihahatid ito sa walang presyong bahagi ng isang SpaceX Cargo Dragon spacecraft.

Umaasa ang sistema ng paglaladlad sa mga composite boom na nag-iimbak ng mekanikal na enerhiya kapag nakarolyo. Kapag pinakawalan, dumidiretso ang mga boom at hinihila palabas ang solar blanket. Katulad ng isang mahigpit na nakarolyong piraso na kusang bumabalik sa nakaladlad nitong hugis ang pangunahing ideya, bagaman idinisenyo ang kagamitang pangkalawakan para makontrol nang tumpak ang paggalaw nito.

Dahil sa paraang ito, nakabubuka ang wing nang walang motor o masalimuot na hanay ng mga mekanikal na bisagra. Kailangan ding manatiling matibay ang nakaladlad na estruktura para mapanatili ang hugis nito habang tumatakbo ang mga operasyon sa istasyon.

Ayon sa mga iniulat na datos, nasa humigit-kumulang 40 kilowatt bawat metro kubiko ang densidad ng lakas ng kagamitang nakatiklop. Sa madaling salita, sinusukat nito kung gaano kalaking kapasidad sa paglikha ng kuryente ang maaaring isiksik sa isang tiyak na espasyo para sa paglulunsad. Limitado ang espasyo sa loob ng sasakyang pangkargamento, kaya mas praktikal ihatid ang kagamitang naipakete nang mas siksik.

Mula sa demonstrasyon noong 2017 hanggang sa ikawalong pagkakabit

Idemonstrate ang teknolohiya sa likod ng mga bagong wing sa labas ng ISS noong 2017. Nagsimula ang aktuwal na pagkakabit makalipas ang apat na taon, habang lumipat ang istasyon mula sa pagsubok sa konsepto tungo sa paggamit nito bilang bahagi ng suplay ng kuryente.

Tinapos ng huling wing ang sunod-sunod na paghahatid at spacewalk na naganap sa loob ng ilang taon. Kabilang sa mahahalagang pangyayari ang:

• 2017: Ipinakita sa labas ng istasyon ng kalawakan ang teknolohiya ng roll-out solar array.
• Hunyo 2021: Inilagay ng mga astronaut ang unang aktuwal na IROSA.
• 2023: Ginagamit na sa ISS ang anim na pinahusay na array.
• Oktubre 2026: Dumating ang huling pares sakay ng ika-35 komersiyal na misyon ng SpaceX para maghatid muli ng mga suplay.
• Oktubre 29, 2026: Inilagay nina Menon at Kutryk ang ikapitong array.
• Nobyembre 5, 2026: Inilagay at iniladlad ng dalawa ang ikawalo at huling array.

Itinalaga ang aktibidad noong Nobyembre 5 bilang U.S. Spacewalk 101. Ito rin ang ika-286 na spacewalk para sa pagbuo at pagpapanatili ng istasyon, at ika-18 mula noong 2021 na may kaugnayan sa pagpapalakas ng suplay ng kuryente ng ISS. Magkakaibang kategorya ng gawain ang binibilang ng mga numerong ito.

Ilang dekada nang gumagana ang orihinal na solar equipment. Pumasok sa serbisyo ang una sa mga pangunahing array ng istasyon noong Disyembre 2000. Unti-unting bumababa ang kapasidad ng mga solar cell na lumikha ng kuryente matapos ang maraming taon sa kapaligiran ng kalawakan. Tinutulungan ng pagdaragdag ng mga bagong wing na mapanatili ng istasyon ang sapat na suplay ng kuryente habang tumatanda ang mga lumang kagamitan nito.

Ang mga sumuporta sa mga astronaut

Hindi lamang paglipat gamit ang robotikong braso ang ginawa nina Delaney at Watkins. Bago ang spacewalk, tumulong silang ihanda ang mga spacesuit at airlock, kabilang ang pagkakabit ng pang-emerhensiyang yunit pangsagip ni Menon. Inalis at muling ikinabit nila ito matapos silang mahirapang ikandado ito sa puwesto.

Ang yunit na tinatawag na Simplified Aid For EVA Rescue, o SAFER, ay maliit na propulsion pack na gagamitin sakaling mahiwalay ang isang astronaut sa istasyon. Sa buong spacewalk, sinuri rin ng mga astronaut ang kagamitan ng isa't isa, kabilang ang mga guwantes at posibleng pag-ipon ng tubig sa loob ng kanilang helmet.

Nagsilbing capsule communicator, o CAPCOM, si Jenni Gibbons, astronaut ng CSA, sa Johnson Space Center ng NASA sa Houston. Nagsilbing tagapag-ugnay para sa spacewalk si Nichole Stilwell at ipinasa niya ang mga tagubilin para sa gawain sa labas. Nagbigay ang mga tungkuling ito ng ilang antas ng suporta sa pagitan ng mga astronaut, sistema ng istasyon at mga espesyalisadong pangkat sa lupa.

Sinubaybayan ng mga pangkat sa robotika sa Houston at punong-tanggapan ng CSA sa Longueuil, Quebec, ang operasyon ng Canadarm2. Kabilang sa kanilang gawain ang pagsuri sa kondisyon ng braso, heometriya, mga kuha ng kamera at galaw nito batay sa nakaplanong mga pamamaraan.

Inilarawan ng mga controller ng robotika ng CSA na sina Roxanne Côté-Bigras at Stephen Takacs kung paano pinag-uugnay ang mga tungkuling ito sa pagitan ng Canada at Estados Unidos. Hindi direktang itinalaga ang alinman sa kanila sa mga spacewalk para sa mga solar array na ito, ngunit ipinapaliwanag ng kanilang salaysay ang mas malawak na operasyon: kailangang maunawaan ng mga controller kapwa ang makinarya at ang eksaktong pagkakasunod-sunod ng mga hakbang na susundin ng mga astronaut.

Isang makasaysayang tagumpay ng Canada na pinaghandaang mabuti

Dumating si Kutryk sa ISS noong Oktubre 1 para sa misyon na inaasahang tatagal nang anim na buwan. Sa loob lamang ng mahigit isang buwan, nakatapos siya ng dalawang spacewalk na may kabuuang tagal na humigit-kumulang 14 na oras.

Dahil sa kanyang spacewalk noong Oktubre 29, naging ikalimang Canadian siya na nagsagawa nito, kasunod nina Chris Hadfield, Steven MacLean, Dave Williams at David Saint-Jacques. Si Saint-Jacques ang pinakahuling Canadian na lumabas sa istasyon, noong 2019.

Nagsimula ang paghahanda bago pa buksan ang panlabas na hatch. Inalis nina Kutryk at Menon ang nitrogen sa kanilang mga katawan bago lumipat sa mas mababang presyon ng kanilang mga spacesuit. Binabawasan nito ang panganib ng decompression sickness, kung saan bumubuo ng mapaminsalang mga bula ang nitrogen sa dugo at mga tisyu habang bumababa ang presyon.

Dahan-dahang binawasan ang presyon sa Quest airlock mula sa karaniwang atmospera ng istasyon hanggang sa vacuum. Pansamantalang huminto ang mga tripulante para suriin kung may tagas ang mga spacesuit, at ibinalik sa istasyon ang malaking bahagi ng hangin upang makatipid sa mga suplay.

Sa panahon ng spacewalk, inayos din ng mga astronaut ang kanilang mga spacesuit dahil sa pabago-bagong kondisyon ng temperatura habang salit-salitang dumaraan ang ISS sa sikat ng araw at anino. Nakaapekto ang paulit-ulit na pagbabagong ito kapwa sa kapaligiran ng trabaho ng mga tripulante at sa oras ng pag-troubleshoot sa sistemang elektrikal.

Ano ang susunod matapos ang pagpapahusay sa suplay ng kuryente?

Nakatakda sa Enero 2027 ang susunod na planadong gawain ng NASA sa spacewalk: ang pagpapahusay at pagkukumpuni sa Alpha Magnetic Spectrometer. Nakakabit sa truss ng istasyon ang instrumentong ito at sumusuri ito ng mga cosmic ray, mga particle na may mataas na enerhiya na nagmumula sa kalawakan.

Inilahad ni Gaurang Patel, tagapamahala ng integrasyon ng operasyon para sa Low Earth Orbit Program ng NASA, ang planong gawain sa Enero sa isang briefing noong Oktubre 20. Hindi pa pinangalanan ng NASA ang mga astronaut na magsasagawa nito. Inaasahang mananatili sa ISS si Kutryk sa panahong iyon.

Naghahanda na ang mga pangkat sa robotika para sa gawain sa spectrometer, kabilang ang mga ensayo kaugnay ng pagsasanay sa astronaut sa Neutral Buoyancy Laboratory ng NASA malapit sa Houston. Nagbibigay-daan ang malaking tangke ng tubig para magsanay ang mga astronaut ng paggalaw sa paligid ng mga nakalubog na estruktura ng istasyon habang suot ang kanilang spacesuit.

Nakatakda ring ilunsad ang isang Northrop Grumman Cygnus na kargamento hindi mas maaga sa Nobyembre 29. Muli na namang gaganap ng mahalagang papel ang Canadarm2, sa pagkakataong ito sa pagtulong sa mga tripulante ng istasyon na saluhin at ikabit sa puwesto ang paparating na sasakyang pangkargamento.

Naiwan ng natapos na kampanya sa solar array ang ISS na kumpleto na ang nakaplanong hanay nitong walong pinahusay na array. Ang agarang resulta nito ay mas malaking kapasidad na lumikha ng kuryente para sa natitirang mga operasyon ng laboratoryo, habang nagbibigay naman ang karanasan sa pagkakabit ng praktikal na impormasyon para sa mga solar system ng mga susunod na spacecraft.

Mahahalagang Punto

• Inilagay nina Anil Menon at Joshua Kutryk ang ikawalo at huling pinahusay na solar array ng ISS noong Nobyembre 5, 2026.
• Tumagal nang anim na oras at 59 minuto ang spacewalk, mula 8:36 a.m. hanggang 3:35 p.m. EST.
• Ikinabit ang array sa 3B power channel sa kanang truss ng istasyon.
• Nilutas ng mga tripulante ang pansamantalang problemang elektrikal bago iladlad ang wing.
• Nagsimula ang kampanya sa pagpapahusay noong Hunyo 2021 at itinaas nito ang nakasaad na kapasidad ng kuryente ng istasyon mula humigit-kumulang 160 tungong mga 215 kilowatt.
• Isinagawa ni Menon ang kanyang ikalimang spacewalk at ni Kutryk ang ikalawa, sa suporta ng mga tripulante sa ISS at mga pangkat sa Houston at Longueuil.
• Nagplano ang NASA ng iba pang spacewalk sa Enero 2027 para gawin ang trabaho sa Alpha Magnetic Spectrometer.