Kakulangan sa LPG sa Kathmandu, naglantad ng agwat sa pagitan ng mga inaangkat at suplay sa mga sambahayan

Dumating ang LPG sa Nepal, ngunit hirap pa rin ang mga pamilya na makakuha ng kapalit

Nahirapan ang mga residente ng Kathmandu na makakuha ng LPG pangluto sa kabila ng mga pahayag na pumapasok ang suplay sa Nepal at nakararating sa kabisera. Sa gitna ng pagkaantala noong bakasyon ng Dashain, sinabi ni Keshav Joshi ng Gothatar na isang linggo na siyang nagsisikap makakuha ng tangke ngunit wala pa ring malinaw na petsa ng paghahatid mula sa mga lokal na nagtitinda. Sinabi naman ni Manish Khadayat ng Chandragiri na hindi siya nakabili ng LPG mula nang magsimula ang Dashain at umaasa na lamang sa mga pagkaing binibili sa mga kainan.

Sinabi ng Nepal Oil Corporation (NOC) na nagpapatuloy ang pagdadala ng maramihang suplay ng LPG sa kabisera at natutugunan nito ang pangangailangan. Iniugnay ng mga nagtitinda ng LPG ang kakulangan noong bakasyon sa pansamantalang pagsasara ng mga planta ng pagpuno, kung saan inililipat ang liquefied petroleum gas, o LPG, mula sa malalaking tanker papunta sa mga tangkeng ginagamit sa mga kusina.

Ipinakikita ng mga bilang mula sa hiwalay na pagsusuri noong Pebrero ang lawak ng hamon sa pamamahagi. Sinabi ng NOC na mahigit 45,000 tangke ang inihahatid araw-araw sa Kathmandu Valley, samantalang karaniwang umaabot sa 40,000 hanggang 45,000 ang konsumo. Kahit ganoon karami ang naihahatid, may mga sambahayang naghihintay pa rin ng mapagpapalit na tangke.

Nagkaroon ng ilang suliranin sa suplay noong bakasyon at sa kakulangan noong Pebrero: pagsasara ng mga pabrika, pagpapanatili ng mga refinery sa India, papeles sa transportasyon, hirap sa pagpapalit ng tangke sa pagitan ng mga tatak at pagbili ng dagdag na tangke. Para sa mga residente, ang praktikal na tanong ay kung may punong tangke ang malapit na tindahan na maaari nilang maiuwi.

Naantala ng pagsasara noong bakasyon ang mga huling yugto ng suplay

Sinabi ni Gyaneshwar Aryal, pangulo ng Gas Dealers Federation, na karamihan sa mga planta ng LPG ay tumigil sa operasyon bandang Phulpati, isang mahalagang araw sa Dashain. Nagsimulang magbukas muli ang mga planta noong Linggo at inaasahan niyang babalik sa normal ang pamamahagi sa loob ng ilang araw.

Dumaraan sa ilang yugto ang paghahatid ng LPG bago ito makarating sa mga sambahayan. Dumarating ang maramihang suplay sa malalaking tanker na karaniwang tinatawag na gas bullet. Pinupuno ng mga planta ang mga tangke, saka dinadala ang mga ito sa mga kostumer sa pamamagitan ng mga nagtitinda. Kapag huminto ang pagpuno, maaaring maubusan ng paninda ang mga tindahan kahit patuloy na dumarating ang mga tanker.

Ipinakikita ng isang linggong paghihintay ni Joshi sa mapagpapalit na tangke at pag-asa ni Khadayat sa mga pagkaing binili sa labas ang agarang epekto ng pagkaantalang ito. Kailangang maglaan ng oras ang mga pamilya sa paghahanap ng LPG o humanap ng ibang paraan ng pagluluto. Ipinakikita rin ng karanasan ni Khadayat kung paanong maaaring mapunta sa pagbili ng pagkain sa labas ang bahagi ng gastusin ng sambahayan kapag nagkukulang ang suplay.

Nakasalalay sa muling pagbubukas ng mga pabrika at pagdating ng mga punong tangke sa mga nagtitinda ang inaasahan ni Aryal na pagbuti ng sitwasyon. Noong pagkaantala sa Pebrero, nagbabala rin ang mga kumpanyang nagbobote ng LPG na magtatagal bago maibalik ang suplay sa mga tindahan, kahit dumami na ang mga paghahatid.

Ano ang ipinakikita ng mga bilang noong Pebrero

Sinabi ni Manoj Kumar Thakur, deputy director ng NOC, na bumalik na sa normal ang pamamahagi sa karamihan ng bahagi ng Valley noong pagsusuri sa Pebrero, bagaman may mga lugar pa ring nakararanas ng pagkaantala. Inaasahan niyang ganap na magiging normal ang suplay sa loob ng isang linggo.

Sinabi ng NOC na humigit-kumulang 100 tanker ng gas bullet ang nakatanggap ng pahintulot mula sa adwana at pumasok sa Nepal sa mga katimugang tawiran sa hangganan. Dalawampu't tatlong kumpanyang nagbobote ang nagsuplay sa Valley; karamihan sa mga ito ay nasa mga distrito ng Dhading at Chitwan.

Iniulat ng korporasyon na mahigit 45,000 tangke ang inihahatid bawat araw. Kung ihahambing sa pinakamababang karaniwang konsumo na 40,000 tangke, mahigit 5,000 dagdag na tangke ito kada araw. Mas maliit ang dagdag kung ihahambing sa pinakamataas na karaniwang konsumo na 45,000. Kailangan ding mapagsilbihan ng mga dagdag na paghahatid ang mga kostumer na naantala ang pagbili.

Sinabi ng NOC na nakatanggap ito ng 26,000 tonelada ng LPG pagsapit ng Pebrero 15, mula sa buwanang alokasyong 45,000 tonelada. Katumbas ito ng humigit-kumulang 58 porsiyento ng alokasyon pagsapit ng petsang iyon. Sinusukat ng alokasyon ang daming itinakda para sa buwan, samantalang itinatala ng bilang ng natanggap kung gaano karami na ang dumating pagsapit ng petsa ng pag-uulat.

Sinabi ni Diwan Bahadur Chand, pangulo ng Nepal LP Gas Association, na maaaring maghintay pa rin nang isa o dalawang araw ang mga kostumer para makakuha ng mapagpapalit na tangke. Inilarawan niya ang inaasahang pagbuti batay sa karaniwang pagkuha ng LPG:

Maaaring abutin pa ng halos isang linggo bago makakuha ng tangke ang mga kostumer tuwing pupunta sila sa mga kalapit na tindahan," sabi ni Chand. "Unti-unting gumagaan ang suplay araw-araw.

Lalong nagpaigting sa problema ang pagpapanatili ng mga refinery at suliranin sa mga tatak

Iniugnay ng mga kinatawan ng industriya ang pagkaantala ng suplay noong Pebrero sa pagpapanatili ng Barauni refinery sa India noong Nobyembre at Disyembre. Pansamantalang inilipat ang suplay sa ibang refinery, na nagdulot ng mga problema sa transportasyon, kabilang ang pagkaantala sa pagkuha ng mga permit.

Kapag nagpalit ng refinery, maaaring kailangan ding baguhin ang mga ruta ng tanker at ang mga dokumentong nagbibigay-pahintulot sa mga ito. Sinabi ng mga kinatawan ng industriya na naantala ng mga problemang ito ang regular na suplay, kaya nadagdagan ang presyur bago pa makarating ang mga tangke sa mga tindahan sa Nepal.

Kabilang ang Nepal Gas, na sinasabing may pinakamalaking bilang ng kostumer sa bansa, sa mga unang tatak na naapektuhan. Nakaapekto sa network ng pamamahagi nito ang pagkaantalang may kaugnayan sa refinery at mga panloob na alitan sa kumpanya. Dahil dito, nadagdag sa pangangailangan sa ibang tatak ang mga kostumer na naghahanap ng Nepal Gas.

Mahalaga ang usapin ng mga tatak dahil kailangang ibalik sa sistema ng pagpuno at pamamahagi ang isang tangkeng naubusan na. Iniulat ng mga kostumer na nahirapan silang ipagpalit ang tangke ng isang kumpanya sa punong tangke ng ibang kumpanya. Kaya maaaring hindi maabot ng sambahayang may hawak na walang-lamang tangke ang LPG na mayroon sa ibang tatak.

May limitadong palitan ng tangke sa anim na sentro

Nag-anunsiyo ang Nepal LP Gas Industry Association ng espesyal na programa ng pagbebenta at pagpapalit ng tangke mula Ashoj 25 hanggang 31, araw-araw mula 9:30 a.m. hanggang 4:30 p.m. Saklaw ng programa ang anim na lokasyon sa Kathmandu Valley at isinagawa ito sa koordinasyon ng NOC at pakikipagtulungan ng Gas Dealers Federation.

Sinabi ni Diwan Chand, pangulo ng asosasyon, na tugon ang programa sa mga reklamo ng mga kostumer na hindi sila madaling makakuha ng LPG o makapagpalit ng tangke sa ibang tatak noong panahon ng kapistahan. Narito ang mga itinakdang lokasyon at tatak:

• Sifalchaur, sa Gas and Oxygen Traders: Everest at Sugam Gas.
• Pepsicola: Sagar Gas.
• Sa labas ng tarangkahan ng Balaju Industrial Area: Nepal, HP, Geeta, Rajdhani at Triveni Gas.
• Sukedhara: Baba at Shree Gas.
• Kalanki: Sai Baba at Shree Krishna Gas.
• Harisiddhi sa Lalitpur: Shree Ram Gas.

Para lamang ang palitan sa mga tangkeng pag-aari ng mga kumpanyang kasapi ng asosasyon na nagsusuplay sa Valley, at sa mga itinakdang sentro lamang. Kailangan pa ring tiyakin ng mga kostumer kung kwalipikado ang kanilang tangke.

Sinabi ng asosasyon na 4,213,661 tangke ang naibenta at naipamahagi noong Bhadra. Sinabi rin nitong tuluy-tuloy ang pagdating ng mga inaangkat mula sa mga refinery sa India nang ianunsiyo nito ang programa para sa kapistahan. Tumulong ang mga espesyal na sentro na mapadali ang pagkuha ng LPG na mayroon, kabilang ang paglutas sa problemang nakatali ang mga kostumer sa isang partikular na tatak.

Apurahang pamamahagi at pagsubaybay sa dagdag na pagbili

Noong kakulangan sa Pebrero, nagtayo ang mga kumpanyang nagbobote ng pansamantalang bodega sa tanggapan ng NOC sa Teku. Kabilang ang Nepal Gas, Everest Gas at Sugam Gas sa mga pangunahing tatak na ipinamahagi roon upang mabawasan ang presyur sa mga tindahan. Sinabi ni Thakur na kumakaunti ang mga kostumer na nagtitipon sa tanggapan habang bumubuti ang suplay.

Naglabas din ang NOC ng pampublikong abiso na may mga numero ng telepono para sa mga tatak na nakatanggap ng mga reklamo, kabilang ang Nepal Gas, Everest Gas, Sai Baba Gas at Shree Krishna Gas. Pinayuhan nito ang mga kostumer na makipag-ugnayan nang direkta sa mga kumpanya o bumili ng tangke sa mga pabrika kung nagkakaproblema sila sa mga tindahan.

Iniugnay ni Thakur ang pagbuti ng sitwasyon sa pagbawas ng pagbili ng dagdag na tangke. Hinimok ng deputy director ng NOC ang mga kostumer na huwag mag-imbak ng sobrang suplay:

Nagiging normal na muli ang suplay ng LPG pangluto kaya hindi kailangang mag-imbak ng mga tangke ang mga kostumer," sabi ni Thakur. "Kapag tumigil ang mga kostumer sa pag-iimbak, maayos na gagana ang sistema ng pamamahagi.

Inatasan ng NOC ang mga kumpanyang nagbobote na pigilan ang mga nagtitinda sa pagbibigay ng dalawang tangke sa iisang kostumer, iwasan ang paglikha ng artipisyal na kakulangan at mamahagi ayon sa pangangailangan. Sinabi ng korporasyon na tila nag-imbak ng mga tangke ang mga hotel at restawran, samantalang wala itong natanggap na ulat na nagsara ang malalaking establisimyento dahil sa kawalan ng LPG.

Bumuo ng pangkat para sa inspeksiyon sa mga pamilihan ang Department of Commerce, Supplies and Consumer Protection matapos makatanggap ng mga reklamo mula sa mga aktibista para sa karapatan ng mga mamimili. Inatasan itong subaybayan ang pamamahagi sa buong Valley habang patuloy na nag-uulat ang mga sambahayan ng hirap sa paghahanap ng mapagpapalit na tangke.

Kailangan pa ring tuluy-tuloy ang galaw ng malawak na network ng mga tangke

Sinabi ng NOC na mahigit 10 milyong tangke ng LPG ang ginagamit sa buong bansa. Ayon sa tinatayang paghahati nito, humigit-kumulang 3 milyon ang nasa mga kostumer, 3 milyon ang nasa mga planta para muling punuin at 3 milyon pa ang nasa sistema ng pamamahagi. Humigit-kumulang 9 milyon ang kabuuan ng mga bilang na ito kapag ni-round off.

Tinataya ng korporasyon na kailangan ng humigit-kumulang 45,000 tonelada ng LPG bawat buwan upang mapuno ang 3 milyong tangke. Para manatiling maayos ang takbo ng network, kailangang maibalik ang mga walang-lamang tangke, mapuno ang mga ito sa mga planta at makatanggap ng kapalit ang mga nagtitinda sa bilis na tumutugma sa pagbili ng mga sambahayan.

Naranasan din ng Kathmandu ang pagkaantala sa mas naunang bahagi ng suplay. Hinarangan ng mga pagbaha sa Bhote Koshi, Rasuwa, ang mga pangunahing ruta ng suplay noong nagdaang matinding krisis. Nagbitiw si Gauri Kumari Yadav, dating ministro ng industriya, komersiyo at suplay, kasunod ng krisis na iyon. Si Deepak Kumar Shah na ang namumuno ngayon sa ministeryo.

Gumagawa ang ministeryo ng panukalang magtakda ng magkahiwalay na kategorya ng tangke para sa gamit sa bahay at pangkomersiyo, at bumuo na ito ng task force para pag-aralan ang panukala. Pag-iibahin ng mga kategoryang ito ang pangangailangan ng mga tahanan at ng mga negosyong gaya ng mga hotel at restawran. Wala pang inihayag na petsa ng pagpapatupad o detalyadong mga tuntunin.

Mga petsang kaugnay ng paulit-ulit na pagkaantala

Saklaw ng mga petsang binanggit ang magkakaibang yugto ng paghina ng suplay. May kinalaman sa operasyon ng mga pabrika ang pagsasara noong bakasyon, tinugunan ng espesyal na programa ng palitan ang pagkuha ng LPG noong kapistahan, at inilalarawan naman ng pagsusuri noong Pebrero ang pagbuti matapos ang mga problema sa refinery at pamamahagi.

• Bhadra: Nagtala ang asosasyon ng industriya ng pagbebenta at pamamahagi ng 4,213,661 tangke.
• Bandang Phulpati sa panahon ng Dashain: Pansamantalang tumigil sa operasyon ang karamihan sa mga planta ng LPG, ayon sa Gas Dealers Federation.
• Ashoj 25 hanggang 31: Itinakdang mag-alok ng espesyal na bentahan at pagpapalit ng mga kwalipikadong tangke ang anim na sentro sa Valley.
• Nobyembre at Disyembre: Sinabi ng mga kinatawan ng industriya na naantala ng pagpapanatili ng Barauni refinery ang mga regular na kaayusan sa suplay.
• Pebrero 15: Nagtala ang NOC ng 26,000 toneladang natanggap mula sa buwanang alokasyon ng LPG na 45,000 tonelada.

Sinukat sa araw ang mga pagtataya sa pagbuti: inaasahan ni Aryal na bubuti ang sitwasyon matapos magbukas muli ang mga planta, habang inaasahan naman nina Thakur at Chand na ganap na hihina ang kakulangan noong Pebrero sa loob ng halos isang linggo. Para sa mga sambahayan, nangangahulugan ang pagbuti na maipagpapalit nila ang walang-lamang tangke sa malapit na tindahan nang hindi paulit-ulit na bumibiyahe o naghihintay nang walang katiyakan.

Mahahalagang Punto

• Nag-ulat ang mga residente ng Gothatar at Chandragiri ng hirap sa pagkuha ng LPG pangluto noong pagkaantala sa Dashain.
• Iniugnay ng mga nagtitinda ang kakulangan noong bakasyon sa pagsasara ng mga planta ng pagpuno, habang sinabi naman ng NOC na nagpapatuloy ang pagdadala ng maramihang suplay.
• Sa hiwalay na pagsusuri noong Pebrero, iniulat ng NOC na mahigit 45,000 tangke ang inihahatid araw-araw, kumpara sa karaniwang pangangailangan sa Valley na 40,000 hanggang 45,000.
• Iniugnay ng mga kinatawan ng industriya ang pagkaantalang ito sa pagpapanatili ng Barauni refinery at mga pagkaantala sa pagkuha ng permit sa transportasyon.
• Nagtalaga ng anim na sentro ang isang programa para sa kapistahan na nag-alok ng bentahan at limitadong pagpapalit sa pagitan ng mga tatak ng tangke.
• Nagpatupad ang mga awtoridad ng apurahang pamamahagi, inspeksiyon sa mga pamilihan at mga paghihigpit sa pagbili ng maramihang tangke.
• Pinag-aaralan ng isang task force ang magkakahiwalay na kategorya para sa mga tangkeng pambahay at pangkomersiyo.