Umalis ang MCA sa Paglulunsad ng mga Kandidato ng BN sa Melaka, Tinutulan ang mga Desisyong Walang Pag-apruba Nito

Hinamon ni Wee ang BN sa Pag-apruba ng mga Kandidato

Pinangunahan ni MCA president Wee Ka Siong ang pag-alis ng mga lider ng partido mula sa paglulunsad ng mga kandidato ng Barisan Nasional sa Melaka noong Oktubre 24, 2026, at ipinahayag na hindi kikilalanin ng MCA ang mga kandidatong inihayag nang walang pag-apruba ng pamunuan nito. Gayunman, nagtalaga ang BN ng mga kandidato para sa 21 sa 28 puwesto sa state assembly, kabilang ang dalawang kasalukuyang kinatawan ng MCA, sa kabila ng hindi pa nareresolbang alitan.

Lumitaw sa pag-alis sa Melaka International Trade Centre ang hindi pagkakasundo tungkol sa kung sino ang magpapasya kung aling partido ang lalaban sa bawat distrito at kung sino ang mag-aapruba sa mga kandidato nito. Sinabi ni Wee na inilaan sa ibang partido ang mga puwestong dating nilahukan ng MCA nang walang wastong konsultasyon. Hindi pa aniya natatapos ang negosasyon hinggil sa dalawa sa mga puwestong iyon.

Itinampok sa anunsyo ng BN sina Ngwe Hee Sem para sa Machap Jaya at Lim Ban Hong para sa Klebang, na binabaybay din bilang Kelebang. Kapwa sila kinilalang kasalukuyang kinatawan ng MCA. Hindi lamang ang paglalaan ng mga distrito ang tinutulan ni Wee, kundi pati ang pag-aanunsyo ng BN sa mga kinatawan ng MCA nang walang pahintulot ng partido.

Nakalista sa opisyal na talaan ng mga kandidato ng BN na inilathala ng UMNO noong Oktubre 24, 2026, ang 21 kandidato, kabilang sina Datuk Ngwe Hee Sem para sa N08 Machap Jaya at Datuk Wira Lim Ban Hong para sa N14 Kelebang. Hindi nakasaad dito kung humingi ng pag-apruba ang BN sa MCA.

Sinabi ni Wee, na umalis kasama si MCA deputy president Mah Hang Soon at mga lider mula sa anim na dibisyon sa Melaka, na dapat igalang ang kapangyarihan ng partido sa pagpili ng sarili nitong mga kandidato.

Kahit ianunsyo nila ang mga kandidato, hindi namin sila kikilalanin. Kung hindi mismo lumagda rito ang presidente ng MCA, paano sila kikilalanin?

Naganap ang alitan bago ang araw ng paghahain ng kandidatura sa Oktubre 31; nakatakda naman ang maagang pagboto sa Nobyembre 10 at ang halalan sa Nobyembre 14. Sinabi ni Wee na hindi pa nagpapasya ang MCA kung uurong ito sa halalan at susuriin ng partido ang mga susunod na pangyayari sa mga darating na araw. Hinimok niya ang pambansang pamunuan ng BN na mamagitan at lutasin nang patas ang hindi pagkakaunawaan.

Inanunsyo ni Election Commission chairman Datuk Seri Ramlan Harun ang mga petsang iyon para sa ika-16 na halalan sa state assembly ng Melaka kasunod ng pagbuwag sa assembly noong Setyembre 23. Hindi tinukoy sa ulat tungkol sa anunsyong iyon ang taon. Iba ang kalendaryong ito sa halalan noong 2021, nang idaos ang paghahain ng kandidatura noong Nobyembre 8, ang maagang pagboto noong Nobyembre 16 at ang botohan noong Nobyembre 20.

Bakit Umalis sa Bulwagan ang MCA

Sinabi ni Wee na iba ang pagkakaunawa ng MCA sa programa ng gabing iyon. Bandang alas-9 ng gabi noong nakaraang araw, ipinaalam ng executive secretary ng BN sa partido na paglulunsad ng makinarya ng koalisyon para sa halalan ang kaganapan, at hindi pag-aanunsyo ng mga kandidato.

Pagdating sa lugar, sinabi ni Wee na sinabihan siyang posibleng ianunsyo ang mga kandidato. Umalis siya at ang iba pang lider ng MCA bago ang talumpati ni BN chairman Ahmad Zahid Hamidi at ang pag-aanunsyo, saka nagsagawa ng press conference sa labas ng bulwagan.

Tumutukoy ang makinarya ng halalan sa mga tao at organisasyong nasa likod ng kampanya, kabilang ang mga lokal na sangay, boluntaryo at tagapag-ugnay ng pag-abot sa mga botante. Iba ang paglulunsad ng operasyong iyon sa pagtukoy sa mga pinili ng koalisyon na lumaban sa mga distrito.

Sinabi ni Wee na naipahayag na ng MCA ang pagtutol nito sa pamamagitan ng sulat. Nagpadala ang partido ng pormal na liham sa BN noong nakaraang araw upang tutulan ang iminungkahing paglalaan ng mga puwesto. Sinabi rin niyang minsan pa lamang nakipagpulong ang MCA sa iba pang partidong bumubuo sa BN sa Melaka bago itinuring na tapos na ang proseso ng paglalaan.

Para kay Wee, kawalan ng napagkasunduang pasya ang pangunahing usapin. Sinabi niyang handang makibahagi ang MCA sa pananagutan para sa mga pasyang napagkasunduan sa wastong talakayan, ngunit hindi nito tatanggapin ang mga pasyang ginawa para sa partido nang walang pahintulot nito.

Alitang Namuo sa Ilang Araw

Ayon sa salaysay ni Wee, nagtapos sa pag-alis ang ilang araw nang hindi pagkakasundo; hindi ito pagtutol na unang inilabas sa mismong paglulunsad. Kinuwestiyon na ng MCA ang paglalaan bago pa dumating ang mga lider nito sa trade centre.

Sa ulat noong Oktubre 17, sinabi ni Melaka BN chairman at Chief Minister Ab Rauf Yusoh na iaanunsyo ng koalisyon ang mga kandidato nito sa Oktubre 28. Ginawa niya ang anunsyo sa paglulunsad ng Tangga Batu Parliamentary Election Machinery sa Sungai Udang, kung saan naroon din si Melaka MCA chairman Datuk Lim Ban Hong. Hindi pinatutunayan ng ulat na iyon kung inaprubahan ng MCA ang mga kandidatong kasunod na inilista noong Oktubre 24.

• Oktubre 22: Ayon sa salaysay ni Wee tungkol sa pulong dalawang araw bago ang paglulunsad, nalaman ng MCA na ilalaan sa ibang partido ang mga puwestong dati nitong nilahukan.
• Oktubre 23: Nagpadala ang MCA sa BN ng liham na pormal na tumututol sa iminungkahing paglalaan.
• Oktubre 23, bandang alas-9 ng gabi: Sinabi ni Wee na ipinaalam ng executive secretary ng BN sa MCA na paglulunsad ng mga operasyon ng kampanya ang kaganapan kinabukasan ng gabi at hindi pag-aanunsyo ng mga kandidato.
• Oktubre 24: Umalis ang mga lider ng MCA bago ang talumpati at pag-aanunsyo ng mga kandidato. Kasunod nito, nagtalaga ang BN ng mga kandidato para sa 21 puwesto.
• Oktubre 31: Nakatakdang araw ng paghahain ng kandidatura; susundan ito ng maagang pagboto sa Nobyembre 10 at botohan sa Nobyembre 14.

Isang linggo ang pagitan ng pag-alis at araw ng paghahain ng kandidatura. Hinimok ni Wee ang sentral na pamunuan ng BN na gamitin ang panahong iyon upang tugunan ang mga pagtutol ng partido.

Ano ang Nakapusta para sa MCA?

Lumaban ang MCA sa pitong puwesto sa halalan sa state assembly ng Melaka noong 2021: Klebang, Machap Jaya, Ayer Keroh, Kesidang, Kota Laksamana, Bandar Hilir at Bemban. Hawak nito ang Klebang at Machap Jaya bago ang pag-aanunsyo ng mga kandidato.

Itinalaga sa talaan ng BN noong Oktubre 24 ang mga kinatawan ng MCA para sa dalawang puwestong iyon na hawak ng mga kasalukuyang kinatawan. Wala pang ikatlong bahagi ng pitong puwestong nilahukan ng MCA noong 2021 ang dalawang distrito, bagaman nakatuon ang mga pahayag ni Wee sa negosasyon hinggil sa dalawang dating nilahukang puwesto. Hindi tinukoy ang mga distritong pinagtatalunan.

Ang paglalaan ng mga puwesto ay proseso kung saan pinaghahatian ng mga partidong nasa isang koalisyon ang mga distrito. Maaaring gustuhin ng isang partido na lumaban sa puwestong dati nitong nilahukan kahit hindi ito nanalo roon. Hiwalay na pasya ang pagpili ng kandidato, o pagtukoy sa taong lalaban sa distrito.

Mahalaga rito ang dalawang pasya. Tinutulan ng MCA ang paglilipat ng mga distritong dati nitong nilahukan, samantalang iginiit din ni Wee na dapat magmungkahi at mag-apruba ng sariling mga kandidato ang nakatataas na pamunuan ng partido.

Ipinaliwanag ni Wee na karaniwang proseso sa partido ang pag-apruba ng pamunuan.

Dapat imungkahi ang mga kandidato ng nakatataas na pamunuan ng partido. Ito ang mga karaniwang pamamaraan sa pagpapatakbo (SOP) ng bawat partidong pampulitika,

Dahil sa paninindigan niya, nahaharap sa panloob na alitan tungkol sa pag-endorso ang mga inihayag na kandidato ng MCA ng BN, habang papalapit sa pormal na paghahain ng kandidatura ang paghahanda para sa halalan. Kailangang tugunan ng anumang kasunduan kapwa ang proseso ng pag-apruba ng partido at ang paglalaan ng mga puwesto.

Sa Melaka Lamang Nakatuon si Wee

Sinabi ni Wee na tungkol sa paghawak sa paglalaan ng mga puwesto sa Melaka ang pag-alis, at iginiit niyang nagpapatuloy ang mas malawak na kooperasyon ng MCA sa BN. Itinuro niya ang ilang dekadang pakikipagtulungan ng MCA sa UMNO, isa pang partidong bumubuo sa koalisyon.

Nakatuon ang batikos niya sa pagtrato sa isang matagal nang kaalyado. Sinabi ni Wee na hindi maaaring manahimik ang mga lider ng MCA habang nagpapasya tungkol sa kanilang partido nang wala ang pagsang-ayon nila.

Bilang pagpapahayag ng pagkadismaya, nanawagan ang presidente ng MCA na igalang ang mga katuwang sa koalisyon.

Kahit man lamang, dapat kaming pakitaan ng respeto. Magkaalyado kami, hindi magkaaway. Kung nagkaroon ng wastong talakayan at sama-sama kaming nagpasya, handa sana kaming makibahagi sa pananagutan,

Hindi inanunsyo ni Wee na hindi lalahok sa halalan ang MCA. Sa halip, humingi siya ng pakikialam mula sa pambansang pamunuan ng BN at nag-iwan ng pagkakataon para sa negosasyon bago ang araw ng paghahain ng kandidatura.

Nag-anunsyo ang BN ng Mas Malawak na Pagbabago sa mga Kandidato

Nagpakilala rin ang paglulunsad ng BN ng malalaking pagbabago sa iba pang bahagi ng hanay nito sa Melaka. Inanunsyo ni Chief Minister Ab Rauf Yusoh, na direktor ng koalisyon para sa halalan sa estado, ang planong lumaban sa 21 sa 28 puwesto sa assembly, o tatlong-kapat ng kabuuan.

Nagtampok ang koalisyon ng walong bagong mukha. Inilarawan na hindi muling itatalaga ang tatlong miyembro ng state executive council at apat na kasalukuyang kinatawan sa assembly. Ang executive council ay grupo ng mga opisyal ng pamahalaang pang-estado na nangangasiwa sa mga larangan gaya ng edukasyon, pagpapaunlad ng komunidad at palakasan.

Kabilang sa mga hindi muling itinalagang executive councillor sina Rahmad Mariman, na nangangasiwa sa edukasyon, mataas na edukasyon at mga usaping panrelihiyon; Kalsom Noordin, na nangangasiwa sa kababaihan, pamilya at pagpapaunlad ng komunidad; at VP Shanmugam, na nangangasiwa sa kabataan at palakasan.

Itinalaga si Mohd Ridhwan Mohd Ali para sa Ayer Molek, ang puwestong hawak ni Rahmad. Pinili si Siti Aisyah Mahmood para sa Pengkalan Batu, na hawak ni Kalsom. Pinalitan ni Abdul Hakim Abdul Wahid, pinuno ng kabataan ng UMNO sa estado, ang dating punong ministro ng estado na si Sulaiman Md Ali bilang kandidato ng BN para sa Lendu.

Kabilang sa iba pang bagong kandidato sina S. Nadarajah ng MIC, Jezlee Pit para sa Sungai Rambai, Azman Abdullah para sa Serkam, Dr Mustafa Musa para sa Durian Tunggal at Ahmad Norazril Abd Aziz para sa Rembia. Inilipat naman ang kasalukuyang kinatawan ng Paya Rumput na si Rais Yasin sa Sungai Udang.

Naganap ang alitan sa MCA kasabay ng mas malawak na pagbabago sa pangkat ng BN para sa halalan. Pinalitan ang ilang kasalukuyang kinatawan, inilipat ang isa sa ibang distrito, at kinuwestiyon ng MCA ang prosesong ginamit sa pagbuo ng hanay nito.

Nagtalaga ang PH ng mga Kandidato sa Dalawang Puwesto ng MCA

Inanunsyo rin ng Pakatan Harapan ang planong lumaban sa 21 sa 28 puwesto sa Melaka. Kabilang sa talaan nito sina Ginie Lim sa Machap Jaya at Farzana Hayani Nasir sa Klebang, kaya mayroon na itong pinangalanang mga katunggali sa dalawang distritong pinaglagyan ng BN ng mga kasalukuyang kinatawan ng MCA.

Kabilang sa iba pang kandidato ng PH ang dating punong ministro ng estado na si Adly Zahari, na muling lalaban sa Bukit Katil; si Kerk Chee Yee, na muling lalaban sa Ayer Keroh; at si Azman Abidin, kalihim pampulitika ni PH chairman at Prime Minister Anwar Ibrahim, na lalaban sa Paya Rumput.

Pitong distrito ang hindi isinama sa inihayag na talaan ng PH, kabilang ang Bemban, na nilahukan ng MCA noong 2021. Sumunod ang espekulasyon tungkol sa isang kasunduang elektoral sa pagitan ng PH at Bersatu matapos maghapunan ang mga pinuno nila sa estado noong nakaraang buwan; hindi dumalo ang mga kinatawan ng DAP. Iginiit ng Melaka PH na mag-isang lalahok ito sa halalan.

Kapwa nag-anunsyo ang BN at PH ng tig-21 kandidato, kaya pareho ang bilang ng mga puwestong planong lahukan ng dalawa. Nagkakapatong ang kanilang mga talaan sa mga puwestong gaya ng Machap Jaya at Klebang, kung saan pinangalanan na ang magkatunggaling kandidato bago ang paghahain ng kandidatura.

Mga Bilang sa Nalalapit na Halalan

Napanalunan ng BN ang 21 sa 28 puwesto sa Melaka noong 2021, samantalang nakakuha ang PH ng lima at ang Perikatan Nasional ng dalawa. Dahil sa resultang iyon, hawak ng BN ang tatlong-kapat ng assembly. Saklaw ng bagong inihayag nitong talaan ang kaparehong bilang ng mga distrito na napanalunan nito sa nakaraang halalan.

Makikita sa Bukit Katil kung paano nagbabago ang lamang ng isang kasalukuyang kinatawan sa magkakaibang halalan. Nanalo si Adly sa puwesto noong 2018 nang may lamang na 3,159 boto sa labanang nilahukan ng tatlong kandidato. Napanatili niya ito noong 2021 nang may lamang na 1,057 boto sa labanang nilahukan ng apat na kandidato, o lumiit ng 2,102 boto ang lamang niya.

Para sa MCA, mas batayan ang agarang hamon kaysa pagtantiya sa lamang sa botohan: dapat itong makipagkasundo kung aling mga distrito ang lalabanan nito at aprubahan kung sino ang kakatawan dito. Kailangan din ng mga lokal na pangkat ng kampanya ng pinal na talaan habang papalapit ang araw ng paghahain ng kandidatura.

Nanatiling sentro ng tugon ni Wee ang nalalapit na takdang araw. Sinabi ng presidente ng MCA na may panahon pa upang ayusin ang hindi pagkakaunawaan.

May panahon pa tayo bago ang araw ng paghahain ng kandidatura. Umaasa akong maaayos pa ito,

Ang Oktubre 31 ang susunod na takdang mahalagang petsa. Bago iyon, hinihiling ng isa sa mga partidong bumubuo sa BN sa pamunuan ng koalisyon na muling buksan ang mga talakayang tila magtatapos na sana sa paglulunsad ng mga kandidato.

Mahahalagang Punto

• Umalis ang mga lider ng MCA sa paglulunsad ng BN sa Melaka noong Oktubre 24 dahil sa alitan sa paglalaan ng mga puwesto at pag-apruba sa mga kandidato.
• Sinabi ni Wee Ka Siong na hindi kikilalanin ng MCA ang mga kandidatong inihayag nang walang pahintulot ng nakatataas na pamunuan nito.
• Kinukumpirma ng opisyal na talaan ng BN na may petsang Oktubre 24, 2026, ang 21 kandidato, kabilang sina Ngwe Hee Sem sa Machap Jaya at Lim Ban Hong sa Kelebang, ngunit hindi nito sinasabi kung humingi ng pag-apruba ang BN sa MCA.
• Nagpadala ng pormal na pagtutol ang MCA bago ang kaganapan at humingi ito ng pakikialam mula sa pambansang pamunuan ng BN.
• Nag-anunsyo rin ang PH ng 21 kandidato, kabilang ang mga kakandidato laban sa MCA sa Machap Jaya at Klebang.
• Nakatakda sa iniulat na kalendaryo ng EC ang paghahain ng kandidatura sa Oktubre 31, ang maagang pagboto sa Nobyembre 10 at ang araw ng botohan sa Nobyembre 14, ngunit hindi tinukoy ang taon; idinaos ang halalan noong 2021 sa Nobyembre 20.