Nagtakda ang Pilipinas ng 75% na Target sa Klima Hanggang 2035, Itinaas sa 7% ang Lokal na Ambag

Mas malaking lokal na ambag sa loob ng 75% na target

Nagsumite ang Pilipinas ng pangakong pangklima para sa 2026 na naglalayong makamit ang 75% netong pagbawas at pag-iwas sa mga emisyon ng greenhouse gas kumpara sa inaasahang pinagsama-samang emisyon para sa 2025–2035. Planong isakatuparan ng pamahalaan ang pitong percentage point sa pamamagitan ng mga lokal na yaman at pambansang kakayahan, mula sa 2.71 percentage point sa pangako nito noong 2021. Nakadepende naman sa pandaigdigang pondo, teknolohiya at suportang teknikal ang natitirang 68 percentage point.

Sa unang pagkakataon, kabilang na rin sa target sa pagpapababa ng emisyon ng na-update na Nationally Determined Contribution, o NDC, ang kagubatan at iba pang gamit ng lupa. Saklaw nito ang anim na sektor at tinutukoy ang mga patakaran at hakbang para sa bawat isa, kaya naiuugnay ang pambansang pangako sa mga pasya tungkol sa kuryente, transportasyon, pagsasaka, mga pabrika, basura at kagubatan.

Para sa bansang lantad sa mapaminsalang bagyo, pagbaha at pagtaas ng dagat, pinag-uugnay ng pangakong ito ang dalawang agarang gawain: limitahan ang mga emisyong nagpapainit sa planeta at protektahan ang mga tao laban sa pinsalang dulot ng klima. Kasabay ng pagpapababa ng emisyon ang pag-angkop sa mga epekto ng klima, sa pangunguna ng Philippine National Adaptation Plan para ihanda ang mga komunidad at kabuhayan sa nagbabagong mga kalagayan.

Pinuri ni Arnaud Peral, Resident Coordinator ng United Nations sa Pilipinas, ang mas malaking lokal na ambag at ipinaliwanag ang kahalagahan nito:

"Ipinakikita ng pagtaas sa walang-kondisyong ambag ang mas matibay na pambansang pananagutan, samantalang naglalaan ang mga pagbabago sa pangkalahatang balangkas ng mas malinaw na landas para maisakatuparan ang mga ambisyon," aniya.

Pangunahing hamon sa pagpapatupad ang pondo at teknikal na kakayahan. Mas malaking bahagi na ng pangako ang lokal na pagkilos, ngunit kailangan pa rin ng malaking suportang pandaigdig at koordinasyon ng pamahalaan, mga negosyo at komunidad upang maisakatuparan ang buong pangako.

Ano ang ibig sabihin ng 75% na bilang

Inihahambing ang target sa inaasahang senaryo ng karaniwang gawain: pagtataya kung gaano karaming emisyon ang ilalabas ng Pilipinas mula 2025–2035 kung wala ang mga dagdag na hakbang pangklima na kasama sa pangako. Pinagsama-samang emisyon ang batayan, ibig sabihin, kabuuan sa buong panahong iyon, hindi emisyon sa iisang taon.

Ang pagbabawas ng emisyon ay nangangahulugang pagpapababa ng polusyon. Ang pag-iwas sa emisyon naman ay pagpigil sa polusyong inaasahang malilikha, halimbawa, sa pagtugon sa bagong pangangailangan sa kuryente gamit ang renewable energy. Isinasaalang-alang ng salitang neto kapwa ang mga inilalabas na greenhouse gas at ang carbon na sinisipsip ng mga imbakan nito, gaya ng kagubatan.

Pangunahing gagamitin ang mga lokal na yaman para makamit ang pitong percentage point na itinalaga bilang walang-kondisyon. Nakadepende sa tulong pandaigdig ang iba pang 68 percentage point. Kapwa bumubuo ang mga ito sa target na 75%.

Tumaas nang 4.29 percentage point ang lokal na bahagi mula sa dating 2.71%, kaya humigit-kumulang 2.6 na beses na ito ng dating laki. Sa na-update na pangako, bumubuo ang lokal na pagkilos ng humigit-kumulang 9.3% ng kabuuang ipinangakong pagpapababa ng emisyon, batay sa pitong hinati sa 75. Ang natitirang 90.7% ay nakasalalay sa suportang pandaigdig.

Mga pagbabago sa pangako

Saklaw ng NDC noong 2021 ang 2020–2030. Saklaw naman ng na-update na pangako ang 2025–2035 at gumagamit ito ng muling kinalkulang pagtataya ng emisyon para sa batayang taon na 2015, mas mahusay na mga pamamaraang analitikal at mas matibay na pagmomodelo sa bawat sektor. Nakaaapekto ang mga pagbabagong ito sa paraan ng pagtataya ng pamahalaan sa emisyon at pagtukoy ng mga pagkakataong mabawasan ito.

Nagtatakda rin ang dokumentong isinumite ng mga hakbang para sa bawat sektor na saklaw nito. Nagbibigay ito sa mga ahensiya ng mas detalyadong panimulang batayan sa pagpaplano ng mga proyekto, pag-uugnay ng mga responsibilidad at pagsubaybay sa progreso kumpara sa iisang pambansang porsiyento lamang.

• 2021: Nagtakda ang naunang NDC ng 2.71% na walang-kondisyong ambag para sa pangakong sumasaklaw sa 2020–2030.
• Setyembre 8: Isinumite ng Pilipinas sa United Nations Framework Convention on Climate Change ang na-update nitong NDC, na tinatawag ding NDC 3.0.
• 2025–2035: Saklaw ng na-update na target ang pinagsama-samang emisyon sa panahong ito.
• Nobyembre 9: Nakatakdang magsimula ang COP31 sa Antalya, Türkiye, kasunod ng pagsusumite ng Pilipinas.

Kabilang ang Pilipinas sa mga bansang naghahain ng mga na-update na pambansang pangako sa pandaigdigang proseso para sa klima bago ang COP31. Nakadepende ang praktikal na halaga nito sa kung maisasalin ang mga hakbang sa bawat sektor tungo sa mga programang pinopondohan at nasusukat na resulta.

Pinapalawak ng enerhiya, transportasyon at kagubatan ang mga hakbang

Pinakamalaki ang potensiyal ng enerhiya na magbawas ng emisyon sa na-update na pangako. Makababawas sa emisyong kaugnay ng suplay ng kuryente ang pagpapalawak ng solar at iba pang renewable energy habang umuunlad ang ekonomiya. Kaugnay rin ng transpormasyon sa enerhiya ang transportasyon, kung saan tinukoy ng pamahalaan bilang hakbang ang pagpapakuryente sa mga pampublikong sasakyang panlupa.

Kabilang sa mga hakbang sa transportasyon ang pagpapatupad ng mga pamantayan sa emisyon ng sasakyan na Euro 5 at Euro 6. Itinatakda ng mga pamantayang ito ang mga limitasyon sa mga pollutant mula sa tambutso ng sasakyan. Kasabay ng pagpapakuryente, iniuugnay ng mga ito ang pagkilos para sa klima sa kalidad ng hanging nilalanghap ng mga tao sa mga kalsada at komunidad.

Kabilang na sa target sa pagpapababa ng emisyon ang Forestry and Other Land Use, o FOLU, kasama ng agrikultura, basura, Industrial Processes and Product Use, transportasyon at enerhiya. Kabilang sa mga tinukoy na hakbang ang pangangalaga sa kagubatan, muling pagtatanim ng mga puno at agroforestry. Pinagsasama ng agroforestry ang mga puno at pagsasaka upang mapakinabangan ang lupa sa produksyon habang nag-iimbak ng carbon.

Umaabot sa mga sakahan at pasilidad ng basura ang mga hakbang laban sa methane

Iniaayon ng Pilipinas ang NDC nito sa Short-Lived Climate Pollutants National Action Plan at Methane Mitigation Roadmap. Kabilang sa mga pollutant na ito ang methane, black carbon at hydrofluorocarbons, o HFC. Makapagpapabagal sa pag-init sa mga susunod na taon ang pagbabawas sa mga ito, habang naghahatid ng mga benepisyo sa kalusugan at agrikultura.

Ipinaliwanag ni Environment Assistant Secretary Daniel Darius Nicer ang hakbang sa Superpollutant Action Summit, na inorganisa ng Climate and Clean Air Coalition kasabay ng ika-81 United Nations General Assembly sa New York. Inilarawan niya ang mga inaasahang benepisyo:

Pinapabagal ng mabilis na pagbabawas sa mga superpollutant ang pag-init sa malapit na panahon, habang agad na nagbibigay ng mga benepisyo sa kalusugan ng publiko, malinis na hangin at seguridad sa pagkain.

Kabilang sa mga hakbang sa agrikultura ang salit-salit na pagpapatuyo at pagbaha sa mga palayan, paggamit ng biodigester at pagbabago sa pagpapakain ng mga alagang hayop. Sa salit-salit na pagpapatuyo at pagbaha, pinatutuyo ang mga palayan sa takdang pagitan sa halip na panatilihing lubog sa tubig sa lahat ng oras, kaya nababawasan ang mga kondisyong nagdudulot ng methane.

Pinoproseso ng mga biodigester ang organikong materyal, gaya ng dumi ng hayop, sa kontroladong mga kondisyon at kinokolekta ang nalilikhang gas. Nagiging posible ang paggamit sa gas bilang panggatong kapag nakokolekta ito, habang napamamahalaan ang basura. Bahagi rin ng programa sa agrikultura ang pagbabago sa pagpapakain ng mga alagang hayop.

Kabilang sa mga hakbang sa basura ang pagkolekta at pagsunog ng gas mula sa tambakan ng basura, pagko-compost at anaerobic digestion. Sinusunog sa flare ang nakolektang methane, samantalang binubulok ng anaerobic digestion ang organikong basura nang walang oxygen sa kagamitang idinisenyo upang kolektahin ang gas. Isa pang paraan ng pamamahala sa organikong materyal ang pagko-compost, na nagbabalik ng mga sustansiya upang magamit muli sa produksyon.

Saklaw ng NDC ang mga emisyon mula sa pagtatapon ng basura sa lupa, pagko-compost at pamamahala ng wastewater, at kinikilala nito ang pakikilahok ng Pilipinas sa Global Methane Pledge. Iniuugnay ng mga hakbang na ito ang pambansang pangako sa pang-araw-araw na pagpapasya tungkol sa tirang pagkain, dumi sa alkantarilya, mga tira mula sa sakahan at operasyon ng mga tambakan ng basura.

Mas marami nang gas ang kabilang sa pagtatala sa industriya

Saklaw ng sektor na Industrial Processes and Product Use, na kilala bilang IPPU, ang mga emisyong kaugnay ng paggawa ng mga produkto at paggamit ng ilang kemikal at kagamitan. Muling kinalkula sa update ang mga pagtataya ng emisyon mula sa produksyon ng semento at mga sangkap na ginagamit na pamalit sa mga kemikal na nakapipinsala sa ozone layer.

Kabilang na rin ang mga emisyon ng sulfur hexafluoride mula sa kagamitang elektrikal, na hindi kasama sa mga naunang imbentaryo ng greenhouse gas. Talaan ng mga emisyon ayon sa pinagmumulan ang imbentaryo. Nagbibigay sa pamahalaan ng mas matibay na batayan sa pagpili ng mga prosesong, materyales at kagamitang dapat tutukan ang mas kumpletong pagtatala.

Isa pang pokus ang pagpapalamig at air conditioning. Planong hikayatin ng pamahalaan ang paggamit ng mga refrigerant na mas mababa ang potensiyal sa pag-init ng mundo at pagbutihin ang pagkolekta at pagtatapon ng mga nagamit nang refrigerant. Inilalarawan ng potensiyal sa pag-init ng mundo kung gaano kalakas ang epekto ng isang gas sa pag-init ng atmospera kumpara sa carbon dioxide sa itinakdang panahon.

Isinasagawa ang mga hakbang sa ilalim ng Kigali Amendment, na tumutugon sa mga HFC, at Department of Environment and Natural Resources Administrative Order No. 2021-31. Kabilang sa pamamahala ng mga refrigerant ang pagpili ng mga kemikal para sa kagamitan at ang pag-aasikaso sa mga ito kapag kina-care o itinatapon na ang mga sistema.

Pinag-uugnay ng mas malawak na pamamaraan ng paikot na ekonomiya ang mga hakbang na ito sa industriya at basura. Mababawasan ang pangangailangan sa mga bagong yaman at malilimitahan ang basura kung patuloy na gagamitin ang mga produkto, materyales at sustansiya, habang sinusuportahan ang mas malinis na produksyon at mga trabahong kaugnay ng pagkukumpuni, pagkuha muli ng materyales at pagre-recycle.

Kailangang suportahan ng pondo ang pagpapatupad

Batay sa suportang pandaigdig kung gaano kalaki sa kondisyunal na 68 percentage point ang maipatutupad ng Pilipinas. Tinutukoy ng pangako ang pondo para sa klima, pagpapaunlad at paglilipat ng teknolohiya, at pagpapaunlad ng kakayahan bilang mga kinakailangang anyo ng tulong. Maaaring kabilang sa paglilipat ng teknolohiya ang pagkakaroon ng kagamitan at kaalamang kailangan para mapatakbo at mapanatili ito.

Nanawagan si Nicer ng pondong pangklima na may paborableng kondisyon at hindi utang, pakikipagtulungan sa pamamagitan ng mga carbon market sa ilalim ng Article 6 ng Paris Agreement, at tulong teknikal para sa lokal na pagsubaybay, pag-uulat at beripikasyon. Mas paborable ang mga kondisyon ng pondong konsesyonal kumpara sa karaniwang komersiyal na pondo. Makatutulong ang pondong hindi utang upang matustusan ang mga hakbang nang hindi nagdaragdag ng obligasyong magbayad.

Nagbibigay ang Article 6 ng balangkas para sa pandaigdigang kooperasyon, kabilang ang mga kasunduan sa carbon market. Nangangahulugan ang pagsubaybay, pag-uulat at beripikasyon ng pagsukat sa mga emisyon at pagbabawas, pagtatala ng mga resulta at pagsusuri sa katumpakan ng mga ito. Lalong nagiging mahalaga ang mga gawaing ito kapag nakakalat ang mga proyekto sa iba't ibang munisipalidad, sakahan, sistema ng transportasyon at pasilidad pang-industriya.

Walang kabuuang pangangailangan sa pamumuhunan o detalyadong iskedyul ng pagpopondo ang na-update na pangako. Mangangailangan ang pagpapatupad nito ng lokal, pandaigdigan at pribadong pondo, epektibong mga institusyon at tuloy-tuloy na koordinasyon sa pagitan ng mga ahensiyang responsable sa iba't ibang sektor.

Gabay sa pagpapatupad ang pag-angkop sa klima at pagsasama sa lahat

Patuloy na prayoridad ng Pilipinas ang pag-angkop sa klima dahil magkaiba ang pangangailangan ng pagbabawas sa mga emisyon sa hinaharap at paghahanda sa mga panganib ng klima sa kasalukuyan. Halimbawa, tinutugunan ng renewable energy ang mga emisyon, samantalang hinaharap ng paghahanda sa mga komunidad para sa pagbaha ang pinsalang maaaring idulot ng mga panganib na kaugnay ng klima. Makakatulong sa dalawang layuning ito ang pangangalaga sa ecosystem.

Ayon sa pamahalaan, gagabayan ng mga prinsipyo ng pagkakapantay-pantay, pagsasama sa lahat at pananagutan sa mga susunod na henerasyon ang pagpapatupad. Kabilang sa mga nakilahok sa konsultasyon ang mga institusyong pambansa at lokal, gayundin ang kababaihan, mga Katutubo, kabataan, mga taong may kapansanan, mga impormal na manggagawa, nakatatanda at lokal na komunidad.

Mahalaga ang mga pangakong ito kapag naaapektuhan ng mga proyekto ang pagkakaroon ng lupain, trabaho, transportasyon, kasanayan o teknolohiya. Layunin ng makatarungang transisyon na protektahan ang mga taong nagbabago ang trabaho at kabuhayan habang nagbabago ang ekonomiya. Kinikilala rin ng NDC ang katutubong kaalaman, pagkakapantay-pantay ng kasarian at pagsasama sa mga taong may kapansanan bilang bahagi ng pagpapatupad.

Iniuugnay ng pag-aayon sa Philippine Development Plan 2023–2028 at Sustainable Development Goals ang paggasta para sa klima sa mga pambansang prayoridad gaya ng trabaho, kalusugan, kabuhayan at katatagan. Nagbibigay ito sa mga ahensiya ng batayan upang isaalang-alang ang mga benepisyong ito sa pagpili ng mga pamumuhunan.

Mula sa teknikal na paghahanda tungo sa pananagutang pagkilos

Nagbigay ng mga mungkahi at tulong teknikal ang United Nations at mga espesyalisadong ahensiya nito para sa update. Sinuportahan ng United Nations Development Programme ang proseso sa pamamagitan ng Climate Promise Initiative nito, katuwang ang Climate Change Commission, Department of Environment and Natural Resources at NDC Technical Working Group.

Nakatulong ang suporta ng AECID, ang Ahensiya ng Espanya para sa Kooperasyon sa Pandaigdigang Kaunlaran, upang makapagbigay ang UNDP ng tulong teknikal tungkol sa basura at mga emisyon sa industriya. Sinuportahan din nito ang pagsusuri sa mga pamamaraan ng paikot na ekonomiya, mga hakbang para sa ecosystem, mga layunin sa kaunlaran, pagkakapantay-pantay ng kasarian, kapansanan at pagsasama sa lipunan.

Ang susunod na yugto ay ang pagpapatupad: pagtatalaga ng mga responsibilidad, pagbuo ng mga proyektong makaaakit ng pondo, pagtiyak ng suporta at pagsukat sa mga resulta. Nagbibigay ng mas matibay na pundasyon para sa gawaing ito ang na-update na pagtatala at mga hakbang sa bawat sektor. Lumaki ang bahaging popondohan sa loob ng bansa, ngunit nananatiling mahalaga ang pandaigdigang kooperasyon upang makamit ang buong target.

Mahahalagang Punto

• Target ng Pilipinas ang 75% netong pagbawas at pag-iwas sa mga emisyon kumpara sa inaasahang pinagsama-samang emisyon sa karaniwang senaryo para sa 2025–2035.
• Tumaas mula 2.71 tungo sa pitong percentage point ang bahaging walang-kondisyon; nakadepende sa suportang pandaigdig ang 68 percentage point.
• Sa unang pagkakataon, kabilang sa target sa pagpapababa ng emisyon ang kagubatan at iba pang gamit ng lupa, kaya anim na sektor na ang saklaw nito.
• Kabilang sa mga hakbang ang renewable energy, pagpapakuryente sa mga pampublikong sasakyang panlupa, pangangalaga sa kagubatan, pagkontrol sa methane at mas mahusay na pamamahala sa mga refrigerant.
• Mahalaga sa pagpapatupad ang pag-angkop sa klima, pagsasama sa lahat, pondo at maaasahang pagsubaybay sa mga emisyon.
• Nakatakdang magsimula ang COP31 sa Nobyembre 9 sa Antalya, Türkiye.