Nahaharap sa mga Paratang ng Pang-aabuso at Malawakang Pagkawala ng Kagubatan ang Proyekto ng South Korea sa Carbon ng Kagubatan sa Cambodia

Sinisiyasat ang isang proyektong pangklima

Ayon sa ahensiya ng kagubatan ng South Korea, naabot ng pilot project nito sa Cambodia ang target na mabawasan ng 650,000 tonelada ang mga emisyon ng carbon dioxide. Iba ang mas madilim na larawang inilalarawan ng mga mananaliksik na sumuri sa proyektong Tumring: iniulat ng mga magsasaka ang mga banta at pagsamsam ng ari-arian, habang ipinakita ng pagsusuri sa satellite na humigit-kumulang 80% ng kagubatang naroon sa simula ng kanilang pag-aaral ang naglaho sa katimugang bahagi ng proyekto mula 2015 hanggang 2025.

Kabilang sa mga alegasyon ang salaysay ni Bopha, isang magsasakang gumagamit ng sagisag-panulat, na nagsabing walong buwang buntis siya nang pagbantaan siyang aarestuhin ng mga opisyal ng kagubatan at mga sundalo sa isang taniman ng kamoteng-kahoy sa nayon ng O Kantrok noong Pebrero 2024. Sinabi niyang nadapa at nasugatan siya habang tumatakas, at makalipas ang ilang araw ay nawala ang kanyang dinadala.

Kinomisyon ng grupong pangklima na Plan 1.5 ang imbestigasyon at isinagawa ito ng mga mananaliksik mula sa Mekong Research and Policy Center at Carbon Trading Project ng University of California, Berkeley. Sinuri nito ang mga proyektong sinuportahan ng Korea Forest Service sa Cambodia, Myanmar at Laos. Kabilang sa imbestigasyon sa Cambodia ang mga panayam sa 80 magsasaka at 12 tagapamahala ng kagubatang pangkomunidad, gayundin ang pagsusuri ng mga satellite image at estadistika.

Higit pa sa isang kagubatan ang nakataya sa alitang ito. Plano ng South Korea na kumuha mula sa mga proyektong pangkagubatan sa ibang bansa ng 9 milyong tonelada ng mga internasyonal na pagbawas ng emisyon para sa target nitong pangklima sa 2030. Pinagsasama ng Tumring ang dalawang tanong na sentro ng planong ito: gaano kalaking proteksiyon sa kagubatan ang nabibili ng pondo, at ano ang nangyayari sa mga taong nakatira at nagsasaka sa mga lugar na ipinapatupad ang mga tuntunin sa konserbasyon.

Ano ang sinasabi ng South Korea na pinondohan nito

Inililista ng pangkalahatang-ideya ng programang REDD+ ng Korea Forest Service ang pilot project sa Cambodia bilang sumasaklaw sa 41,196 ektarya sa mga distrito ng Sandan at Santuk sa lalawigan ng Kampong Thom mula 2015 hanggang 2022. Inilalarawan ito bilang unang pilot project ng ahensiya na nakatapos sa buong prosesong kailangan para makapag-isyu ng mga carbon credit.

Nagbibigay ng gantimpala ang REDD+ sa mga pagsisikap na bawasan ang mga emisyon mula sa pagkalbo at pagkasira ng kagubatan, gayundin sa konserbasyon at pamamahala ng kagubatan. Nag-iimbak ng carbon ang mga puno. Kapag nililinis o sinisira ang kagubatan, may bahagi ng carbon na napupunta sa atmospera. Tinataya ng proyektong pangkagubatan kung gaano kalawak sana ang pagkasira kung wala ang mga aktibidad nito, saka kinakalkula ang mga emisyong sinasabi nitong naiwasan ng mga aktibidad na iyon.

Karaniwang katumbas ng isang tonelada ng carbon dioxide equivalent ang isang carbon credit, isang karaniwang yunit sa pagsukat ng polusyon sa klima. Baseline ang tawag sa tinatayang antas ng pagkasira kung wala ang proyekto. Dahil inilalarawan nito ang isang posibleng alternatibong hinaharap, mahalaga sa pagkalkula ng mga credit ang baseline at ang pagsukat ng aktuwal na pagbabago sa kagubatan.

Kabilang sa mga aktibidad para sa komunidad na inililista ng ahensiya ang pagsasanay sa paggawa ng mga produktong kawayan, paggawa ng sabon, pagtatanim ng puno at pamamahagi ng mga kalan. Inilalarawan din nito ang pagbebenta ng mga credit, pagtatatag ng pondo para sa tiwala at muling pamumuhunan ng kita sa proyekto. Ayon sa talaan nito ng biodiversity, may 64 na uri ng ibon, 25 uri ng mamalya at dalawang uri ng ampibyan, kabilang ang dalawang nanganganib na uri ng ibon at siyam na nanganganib na uri ng mamalya.

Inilalarawan ng mga magsasaka ang mga banta at pagsamsam

Sinabi ni Bopha na nilapitan siya ng humigit-kumulang 10 katao, kabilang ang mga lokal na kawani ng kagubatan at mga sundalo, habang nagtatrabaho siya. Ayon sa kanyang salaysay, naganap ang komprontasyon noong Pebrero 2024, pagkaraan ng pormal na pagtatapos ng pilot project ng Korea. Nagpatuloy ang mga aktibidad sa pagprotekta sa kagubatan sa pamamagitan ng pinagsamang pondo para sa tiwala na pinopondohan ng pagbebenta ng mga carbon credit.

Inilarawan ng isang 62-anyos na magsasaka mula sa parehong nayon ang isang komprontasyon noong 2019. Sinabi niyang lumipat siya roon upang magsaka at kumita para sa pagpapagamot ng kanyang asawa. Ayon sa kanyang salaysay, pumunta sa bahay niya ang mga kawani ng kagubatan at mga sundalo, kinuha ang bigas, damit at mga kagamitang pansaka, at giniba ang bahay.

Sinabi ng magsasaka na kabilang sa mga sumunod na pagsamsam ang isang motorsiklo at isang traktorang nilalakad, at lumampas sa $2,000 ang halaga ng nawalang ari-arian. Sinabi ng iba pang residente sa mga mananaliksik na tumatakas o nagtatago sila kapag dumarating ang mga opisyal ng kagubatan dahil nangangamba silang arestuhin o kumpiskahan.

Ayon sa mga mananaliksik, nakatuon ang pagpapatupad ng mga tuntunin sa paghihigpit sa maliliit na magsasaka habang patuloy namang nagtutulak sa pagkasira ng kagubatan ang komersiyal na pagtotroso at malalaking plantasyon ng goma. Kabilang sa kanilang mga rekomendasyon ang isang independiyenteng imbestigasyon sa mga hinihinalang paglabag sa karapatang pantao at pagsusuri sa mga credit na pinagdududahan nila ang resulta sa konserbasyon.

Pagsukat sa pagkawala ng kagubatan sa magkakaibang lugar

Sinuri ng kamakailang imbestigasyon ang Tumring gamit ang mga satellite image at estadistikang modelo para sa 2015 hanggang 2025. Tumutukoy lamang sa bahaging timog na sinuri nila ang natuklasang naglaho ang humigit-kumulang 80% ng orihinal na kagubatan. Tinunton din ng mga mananaliksik ang paglilinis ng kagubatan sa paligid ng isang konsesyon para sa goma noong dekada 2000 at ang paglawak nito pahilaga at pasilangan patungo sa kagubatang Prey Lang pagkaraan ng 2015.

Nagbibigay ng mas malawak na paghahambing ang isang naunang pag-aaral sa Scientific Reports na inilathala noong 2022. Natuklasan nitong nawala ang 37.6% ng kagubatan sa saklaw ng proyektong Tumring mula 2001 hanggang 2021, habang nawala naman ang 37.9% sa nakapaligid na gitnang rehiyon ng pag-aaral, kabilang ang buffer zone. Umabot sa 5.4% ang karaniwang taunang pagkawala ng kagubatan sa Tumring mula 2016 hanggang 2021.

Magkakaiba ang panahong saklaw at mga heograpikong lugar ng mga sukat na ito. Magkaibang bahagi ng iisang hamon sa konserbasyon ang inilalarawan ng pagkawala sa katimugang bahagi mula 2015 hanggang 2025 at ng pagkawala sa saklaw ng proyekto mula 2001 hanggang 2021.

Nagkakaiba rin ang laki ng proyekto sa mga nailathalang paglalarawan. Inililista ng ahensiyang Koreano ang 41,196 ektarya para sa bilateral na pilot project nito, samantalang inilarawan ng isang imbestigasyon noong 2021 ang mas malawak na proyektong REDD+ sa Tumring bilang lampas 67,000 ektarya sa timog-kanlurang gilid ng Prey Lang Wildlife Sanctuary.

Natuklasan ng imbestigasyon noong 2021 na mahigit 37% ng kagubatan sa lugar na sinuri nito ang nasira o nawasak sa loob ng anim na taon mula nang magsimula ang proyekto. Naitala nito ang pagkawala ng 8.76% ng kagubatan noong 2020 at 8.3% sa unang kalahati ng 2021, at iniugnay ang paglilinis ng kagubatan sa mga plantasyong industriyal ng goma, kamoteng-kahoy at kasoy.

Bakit mahalaga ang mga hangganan ng plantasyon

Natuklasan ng akademikong pag-aaral noong 2022 na katabi ng hindi protektadong lupa na mataas ang antas ng pagkalbo ng kagubatan o may mga konsesyon para sa lupang pang-ekonomiya ang 85% ng hangganan ng Tumring. Prey Lang Wildlife Sanctuary lamang ang katabi ng natitirang 15%. Mga lugar ng lupang pag-aari ng estado na inilaan sa mga kumpanya para sa mga aktibidad gaya ng industriyal na agrikultura ang mga konsesyon para sa lupang pang-ekonomiya.

Sinundan ng pag-aaral ang gumagalaw na hangganan ng pagkasira ng kagubatan. Unang biglang dumami ang paglilinis sa mga konsesyon sa timog ng Tumring, pagkatapos ay sa iba pang kalapit na lugar, bago tumaas sa loob ng Tumring at Prey Lang. Nagbukas ng daan patungo sa mga kagubatang dati ay mas mahirap marating ang mga kalsada at imprastrakturang nagsisilbi sa mga konsesyon.

Sa buong Cambodia, nakakita ang mga mananaliksik ng matibay na ugnayang estadistikal sa pagitan ng lawak ng mga lupang saklaw ng mga konsesyon at ng pagkalbo ng kagubatan mula 2000 hanggang 2021. Ipinakita rin ng kanilang pagsusuri na kaugnay ng pagkawala ng kagubatan sa loob ng mga konsesyon ang pagkawala nito sa mga kalapit na protektadong lugar.

Sinuspinde ng Cambodia ang mga bagong konsesyon para sa lupang pang-ekonomiya at iniutos na bawiin ang ilan sa mga umiiral na konsesyon noong 2012 sa ilalim ng Order 01BB. Natuklasan ng akademikong pag-aaral na lumiit ang lawak ng mga konsesyon mula humigit-kumulang 2.1 milyong ektarya noong 2012 tungo sa mga 1.6 milyong ektarya mula 2014 pataas. Bumagal ang pagkawala ng kagubatan pagkaraan ng mga taong pinakamataas ito, ngunit nanatili itong malaki.

Dahil sa heograpiyang ito, mahalaga ang mga prayoridad sa pagpapatupad ng mga tuntunin sa Tumring. Agad na naaapektuhan ang isang sambahayan kapag pinaghihigpitan ang sakahan ng isang magsasaka. Nangangailangan din ng pagkilos laban sa mga kalsada, pamilihan ng troso at paglawak ng mga plantasyon na nagtutulak sa paglilinis ng kagubatan sa kabila ng mga hangganan ng proyekto ang pagprotekta sa mas malawak na kagubatan.

Pondo para sa mga pagpapatrolya at mga limitasyon sa pagkilos ng komunidad

Iniulat ng mga pangkat ng pagpapatrolya ng komunidad na kinapanayam para sa imbestigasyon noong 2021 na tumatanggap sila ng karaniwang $38 kada pagpapatrolya, kumpara sa nakasaad na allowance na $50 para sa pangkat na may limang miyembro. Mas mababa ng $12, o 24%, sa allowance na iyon ang halagang natanggap.

Sinabi ng isang kinatawan ng kagubatang pangkomunidad ng O Dauntry na kailangan ng mas malaking pangkat upang maayos na mapatrolya ang kagubatan at maaaring limang ulit ng kasalukuyang allowance ang gastos sa sapat na pagpapatrolya. Ayon sa mga pangkat, minsan o dalawang beses lamang sila nagpapatrolya kada buwan dahil halos pagkain at gatong lang ang kayang bayaran ng pondo.

Pinangunahan ni Ouch Leng, pinuno ng Cambodia Human Rights Task Force at nagwagi ng 2016 Goldman Environmental Prize, ang imbestigasyon sa lugar na iyon, sa suporta ng Korean Federation for Environment Movement at Biodiversity Foundation. Inilarawan niya ang aktibong kalakalan ng mahahalagang troso:

"Hindi lihim na aktibong ipinagbibili sa black market ang mamahaling troso mula sa mga nanganganib na uri ng puno sa Cambodia. Hindi talaga ito napipigilan ng proyektong REDD+," sabi ni Ouch Leng.

Hinarap din ng pagsubaybay ng komunidad ang mga paghihigpit sa mas malawak na Prey Lang. Ipinagbawal ng mga awtoridad ang mga pagpapatrolya ng Prey Lang Community Network noong unang bahagi ng 2020. Noong Pebrero 2021, ikinulong ng mga opisyal ng kapaligiran ang limang tagapagtanggol ng kapaligiran, kabilang si Ouch Leng, na nag-iimbestiga sa iligal na pagtotroso.

Noong Hunyo 2021, inilipat ng US Agency for International Development ang pondo nito palayo sa mga entidad ng gobyerno ng Cambodia sa ilalim ng proyektong Greening Prey Lang. Binanggit sa pahayag nito ang patuloy na iligal na pagtotroso, hindi sapat na pagsasakdal at pagpuntirya sa mga lokal na komunidad at katuwang mula sa lipunang sibil.

Mga credit, kita at pinagtatalunang kronolohiya

Naitala sa kamakailang imbestigasyon ang pag-isyu ng 645,413 tonelada ng mga credit para sa proyekto sa Cambodia, kung saan naibenta ang 522,843 tonelada sa halagang $2,857,503. Ibig sabihin, humigit-kumulang 81% ng mga inisyung credit ang naibenta, sa karaniwang halagang mga $5.47 kada tonelada.

Inilalarawan ng Korea Forest Service na naabot ng pilot project ang bilugang target na 650,000 tonelada. Itinatakda ng website nito sa Setyembre 2020 ang beripikasyon at pag-isyu ng mga credit. Itinatakda naman ng imbestigasyon noong 2021, na bumanggit sa talaan ng Verra, sa Agosto 24, 2021 ang pag-isyu ng mga credit para sa 2015 hanggang 2019. Ayon sa akademikong pag-aaral, inisyu ang mga credit noong 2018 at nagsimula ang unang pagbebenta noong 2021. Hindi pa nalulutas ang eksaktong kronolohiya ng pag-isyu.

Makakatulong ang abiso ng pag-apruba sa beripikasyon ng proyekto sa pagtiyak sa kronolohiyang ito: naglalaman ito ng link sa tala ng proyektong VCS/1689 sa Verra Registry at sinasabing inaprubahan ng rehistro ang ulat ng beripikasyon ng proyekto noong 03 Setyembre 2020. Ayon sa abiso, nagbigay ng mga datos ang Project Management Unit (PMU), sa tulong ng tagapagpaunlad ng carbon na Wildlife Works Carbon, sa independiyenteng beripikador ng carbon na S&A Carbon upang mabuo ang ulat sa pagtatasa ng katumpakan ng VCS at CCB na hinihingi ng Verra Registry. Nang ilabas ang abiso, kumokonsulta at nakikipagnegosasyon ang PMU sa Korea Forest Service kung paano paghahatian at gagamitin ang mga naberipikang credit. Itinatatag ng petsa ng pag-apruba ang isang mahalagang yugto ng beripikasyon, ngunit hindi nito mismo nilulutas ang magkakasalungat na petsa ng pag-isyu.

Sa pinakahuling datos ng pondo ng South Korea, umabot sa $4,971,362 ang nagastos hanggang Setyembre ng taon ng pag-uulat para sa mga aktibidad ng pilot project sa ibang bansa sa Indonesia, Cambodia, Myanmar at Laos. Saklaw ng bilang na iyon ang programa sa ilang bansa, samantalang ang $2.86 milyong benta ay para sa mga credit ng Cambodia.

Ayon sa Korea Forest Service, nagtapos ang pilot project sa Cambodia noong 2022 at nagpapatuloy na ngayon ang pagprotekta sa kagubatan sa pamamagitan ng pinagsamang pondo para sa tiwala. Dahil dito, patuloy na may papel ang kita mula sa mga credit: ginagamit ang nalikom mula sa mga naunang pahayag tungkol sa naiwasang emisyon upang tustusan ang kasalukuyang mga aktibidad sa konserbasyon.

Mahigit isang dekada ang saklaw ng mahahalagang pangyayari:

• 2015: Nagsimula ang REDD+ sa Tumring, kasabay ng pilot project ng Korea Forest Service sa Cambodia.
• 2019: Ayon sa isang magsasakang kinapanayam kalaunan ng mga mananaliksik, giniba ng mga opisyal ang kanyang bahay at kinuha ang kanyang mga gamit.
• 2021: Isinadokumento ng isang imbestigasyon ang malawakang paglilinis ng kagubatan, at itinakda ng akademikong pag-aaral sa taong ito ang unang pagbebenta ng mga credit.
• 2022: Pormal na nagtapos ang pilot project ng Korea; nagpatuloy ang proteksiyon sa pamamagitan ng pondo para sa tiwala.
• Pebrero 2024: Ayon kay Bopha, binantaan siya habang ipinapatupad ang mga tuntunin at nasugatan habang tumatakas.
• 2015 hanggang 2025: Sinubaybayan ng pagsusuri sa satellite ang pagbabago sa kagubatang sinuri sa kamakailang imbestigasyon.

Ipinakikita ng Keo Seima kung bakit kailangang bigyang-pansin ang karapatan sa lupa

Natuklasan ng akademikong pag-aaral noong 2022 na mas maganda ang resulta sa pagprotekta sa kagubatan ng mga proyektong REDD+ sa Keo Seima at Southern Cardamom sa Cambodia kaysa sa mga kalapit na protektadong lugar. Bawat isa sa dalawang proyekto ay nakapagpababa nang humigit-kumulang 50% sa karaniwang antas ng pagkalbo ng kagubatan matapos magsimula. Mas maganda ang naging resulta ng Tumring kaysa sa dalawa sa apat na nakapaligid na protektadong lugar na sinuri.

Humarap din sa mga reklamo mula sa mga katutubong pamayanang Bunong tungkol sa akses sa lupa at pagpapatupad ng mga tuntunin ang Keo Seima, ibang proyektong pinatatakbo ng Ministry of Environment ng Cambodia at Wildlife Conservation Society. Nagsimula ito noong 2010 at mula 2018 ay naglaan ng mahigit lamang $1 milyon mula sa kita ng carbon para sa imprastraktura ng komunidad.

Sa nayon ng Pu Kong, inilarawan ng mga residente na pinigilan silang magsaka sa lupang nais nilang maisama sa sama-samang pagmamay-ari. Inaprubahan ng mga awtoridad ang 262 ektarya para sa sama-samang pagmamay-ari, kumpara sa 462 ektaryang hiniling noong 2020. Nagpatong ang 128 ektarya ng lugar na protektado ng komunidad na itinatag noong 2019 sa lupang tinukoy para sa titulo ng sama-samang pagmamay-ari ng nayon.

Ayon sa datos ng Global Forest Watch na binanggit sa imbestigasyon, nawala ang 70% ng kagubatan sa Sre Preah Community Protected Area, karamihan ay mula 2015, at mahigit 350 ektarya ang nalinis noong 2023. Naganap ang lokal na pagkawala ng kagubatang ito sa loob ng isang proyektong mas maganda ang naging pangkalahatang resulta sa kagubatan kaysa sa mga kalapit na protektadong lugar sa naunang akademikong pagsusuri.

Kinikilala ng Wildlife Conservation Society ang dose-dosenang pag-aresto na kinasangkutan ng mga katutubo o lokal na residente at 44 na hinaing tungkol sa karapatan sa lupa mula 2017, at sinabing aktibo itong namagitan sa 17 kaso. Ayon dito, napabuti ng proyekto ang pamumuhay ng komunidad at sinikap nitong mapanatili ang akses sa tradisyonal na sakahang lupa. Itinanggi ni Ministro Say Samal ang mga alegasyong pinilit ang mga kinatawan ng Pu Kong na bawiin ang mga paghahabol nila sa lupa.

Nagbibigay ang mga titulo ng sama-samang pagmamay-ari sa mga katutubong komunidad ng kolektibong pagmamay-ari sa mga tahanan, sakahang lupa at kagubatang mahalaga sa kanilang kultura. Apatnapung ganitong titulo pa lamang ang naigagawad sa mahigit 450 katutubong komunidad sa Cambodia. Para sa mga pamilyang nagsasaka at nagpapahinga ng mga bukid upang manumbalik ang sustansiya ng lupa, direktang naaapektuhan ng lawak at lokasyon ng kinikilalang lupa ang kakayahan nilang magtanim ng pagkain.

Ano ang sinasabi ng ahensiya ng kagubatan tungkol sa susunod na mangyayari

Ayon sa Korea Forest Service, pinagkakasunduan ng dalawang pamahalaan ang mga aktibidad at, bagaman sinusuportahan ng pampublikong pondo ng Korea ang gawain, ang katuwang na pamahalaan ang direktang nagsasagawa ng mga pangunahing aktibidad. Sinabi rin nitong maaaring kumpiskahin ang kagamitang ginagamit sa iligal na pagtotroso.

Ayon sa ahensiya, kung makumpirma ang mga paglabag sa karapatang pantao, maaari itong magpadala ng opisyal na liham sa Cambodia upang alamin ang mga katotohanan at talakayin ang mga pagpapahusay sa institusyon sa pamamagitan ng bilateral na konsultasyon. Nanawagan ang mga mananaliksik ng independiyenteng imbestigasyon at muling pagsasaalang-alang sa mga credit na hindi tiyak ang benepisyo sa konserbasyon.

Dahil layunin ng South Korea na kumuha ng 9 milyong tonelada ng mga internasyonal na pagbawas ng emisyon sa pamamagitan ng mga kagubatan, mahalaga ang mga pasyang ito sa pambansang pagtatala nito ng mga emisyon sa klima. Para sa mga residenteng nakatira sa paligid ng Tumring, mas personal ang agarang nakataya: akses sa mga bukid, seguridad ng kanilang mga tahanan at ari-arian, at kung pinoprotektahan din ng mga aktibidad sa konserbasyon ang kanilang mga karapatan.

Mahahalagang Punto

• Iniulat ng mga mananaliksik ang mga banta, pagsamsam ng ari-arian at mga hinihinalang pang-aabuso sa paligid ng proyektong pangkagubatan sa Tumring na sinusuportahan ng Korea.
• Natuklasan ng pagsusuri sa satellite na nawala ang humigit-kumulang 80% ng kagubatan sa katimugang bahaging sinuri mula 2015 hanggang 2025.
• Ayon sa Korea Forest Service, naabot ng pilot project nito sa Cambodia ang target na mabawasan ng 650,000 tonelada ang mga emisyon ng carbon dioxide.
• Naitala sa kamakailang imbestigasyon ang $2.86 milyong kitang nagmula sa pagbebenta ng 522,843 tonelada ng mga credit.
• Nagtapos ang pilot project noong 2022, ngunit nagpapatuloy ang mga aktibidad sa konserbasyon sa pamamagitan ng pinagsamang pondo para sa tiwala.
• Nananawagan ang mga mananaliksik ng independiyenteng imbestigasyon sa mga pang-aabuso at pagsusuri sa mga pinagtatalunang carbon credit.