Pulisya, Kinuwestiyon ang Anim na Saksi sa Imbestigasyon sa MyEG at Zetrix AI Habang Umabot sa RM314 Milyon ang mga Atraso sa JPJ

Sinisiyasat ng Pulisya ang Umano'y Pagkabigong Ilipat ang RM230.9 Milyon

Nagtala ang pulisya ng Malaysia ng mga pahayag mula sa anim na saksi sa imbestigasyon sa umano'y pagkabigong ilipat ang RM230.9 milyon na kita ng pamahalaan na kinasasangkutan ng MyEG at Zetrix AI Bhd. Kasunod ang imbestigasyon ng ulat na natanggap ng pulisya noong Oktubre 7 at nagaganap kasabay ng hiwalay na pagsisikap ng pamahalaan na mabawi ang RM314 milyon na utang sa Road Transport Department (JPJ).

Ayon kay Datuk Rusdi Mohd Isa, direktor ng Commercial Crime Investigation Department (CCID) ng Bukit Aman, nagbukas ang pulisya ng isang papel ng imbestigasyon sa ilalim ng Seksyon 409 ng Penal Code. Tinutukoy ng probisyong ito ang kriminal na paglabag sa tiwala, isang paglabag na kinabibilangan ng umano'y maling paggamit ng ari-arian o pera na ipinagkatiwala sa isang tao dahil sa partikular niyang tungkulin.

Sa pahayag niya noong Oktubre 13, sinabi ni Rusdi na sinusuri ng mga imbestigador ang mga dokumento at magtatanong pa sila sa ibang tao. Ganito niya inilarawan ang natapos na trabaho sa ngayon:

Sa ngayon, nagtala na ng mga pahayag mula sa anim na saksi upang makatulong sa imbestigasyon, at ipatatawag sa lalong madaling panahon ang ilan pang indibidwal. Natanggap na ang mga kaugnay na dokumento at sinusuri ang mga ito habang nagpapatuloy ang imbestigasyon,

Ang mas eksaktong halagang iniulat kaugnay ng imbestigasyon ng pulisya ay RM230,913,503.55. Naiiba ang halagang ito sa RM314 milyon na atrasong binanggit ni Transport Minister Anthony Loke Siew Fook. Hindi pa ipinaliliwanag sa publiko sa mga pahayag na inilarawan sa ngayon ang ugnayan ng dalawang halaga.

Hindi nangangahulugan ang pagbubukas ng imbestigasyon na may naganap na paglabag. Inilarawan bilang mga saksi ang anim na tinanong, hindi bilang mga suspek o taong nahaharap sa kaso. Hindi nagtakda ang pulisya ng petsa kung kailan matatapos ang imbestigasyon o tinukoy ang mga karagdagang indibidwal na balak nitong ipatawag.

Bakit Mahalaga ang Pagkakaiba ng Dalawang Halaga

Ang kaso ng pulisya ay tungkol sa umano'y pagkabigong ilipat ang nakolektang kita ng pamahalaan. Samantala, ang hakbang ng Ministry of Transport ay may kinalaman sa mga hindi pa nababayarang halaga ng mga kumpanyang nagsisilbing ahente sa pangongolekta ng bayarin para sa JPJ. Magkaugnay ang mga pangyayaring ito, ngunit hindi dapat ituring na magkapareho ang mga halagang pinansyal na binanggit.

Saklaw ng halagang RM314 milyon sa mga atraso ang mga koleksiyong ginawa para sa JPJ mula Mayo hanggang Setyembre. Sinabi ng ministeryo na hindi pa naibabayad ang pera sa kabila ng paulit-ulit na mga paalala. Binabanggit naman sa pahayag ng pulisya ang mga alegasyon tungkol sa humigit-kumulang RM230.9 milyon, nang hindi tinutukoy ang kaparehong panahon ng pangongolekta o nagbibigay ng detalyadong paghahati-hati ng halaga.

Batay sa mga bilugang halaga, katumbas ng humigit-kumulang 73.5% ng naiulat na atraso sa JPJ ang halagang iniimbestigahan ng pulisya. Tinatayang RM83.1 milyon ang diperensiya. Ipinakikita ng kalkulasyong ito ang laki ng agwat, ngunit hindi nito pinatutunayan kung bahagi lamang ng mga atraso, isang partikular na transaksiyon o ibang saklaw ng accounting ang tinutukoy sa kaso ng pulisya.

Magkaiba rin ang hindi nabayarang obligasyon at pananagutang kriminal. Maaaring singilin ng pamahalaan ang perang sinasabi nitong dapat bayaran, habang hiwalay na tinatasa ng mga imbestigador kung pasok sa mga elemento ng isang kriminal na paglabag ang asal na may kaugnayan dito. Hindi dapat ituring ang kasalukuyang imbestigasyon bilang hatol laban sa alinman sa mga kumpanya o sa sinumang indibidwal.

Tseke, 35 Abiso at Pagsuspinde sa mga Serbisyo ng Pangongolekta

Sinabi ni Loke na nakatanggap ang Zetrix ng 35 abisong humihiling ng pagbabayad sa hindi pa nababayarang halaga. Sinabi rin niyang nagsumite ang kumpanya ng tsekeng RM231 milyon noong Agosto, ngunit kalaunan ay ipinaalam ng bangko sa JPJ na hindi ito maiproseso batay sa tagubilin ng kumpanya.

Malapit ang halaga ng tseke sa RM230.9 milyon na binanggit sa imbestigasyon ng pulisya. Walang pampublikong paliwanag sa mga anunsiyong inilarawan na nagpapatunay na eksaktong iisang halaga ang tinutukoy ng tseke at ng alegasyon. Wala ring ibinigay na dahilan sa tagubiling pumigil sa pagproseso ng tseke.

Sinuspinde ng Ministry of Transport ang MyEG at Zetrix bilang mga ahente sa pangongolekta ng JPJ matapos hindi mabayaran ang mga nakabinbing halaga. Saklaw ng suspensiyon ang pangongolekta ng mga bayarin at multa ng JPJ. Nagbigay rin ang grupo ng online na pagproseso para sa mga serbisyo ng JPJ, kabilang ang pag-renew ng road tax at lisensiya sa pagmamaneho.

Ang agarang bunga nito ay nawalan sila ng awtorisasyong gampanan ang sinuspindeng tungkulin sa pangongolekta. Hiwalay na usapin ang pagbawi sa mga hindi pa nababayarang pondo. Sinabi ni Loke na patuloy na sisingilin ng pamahalaan ang mga atraso at maaari nitong isaalang-alang ang pagsasampa ng kasong sibil, ibig sabihin, pagdulog sa korte upang singilin ang bayad sa halip na magsampa ng kasong kriminal.

Kikilos ang MACC Batay sa Ebidensiya ng Korupsiyon

Sinabi ng Malaysian Anti-Corruption Commission (MACC) na nakatanggap din ito ng opisyal na reklamo noong Oktubre 7. Hindi nito isiniwalat ang pagkakakilanlan ng nagreklamo o ang mga detalye ng reklamo, at hindi nito kinumpirma kung iisang partido ang nagsumite ng reklamo nito at ng ulat sa pulisya.

Sinabi ng MACC na saklaw ng hurisdiksiyon ng pulisya ang mga paglabag na kasalukuyang iniimbestigahan. Kabilang sa inanunsiyo nitong papel ang pakikipagtulungan sa pulisya sa pagsusuri at pagbabahagi ng impormasyon; ang ebidensiyang nagpapahiwatig ng korupsiyon ay ipapasa sa komisyon para sa karagdagang aksiyon.

Ipinaliwanag ng MACC sa pahayag nito noong Oktubre 13 kung paano isasagawa ang pagtutulungang ito:

Makikipagtulungan nang mahigpit ang MACC sa pulisya sa pagsusuri at pagbabahagi ng impormasyon sa pag-iimbestiga sa usapin batay sa mga paglabag na saklaw ng hurisdiksiyon ng pulisya.

“Magbibigay ang pulisya ng anumang impormasyong nagpapahiwatig ng mga elemento ng korupsiyon upang makapagsagawa ng karagdagang aksiyon ang MACC,

Inilalarawan nito ang pagtutulungan ng mga ahensiyang may magkakaibang responsibilidad. Hindi ito nangangahulugang inanunsiyo nang may natuklasan nang korupsiyon ang mga imbestigador. Hinikayat din ng MACC ang sinumang partido na magbigay ng karagdagang impormasyon at sinabing isasagawa nang malaya, patas at alinsunod sa batas ang mga imbestigasyon nito.

Ang Takbo ng Alitan

Umabot nang ilang buwan ang alitan sa bayaran, mula sa panahong tinukoy ng ministeryo para sa pangongolekta hanggang sa mga reklamo at pagtatanong sa mga saksi noong Oktubre. Nakatutulong ang pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari upang maihiwalay ang isyu ng hindi nabayarang kita sa mga sumunod na hakbang sa imbestigasyon.

• Mayo hanggang Setyembre: Naipon sa naiulat na RM314 milyon na mga atraso ang mga koleksiyong ginawa para sa JPJ.
• Agosto: Nagsumite ang Zetrix ng tsekeng RM231 milyon. Sinabi ni Loke na kalaunan ay ipinaalam ng bangko sa JPJ na hindi ito maiproseso batay sa tagubilin ng kumpanya.
• Matapos hindi maibayad ang mga nakolekta: Sinuspinde ang mga kumpanya bilang mga ahente sa pangongolekta ng JPJ matapos ang paulit-ulit na paalala sa pagbabayad.
• Oktubre 7: Nakatanggap ang pulisya ng ulat tungkol sa mga transaksiyon ng kita ng pamahalaan. Sinabi ng MACC na nakatanggap ito ng opisyal na reklamo sa petsang iyon.
• Oktubre 13: Inanunsiyo ng pulisya na nagpahayag na ang anim na saksi at sinusuri ang mga dokumento. Inilarawan ng MACC ang pakikipagtulungan nito sa pulisya.

Hindi tinukoy ang eksaktong petsa ng suspensiyon sa mga ulat tungkol sa mga pangyayaring ito. Wala pang inianunsiyong petsa para sa desisyong magsampa ng kaso, pagsisimula ng kasong sibil o pagpapanumbalik ng mga sinuspindeng serbisyo sa pangongolekta.

Nagsumite ang Zetrix ng panukala upang tugunan ang mga atraso. Sinabi ng kumpanya na agarang prayoridad nitong lutasin ang mga obligasyon at magsikap na maibalik ang mga serbisyo. Hindi isiniwalat ang iskedyul ng pagbabayad, mga kasunduan sa pagpopondo at mga kondisyon ng panukala, at wala pang anunsiyo na tinanggap ito ng pamahalaan.

Nanganganib ang Matagal Nang Ugnayan sa JPJ

Mahalaga ang pagkakaibang ito sa mga pangalan sa pagsubaybay sa kaso. Hindi dapat ipagpalagay na magkakahiwalay at walang kaugnayang negosyo ang dating pangalan ng grupo, ang kasalukuyang pangalan ng nakalistang kumpanya at ang pangalan ng isang kumpanyang nagpapatakbo. Hindi pa inilalatag sa mga pampublikong pahayag ang eksaktong pananagutan ng bawat entidad sa mga transaksiyong sinusuri.

Nagbibigay ang grupo ng online na pagproseso ng mga serbisyo ng JPJ mula pa noong 2000. Nagsimula noong Mayo 2023 ang pinakahuling kontrata nitong tatlong taon. Dahil dito, nagagambala ng suspensiyon ang matagal nang ugnayan sa pamahalaan sa paghahatid ng serbisyo, sa halip na isang bagong tatag na kasunduan sa pangongolekta.

Isa sa mga layuning binanggit ng kumpanya ang pagbabalik sa tungkuling iyon. Gayunman, hindi nangangahulugang aalisin ang suspensiyon dahil lamang sa panukala nitong lutasin ang mga atraso. Hindi pa inanunsiyo ng pamahalaan ang mga kondisyon para maibalik ang awtorisasyon o kung may napagkasunduan nang iskedyul ng pagbabayad.

Pera, Digital Asset at Pangungutang

Nagbibigay ng konteksto sa laki ng mga atraso ang iniulat na kalagayang pinansyal ng Zetrix, ngunit hindi nito ipinapaliwanag kung bakit hindi naibayad ang mga nakolekta. Sa katapusan ng Hunyo, may hawak ang kumpanya na RM541.6 milyon na pera at RM532.9 milyon na digital asset, kumpara sa RM2.19 bilyon na pangungutang at mahigit RM90 milyon na utang sa kalakalan, iba pang pagkakautang at naipong gastos.

Katumbas ng humigit-kumulang 58% ng naiulat na balanse ng pera noong Hunyo ang RM314 milyon na halaga ng mga atraso. Umabot sa RM1.0745 bilyon ang pinagsamang pera at digital asset, o humigit-kumulang 49% ng halaga ng pangungutang. Ipinakikita ng mga paghahambing na ito ang laki ng mga halaga, hindi kung magkano ang maaaring agad gamitin ng kumpanya para bayaran ang singil ng JPJ.

Larawan lamang ito ng kalagayan sa katapusan ng Hunyo, bago ang mga anunsiyo ng imbestigasyon noong Oktubre. Hindi nito itinatakda ang kasalukuyang balanse ng pera ng kumpanya, kung malayang magagamit ang lahat ng pera o kung may iba itong pinaglaanan.

Hindi rin dapat ituring na katumbas ng magagamit na pambayad ang mga digital asset na inilalarawang cryptocurrency. Hindi ipinakikita ng iniulat na halaga ng mga ito kung gaano kabilis maibebenta ang mga ito o kung magkano ang kikitain sa pagbebenta. Wala sa mga bilang na ito sa balanse ang nagpapatunay kung saan napunta ang mga pinagtatalunang nakolekta, na nananatiling paksa ng pagsusuri.

Bumaba ang Presyo ng mga Sapi Habang Nagpapatuloy ang mga Imbestigasyon

Nagsara ang mga sapi ng Zetrix sa 6.5 sen sa araw ng kalakalan na saklaw ng mga ulat noong Oktubre 13, bumaba ng isang sen o 13.33%, matapos umabot sa pinakamababang 6 sen sa loob ng araw. Nagpalitan ng kamay ang humigit-kumulang 452.76 milyong sapi, kaya ito ang may pinakamaraming aktibidad sa kalakalan. Nagkakahalaga ng RM513.4 milyon ang grupo batay sa presyong pangwakas.

Kasunod ito ng malawakang bentahan na nagsimula sa katapusan ng Agosto. Pagsapit ng Oktubre 5, bumagsak nang mahigit 90% ang presyo ng mga sapi sa loob lamang ng mahigit isang buwan at umabot sa naiulat na pinakamababang antas sa loob ng 13 taon na 6.5 sen. Iniugnay ng mga ulat ang naunang presyur sa pagbebenta sa sapilitang pagbebenta ng mga sapi na kinasasangkutan ni Wong Thean Soon, pangunahing shareholder na kilala bilang TS Wong.

Bumaba ang bahagi ni Wong mula 29.955% tungo sa 6.438%, o 23.517 percentage point. Maaaring mangyari ang sapilitang pagbebenta kapag kailangang ibenta ang mga sapi na isinangla kapalit ng pautang upang matugunan ang mga hinihingi ng nagpapautang. May kaugnayan sa presyur sa merkado ang iniulat na pagbabago sa pagmamay-ari, ngunit hindi nito pinatutunayan ang anumang kaugnayan sa umano'y pagkabigong ipadala ang kita ng pamahalaan.

Kabilang sa mga susunod na hakbang sa imbestigasyong inanunsiyo ang karagdagang pagtatanong sa mga saksi at patuloy na pagsusuri ng mga dokumento. Hiwalay namang sinisingil ng pamahalaan ang mga bayad, habang kikilos ang MACC batay sa impormasyong nagpapahiwatig ng korupsiyon. Hindi pa nalulutas ang dahilan kung bakit hindi naiproseso ang tseke, ang ugnayan ng dalawang halaga ng kita at ang kahihinatnan ng panukala ng Zetrix para sa pagbabayad.

Hinimok ni Rusdi ang publiko na umiwas sa espekulasyon at mga pahayag na hindi beripikado na maaaring magligaw sa mga tao o makaapekto sa imbestigasyon. Itinuro niya ang mga opisyal na mapagkukunan ng impormasyon:

Samakatuwid, hinihimok ang publiko na kumuha lamang ng impormasyon mula sa mga opisyal na channel,

Mahahalagang Punto

• Tinatanong ng pulisya ang anim na saksi tungkol sa umano'y pagkabigong ilipat ang RM230.9 milyon na kita ng pamahalaan.
• Nagsimula ang imbestigasyon matapos matanggap ang ulat noong Oktubre 7 at isinasagawa ito sa ilalim ng Seksyon 409 ng Penal Code.
• Hiwalay na binanggit ng ministeryo ang RM314 milyon na atraso sa JPJ mula sa mga koleksiyon noong Mayo hanggang Setyembre.
• Sinabi ni Loke na naglabas ng 35 abiso sa pagbabayad at hindi naiproseso ang tsekeng RM231 milyon batay sa tagubilin ng kumpanya.
• Sinuspinde ang MyEG at Zetrix bilang mga ahente sa pangongolekta ng JPJ, at nagsumite ang Zetrix ng panukala upang lutasin ang mga atraso.
• Magbabahagi ang MACC ng impormasyon sa pulisya at kikilos batay sa ebidensiyang nagpapahiwatig ng korupsiyon.
• Wala pang inianunsiyong petsa ng pagtatapos ng imbestigasyon o desisyon na ibalik ang mga sinuspindeng serbisyo.