Pumalo sa Rekord ang Presyo ng Harina sa Pakistan; Naghahanap ng Inaangkat na Trigo ang mga Gilingan Habang Nanganganib ang Susunod na Ani Dahil sa Kakulangan ng Tubig

Nahaharap ang Sindh sa kakulangan ng trigo habang tumataas ang presyo ng harina

Nanawagan ang mga tagagiling ng harina sa Pakistan na pahintulutan agad ang pribadong pag-angkat ng trigo habang nagbabanta sa suplay bago ang susunod na anihan sa Marso at Abril 2027 ang rekord na presyo ng harina, pinagtatalunang imbentaryo ng butil ng pamahalaan at 22% kakulangan sa tubig para sa irigasyon. Sa Sindh, tinataya ni Yaser Malik, kinatawan ng industriya, na 4.84 milyong tonelada ang makukuhang trigo laban sa 6.53 milyong toneladang pangangailangan. Nag-iiwan ito ng kakulangan na 1.69 milyong tonelada, o humigit-kumulang 26% ng pangangailangan ng lalawigan.

Si Malik, dating pangulo ng Jamshoro Chamber of Commerce and Industry at tagapangulo ng Flour Mills Sub-Committee ng Federation of Pakistan Chambers of Commerce and Industry, ay naghain ng panawagan noong Oktubre 17, 2026. Sinabi niyang maaaring maibenta ng pribadong pag-angkat ang harina sa mga mamimili sa halagang Rs130 kada kilo, kumpara sa mga presyong binanggit ng industriya na Rs161 para sa No. 2.5 na harina, Rs180 para sa chakki na harina at Rs173 para sa maida.

Noong Setyembre, 31.7% na mas mataas ang presyo ng harina kaysa noong nakaraang taon sa mga pamilihang urban at 34.3% naman sa mga pook rural. Para sa mga pamilyang regular na bumibili ng harina, nangangahulugan ang pagtaas na ito ng malaking dagdag-gastos para sa kaparehong dami ng pangunahing pagkain.

Nagbabala si Malik na maaaring maging lubha ang kakulangan bago dumating ang bagong ani. Kabilang sa iminungkahi niyang tugon ang agarang pag-angkat, paghihiwalay sa magagamit na butil mula sa lumang imbentaryo ng pamahalaan, at malinaw na patakaran sa pag-angkat para sa susunod na anim na buwan.

Lumalala ang presyur mula pa noong Hulyo, nang humingi ng trigo ang Punjab at Sindh mula sa mga reserbang pederal kahit ipinahiwatig ng mga naunang pagtataya na halos sapat sa taunang pangangailangan ang suplay ng bansa. Pagsapit ng Oktubre, nadagdag sa mga pangamba sa kasalukuyang suplay at sa susunod na anihan ang mas mababang pagtataya sa ani at nabawasang imbakan ng mga imbakan ng tubig.

Magkano ang binabayaran ng mga mamimili sa Karachi

Ipinakikita ng mga presyong binanggit sa pakyawan at tingiang bentahan sa Karachi kung gaano kalaki ang maaaring maging pagkakaiba ng halaga sa pamilihan ng butil, mga gilingan ng harina at mga tindahan. Sinabi ni Abdul Rauf Ibrahim, pinuno ng Wholesale Grocers Association, na Rs156 kada kilo ang No. 2.5 na harina sa pakyawan at Rs170 sa tingian, kumpara sa presyong Rs161 na binanggit ng mga tagagiling.

Binanggit ni Ibrahim na Rs190 hanggang Rs200 kada kilo ang chakki na harina sa pakyawan at Rs215 hanggang Rs220 sa tingian, mas mataas sa Rs180 na presyong binanggit ng mga tagagiling. Giniling ang chakki na harina sa mga gilingang bato at karaniwang ibinebenta bilang whole wheat flour. Sinabi niyang Rs170 ang pakyawang presyo ng pinong harina at Rs190 naman sa tingian.

Sinabi rin ni Ibrahim na Rs145 hanggang Rs150 kada kilo ang karaniwang trigo, habang Rs160 naman ang malinis na trigong ibinibigay sa maliliit na gilingan. Ipinakikita ng mga presyong ito ng butil kung bakit nahihirapan ang mga prodyuser ng harina: kailangang bayaran ng mga gilingan ang trigo bago sagutin ang gastos sa paglilinis, paggiling, transportasyon at iba pang gastusin.

Nanawagan ang asosasyon ng pagkilos laban sa mga nagtatago ng trigo, at inakusahan ang mga may imbentaryo na hindi naglalabas ng suplay habang tumataas ang mga presyo. Hinimok din ni Ibrahim ang pamahalaan na isaalang-alang ang gastos sa produksiyon ng mga magsasaka sa pagtatakda ng suportang presyo ng trigo, o presyong nilalayong tiyakin sa mga magsasaka ang maaasahang kita.

Bakit tinanggihan ng mga tagagiling ang trigo ng pamahalaan

Inaprubahan ni Sindh Chief Minister Syed Murad Ali Shah noong Oktubre 7 ang pagpapalabas ng trigo ng pamahalaan sa halagang Rs12,500 kada sako na may bigat na 100 kilo, simula Oktubre 15. Katumbas ito ng Rs125 kada kilo ng butil. Layunin ng pagpapalabas na patatagin ang presyo ng harina at pagandahin ang suplay.

Sa halip, bumoto ang mga miyembro ng Pakistan Flour Mills Association sa isang pangkalahatang pulong na tanggihan ang butil, ayon kay Chaudhry Aamir Abdullah, dating tagapangulo ng Sindh Zone ng asosasyon. Sinabi ng mga tagagiling na sa inspeksiyon nila sa bodega sa Landhi, nalaman nilang mga 15% lamang ng 1.3 milyong sako nito ang ligtas kainin.

Katumbas ng 130,000 tonelada ng trigo ang mga sako. Kung pagbabatayan ang pagtataya ng mga tagagiling, mga 19,500 tonelada lamang ang magagamit. Hinala ni Abdullah na naroon sa bodega ang kaparehong butil na nasa mga apat na taon na at dati nang tinanggihan ng mga gilingan; sinabi ni Malik na tatlo hanggang apat na taon na ang malaking bahagi ng imbentaryo.

Pahayag lamang ng mga tagagiling ang tungkol sa kondisyon ng trigo sa Landhi; walang kalakip na resulta ng independiyenteng pagsusuri o tugon mula sa mga opisyal ng Sindh Food Department sa reklamo. Hiniling ng dalawang kinatawan sa departamento na ihiwalay ang luma o hindi angkop na trigo at ilabas lamang ang butil na puwedeng gilingin.

Gaano karaming trigo nga ba ang kulang?

Tinaya ni Malik na 27.5 milyong tonelada ang pambansang produksiyon, kumpara sa target na 29.7 milyong tonelada, kaya may kakulangan na 2.2 milyong tonelada. Isa pang pagtataya sa ani na iniugnay sa Pakistan's Space and Upper Atmosphere Research Commission, SUPARCO, ang nagsabing 27.48 milyong tonelada ang produksiyon, halos kapareho ng pagtatayang iyon.

Iba ang ipinakita ng mga naunang bilang. Ayon sa pagtataya ng ministeryo ng pagkain noong Hulyo, 29.78 milyong tonelada ang produksiyon at may natirang 2 milyong tonelada mula sa nakaraang taon, laban sa pangangailangang 31.66 milyong tonelada. Tinalakay rin ng mga kinatawan ng mga magsasaka ang produksiyong 29.6 milyong tonelada, na sinabing 4.3% na mas mataas kaysa noong nakaraang taon. Hindi ipinaliwanag sa mga ulat tungkol sa krisis kung bakit naiiba ang mga pagtatayang ito sa kalaunang bilang na humigit-kumulang 27.5 milyong tonelada.

Nasa humigit-kumulang 30 milyon hanggang 31.9 milyong tonelada rin ang mga pagtataya sa taunang konsumo. Kung gagamitin ang kalaunang bilang na 27.5 milyong tonelada para sa produksiyon, nasa humigit-kumulang 2.5 milyon hanggang 4.4 milyong tonelada ang agwat ng ani at konsumo, bago ibawas ang mga magagamit na imbentaryong naitabi mula sa mga nakaraang taon.

Mas tiyak ang kalkulasyon ng agarang imbentaryo ng Sindh. Sinabi ni Malik na may 346,414 toneladang trigo ang lalawigan mula sa pamahalaan. Kapag idinagdag ang 190,000 tonelada mula sa Pakistan Agricultural Storage and Services Corporation, o PASSCO, at 300,000 toneladang planong angkatin, aabot sa 836,414 tonelada ang kabuuan.

Sinabi ni Malik na kahit hindi pa rin sapat ang pinagsamang daming ito para punan ang pangangailangan sa mga buwang nalalabi bago ang susunod na anihan. Mahalaga ang mga reserba ng pamahalaan dahil maaari itong ilabas kapag kumikipot ang suplay sa komersiyal na pamilihan, kaya nadaragdagan ang butil na napupunta sa mga gilingan at natutulungang pigilan ang pagtaas ng presyo.

Nagsimula ang mga babala ilang buwan bago ang Oktubre

Pinag-uusapan na ng mga opisyal ng pederal at panlalawigang pamahalaan ang mga agarang suplay noong Hulyo. Humingi ang Punjab ng 1 milyong tonelada mula sa PASSCO, habang humiling ang Sindh ng 220,000 hanggang 700,000 tonelada. Humingi ang Khyber Pakhtunkhwa ng humigit-kumulang 100,000 tonelada para sa pampublikong suplay at karagdagang 700,000 tonelada para sa pribadong suplay.

Noon ay may 1.7 milyong tonelada ang PASSCO. Nagbabala ang mga opisyal na maaaring maubos ang mga reserbang pederal kapag pinagbigyan ang mga kahilingan ng mga lalawigan, kaya kakailanganing umangkat ng 500,000 hanggang 1 milyong tonelada. Humiling din ang Sindh na padaliin ang pagdadala ng trigo mula sa Punjab, na nagsabing kailangan din nitong pamahalaan ang sarili nitong suplay.

Ipinakikita ng mga pangunahing pangyayari ang lumalawak na agwat sa pagitan ng mga nakaaaliw na pagtataya sa suplay at ng tumitinding presyur sa pamilihan:

• Abril 17: Nagsagawa ang Pakistan Kisan Rabita Committee ng mahigit 100 protesta sa 68 distrito, at nanawagan na ibalik ang pampublikong pagbili at magtakda ng suportang presyo na Rs4,000 kada maund.
• Hunyo 11 hanggang Hulyo 9: Tumaas ang presyo ng trigo mula Rs4,188 tungong Rs4,423 kada 40 kilo sa Punjab, at mula Rs4,188 tungong Rs4,625 sa Sindh.
• Hulyo 21: Lumabas ang mga detalye tungkol sa ikalawang pagpupulong ng pederal at panlalawigang pamahalaan sa suplay ng trigo, kung saan humiling ang mga lalawigan na magpalabas ng trigo ang PASSCO.
• Oktubre 6: Inaprubahan ng Indus River System Authority ang 22% kakulangan sa tubig para sa Punjab at Sindh sa panahon ng Rabi.
• Oktubre 15: Nagkabisa ang pagpapalabas ng trigo ng pamahalaan ng Sindh sa halagang Rs12,500 kada sako na may bigat na 100 kilo.
• Oktubre 17: Nanawagan si Malik ng agarang pribadong pag-angkat at nagbabala sa paglala ng kakulangan sa Disyembre at Enero.

Humigit-kumulang 10.4% ang itinaas ng presyo ng trigo sa Sindh mula Hunyo hanggang Hulyo, kumpara sa 5.6% sa Punjab. Ipinakikita ng mga bilang na tumitindi na ang presyur bago pa ang pagtatalo noong Oktubre tungkol sa mga imbentaryo sa bodega.

Ang pagtatalo tungkol sa pagbili ng pamahalaan

Umabot sa 480,000 tonelada ang pampublikong pagbili ng Punjab, kumpara sa target na 3 milyong tonelada, ayon sa mga bilang na tinalakay sa mga pag-uusap tungkol sa suplay noong Hulyo. Katumbas ito ng 16% ng target. Bahagyang mahigit 200,000 tonelada naman ang binili ng Sindh.

Mas mababa ang salaysay ng mga kinatawan ng mga magsasaka tungkol sa pagbili sa ilalim ng mga kasunduang nagtalaga nito sa 11 pribadong kompanya. Sinabi nilang ilang libong tonelada lamang ang nabili, laban sa target na 3 milyong tonelada. Magkakaibang antas ng pagbili ang inilalarawan ng kanilang salaysay at ng mga bilang noong Hulyo, pero hindi ipinaliwanag kung paano magkaugnay ang kabuuan ng mga ito.

Nais ng Pakistan Kisan Rabita Committee na ibalik ang pagbili ng PASSCO. Sinabi ng mga kinatawan ng mga magsasaka na Rs3,500 kada maund ang natanggap ng mga nagtatanim, isang yunit na karaniwang katumbas ng 40 kilo, habang umabot kalaunan sa Rs5,000 ang presyo sa malayang pamilihan. Pagtaas ito ng humigit-kumulang 43%, kung kailan mas mataas na ang presyo para sa mga mamimili matapos maibenta ng mga magsasaka ang kanilang ani.

Sinabi ni Economic Affairs Minister Ahad Cheema na ibabatay ang mga pasya sa pag-angkat sa pagtatasa ng kalagayan ng lokal na pamilihan at pangangailangan ng mga lalawigan, at prayoridad ang pangangalaga sa mga lokal na nagtatanim. Sa pahayag ng ministeryo noong Hulyo, inilarawan nitong matatag ang mga pamilihan kahit humihingi ng karagdagang trigo ang mga pamahalaang panlalawigan. Sinabi ni Federal Food Security Minister Rana Tanveer Hussain na sinusuportahan ng PASSCO ang suplay ng mga lalawigan.

Mas agarang pagtatasa naman ang ibinigay ni Khyber Pakhtunkhwa finance adviser Muzzammil Aslam sa mga talakayan noong Hulyo. Iniugnay niya sa pangangailangang umangkat ang mahihinang reserba ng lalawigan.

Napakababa ng mga reserba ng mga lalawigan. Malaking suliranin ang pagkakaroon ng suplay at ang tanging posibleng paraan para mapababa ang mga presyo ay ang pag-angkat ng trigo.

Magkakaibang plano sa pag-angkat at ang pangakong Rs130

Inaprubahan ng pederal na pamahalaan ang agarang pag-angkat ng 1 milyong tonelada, at inatasan ang Trading Corporation of Pakistan na mamili nito. Kalaunan ay ibinaba mula 750,000 tungong 550,000 tonelada ang paunang target sa pagbili matapos baguhin ng Punjab at Sindh ang kanilang pangangailangan. Ayon naman sa isa pang ulat tungkol sa iskedyul ng pamahalaan, 750,000 tonelada ang unang yugtong ihahatid sa Nobyembre.

Naglunsad din ang TCP ng tender para sa 185,000 tonelada na ang huling araw ng pagsusumite ng bid ay katapusan ng Setyembre. Pagsapit ng Oktubre 13, iniulat ang pagbili ng 365,000 tonelada sa halagang $348.83 kada tonelada; tinatayang aabot naman sa $192 milyon ang halaga ng programang sumasaklaw sa 550,000 tonelada.

Nanawagan si Malik ng mas malaking programang aabot sa 4 milyong tonelada at unti-unting isasagawa, sa halip na umasa sa target na pagbili na 550,000 tonelada. Nais niyang pahintulutan ang mga pribadong negosyo na mag-angkat nang walang taripa o subsidiya, at hindi umasa lamang sa TCP.

Kapwa tinaya nina Malik at Abdullah na Rs105 kada kilo ang dating-gastos ng mga pribadong inaangkat na trigo, at sinabi nilang maibebenta ang harina sa tingian sa halagang Rs130. Mas mababa ito nang Rs31, o humigit-kumulang 19%, sa presyong Rs161 ng mga tagagiling para sa No. 2.5 na harina. Pagtataya ito ng industriya na nakabatay sa pahintulot na umangkat, hindi presyong umiiral na sa mga tindahan.

Inilarawan ni Malik, na nagsasalita para sa industriya ng harina sa Sindh, ang pagtutol niya sa pag-asa sa ahensiya ng kalakalang pag-aari ng estado:

Mabagal at magastos ang mga inaangkat ng TCP at nagdudulot ang mga ito ng pagkalugi sa kaban ng bayan. Dapat pahintulutan ang pribadong sektor na umangkat sa paraang bukas, malinaw at walang diskriminasyon.

Nanganganib ang susunod na ani dahil sa kakulangan ng tubig

Inaprubahan ng Indus River System Authority, na pinamumunuan ni Amjad Saeed, ang 22% kakulangan sa tubig para sa Punjab at Sindh sa panahon ng Rabi na tatakbo mula Oktubre 1, 2026, hanggang Marso 31, 2027. Panahon ng pagtatanim sa taglamig ang Rabi, kung kailan pangunahing tanim sa Pakistan ang trigo. Sinabi ng awtoridad na maaari nitong muling suriin ang mga alokasyon habang nagbabago ang mga kalagayan.

Mas mababa ang inaprubahan ng IRSA na kakulangan sa tubig kaysa sa mga pagtatayang 26% na iniugnay sa mga panloob na kalkulasyon nito, sa Punjab at sa Water and Power Development Authority, WAPDA. Sa kaayusan sa pamamahagi, babawasan ang suplay para sa Punjab at Sindh habang hindi kasama rito ang Balochistan at Khyber Pakhtunkhwa. Tinutulan ito ng Sindh at hiniling na italaga ang tubig alinsunod sa talata 2 ng Water Accord ng 1991.

Noong Setyembre 30, nasa 9.343 milyong acre-foot ang naimbak na tubig sa mga imbakan, mula sa 13.214 milyon noong nakaraang taon, o pagbaba ng humigit-kumulang 29%. Sapat ang isang acre-foot na tubig para matakpan ng isang talampakan ang lalim ng tubig sa isang acre ng lupa. Mas mababa rin ang imbakan kaysa sa karaniwang 9.938 milyong acre-foot sa nakaraang sampung taon.

Inaasahan ng IRSA ang pagpasok ng 21.268 milyong acre-foot ng tubig at pagkuha ng mga lalawigan ng 29.183 milyong acre-foot, kaya tutulong ang naimbak na tubig na punan ang kakulangan. Inilaan sa Sindh ang 11.748 milyong acre-foot at sa Punjab ang 15.564 milyon. Bahagyang mas mataas man sa kamakailang karaniwang antas ang kabuuang planong pagkuha ng tubig, mas mababa pa rin ito sa humigit-kumulang 38 milyong acre-foot na nakasaad sa kasunduan noong 1991.

Nabawasan na ang pagpasok ng tubig noong tag-init: 8% na mas mababa sa inaasahan, 7% na mas mababa sa sampung-taong karaniwan at 22% na mas mababa kaysa noong nakaraang taon ang 95.44 milyong acre-foot na pumasok noong Kharif 2026. Maaaring kailanganin ng mga magsasakang nabawasan ang suplay sa mga kanal na gumamit pa ng tubig mula sa ilalim ng lupa, o manganganib silang makakuha ng mas maliit na ani. Dagdag-presyur ito sa anihang inaasahang magdaragdag muli sa mga imbentaryo ng trigo.

Dagdag-hamon sa suplay ang pagkaantala ng mga dam

Iniulat na dahil sa mga paghihigpit sa konstruksyon sa Tarbela, mahigit 3 milyong acre-foot ng tubig ang hindi naimbak. Hinimok ng IRSA ang WAPDA na tapusin ang mababang labasan ng Tunnel 4 at ang mga gawaing hydroelectric ng Tunnel 5. Sinabi nitong nagdudulot ng kakulangan sa mga lalawigan sa panahon ng Kharif ang matagal na pagkaantala.

Dapat sanang natapos noong 2022 ang labasan ng Tunnel 4 at noong Hulyo 2025 naman ang Tunnel 5. Maaaring umabot hanggang unang bahagi ng 2028 ang pagkaantala sa pagtatapos ng mga ito, habang maaaring manatiling limitado ang buong kapasidad ng Tarbela sa mga tag-init ng 2027 at 2028. Dahil sa mga paghihigpit sa Tarbela, higit ding umasa sa pagpapakawala ng tubig mula sa Mangla, kaya nabawasan ang pagkakataong mapunô ang imbakan nito bago ang taglamig.

Pansamantalang inaprubahan ng IRSA ang pagsasara ng Chashma Barrage mula Disyembre 26, 2026, hanggang Enero 14, 2027, kasabay ng mga taunang programa ng mga lalawigan sa pagsasara ng mga kanal. Samakatuwid, kabilang sa mga susunod na pangunahing takdang-pangyayari sa suplay ang mga paghahatid ng trigo sa Nobyembre, pamamahala sa mga imbakan ng tubig sa taglamig at ang anihan sa Marso hanggang Abril.

Para sa mga mamimili, ang agarang usapin ay kung makararating ba agad ang magagamit na trigo sa mga gilingan para makatulong na mapababa ang presyo. Para sa mga nagtatanim, nakasalalay sa irigasyon at patakaran sa pagbili na magbibigay ng sapat na kita ang susunod na ani. Sinabi ng mga tagagiling ng Sindh na handa silang makipagtulungan sa mga pamahalaan, ngunit nagbabala silang maaaring magsara ang mga gilingan kung hindi sila makakakuha ng butil.

Mahahalagang Punto

• Tumaas nang 31.7% kumpara sa nakaraang taon ang presyo ng harina sa mga pamilihang urban noong Setyembre at nang 34.3% sa mga pamilihang rural.
• Tinataya ni Malik na 1.69 milyong tonelada ang kakulangan sa trigo ng Sindh, o humigit-kumulang 26% ng pangangailangan ng lalawigan.
• Tinanggihan ng mga tagagiling ang imbentaryo ng pamahalaan sa Landhi dahil sa umano'y mahinang kalidad nito at hiniling na ihiwalay ang magagamit na butil.
• Inaprubahan ng pamahalaan ang agarang pag-angkat ng 1 milyong tonelada; nais naman ng mga tagagiling na umangkat ng 4 milyong tonelada nang paunti-unti.
• Sinabi ng mga kinatawan ng industriya na maaaring magbenta ng harina sa halagang Rs130 kada kilo kung papayagan ang pribadong pag-angkat.
• Inaprubahan ang 22% kakulangan sa tubig-irigasyon para sa Punjab at Sindh bago ang susunod na anihan ng trigo sa Marso at Abril 2027.