Hinihingi ng Sri Lanka ang Balidong TIN para sa Walong Serbisyo Simula Nobyembre 1

Bahagi na ng pang-araw-araw na transaksiyon ang tax identification

Inanunsyo ng Inland Revenue Department ng Sri Lanka na kailangang magpakita ng balidong Taxpayer Identification Number, o TIN, para sa walong kategorya ng mga transaksiyong pinansiyal, pang-ari-arian at pangnegosyo simula Nobyembre 1, 2026. Saklaw nito ang pagbubukas ng bank account, pagkuha ng credit card, pagpaparehistro ng sasakyan, pag-renew ng lisensiya ng sasakyan at ilang transaksiyong may kinalaman sa lupa, gusali at mga kumpanya.

Kailangang tiyakin ng mga institusyong nangangasiwa sa mga serbisyong ito na balido ang TIN bago iproseso ang transaksiyon. Maaaring magsumite ang mga tao ng opisyal na sertipiko ng TIN o printout ng resulta ng online verification na nagpapakita ng kanilang National Identity Card number at TIN.

Ang TIN ay numerong ginagamit upang irehistro ang isang tao sa awtoridad sa buwis. Magkaiba ang pagkuha nito at ang pagkakaroon ng utang na income tax: tinutukoy ng pagpaparehistro ang pagkakakilanlan ng tao, samantalang nakabatay sa kita at naaangkop na mga tuntunin sa buwis ang obligasyong magbayad.

Aling walong serbisyo ang nangangailangan ng TIN?

Saklaw ng kahingian ang pagbabangko, transportasyon, ari-arian at pangangasiwa ng negosyo. Magkahiwalay na aktibidad sa walong kategorya ang pagpaparehistro ng sasakyan at pag-renew ng lisensiya nito:

• Pagbubukas ng account sa bangko o institusyong pinansiyal.
• Pagpaparehistro ng de-motor na sasakyan.
• Pag-renew ng revenue licence ng de-motor na sasakyan.
• Pagkuha ng pag-apruba para sa plano ng gusali.
• Pagpaparehistro ng lupa o pagmamay-ari ng lupa.
• Pagpaparehistro ng negosyo.
• Pagkuha ng credit card.

Para sa mga sambahayan, bahagi na ng pamilyar na mga gawain tulad ng pagbubukas ng account o pag-renew ng lisensiya ng sasakyan ang dokumentasyon ng TIN. Para sa mga bibili ng ari-arian, magpaplano ng konstruksyon o magtatayo ng negosyo, dagdag na pagsusuri ng tax identification ang kailangan sa kaukulang proseso ng pagpaparehistro o pag-apruba.

Ang kahingian sa pagbabangko ay tungkol sa pagbubukas ng account, samantalang hiwalay na nakalista ang kahingian sa credit card. Partikular ding binabanggit sa listahan ang pag-renew ng lisensiya ng sasakyan, kaya may kaugnayan ang pagsusuri sa mga dati nang may-ari ng sasakyan gayundin sa mga magpaparehistro nito.

Kailangang beripikahin ng mga institusyon ang numero

Inatasan ng Inland Revenue Department ang mga kinauukulang opisyal at institusyon na beripikahin ang dokumentasyon ng TIN bago isagawa ang mga nakalistang transaksiyon. Kaya isang hakbang ang pagpapakita ng numero, at isa pa ang pagkumpirma sa pagiging balido nito.

Maaaring gamitin ng kasalukuyang may hawak ng TIN ang online verification facility ng departamento upang suriin ang rehistro. Kapag matagumpay ang beripikasyon, lalabas sa screen ang mga detalye ng TIN ng tao. Maaari nang isumite para sa serbisyo ang printout na nagpapakita ng National Identity Card number at TIN.

Alternatibo ito sa pagpapakita ng opisyal na sertipiko ng TIN. Kailangang ipakita sa tinatanggap na printout ang dalawang pagkakakilanlan upang masuri ng institusyong nangangasiwa sa transaksiyon ang rehistro sa buwis kasabay ng mga detalye ng pambansang pagkakakilanlan ng tao.

Para sa sinumang naghahanda ng aplikasyon sa bangko, sasakyan o ari-arian, makatutulong ang maagang pagsusuri sa TIN upang matukoy ang problema sa dokumentasyon bago umabot sa yugto ng pagproseso ang transaksiyon. Iisa ang kahingian sa beripikasyon para sa mga nakalistang serbisyo kahit magkakaibang institusyon ang nangangasiwa sa mga ito.

Kailangan ang detalye ng magkabilang panig sa paglilipat ng mga share

May partikular na kahingian sa paglilipat ng mga share sa mga kumpanyang inkorporada sa Sri Lanka: kailangang ibigay ng mamimili at nagbebenta ang kani-kanilang detalye ng TIN. Saklaw ng obligasyon sa dokumentasyon ang magkabilang panig ng transaksiyon.

Kumakatawan ang share sa bahagi ng pagmamay-ari sa isang kumpanya. Kapag nailipat ito mula sa nagbebenta patungo sa mamimili, nagbabago kung sino ang may hawak ng bahaging iyon. Sa ilalim ng inihayag na proseso, kailangang kasama sa paglilipat na ito ang mga detalye ng tax identification ng dalawang tao.

Mahalaga ang kahingian habang naghahanda, dahil hindi pa kumpleto ang pagsusuri sa TIN ng nagbebenta kung detalye lamang ng mamimili ang kokolektahin. Dapat isaalang-alang ang magkabilang panig sa pag-aayos ng mga kinakailangang dokumento para sa paglilipat.

Sino ang kailangang magparehistro, at kailan?

Saklaw ng kahingian sa pagpaparehistro ang mga residenteng indibidwal na edad 18 pataas noong Disyembre 31, 2023, at ang mga magdiriwang ng ika-18 kaarawan sa o pagkaraan ng Enero 1, 2024. Tinutukoy ng mga petsang ito kung sino ang saklaw ng pagpaparehistro bilang nasa hustong gulang; ang Nobyembre 1, 2026 naman ang petsa ng pagsisimula ng mga pagsusuri sa transaksiyon.

Ang mahahalagang petsa ay:

• Disyembre 31, 2023: batayang petsa para sa mga residenteng indibidwal na edad 18 pataas na.
• Enero 1, 2024 pataas: saklaw din ng kahingian sa pagpaparehistro ang mga magdiriwang ng ika-18 kaarawan.
• Nobyembre 1, 2026: magiging obligadong magpakita ng balidong dokumentasyon ng TIN para sa walong nakalistang kategorya ng transaksiyon.

Maaaring magparehistro sa tanggapan ng Inland Revenue Department o sa e-Services portal nito ang mga wala pang TIN. Maaaring gamitin ng mga dati nang may hawak ng TIN ang online verification facility upang kumpirmahin ang kanilang mga detalye at kumuha ng tinatanggap na printout.

Magkahiwalay ang pagpaparehistro at obligasyong magbayad ng income tax

Nilinaw ng Inland Revenue Department na hindi awtomatikong nangangahulugan ang pagkakaroon ng TIN na obligado ang bawat may hawak nito na magbayad ng income tax. Mas malawak ang grupong saklaw ng pagpaparehistro ng mga nasa hustong gulang kaysa sa mga taong nagkakaroon ng obligasyong magbayad ng buwis dahil sa kanilang kita.

Ang taunang income threshold para sa indibidwal na binanggit sa anunsiyo ay 1.8 milyong Sri Lankan rupees. Kapag hinati sa 12 ang taunang halagang ito, katumbas ito ng 150,000 rupees kada buwan, bagaman taunang halaga ang threshold at nakadepende pa rin sa mga naaangkop na exemption at tuntunin sa buwis ang aktuwal na obligasyong magbayad.

Para sa taong magbubukas ng bank account o magpaparehistro ng lupa, ang agarang kahingian ay magsumite ng balidong tax identification. Nakadepende sa kita ng taong iyon at sa mga tuntuning naaangkop dito kung kailangan din niyang magbayad ng income tax.

Mahalaga ang pagkakaibang ito lalo na para sa mga nasa hustong gulang na kaunti o walang kitang maaaring patawan ng buwis. Maaaring kailanganin pa rin nilang magparehistro para sa TIN at ipakita ito para sa isa sa mga nakalistang serbisyo, kahit hindi nagdudulot ng babayarang buwis ang kanilang kita.

Milyon-milyon na ang nakarehistro, ngunit kailangang linawin ang kabuuan

Umaabot sa halos 14 milyon ang bilang ng mga nasa hustong gulang na nagparehistro para sa TIN ayon sa mga bilang na iniuugnay sa Inland Revenue Department, samantalang tinatayang nasa 13 milyon naman ang kabuuan ayon sa isa pang bilang na iniuugnay sa mga pinagmumulan sa departamento. Humigit-kumulang isang milyon ang agwat ng dalawang bilang; wala pang inilalabas na pinagsamang kabuuan.

Anuman sa mga bilang na ito ay nagpapakitang milyon-milyon ang saklaw ng pagpaparehistro. Gayunman, indibidwal ang agarang hakbang para sa bawat aplikante: kumuha ng numero kung kinakailangan at tiyaking mabeberipika ang dokumentasyong isusumite para sa isang transaksiyon.

Iniuugnay ng mga bagong pagsusuri ang kahingian sa pagpaparehistro sa mga partikular na serbisyo. Kailangang isama ngayon sa mga kinakailangan para sa proseso ang dokumentasyon ng TIN ng sinumang nag-aayos ng pag-apruba sa gusali, pagpaparehistro ng lupa o aplikasyon ng credit card.

Para naman sa mga institusyon, nagtatakda ng kaukulang pananagutan ang direktiba ng departamento na suriin ang dokumentasyon bago magpatuloy. Magkahiwalay ang bahaging kailangang gawin ng mga aplikante at tagapagbigay ng serbisyo: magsusumite ang aplikante ng mga balidong detalye, at ibeberipika naman ito ng institusyon.

Mahahalagang Punto

• Kailangan ang balidong dokumentasyon ng TIN para sa walong kategorya ng transaksiyon simula Nobyembre 1, 2026.
• Saklaw ng listahan ang mga tinukoy na transaksiyon sa pagbabangko, sasakyan, ari-arian, gusali, negosyo at mga share.
• Kailangang beripikahin ng mga institusyon ang dokumentasyon ng TIN bago iproseso ang kaukulang serbisyo.
• Tinatanggap bilang kapalit ng opisyal na sertipiko ang printout mula sa online verification na nagpapakita ng National Identity Card number at TIN.
• Kailangang ibigay ng mamimili at nagbebenta ang kani-kanilang detalye ng TIN kapag naglilipat ng mga share sa kumpanyang inkorporada sa Sri Lanka.
• Kailangang magparehistro ang mga residenteng nasa hustong gulang, ngunit nakadepende sa kita, mga exemption at naaangkop na tuntunin ang obligasyong magbayad ng income tax.
• Maaaring mag-apply ang mga wala pang TIN sa tanggapan ng Inland Revenue Department o sa e-Services portal nito.