Nadagdagan ng 1.44 Milyon ang mga May Trabaho sa Indonesia, Ngunit Lumalaki ang Impormal na Trabaho at Underemployment

Mas Maraming Indonesian ang May Trabaho, Ngunit Marami pa Rin ang Nangangailangan ng Mas Maayos na Trabaho

May 147.99 milyong taong may trabaho ang Indonesia noong Agosto 2026, mas mataas nang 1.44 milyon kaysa noong nakaraang taon, ayon sa Statistics Indonesia (BPS). Bumaba sa 7.38 milyon ang bilang ng mga walang trabaho, ngunit lumaki ang bahagi ng mga manggagawang impormal ang trabaho at 12.84 milyon ang nagtrabaho nang mas kaunting oras kaysa sa gusto o kaya nilang pasukan.

Inilahad ng BPS ang mga bilang sa isang press conference sa Jakarta noong Nobyembre 5, 2026. Bumaba ang unemployment rate mula 4.85% noong Agosto 2025 tungo sa 4.75% noong Agosto 2026, habang bumaba nang humigit-kumulang 77,000 ang bilang ng mga walang trabaho.

May paglawak din sa pormal na trabaho, na nadagdagan ng 410,000 manggagawa. Gayunman, bumaba sa 42.07% ang bahagi nito sa kabuuang employment dahil mas mabilis lumaki ang trabaho sa labas ng pormal na sektor. Umabot sa natitirang 57.93% ang mga impormal na manggagawa, o halos anim sa bawat 10 Indonesian na may trabaho.

Ipinakikita ng mga bilang ang pag-unlad sa pagpasok ng mas maraming tao sa trabaho, kasabay ng patuloy na hamon sa kalidad at dami ng trabahong makukuha. Para sa isang sambahayan, maaaring magbigay agad ng kita ang pagkakaroon ng anumang bayad na gawain. Hiwalay pang hakbang ang pagkakaroon ng sapat na oras ng trabaho, maaasahang kita at proteksiyon sa trabaho.

Mas Mabilis Lumaki ang Employment Kaysa sa Labor Force

Umabot sa 155.37 milyon ang labor force ng Indonesia noong Agosto, mas mataas nang 1.366 milyon kaysa noong Agosto 2025. Kabilang sa labor force ang mga may trabaho at ang mga itinuturing na walang trabaho.

Bahagyang mas mabilis lumaki ang employment kaysa sa kabuuang bilang na iyon, kaya nakatulong itong pababain ang unemployment. Ang pagdagdag ng 1.44 milyong taong may trabaho ay ang netong pagbabago sa pagitan ng dalawang sukat noong Agosto: may mga pumasok sa trabaho habang may iba namang umalis dito sa loob ng taon.

Inilahad ni Edy Mahmud, deputy ng BPS, ang bilang ng mga walang trabaho sa briefing sa Jakarta:

Noong Agosto 2026, may 7.38 milyong taong walang trabaho, katumbas ng open unemployment rate na 4.75%.

Nangangahulugan ang 4.75% na humigit-kumulang lima sa bawat 100 katao sa labor force ang walang trabaho. Ang pagbaba mula 4.85% ay 0.10 percentage point, ang tuwirang diperensiya ng dalawang porsiyento.

Ang mga Petsa sa Likod ng Paghahambing

Agosto ang panahong sinukat sa pinakabagong datos sa employment, samantalang Nobyembre 5 ang petsa kung kailan ito inilahad ng BPS. Kaya sinusubaybayan ng taunang paghahambing ang mga pagbabago mula Agosto 2025 hanggang Agosto 2026.

• Agosto 2025: Nasa 4.85% ang unemployment, 42.20% ng employment ang mga pormal na manggagawa, at 7.91% ang underemployment.
• Agosto 2026: Umabot sa 147.99 milyon ang employment, bumaba sa 4.75% ang unemployment, at tumaas sa 8.68% ang underemployment.
• Nobyembre 5, 2026: Inilahad ng BPS ang mga bilang para sa Agosto sa press conference nito sa Jakarta.

Iba rin ang unemployment rate na 4.75% noong Agosto sa 4.65% na bilang na binanggit ng Coordinating Ministry for Economic Affairs noong Oktubre 27, na tinalakay kasabay ng mga hamon ng matatandang naghahanap ng trabaho. Walang paliwanag na ibinigay sa pagkakaiba ng bilang ng ministeryo at ng rate para sa Agosto na inilahad noong Nobyembre 5.

Para sa taunang paghahambing, magkatugma ang mga bilang para sa Agosto: 4.85% noong 2025 at 4.75% noong 2026. Ipinakikita ng mga ito ang bahagyang pagbaba ng unemployment, hindi ang malaking pagbagsak nito.

Dumami ang Pormal na Trabaho, Ngunit Lumiit ang Bahagi Nito

Umabot sa 62.25 milyon ang mga pormal na manggagawa noong Agosto 2026, mula sa 61.84 milyon noong nakaraang taon. Iniugnay ni Edy ang pagdami sa paglaki ng bilang ng mga manggagawa, empleyado at lingkod-bayan.

Ganito inilarawan ni Edy, isang deputy ng BPS na responsable sa mga estadistikal na ulat at pagsusuri, ang pagbabago:

Dahil sa pagdami ng mga manggagawa, empleyado at lingkod-bayan, umabot sa humigit-kumulang 62.25 milyon ang bilang ng mga pormal na manggagawa noong Agosto 2026.

Katumbas ng humigit-kumulang 28.5% ng netong pagtaas na 1.44 milyon sa employment ang dagdag na 410,000 pormal na manggagawa. Sa madaling sabi, wala pang tatlo sa bawat 10 nadagdag na taong may trabaho ang naitala sa pormal na kategorya.

Bumaba nang 0.13 percentage point ang bahagi ng pormal na employment, mula 42.20% tungo sa 42.07%. Tumaas naman nang kaparehong halaga ang bahagi ng impormal na employment, mula 57.80% tungo sa 57.93%. Maaaring dumami ang bilang ng mga tao sa isang kategorya ngunit lumiit ang bahagi nito kung mas mabilis lumaki ang kabuuan.

Bakit Mahalaga sa mga Sambahayan ang Impormal na Trabaho

Kabilang sa impormal na employment ang maraming taong nagtatrabaho para sa sarili, mga kaswal na manggagawa at mga walang bayad na tumutulong sa negosyo ng pamilya. Nagbibigay ng kita ang ganitong trabaho at sumusuporta sa mga negosyo sa buong Indonesia, bagaman maaaring hindi gaanong tiyak ang kita at mas limitado ang proteksiyon sa trabaho kumpara sa mga pormal na posisyon.

Sinabi ni Edy na kailangang higit na pagtuunan ng pansin ang pagpapalawak ng pormal na employment at pagpapabuti ng katayuan sa trabaho. Dahil nakararami ang mga impormal na manggagawa, para sa maraming sambahayan, ang tanong ay kung sapat na maaasahang kabuhayan ang naibibigay ng kanilang trabaho.

Maaaring lumipat sa impormal na trabaho ang manggagawang tinanggal ng isang kompanya at maibilang pa ring may trabaho, paliwanag ni Edy. Nagbabago ang katayuan niya sa trabaho kahit patuloy siyang kumikita mula sa paggawa.

Iniuugnay ng ganitong paglipat ang mga bilang ng unemployment sa pang-araw-araw na karanasan. May trabaho pa rin ang isang taong pinalitan ng kaswal na trabaho ang regular na trabaho sa kompanya, ngunit maaaring mag-iba ang iskedyul niya, mabawasan ang katiyakan sa susunod na bayad at magbago ang mga proteksiyong natatanggap. Nakakatulong ang mga kategorya ng employment ng BPS na ilarawan ang mga pagbabagong ito kasabay ng kabuuang bilang ng mga nagtatrabaho.

Tumaas ang Underemployment Kahit Bumaba ang Unemployment

Nagtala ang BPS ng 12.84 milyong underemployed na tao noong Agosto 2026, katumbas ng 8.68% ng lahat ng may trabaho. Mas mataas ito sa 7.91% noong Agosto 2025, o pagtaas na 0.77 percentage point.

Ang mga underemployed ay nagtatrabaho nang wala pang 35 oras sa isang linggo at naghahanap ng dagdag na trabaho o handang tumanggap nito. May trabaho sila, ngunit maaari pa silang magtrabaho nang mas maraming oras.

Nangangahulugan ang pagtaas na mas malaking bahagi ng mga Indonesian na may trabaho ang nasa ganitong kalagayan kahit bumaba ang unemployment rate. Magkaibang suliranin ang inilalarawan ng unemployment at underemployment: tumutukoy ang una sa mga walang trabaho, samantalang ang ikalawa ay sa mga may trabaho ngunit nangangailangan o kayang tumanggap ng dagdag na trabaho.

Para sa taong binabayaran kada oras, gawain o araw, maaaring magpababa ng kita ang kakulangan ng trabaho. Kaya mahalagang sukatan din ang bilang na 12.84 milyon ng hindi natutugunang pangangailangan sa trabaho, bukod pa sa pangunahing bilang na 7.38 milyong walang trabaho.

Halos Isang Katlo ang Nagtrabaho nang Wala Pang 35 Oras

Hinati ng BPS sa tatlong grupo ang mga may trabaho batay sa lingguhang oras ng trabaho at kung gusto o kaya pa nilang magtrabaho nang mas marami. Pinakamalaki ang grupo ng mga full-time na manggagawa: 99.85 milyon, o 67.47% ng mga may trabaho.

• Nagtrabaho nang hindi bababa sa 35 oras kada linggo ang mga full-time na manggagawa: 99.85 milyong tao, o 67.47%.
• Nagtrabaho nang wala pang 35 oras ang mga part-time na manggagawa at hindi sila naghahanap o handang tumanggap ng dagdag na trabaho: 35.29 milyon, o 23.85%.
• Nagtrabaho nang wala pang 35 oras ang mga underemployed na manggagawa at naghahanap o handang tumanggap sila ng dagdag na trabaho: 12.84 milyon, o 8.68%.

Humigit-kumulang 48.14 milyong tao ang nagtrabaho nang isa hanggang 34 na oras kada linggo, katumbas ng 32.53% ng mga may trabaho. Sa grupong iyon, tinatayang isa sa bawat apat ang itinuring na underemployed, batay sa 12.84 milyong underemployed na tao at sa kabuuang bilang ng mga nagtrabaho nang mas maikli.

Paliwanag ni Edy, sumusunod ang depinisyon ng employment sa mga pamantayan ng International Labour Organization at kabilang dito ang sinumang gumawa ng trabahong pinagkakakitaan nang hindi bababa sa isang oras sa loob ng panahong tinutukoy. Ang panahong tinutukoy ay ang linggong ginagamit upang sukatin ang aktibidad ng isang tao sa trabaho. Ipinakikita naman ng mga kategorya batay sa oras kung gaano karaming trabaho ang mayroon ang mga tao at kung naghahanap sila ng dagdag.

Hindi Paborable ang Pagbabago sa Partisipasyon ng Kababaihan at Unemployment

Bumaba ang labor force participation rate ng Indonesia mula 70.59% noong Agosto 2025 tungo sa 70.33% noong Agosto 2026. Sinusukat nito ang bahagi ng populasyong nasa edad ng pagtatrabaho na kabilang sa labor force.

Tumaas ang bilang ng mga nasa labor force habang bumaba ang participation dahil magkaiba ang sinusukat ng bilang ng tao at ng bahagi nito sa populasyon. Lumaki ang labor force, ngunit hindi kasimbilis ng paglaki ng populasyong nasa edad ng pagtatrabaho na pinaghahambingan sa pagsukat ng participation.

Nasa 84.16% ang participation ng kalalakihan at 56.37% naman sa kababaihan, na may agwat na 27.79 percentage point. Parehong mas mababa ang mga rate kaysa noong nakaraang taon.

Sinabi rin ni Edy na bumaba ang unemployment sa kalalakihan ngunit tumaas sa kababaihan. Magkaibang hamon ang inilalarawan ng mas mababang participation ng kababaihan at tumataas nilang unemployment: mas maliit ang bahaging kabilang sa labor force, habang mas malaking bahagi naman ng kababaihang nasa loob nito ang walang trabaho. Kaya kasabay ng pambansang pagbaba ng unemployment sa BPS ang hindi gaanong paborableng resulta para sa kababaihan.

Nanguna ang Agrikultura sa Employment Habang Nagbabago ang Antas ng Edukasyon

Nananatiling pinakamalaking tagapag-empleyo sa Indonesia ang agrikultura, na bumubuo sa 28.20% ng mga may trabaho. Sumunod ang pakyawan at tingiang kalakalan sa 17.86%, at pagmamanupaktura sa 13.75%.

Sama-samang nag-empleyo ang tatlong sektor na ito ng 59.81% ng mga manggagawa, halos tatlo sa bawat lima. Batay sa mga iniulat na bahagi at sa kabuuang employment, tinatayang 41.73 milyon ang nasa agrikultura, 26.43 milyon sa pakyawan at tingiang kalakalan, at 20.35 milyon sa pagmamanupaktura.

Nagtala rin ang BPS ng unti-unting pagbabago sa antas ng edukasyon ng mga manggagawa. Pinakamalaki pa rin ang grupong may edukasyong elementarya o mas mababa rito, na bumubuo sa 33.89% ng mga may trabaho. Umabot sa 13.37% ang may tersiyaryong edukasyon o diploma.

Ganito inilarawan ni Edy ang pagbabago sa mga bahaging ito sa loob ng isang taon:

Kung ihahambing sa Agosto noong nakaraang taon, lumiit ang bahagi ng mga manggagawang elementarya o mas mababa rito ang natapos, habang lumaki ang bahagi ng mga manggagawang may diploma o mas mataas na edukasyon.

Pinagsasama ng larawan ng employment ang ilang pagbabago: mas maraming taong nagtatrabaho, mas maliit na bahagi ang walang trabaho, patuloy na pag-asa sa impormal na trabaho at pagtaas ng underemployment. Para sa mga manggagawa at kanilang pamilya, higit na dama ang mga pakinabang kapag nagbibigay rin ang trabaho ng sapat na oras at maaasahang kita.

Mahahalagang Punto

• Umabot sa 147.99 milyon ang employment noong Agosto 2026, mas mataas nang 1.44 milyon kaysa noong nakaraang taon.
• Bumaba nang humigit-kumulang 77,000 ang bilang ng mga walang trabaho, sa 7.38 milyon, habang bumaba ang rate mula 4.85% tungo sa 4.75%.
• Nadagdagan ng 410,000 manggagawa ang pormal na employment, ngunit bumaba sa 42.07% ang bahagi nito; 57.93% naman ang bahagi ng impormal na trabaho.
• Tumaas ang underemployment mula 7.91% tungo sa 8.68%, at umabot sa 12.84 milyon ang mga apektadong may trabaho.
• Bumaba sa 70.33% ang labor force participation, at tumaas ang unemployment sa kababaihan habang bumaba ito sa kalalakihan.
• Sama-samang nag-empleyo ang agrikultura, pakyawan at tingiang kalakalan, at pagmamanupaktura ng 59.81% ng mga manggagawa.