Nagpatupad ang Uzbekistan ng Habambuhay na Pagkakakulong sa Ilang Seksuwal na Krimen Laban sa mga Batang Wala Pang 14 Taong Gulang

Pagkakakulong nang 15 hanggang 25 taon o habambuhay

Nagpatupad ang Uzbekistan ng mga sentensiyang pagkakakulong nang 15 hanggang 25 taon o habambuhay para sa ilang seksuwal na krimen laban sa mga batang wala pang 14 na taong gulang, kasabay ng mga bagong proteksiyon para sa mga bata habang iniimbestigahan ang mga kaso at nililitis ang mga ito. Nilagdaan ni Pangulong Shavkat Mirziyoyev ang batas, ayon kay Saida Mirziyoyeva, pinuno ng administrasyong pampanguluhan.

Binabago ng batas sa pangangalaga sa mga bata, na inilathala sa website ng pangulo, ang mga parusa sa Ikaapat na Bahagi ng mga Artikulo 118 at 119 ng Kodigo Penal. Saklaw ng mga probisyong ito ang panggagahasa at iba pang tinukoy na seksuwal na pag-atake na may kinalaman sa pamimilit, pagbabanta o pagsasamantala sa kawalan ng kakayahan ng bata na ipagtanggol ang sarili. Nakatala sa batas na pinagtibay ito ng Kamara ng Lehislatura noong Setyembre 30, 2026, at inaprubahan ng Senado noong Oktubre 2.

Inaalis din ng mga pagbabago ang mga takdang panahon ng paghahabla para sa mga tinukoy na paglabag sa ilalim ng mga Artikulo 118 at 119. Ang takdang panahon ng paghahabla ay legal na deadline; kapag lumipas ito, maaaring hindi na maisagawa ang pag-uusig o pagpapatupad ng sentensiya. Saklaw ng mga pagbabago sa mga Artikulo 64 at 69 ang dalawang yugtong ito, at pinalalawak ang panahong maaaring papanagutin ang mga salarin kapag matagal nang naganap ang pang-aabuso bago ito nabunyag.

Magkakaroon ng mga proteksiyong pamproseso ang mga batang nakaranas ng karahasan, kabilang ang pagrekord sa video ng pagtatanong at pagkuha ng mga abogadong babayaran ng estado. Tinutugunan din ng batas ang karahasang ginagawa ng mga kamag-anak, pagtatrabaho sa mga institusyong nangangalaga sa mga bata, at mga sinuspindeng sentensiya at maagang paglaya para sa mga sinadyang krimeng nagdudulot ng pagkamatay ng bata.

Binabago ng batas ang ilang bahagi ng pagharap ng bata sa sistema ng hustisya: kung paano iniimbestigahan ang paratang, kung sino ang tumutulong sa bata, kung paano itinatala ang ebidensiya at kung anong parusa ang maaaring ipataw ng hukuman. Hindi tinukoy sa inilathalang sipi ang petsa ng pagsisimula ng bisa nito, kaya kailangan pang kumpirmahin kung kailan magkakabisa ang mga pagbabago.

445 kasong kriminal sa loob ng apat na taon

Sinabi ni Gulruh Agzamova, tagapangulo ng komite ng Kamara ng Lehislatura na nangangasiwa sa mga demokratikong institusyon at pag-unlad ng lipunang sibil, sa mga mambabatas noong Setyembre 29 na nagbukas ang mga awtoridad ng 445 kasong kriminal hinggil sa panggagahasa sa mga batang wala pang 14 na taong gulang mula 2022 hanggang 2025.

Umabot sa 85 ang mga kaso noong 2022, 108 noong 2023, 129 noong 2024 at 123 noong 2025. Mas mataas nang 38 kaso ang bilang noong 2025 kumpara sa 2022, katumbas ng pagtaas na humigit-kumulang 45 porsiyento, bagaman mas mababa ito nang anim na kaso sa kabuuan noong 2024. Binibilang ng mga bilang na ito ang mga kasong kriminal na binuksan; hiwalay na sukatan ang kinalabasan ng mga paglilitis at ang dami ng mga batang indibidwal na naapektuhan.

Tinalakay rin ni Agzamova ang hirap na maaaring maranasan ng mga bata sa pagsasabi sa isang nakatatanda tungkol sa karahasan. Sa debate sa parliyamento, sinabi niya:

May ilan na natatakot, may nahihiya, may hindi nakauunawa, at may naniniwalang walang makikinig sa kanila.

Iniuugnay ng kanyang pahayag ang dalawang bahagi ng batas na maaaring magmukhang magkahiwalay. Nagbibigay ng mas mahabang panahon sa mga awtoridad para usigin ang mga tinukoy na krimen ang pag-aalis ng mga takdang panahon. Samantala, nagbibigay ng suporta sa mga bata habang isinasalaysay nila ang nangyari ang tulong legal at mga pagbabago sa paraan ng pagtatanong.

Repormang binalak bago ang kaso sa kindergarten

Nauna pa sa imbestigasyon noong Setyembre sa Namangan na nagpasidhi sa pampublikong debate ang utos na maghanda ng mas mabibigat na parusa. Nanawagan ang Dekretong Pampanguluhan PF-22, na may petsang Pebrero 16, 2026, ng mga pagbabagong magpapahintulot ng parusang habambuhay na pagkakakulong para sa mga seksuwal na krimen laban sa mga batang wala pang 14 na taong gulang, bilang bahagi ng pagpapatupad sa estratehiyang Uzbekistan 2030.

Abril 1 ang itinakdang deadline sa paghahanda. Tinanggap ng mga mambabatas ang panukalang batas sa unang pagbasa nito noong Setyembre 29, halos anim na buwan makalipas ang deadline. Ito ang mga pangunahing hakbang:

• Pebrero 16, 2026: Itinakda ng Dekretong PF-22 ang paghahanda ng mas mabibigat na parusa.
• Abril 1: Deadline sa paghahanda ng mga pagbabago.
• Setyembre 12: Binuksan ng mga awtoridad ang imbestigasyon sa kindergarten sa Uchqo'rg'on.
• Setyembre 29: Inaprubahan ng Kamara ng Lehislatura ang panukalang batas sa unang pagbasa.
• Setyembre 30: Naipasa ang panukalang batas sa ikalawang pagbasa at pinagtibay ng Kamara.
• Oktubre 2: Inaprubahan ng Senado ang batas.

Inilalagay rin ng panimula ng batas ang mga pagbabago sa konteksto ng estratehiya ng Uzbekistan para protektahan ang mga bata mula sa lahat ng anyo ng karahasan sa 2026 hanggang 2030. Itinatala rin dito ang paglahok ng bansa sa Panawagang Aksyon ng Bogota at pagiging kasapi nito sa Pandaigdigang Alyansa para Wakasan ang Karahasan Laban sa mga Bata.

Ang imbestigasyong nagpasidhi sa panawagan ng publiko

Nagbukas ang mga awtoridad noong Setyembre 12 ng kasong kriminal kaugnay ng umano'y seksuwal na karahasan laban sa isang limang taong gulang na batang babae na nag-aaral sa pampublikong kindergarten sa distrito ng Uchqo'rg'on, rehiyon ng Namangan. Ayon sa ombudsman para sa mga bata, dinakip bilang suspek ang isang 52 taong gulang na empleyado ng kindergarten at ikinulong habang iniimbestigahan.

Binuksan ang imbestigasyon sa ilalim ng Ikaapat na Bahagi ng Artikulo 118, ang probisyong tumutukoy sa panggagahasa sa batang wala pang 14 na taong gulang. Sinabi ng ina ng bata na maaaring paulit-ulit na nangyari ang hinihinalang pang-aabuso at ikinuwento niyang natatakot ang kanyang anak kahit dumaraan lamang sa kindergarten. Iniimbestigahan pa ang mga paratang, at hukuman ang magpapasiya kung may sala ang suspek.

Bumuo ang Ministri ng Edukasyong Preschool at Pang-eskuwela ng espesyal na grupong nagtatrabaho at nag-anunsiyo ng mga pagsusuri sa mga empleyado ng mga pampublikong kindergarten. Nanawagan ang ombudsman para sa mga bata na repasuhin ang panloob na pangangasiwa at ang mga paraang ginagamit upang matiyak ang kaligtasan ng mga bata.

Tumugon sa publiko si Saida Mirziyoyeva noong Setyembre 27 at nanawagan ng mas mahigpit na pananagutan kapwa sa mga salarin at sa mga nagpabaya kaya naganap ang pinsala. Itinampok ng kaso ang mga pananagutan ng mga institusyong ipinagkatiwalaan ng mga bata, kasabay ng debate tungkol sa pinakamabigat na sentensiya ng pagkakakulong.

Ano ang nagbabago kapag nagbibigay ng ebidensiya ang bata?

Inaatas ng mga pagbabago sa Kodigo sa Pamamaraang Kriminal ang pagrekord sa video kapag tinatanong ang batang biktima o saksi sa mga kasong may kinalaman sa karahasan laban sa mga menor de edad. Napananatili sa rekording ang salaysay ng bata at nilalayon nitong mabawasan ang panganib na magdulot ng dagdag na sikolohikal na paghihirap ang paulit-ulit na pagtatanong.

May partikular ding tuntunin para sa harapang pagtutuos ng batang biktima at ng suspek, akusado o nasasakdal sa mga kaso ng seksuwal na karahasan. Isa itong pamamaraang ginagamit upang linawin ang mga pagkakaiba ng mga salaysay. Sa ilalim ng pagbabago sa Artikulo 123, kailangan ang pasiya ng isang opisyal na tagasiyasat, imbestigador o tagausig, o utos ng hukuman.

Sa gayon, iniaatas sa mga kinilalang opisyal ang pananagutan sa pagpapahintulot sa gayong pagtatagpo. Para sa batang natatakot sa akusado, nagiging pormal na bahagi ng pangangasiwa sa kaso ang pasiyang paghaharapin sila.

Saklaw ng tulong legal pati ang mga batang nakasaksi sa pang-aabuso

Naglalaan ang mga pagbabago sa mga Artikulo 55 at 66 ng Kodigo sa Pamamaraang Kriminal ng mga abogadong babayaran ng estado para sa mga batang biktima at saksi sa mga kaso ng seksuwal na karahasan. Mahalaga ang pagsama sa mga saksi dahil maaaring kailanganin din ng batang nakasaksi sa pang-aabuso ang tulong sa pag-unawa sa pagtatanong, mga dokumentong legal at kanyang mga karapatan habang dinidinig ang kaso.

Iba ang papel ng abogado sa papel ng imbestigador. Nangangalap ng ebidensiya ang imbestigador, samantalang tinutulungan ng abogado ang bata na harapin ang prosesong legal at pangalagaan ang kanyang mga interes. Dahil estado ang magbabayad, makukuha ang tulong na ito nang hindi kailangang sagutin ng pamilya ang gastos.

Tinutugunan din ng batas ang mga kasong magulang, umampon na magulang, tagapag-alaga, kustodiya o iba pang kamag-anak ang inaakusahan ng pananakit sa bata. Sa mga kasong ito, kailangang lumahok sa mga hakbang na pamproseso bago ang paglilitis at sa mga pagdinig sa hukuman ang isang kinatawan ng awtoridad sa pangangalaga.

Partikular na inaatasan ng Artikulo 121 ang kinauukulang opisyal na tagasiyasat, imbestigador, tagausig o hukuman na tiyakin ang paglahok ng kinatawang iyon kapag tinatanong ang batang biktima o saksi sa mga kaugnay na kaso ng karahasan sa pamilya. Itinatakda ng mga pagbabago ang papel ng isang taong hindi kabilang sa pamilya kapag ang paratang ay laban sa taong karaniwang inaasahang magprotekta sa bata.

Mas malawak na tungkulin para sa mga paaralan at institusyon ng pangangalaga

Nagdaragdag ang pakete ng batas ng batayang legal para wakasan ang kontrata sa trabaho ng empleyadong gumawa ng karahasan laban sa bata. Tinutukoy ng pagbabagong ito ang dapat na tugon ng mga institusyong pang-edukasyon at pangangalaga kapag naganap ang karahasan sa loob ng ugnayang nakabatay sa tiwala at pananagutan.

Tinutugunan din ng mga probisyong administratibo ang hindi pagtupad sa mga tungkulin sa pagpapalaki ng bata, karahasan habang nag-aaral at pinalalaki ang mga bata, hindi pagbibigay ng impormasyon tungkol sa mga natukoy na paglabag, at hindi pagpapatupad sa mga pasiya ng mga komisyon para sa mga usapin ng mga bata. Saklaw ng iba pang pagbabago ang pagprotekta sa mga bata mula sa impormasyong makasasama sa kanilang kalusugan. Pinalalakas din ng inihayag na pakete ang pananagutan para sa seksuwal na panliligalig at mga paglabag sa mga tuntunin sa edad na maaaring magpakasal.

Higit pa sa pagpaparusa sa taong inaakusahan ng pinakamabigat na krimen ang saklaw ng mga hakbang na ito. Itinatakda ng mga ito ang mga pananagutan ng mga nakatatanda at organisasyong nangangasiwa sa mga bata, tumatanggap ng mga babala o kailangang kumilos batay sa mga pasiyang naglalayong protektahan sila.

Mahalaga ang pag-uuri ng mga awtoridad sa mga paratang

Naglahad ang Liberal Democratic Party ng Uzbekistan ng mga bilang na nagpapakita ng 56 na ulat sa mga awtoridad na nagpapatupad ng batas hinggil sa seksuwal na panliligalig sa mga menor de edad noong 2023, 129 noong 2024 at 141 noong 2025. May naitala pang 44 sa unang kalahati ng 2026.

Sinabi rin ng partido na sa nakaraang tatlong taon, 44 na insidenteng may asal na maaaring bumuo ng krimen ang itinago at itinuring na mga paglabag na administratibo. Hiwalay ang 44 na insidenteng ito sa 44 na ulat na naitala sa unang kalahati ng 2026.

Tinutukoy ng legal na kategoryang itatalaga sa isang paratang kung aling mga tuntunin sa imbestigasyon at parusa ang gagamitin. Karaniwang tinutugunan ng mga prosesong administratibo ang mga paglabag sa ilalim ng Kodigo sa Pananagutang Administratibo. Samantala, saklaw ng mga prosesong kriminal ang mga paglabag sa ilalim ng Kodigo Penal, kabilang ang mabibigat na seksuwal na krimeng saklaw ng mga bagong probisyon sa sentensiya. Kabilang sa mga tinalakay ng mga mambabatas ang mga panukalang gawing mas tiyak ang hangganang ito.

May hiwalay na imbestigasyon sa distrito ng Almazar sa Tashkent hinggil sa isang tin-edyer na babae na iniulat na tumira kasama ng isang lalaki sa isang kasalang panrelihiyon. Sinusuri ng mga awtoridad na nagpapatupad ng batas ang mga paratang na gumamit siya ng pisikal na puwersa at gumawa ng mga seksuwal na gawain na nakapinsala sa dalagita. Dagdag ang kasong ito sa mga usaping pangangalaga sa mga bata na kinakaharap ng mga imbestigador, kasabay ng mga kasong naganap sa mga institusyong pang-edukasyon.

Nauna sa habambuhay na pagkakakulong ang debate tungkol sa pagbitay

Nag-udyok din ang kaso sa Uchqo'rg'on ng mga panawagang ibalik ang parusang kamatayan. Nagpahayag si Saida Mirziyoyeva ng suporta sa pagbitay para sa gayong mga krimen, at sinuportahan din ni Alisher Qodirov, pinuno ng partidong Milliy Tiklanish, ang pagbabalik nito. Sa halip, pinahihintulutan ng mga pinagtibay na probisyon sa sentensiya ang pagkakakulong nang 15 hanggang 25 taon o habambuhay.

Tumutol si Bobur Bekmurodov, mambabatas ng Liberal Democratic Party, sa pagbabalik ng pagbitay. Binanggit niya ang pagbabawal nito sa konstitusyon at iginiit na kung iisang pinakamabigat na parusa ang ipapataw sa panggagahasa at pagpatay, maaaring mabawasan ang insentibo ng salarin na hayaang mabuhay ang batang saksi. Ipinagbabawal ng Artikulo 25 ng Konstitusyon ng Uzbekistan ang parusang kamatayan.

Hiwalay na ipinagbabawal ng bagong batas ang mga sinuspindeng sentensiya at kondisyunal na maagang paglaya para sa mga taong gumawa ng sinasadyang krimeng nagdulot ng pagkamatay ng bata. Sa sinuspindeng sentensiya, maaaring hindi na kailangang pagsilbihan ng isang tao ang sentensiya sa bilangguan kung tutuparin niya ang mga itinakdang kondisyon; sa kondisyunal na maagang paglaya naman, pinalalaya ang isang tao bago niya matapos ang buong sentensiya.

Sa debate noong Oktubre 2, nanawagan si Tanzila Norboeva, tagapangulo ng Senado, ng patuloy na pagsusuri sa bisa ng mga batas para sa pangangalaga sa mga bata. Sinabi niya:

Ang pangunahing hinihingi ay dapat talagang gumana sa praktika ang legal na proteksiyon sa mga bata.

Tinukoy din ng Senado ang mga alalahanin tungkol sa paggamit ng mga institusyon sa espesyal na rehistro ng mga taong pinagbabawalang magtrabaho kasama ng mga bata. Magkasamang nagtatakda ng mga praktikal na pananagutan sa mga institusyon bago at habang dinidinig ang kasong kriminal ang rehistro, pagsusuri sa mga empleyado, mga tungkulin sa pag-uulat at mga probisyon sa tulong legal; samantala, pinamamahalaan ng mga pagbabago sa sentensiya ang parusa pagkatapos mapatunayang nagkasala ang isang tao.

Mahahalagang Punto

• May sentensiyang pagkakakulong nang 15 hanggang 25 taon o habambuhay para sa ilang seksuwal na krimen laban sa mga batang wala pang 14 na taong gulang sa ilalim ng nilagdaang batas.
• Inalis sa mga takdang panahon ng paghahabla ang mga tinukoy na paglabag sa ilalim ng mga Artikulo 118 at 119 ng Kodigo Penal.
• Kailangang irekord sa video ang pagtatanong sa mga batang biktima at saksi sa mga kasong may kinalaman sa karahasan.
• May karapatan sa tulong legal na babayaran ng estado ang mga batang biktima at saksi sa mga kaso ng seksuwal na karahasan.
• Nagdaragdag ang mga pagbabago ng mga pananggalang kapag kamag-anak ang inaakusahan at nagtatakda ng batayan sa pagtanggal sa mga empleyadong gumawa ng karahasan laban sa mga bata.
• Binanggit ng mga mambabatas ang 445 kasong kriminal na binuksan hinggil sa panggagahasa sa mga batang wala pang 14 na taong gulang mula 2022 hanggang 2025.
• Inaprubahan ng Senado ang batas noong Oktubre 2, 2026, matapos itong pagtibayin ng Kamara ng Lehislatura noong Setyembre 30.