Target ng Indonesia na matapos sa huling bahagi ng Nobyembre ang paunang pagsusuri sa sahod sa 2027 habang humihiling ang mga unyon ng hanggang 9.5% na umento

Layunin ng ministeryo na tapusin ang pagsusuri nito sa Nobyembre

Target ng Ministri ng Manpower ng Indonesia na makumpleto sa huling linggo ng Nobyembre 2026 ang paunang pagsusuri nito sa mga minimum na sahod sa mga lalawigan para sa 2027, habang iginiit ng mga unyon ang mga umentong aabot sa 9.5%. Itatakda ng mga gobernador ng lalawigan ang pinal na halaga matapos isaalang-alang ang mga rekomendasyon ng kani-kanilang konseho sa sahod.

Inilahad ni Ministro ng Manpower Yassierli ang target na ito sa Jakarta noong Oktubre 27. Tinataya pa ng pamahalaan ang mga pangangailangan para sa disenteng pamumuhay, o ang halagang kailangan ng mga manggagawa para matugunan ang pang-araw-araw na gastusin, at inihahanda ang mga talakayan kasama ang mga kinatawan ng mga employer at manggagawa.

Inilarawan ni Yassierli ang target sa Nobyembre bilang panahong nais makumpleto ng ministeryo ang kahit paunang pagsusuri nito:

Target namin ang huling linggo ng Nobyembre. Sa pagtatapos ng Nobyembre ito, bagaman hindi ko matandaan ang eksaktong petsa. Pagsapit noon, layunin naming makumpleto man lang ang pagsusuri sa antas ng ministeryo.

Hindi pa inaanunsiyo ng pamahalaan ang iminumungkahing porsiyento ng umento o ang eksaktong petsa ng pagtatapos. Kailangan ding linawin ang iskedyul nito dahil mas maaga sa target ng ministeryo na matapos ang paunang gawain nito ang karaniwang huling araw ng anunsiyo ng mga lalawigan, na Nobyembre 21.

Sino ang nagpapasya sa mga bagong halaga ng sahod?

Itinatakda ng minimum na sahod sa lalawigan, na kilala bilang UMP, ang pinakamababang sahod sa bawat lalawigan. Pinagsasama sa proseso ng Indonesia ang mga pambansang talakayan tungkol sa mga tuntunin at kalkulasyon at ang mga rekomendasyon at pasya sa mga rehiyon.

Pinagsasama-sama ng Pambansang Institusyon ng Tripartit na Kooperasyon, o LKS Tripartit Nasional, ang pamahalaan, mga employer at mga manggagawa o unyon ng manggagawa. Nakikilahok din ang Pambansang Konseho sa Sahod, na kilala bilang Depernas, sa mga talakayan tungkol sa pormula ng sahod. Pagkatapos, tinatalakay ng mga konseho sa sahod sa mga rehiyon ang mga kalkulasyon at rekomendasyon para sa kani-kanilang lugar.

Ayon kay Yassierli, gagabay sa mga talakayan ang umiiral na proseso:

Tungkol sa UMP, muli, mayroon na tayong mekanismo. Tatalakayin ito ng Pambansang Konseho sa Sahod at susunod na tatalakayin nang paisa-isa ng mga konseho sa sahod sa mga rehiyon.

Itinatakda ng bawat gobernador ang UMP ng lalawigan matapos isaalang-alang ang rekomendasyon ng konseho sa sahod ng lalawigan. Dahil dito, maaaring magkakaiba ang itaas sa minimum na sahod ng mga manggagawa sa iba’t ibang lalawigan, sa halip na pare-pareho ang pambansang pag-aayos.

Ang regulasyong batayan ng kalkulasyon

Ayon sa Ministri ng Manpower, patuloy na ibabatay sa Regulasyon ng Pamahalaan Blg. 49 ng 2025 ang pagtatalaga ng sahod para sa 2027. Kinumpirma ni Dhatun Kuswandari, direktor ng ministeryo na responsable sa ugnayang industriyal at patakaran sa sahod, ang paninindigang ito noong Oktubre 21.

Tinukoy ni Dhatun ang regulasyong balak gamitin ng mga opisyal:

Patuloy na ibabatay sa Regulasyon ng Pamahalaan Blg. 49 ng 2025 ang pagtatalaga ng minimum na sahod para mismo sa 2027.

Mananatiling pangunahing baryabol na pang-ekonomiya sa kalkulasyon ang implasyon at paglago ng ekonomiya. Sinusukat ng implasyon ang pagtaas ng mga presyo, samantalang sinusukat ng paglago ng ekonomiya ang paglawak ng aktibidad pang-ekonomiya. Mahalaga ang dalawa sa mga talakayan sa sahod dahil nagbabago ang mga gastusin ng sambahayan habang nagbabago rin ang kalagayan ng negosyo ng mga employer.

Nagtatakda rin ang regulasyon ng saklaw na 0.5 hanggang 0.9 para sa indeks na tinatawag na alpha, na sumasalamin sa ambag ng mga manggagawa sa paglago ng ekonomiya. Salik na ginagamit sa kalkulasyon ang alpha, hindi ang pinal na porsiyento ng itataas ng sahod. Isa sa mga dahilan kung bakit mahalaga ang mga teknikal na talakayan ang pagpili ng halaga sa saklaw na ito, dahil makaaapekto ito sa magiging resulta.

Bakit bahagi ng mga pag-uusap ang gastusin sa pamumuhay

Kinikuwenta ng ministeryo ang tinatayang mga pangangailangan para sa disenteng pamumuhay, na kilala sa daglat na KHL sa Indonesia. Inilalapit nito ang talakayan sa isang praktikal na tanong tungkol sa sambahayan: gaano kalaking halaga ang kailangan ng isang manggagawa para matugunan ang karaniwang gastusin sa pamumuhay?

Ayon kay Yassierli, tatalakayin ang mga legal na kinakailangan tungkol sa KHL at ang mga sarbey na ginagamit sa proseso ng pagtatakda ng minimum na sahod. Ihaharap ng ministeryo ang mga ito sa pambansang institusyong tripartit at sa Pambansang Konseho sa Sahod, kasama ng pormula sa sahod.

Magkaiba ang anggulo ng implasyon at KHL sa pagtukoy sa gastusin ng sambahayan. Inilalarawan ng implasyon ang bilis ng pagtaas ng mga presyo. Tinutukoy naman ng tantiya sa mga pangangailangan para sa disenteng pamumuhay ang halaga ng pagtugon sa mga pangangailangang iyon. Sa pagsasaalang-alang sa dalawa, matatalakay kapwa ang pagbabago ng presyo at ang halagang kailangan ng mga manggagawa para mabuhay.

Binanggit din ni Yassierli ang pagsunod sa isang bagong batas at sinabing makatutulong ang mga talakayang tripartit sa pagtukoy kung kailangan pa ng mga karagdagang regulasyon. Para sa kanya, sapat na sa diwa ang mga umiiral na probisyon. Nananatiling Regulasyon ng Pamahalaan Blg. 49 ng 2025 ang batayang gagamitin ng ministeryo sa kalkulasyon para sa 2027.

Ano ang hinihingi ng mga unyon sa pag-aayos ng sahod

Mula 7% hanggang 9.5% ang mga mungkahing itinaas ng sahod na tinatalakay. Partikular na iminungkahi ng Indonesian Trade Union Confederation, o KSPI, at ng Partido ng Manggagawa ang 7.5% hanggang 9.5% na umento para sa 2027.

Ayon kay Said Iqbal, pangulo ng KSPI at ng Partido ng Manggagawa, isinasaalang-alang sa mungkahing ito ang implasyon, paglago ng ekonomiya at paggamit sa pinakamataas na indeks na pinahihintulutan ng pormula sa sahod. Kaya kapwa nakatuon ang kahilingan niya sa pinal na umento at sa mga pagpiling gagawin sa kalkulasyon.

Dalawang puntos na porsiyento ang agwat sa pagitan ng dalawang dulo ng mungkahi ng KSPI. Para sa mga manggagawa, maaapektuhan ng resulta ang dagdag na sahod na magagamit sa gastusin ng sambahayan. Para naman sa mga employer, maaapektuhan nito ang badyet sa sahod para sa susunod na taon.

Ayon kay Yassierli, isasaalang-alang ang mga mungkahi ng mga manggagawa sa mga talakayan. Nakasalalay sa mga gobernador at sa mga mungkahi ng kani-kanilang konseho sa sahod sa lalawigan ang mga pasya sa mga umento sa bawat lalawigan, kabilang ang iminungkahing 9.5%.

Nais din ng mga unyon na mas maagang magpasya. Nanawagan si Said Iqbal na itakda ang mga minimum na sahod sa mga lalawigan at ang mga minimum na sahod ayon sa sektor sa mga lalawigan sa Nobyembre 1, 2026, ilang linggo bago ang target ng ministeryo na matapos ang paunang pagsusuri nito.

Pinapalawak ng mga sahod ayon sa sektor ang alitan

Iginigiit ng KSPI at Partido ng Manggagawa na mas mataas dapat ang mga minimum na sahod ayon sa sektor kaysa sa pangkalahatang minimum na sahod sa kaparehong lugar. Ipinatutupad ang sahod ayon sa sektor sa isang partikular na industriya, samantalang mas malawak na pinakamababang batayan ng sahod ang pangkalahatang minimum sa lalawigan o lokalidad.

Saklaw ng kanilang mga kahilingan ang mga minimum na sahod ayon sa sektor sa mga lalawigan, na kilala bilang UMSP, at ang mga minimum na sahod ayon sa sektor sa mga distrito o lungsod, na kilala bilang UMSK. Kaya hindi lamang ang pangunahing porsiyento ng itataas sa UMP ang pinagtatalunan, kundi pati ang mga industriyang sasaklawin at ang mga antas ng sahod na ilalaan sa mga ito.

Hiniling ni Said Iqbal sa mga gobernador na igalang ang mga rekomendasyon ng mga pinuno ng distrito at alkalde tungkol sa mga kategorya ng industriya at halaga ng sahod ayon sa sektor na tinatalakay sa mga konseho sa sahod. Sa Kanlurang Java, binatikos niya ang mga pagbabago sa mga rekomendasyong iyon at hinimok ang pamahalaang panlalawigan na ipatupad ang pasya ng hukuman tungkol sa alitan sa sahod ayon sa sektor.

Inilalagay ng kahilingang ito sa sentro ng kampanya ng mga unyon ang mga pasya sa rehiyon. Itinatakda ng mga pambansang talakayan ang balangkas, ngunit hinuhubog ng mga talakayan sa lalawigan at lokalidad ang mga kaayusan sa sahod na mararanasan ng mga manggagawa sa sarili nilang mga industriya at komunidad.

Mga petsang kailangang pagtugmain

Maraming magkakaibang petsa ang sangkot sa usapin ng sahod: mga kahilingan ng mga unyon, planong mga demonstrasyon, target ng pagsusuri ng ministeryo at karaniwang iskedyul ng mga anunsiyo sa rehiyon. Makakatulong ang paghihiwalay sa mga petsang ito para maunawaan kung bakit mahalaga ang iskedyul.

• Oktubre 15 hanggang 30, 2026: Nagplano ang KSPI at Partido ng Manggagawa ng sunod-sunod na demonstrasyon sa iba’t ibang rehiyon.
• Oktubre 21: Sinabi ni Dhatun na patuloy na ibabatay sa Regulasyon ng Pamahalaan Blg. 49 ng 2025 ang pagtatalaga ng sahod para sa 2027.
• Oktubre 27: Inilahad ni Yassierli ang target na makumpleto ang paunang pagsusuri ng ministeryo sa huling linggo ng Nobyembre.
• Nobyembre 1: Ang petsang nais ni Said Iqbal para itakda ang UMP at mga minimum na sahod ayon sa sektor sa mga lalawigan.
• Nobyembre 21: Ang karaniwang huling araw ng anunsiyo ng minimum na sahod sa mga lalawigan, na maaaring baguhin batay sa mga pagsasaayos sa pagtatapos ng taon.
• Huling linggo ng Nobyembre: Target ng ministeryo na matapos ang paunang gawain nito.
• Nobyembre 30: Karaniwang huling araw ng anunsiyo ng minimum na sahod sa mga distrito at lungsod, na kilala bilang UMK, kasunod ng mga pasya sa lalawigan.
• Enero 1, 2027: Nakatakdang magkabisa ang mga bagong halaga ng sahod.

Lalampas sa karaniwang petsa ng anunsiyo sa mga lalawigan na Nobyembre 21 at malapit sa karaniwang huling araw para sa mga lokalidad na Nobyembre 30 ang target ng ministeryo sa huling bahagi ng Nobyembre. Sa paglilinaw sa iskedyul, malalaman ng mga gobernador, konseho sa sahod, manggagawa at employer kung paano magkakasya ang mga natitirang yugto.

Gastusin ng sambahayan at gastos sa negosyo

Ipinapangatuwiran ni Said Iqbal na makatutulong ang mas mataas na sahod na maibalik ang kakayahang bumili. Simple ang lohika niya: kapag mas maraming perang gagastusin ang mga manggagawa, makatutulong ang kanilang mga binibili sa mga tindahan, serbisyo at iba pang aktibidad pang-ekonomiya.

Tinatanggihan din niya ang pahayag na awtomatikong nagdudulot ng pagsasara ng mga pabrika o pagkawala ng trabaho ang mga kahilingan para sa mas mataas na minimum na sahod. Iniuugnay niya sa humihinang demand para sa eksport, tumataas na gastos sa enerhiya at produksyon, nabawasang kakayahang bumili sa loob ng bansa at mga pasya ng mga kumpanyang magulang na ilipat ang produksyon ang mga hamong kinakaharap ng mga industriyang maraming manggagawa ang empleyado.

Iyan ang mga paliwanag ng lider ng unyon tungkol sa mga suliraning kinakaharap ng mga negosyo. Hindi lamang sa sahod nakatuon ang iminungkahi niyang tugon: kabilang dito ang pagpapababa ng gastos sa logistik, pagpapahusay ng mga serbisyo sa adwana, pagbabago sa buwis, pagtataas sa hangganan ng kita na hindi pinapatawan ng buwis at pagsugpo sa mga ilegal na singil at katiwalian.

Kailangan naman ng mga employer ang pinal na halaga sa bawat rehiyon para mapagplanuhan ang gastos sa pagpapatakbo para sa 2027. Kailangan din ng mga manggagawa ang mga pasyang ito para maunawaan kung paano magbabago ang kanilang pinakamababang sahod. Mahalaga ang oras ng mga anunsiyo sa dalawang panig dahil nakatakdang magkabisa ang mga bagong halaga sa Enero 1.

Nakatutok ang mga protesta sa rehiyonal na mga pasya

Nagplano ang KSPI at Partido ng Manggagawa ng sunod-sunod na demonstrasyon mula Oktubre 15 hanggang 30 sa halip na ituon ang kampanya sa iisang lugar. Ayon kay Said Iqbal, kikilos ang mga manggagawa sa sarili nilang mga rehiyon dahil doon nagpapasya tungkol sa minimum na sahod. Sa Jakarta, nakatakdang ituon ang kilos-protesta sa tanggapan ng gobernador.

Iniuugnay ng kampanya ang pambansang kahilingan para sa mas malaking umento sa pagpupursige sa mga opisyal na magtatakda ng mga halaga sa bawat lalawigan. Isinasama rin nito sa mga talakayan sa mga rehiyon ang mga kahilingan para sa sahod ayon sa sektor.

Kabilang sa mga susunod na praktikal na hakbang ang pagtatapos sa mga pagtatantiya ng ministeryo sa mga pangangailangan para sa pamumuhay, mga talakayan sa mga pambansang institusyon, mga rekomendasyon ng mga konseho sa sahod sa mga rehiyon at mga pasya ng mga gobernador. Tutukuyin ng mga yugtong ito ang aktuwal na halagang kailangang ilaan ng mga employer at ang mga minimum na sahod na maaasahan ng mga manggagawa sa 2027.

Mahahalagang Punto

• Target ni Yassierli na matapos sa huling linggo ng Nobyembre 2026 ang paunang pagsusuri ng ministeryo sa sahod.
• Hindi pa inaanunsiyo ng pamahalaan ang iminumungkahing porsiyento ng umento para sa 2027.
• Hinihiling ng KSPI at Partido ng Manggagawa ang 7.5% hanggang 9.5% na umento at mas mataas na mga minimum na sahod ayon sa sektor.
• Ayon sa ministeryo, gagabay sa kalkulasyon ang Regulasyon ng Pamahalaan Blg. 49 ng 2025, gamit ang implasyon, paglago ng ekonomiya at alpha index na nasa saklaw na 0.5 hanggang 0.9.
• Itatakda ng mga gobernador ang mga halaga sa lalawigan matapos isaalang-alang ang mga rekomendasyon ng mga konseho sa sahod sa lalawigan.
• Kailangang pagtugmain ang target ng ministeryo sa huling bahagi ng Nobyembre at ang karaniwang iskedyul ng mga anunsiyo sa rehiyon.
• Nakatakdang magkabisa sa Enero 1, 2027 ang mga bagong minimum na sahod sa mga lalawigan at lokalidad.