Humihiling ang Pakistan ng dagdag na Rs2.56 kada yunit sa singil sa kuryente; inaasahang madaragdagan ng Rs32.7 bilyon ang mga bayarin sa Nobyembre

Dahil sa gastos sa gasolina noong Setyembre, posibleng tumaas ang mga bayarin sa kuryente sa Nobyembre

Humiling ang Central Power Purchasing Agency (CPPA) ng Pakistan ng fuel adjustment na Rs2.56 kada yunit ng kuryente para sa Setyembre. Tinataya naman ng Power Division na magdaragdag ito ng Rs32.7 bilyon sa mga bayarin ng mga konsyumer sa Nobyembre 2026. Nakatakdang dinggin ng National Electric Power Regulatory Authority (NEPRA) ang aplikasyon sa Oktubre 29.

Nasa Rs10.02 kada yunit ang karaniwang gastos sa gasolina noong Setyembre, ayon sa aplikasyon, kumpara sa itinakdang allowance na Rs7.46. Ang diperensiyang Rs2.56 ang halagang nais bawiin ng CPPA sa pamamagitan ng buwanang fuel adjustment. Ang isang yunit ng kuryente ay katumbas ng isang kilowatt-hour, ang enerhiyang ginagamit ng kagamitang kumokonsumo ng 1,000 watts sa loob ng isang oras.

Sa pahayag na inilabas noong Oktubre 15, sinabi ng Power Division na napigil ang inaasahang taas-singil sa pamamagitan ng pagbabawas ng suplay ng kuryente at pagbibigay ng imported gas sa presyong ipinapataw sa domestic gas. Kung hindi, maaari umanong umabot sa Rs5 hanggang Rs6 kada yunit ang adjustment.

Dalawang magkaugnay na gastos ang kinakaharap ng mga konsyumer: mas mataas na singil sa kuryente at mga pagkaantala ng suplay na ayon sa pamahalaan ay nagpababa sa pangangailangang paandarin ang mga mamahaling planta ng kuryente. Nakadepende pa rin sa pasya ng NEPRA ang pinal na adjustment, kung aling mga kategorya ng konsyumer ang kailangang magbayad nito, at kung paano ito isasama sa mga bayarin.

Paano kinukuwenta ang adjustment na Rs2.56

Ikinukumpara sa aplikasyon ng CPPA ang allowance para sa gasolina na nakapaloob na sa singil sa kuryente at ang nagastos sa gasolina noong Setyembre. Kapag lumampas ang aktuwal na gastos sa allowance, humihiling ang ahensiya ng dagdag na pagsingil sa pamamagitan ng fuel cost adjustment, na tinatawag ding fuel price adjustment.

Tinatayang 34.3% ng allowance para sa gasolina ang pagtaas mula Rs7.46 tungong Rs10.02. Para lamang ito sa bahagi ng gastos sa kuryenteng nakalaan sa gasolina. May iba pang singil sa kabuuang bayarin ng konsyumer, kaya nakadepende sa buong kuwenta ang porsiyento ng pagbabago sa huling bill.

Magbabayad ng dagdag na Rs768 sa singil sa gasolina ang isang konsyumer na may 300 yunit na saklaw ng iminungkahing adjustment. Kung 500 yunit naman ang saklaw, aabot sa Rs1,280 ang dagdag na singil. Ipinatutupad lamang sa mga halimbawang ito ang iminungkahing rate na Rs2.56; nakadepende sa aprubadong paraan ng pagsingil ang mga buwis at iba pang singil.

Ayon sa CPPA, nakabenta ang mga kumpanya ng distribusyon ng 12.76 bilyong yunit noong Setyembre. Kapag minultiply ang daming ito sa Rs2.56, lalabas ang humigit-kumulang Rs32.67 bilyon, na halos katumbas ng tinatayang epekto na Rs32.7 bilyon na iniulat ng Power Division. Ipinakikita ng mga bilang ang ugnayan ng iminungkahing rate at ng halagang tinatayang sisingilin sa mga konsyumer.

Saan napunta ang ginastos sa gasolina noong Setyembre

Iniulat ng CPPA na umabot sa Rs127.87 bilyon ang kabuuang gastos sa gasolina para sa paggawa ng kuryente noong Setyembre. Rs37.14 bilyon ang ginastos sa imported coal at Rs31.93 bilyon naman sa liquefied natural gas (LNG). Umabot sa Rs69.07 bilyon ang pinagsamang gastos sa dalawang ito, o humigit-kumulang 54% ng iniulat na kabuuan.

Nakasaad din sa aplikasyon ang Rs13.89 bilyon para sa domestic gas, Rs13.26 bilyon para sa diesel, Rs11.81 bilyon para sa furnace oil at Rs7.95 bilyon para sa domestic coal. Umabot sa Rs25.07 bilyon, o halos ikalimang bahagi ng kabuuang gastos sa gasolina, ang pinagsamang gastos sa diesel at furnace oil.

Humigit-kumulang 4.7 ulit na mas malaki ang ginastos sa imported coal kaysa sa domestic coal. Mga kabuuang gastos ang mga bilang na ito; para makuwenta ang gastos sa paggawa ng isang yunit gamit ang bawat uri ng gasolina, kailangan ding malaman ang dami ng kuryenteng nagawa sa bawat kategorya.

Umaabot sa Rs115.98 bilyon ang pinagsama-samang halaga ng anim na nakalistang kategorya, kaya may Rs11.89 bilyon sa iniulat na kabuuan na walang detalyadong pagkakahati sa mga inilabas na bilang. Tutukuyin sa pagsusuri ng NEPRA kung aling mga gastos ang papayagang bawiin.

Naipapaliwanag din ng kabuuang gastos sa gasolina at dami ng naibentang kuryente ang hinihiling na rate: humigit-kumulang Rs10.02 kada yunit ang Rs127.87 bilyon na hinati sa 12.76 bilyong yunit, na siyang karaniwang halagang binanggit sa aplikasyon.

Bakit nagbawas ng suplay ng kuryente ang pamahalaan

Ayon sa Power Division, binawasan ang suplay sa mga piling lugar nang humigit-kumulang dalawa hanggang dalawa't kalahating oras noong Setyembre, kaya nabawasan ang pangangailangang gumawa ng kuryente gamit ang furnace oil at diesel. Ang load management ay sadyang paglilimita sa suplay ng kuryente upang mapanatili ang demand sa loob ng kayang ibigay ng sistema, batay sa mga limitasyon nito sa pagpapatakbo.

Sinabi ng ministeryo na naiwasan sa hakbang na ito, kasama ng iba pang mga hakbang, ang dagdag na adjustment na hanggang Rs3.44 kada yunit. Kapag idinagdag ang sinasabing natipid na halagang ito sa iminungkahing Rs2.56, lalabas ang Rs6 kada yunit, ang pinakamataas na tantiya ng ministeryo para sa adjustment kung walang naging interbensiyon.

Ganito inilarawan ng Power Division sa pahayag nito ang sinasabing natipid:

Nakatulong ang naka-target na pagbabawas ng suplay at iba pang hakbang upang limitahan ang epekto ng mamahaling gasolinang ginagamit sa paggawa ng kuryente, at nailigtas ang mga konsyumer sa dagdag na pasaning hanggang Rs3.44 kada yunit.

Naranasan ng mga sambahayan at negosyo ang mga pagbawas sa suplay habang sinisikap ng pamahalaan na limitahan ang gastos sa gasolina. Para sa isang sambahayan, nangangahulugan ang pagkaantala na hindi magagamit ang mga kagamitang de-kuryente gamit ang suplay mula sa grid. Para naman sa negosyo, maaari nitong maputol ang trabaho o mangailangan ng ibang pinagkukunan ng kuryente. Sinusukat ng sinasabing natipid ng ministeryo ang naiwasang singil sa taripa ng kuryente; kailangan ding harapin ng mga konsyumer ang praktikal na gastos dulot ng pagkawala ng suplay.

Nagsilbing panangga rin ang presyo ng imported gas

Ayon sa Power Division, nabawasan pa ng 83 paisa kada yunit ang posibleng pasanin dahil binigyan ng imported regasified liquefied natural gas (RLNG) ang mga planta ng kuryente sa presyong ipinapataw sa domestic gas. May 100 paisa sa isang rupee, kaya katumbas ng Rs0.83 kada yunit ang sinasabing ginhawang ito.

Ang LNG ay natural gas na pinalamig hanggang maging likido upang maihatid sa barko. Nagiging RLNG ito kapag ibinalik sa anyong gas upang magamit sa mga pipeline at planta ng kuryente. Presyong siningil sa mga gumagawa ng kuryente para sa imported na gas na ito ang tinutukoy ng hakbang ng ministeryo.

Inilarawan ng ministeryo ang mas mababang presyo ng gas bilang isa sa mga hakbang na pumigil sa paglaki ng adjustment para sa Setyembre. Nagbigay ang pahayag nito ng hiwalay na bilang para sa ginhawang dulot ng pagpepresyo ng gas, bukod sa natipid dahil sa load management at iba pang hakbang, nang walang detalyadong pagtutugma kung paano nagkakaugnay ang mga pagtatantiyang ito.

Nakaaapekto rin sa pagpapatakbo ng mga planta ng kuryente ang pagkakaroon ng suplay ng gas. Nagbabala ang Power Division na maaaring mas umasa sa mas mamahaling mga gasolina kung lalo pang mababawasan ang suplay ng RLNG, na magdaragdag ng presyon sa singil sa kuryente. Mahalaga kung gayon ang pagpapanatili ng suplay ng gas, kapwa para sa paggawa ng kuryente at para sa gastos sa gasolina na kalakip nito.

Nagpataas ng gastos ang presyo ng langis at pagkaantala sa suplay

Iniugnay ng Power Division ang pagtaas ng pandaigdigang gastos sa gasolina sa sigalot sa rehiyon at pagkaantala sa mga supply chain kasunod ng pagsasara ng Strait of Hormuz. Sinabi nitong lumampas sa $120 kada bariles ang Brent crude oil, kumpara sa benchmark na humigit-kumulang $70 na ginamit noong itinakda ang batayang taripa ng kuryente sa Pakistan.

Mahigit $50 kada bariles ang itinaas ng mga halagang ito, o mahigit 71% kumpara sa benchmark. Nakakatulong ang diperensiya na ipaliwanag kung bakit maaaring hindi sapat ang allowance na itinakda noon kapag kailangang bumili ng gasolina ang mga gumagawa ng kuryente sa mas mataas na presyo sa merkado.

Lalo nang mahalaga sa pagtaas ng gastos ang furnace oil at diesel dahil mga produktong petrolyo ang mga ito. Ipinakikita ng pinagsamang gastos na Rs25.07 bilyon sa mga kategoryang ito noong Setyembre ang laki ng bahagi ng mga ito sa iniulat na gastos sa gasolina, kahit sinabi ng ministeryo na nabawasan ang paggamit sa mga ito dahil sa pagbawas ng suplay.

Binanggit din ng Power Division ang deklarasyon ng Qatar ng force majeure. Sa mga kontrata sa suplay, karaniwang tumutukoy ang terminong ito sa pambihirang pangyayaring ipinahahayag kapag humahadlang ang mga kalagayan sa pagtupad sa mga obligasyong pangkontrata. Sinabi ng ministeryo na patuloy na nagsisikap ang Pakistan na kumuha ng RLNG mula sa mga nakakontratang suplay at, kung kailangan, sa mga karagdagang spot cargo.

Ang spot cargo ay mga indibidwal na pagbiling hiwalay sa regular na paghahatid na nakasaad sa mga kontrata. Lalong nagiging mahalaga ang pagkakaroon at presyo ng mga ito kapag naaantala ang mga inaasahang kargamento. Sinabi ng ministeryo na binabantayan nito ang mga merkado ng gasolina at supply chain habang sinisikap limitahan ang epekto sa mga konsyumer ng kuryente.

Mas mataas ang singil para sa Setyembre kaysa sa singil para sa Agosto

Mas mataas nang Rs1.45 kada yunit ang iminungkahing adjustment na Rs2.56 para sa Setyembre kumpara sa adjustment na Rs1.11 para sa Agosto. Kung 300 yunit ang saklaw ng singil, Rs435 ang diperensiya sa dalawang rate. Kung 500 yunit naman ang saklaw, Rs725 ang diperensiya.

Sinabi rin ng Power Division na nilimitahan sa 65 paisa kada yunit, katumbas ng 1.9% ng batayang taripa, ang pinagsamang epekto ng mga fuel adjustment at quarterly tariff adjustment mula Enero hanggang Agosto 2026. Saklaw ng fuel adjustment ang mga pagbabago sa gastos sa gasolina, samantalang tinutugunan naman ng quarterly adjustment ang iba pang kuwalipikadong gastos sa sektor ng kuryente sa pamamagitan ng hiwalay na proseso ng regulasyon.

Iniugnay ng ministeryo ang resultang ito sa ilang bahagi sa mga pagbabago sa mga kaayusan sa taripa at sa isang pakete para sa pagkonsumo ng kuryente ng mga gumagamit nito sa industriya at agrikultura. Sinabi nitong hinikayat ng pakete ang mga konsyumer na ito na gumamit ng mas maraming kuryente mula sa pambansang grid.

Nagdudulot ng mas malaking buwanang singil sa gasolina ang panukala para sa Setyembre matapos ang naunang panahong ito. Para sa mga konsyumer na nagpaplano ng kanilang gastusin, ang mahahalagang bilang ay ang iminungkahing rate na Rs2.56, dami ng konsumo noong Setyembre na saklaw nito, at ang magiging pasya ng NEPRA sa pagsingil.

Kuwestiyonado ng industriya ang pakete sa pagkonsumo habang nagpapatuloy ang mga pagdinig

Kuwinestiyon ng mga industriyal na konsyumer ang paglalarawan ng pamahalaan sa mga pakinabang ng pakete sa pagkonsumo. Ayon sa kanila, iilang grupo lamang ang nakikinabang sa marginal rate na Rs22.96 kada yunit, samantalang humigit-kumulang Rs34 kada yunit ang aktuwal na marginal cost. Ang marginal cost ay ang gastos sa pagbibigay ng karagdagang isang yunit ng kuryente.

Rs11.04 kada yunit ang diperensiya ng mga halagang ito. Ipinangangatuwiran ng mga industriyal na konsyumer na ipinapasa ang humigit-kumulang Rs11 sa karaniwang taripa ng konsyumer, kaya naipapamahagi ang gastos sa iba pang gumagamit. Naninindigan naman ang Power Division na hinikayat ng pakete ang mga konsyumer sa industriya at agrikultura na dagdagan ang paggamit ng kuryente mula sa grid.

Nagsagawa ang NEPRA ng pampublikong pagdinig sa pagbabago o pagsuspinde sa pakete, at nakabinbin pa ang pasya nito. Tungkol ang pagsusuri sa pakete sa pagpepresyo ng karagdagang konsumo, samantalang hinihiling naman sa aplikasyon ng CPPA para sa Setyembre na mabawi ang buwanang kakulangan sa gastos sa gasolina.

Pinagsasama ng agarang takdang-panahon ang kuryenteng nagamit na, ang hinihiling na pagsingil at ang susunod na pagdinig ng regulator:

• Enero hanggang Agosto 2026: Ayon sa Power Division, nagdagdag ng 65 paisa kada yunit ang pinagsamang fuel at quarterly tariff adjustment.
• Setyembre 2026: Itinatala ng CPPA ang karaniwang gastos sa gasolina na Rs10.02 kada yunit, kumpara sa allowance na Rs7.46.
• Oktubre 15: Tinataya ng Power Division na Rs2.56 ang adjustment at Rs32.7 bilyon ang epekto nito sa mga bayarin sa Nobyembre.
• Oktubre 29: Nakatakdang dinggin ng NEPRA ang aplikasyon ng CPPA para sa fuel adjustment noong Setyembre.
• Nobyembre 2026: Inaasahan ng Power Division na makikita sa mga bayarin ang inaprubahang adjustment para sa Setyembre.

Mahahalagang Punto

• Humiling ang CPPA ng fuel adjustment na Rs2.56 kada yunit para sa Setyembre; nakatakdang dinggin ito ng NEPRA sa Oktubre 29.
• Tinataya ng Power Division na magdadagdag ito ng Rs32.7 bilyon sa mga bayarin sa kuryente sa Nobyembre 2026.
• Ayon sa CPPA, Rs10.02 kada yunit ang karaniwang gastos sa gasolina noong Setyembre, kumpara sa allowance na Rs7.46.
• Umabot sa Rs127.87 bilyon ang kabuuang gastos sa gasolina; humigit-kumulang 54% nito ang pinagsamang gastos sa imported coal at LNG.
• Ayon sa pamahalaan, nabawasan ng naka-target na pagbawas ng suplay ng kuryente at pagpepresyo ng imported gas ang posibleng pagtaas.
• Kuwinestiyon ng mga industriyal na konsyumer ang pakinabang ng karagdagang pakete sa pagkonsumo, na sinusuri rin ng regulator.
• Nakadepende sa pasya ng NEPRA ang pinal na adjustment at mga kaayusan sa pagsingil.