Isinasaalang-alang ng Singapore ang Aksyon Laban sa Usok at Hamog Habang Iniuugnay ng Greenpeace ang mga Grupong Langis-Palma sa mga Sunog sa Indonesia

980 pinagmumulan ng usok natukoy sa mga konsesyon ng langis-palma

Nakatukoy ang Greenpeace Indonesia ng 980 pinagmumulan ng usok sa loob ng 233 konsesyon ng langis-palma mula Agosto 8 hanggang Oktubre 1, 2026, habang kumalat sa Timog-silangang Asya ang makapal na usok mula sa mga sunog sa Indonesia. Iniugnay ng imbestigasyon nito ang mga negosyong plantasyon na may kaugnayan sa First Resources at Bumitama Agri, na nakalista sa Singapore, gayundin sa pribadong kumpanyang First Borneo Plantations, sa mga lugar kung saan may natukoy na sunog at usok.

Sinusuri ng Singapore kung aling mga kumpanya ang maaaring managot habang umaabot sa napakataas at mapanganib na antas ang polusyon. Alas-9 ng umaga noong Oktubre 16, nasa 149 hanggang 227 ang Pollutant Standards Index (PSI) ng bansa, at naitala sa gitnang rehiyon ang pinakamataas na sukat. Itinatanggi ng First Resources ang mga pahiwatig na nagsimula ang mga sunog sa mga operasyon nito. Ayon dito, may mga apoy na kumalat papasok sa mga lupain nito mula sa labas.

Bahagi lamang ng mas malawak na larawan ang mga natuklasan sa mga plantasyon. Nakatala sa imbestigasyon ng Greenpeace Indonesia noong Oktubre 5 ang 6,811 pinagmumulan ng usok sa buong bansa. Sa mga ito, 970 ang nasa loob ng 120 konsesyon sa kagubatan, habang 3,557 naman ang nasa loob ng 141 yunit ng hidrolohikal na pitland, mga tanawing magkakaugnay sa pagdaloy at pag-iimbak ng tubig.

Pinagsama ng Greenpeace ang mga obserbasyon mula sa satellite at pananaliksik sa pagmamay-ari ng mga kumpanya upang maiugnay ang mga apektadong lupain sa mga pangkat ng negosyo. Ang konsesyon ay lupang may pahintulot ang isang kumpanya na gamitin o paunlarin, kalakip ang mga responsibilidad sa pamamahala rito. Kailangang matukoy ng mga nag-iimbestiga sa bawat sunog kung saan ito nagsimula, paano kumalat, at ano ang ginawa ng mga kumpanyang namamahala sa lupa.

Ramdam ang agarang mga epekto lampas sa mga hangganan ng plantasyon: nalalanghap ng mga residente ang maruming hangin, nag-aayos ang mga pamahalaan ng tulong sa pag-apula ng sunog, at pinag-iisipan ng Singapore ang isang batas na nagpapahintulot ng aksyon laban sa usok at hamog na dulot ng mga aktibidad sa ibang bansa.

Ugnayan ng mga plantasyon sa Singapore

Naging bahagi ang First Resources sa kadena ng pagmamay-ari ng isang plantasyong natukoy ng Greenpeace nang bilhin nito noong Mayo 2025 ang Indonesian producer na Austindo Nusantara Jaya (ANJ). Bumili ito ng paunang 91.17 porsiyentong bahagi sa halagang humigit-kumulang US$330 milyon, o S$423 milyon, at itinaas ang pagmamay-ari nito sa 95.92 porsiyento sa huling bahagi ng taong iyon.

Pagmamay-ari ng ANJ ang 99.99 porsiyento ng Kayung Agro Lestari, na may mga plantasyong sumasaklaw sa 13,878 ektarya sa Ketapang, West Kalimantan. Natukoy ng Greenpeace ang konsesyon nito sa mga lugar kung saan may naitalang sunog at usok. Sa mga lupain na pinamamahalaan ng dalawang subsidiary ng First Resources, nakapagtala ang Greenpeace ng mahigit 30 pinagmumulan ng usok at hamog noong Agosto at Setyembre.

Karamihan sa First Resources ay pag-aari ng mga miyembro ng pamilyang Fangiono ng Indonesia. Punong ehekutibo si Ciliandra Fangiono, habang deputy chief executive naman ang kapatid niyang si Fang Zhixiang. Dahil sa pagbili, napasailalim sa estruktura ng negosyo ng grupo ang plantasyon ng Kayung Agro Lestari sa panahon ng sunog noong 2026.

Iniugnay ang Bumitama Agri sa kumpanyang Indonesian na Damai Agro Sejahtera, na natukoy rin ng Greenpeace. Kontrolado ng pamilyang Lim ang Bumitama at may kaugnayan ito sa Harita Group ng Indonesia, isang konglomeradong aktibo sa pagmimina at langis-palma. Executive chairman at punong ehekutibo nito si Lim Gunawan Hariyanto.

Iba ang ugnayan ng First Borneo Plantations sa Singapore. Ayon sa isang regulatory filing noong 2019 ng Thai energy company na PTT, nagpapatakbo ang Singapore-incorporated na Chancellor Oil ng negosyo sa langis-palma sa pamamagitan ng First Borneo. Ibinenta ng PTT ang 77.56 porsiyento nitong bahagi sa Chancellor Oil sa Premier Palmoil Energy noong Abril 2019. Nakalista sa mga corporate filing ang negosyanteng Indonesian na si Alexander Thaslim bilang direktor ng dalawang kumpanyang Singaporean.

Ayon sa First Resources, kumalat sa mga hangganan nito ang mga sunog mula sa labas

Sinabi ng First Resources noong Oktubre 15 na lumitaw sa mga pagsusuri ng mga hotspot malapit sa mga konsesyon nito sa West Kalimantan na marami sa mga ito ay nasa labas ng mga hangganan ng operasyon nito. Inamin nitong kumalat papunta sa lupaing pinamamahalaan nito ang ilang sunog mula sa labas. Ayon sa kumpanya, napakalaki at napakabilis kumalat ng ilang apoy kaya hindi lubusang nakontrol ng mga tauhan nito.

Iniugnay ng kumpanya ang mas mataas na panganib ng sunog sa matagal na tagtuyot na kaugnay ng El Niño noong 2026. Ang El Niño ay likas na padron ng klima na nagbabago sa dami ng ulan at temperatura sa buong mundo; sa ilang bahagi ng Indonesia, maaari itong magdulot ng matagal na tuyong panahon at mag-iwan ng mga halamang mas madaling magliyab.

Iniugnay rin ng First Resources ang ilang sunog na hindi nakontrol sa tradisyonal na paglilinis ng lupa ng mga kalapit na komunidad noong tagtuyot. Sinabi nitong mas lantad sa panganib ang mga plantasyong katabi ng lupain ng komunidad at mga lugar na walang namamahala rito. Dagdag pa ng kumpanya, nagtalaga ito ng mga pangkat na umaapula ng sunog sa mga hangganan ng konsesyon matapos lumitaw ang mga kalapit na hotspot.

Binigyang-diin ng kumpanya ang Zero Burning Policy at Integrated Fire Management programme nito, kabilang ang araw-araw na pagsubaybay sa satellite at paggamit ng drone. Ayon dito, namahagi ito ng 17 water pump sa mga apektadong nayon at libu-libong maskara sa mga lokal na tanggapan ng edukasyon. Nakipag-ugnayan din ito sa mga kalapit na kumpanya para sa tulong sa pag-apula ng sunog kung naaangkop.

Sinabi ng First Resources na matindi ang ibinaba ng bilang ng mga hotspot nitong nakaraang mga linggo, at karamihan sa mga kasalukuyang natutukoy ay nasa mga lugar na hindi nito pinatatakbo. Hindi pa tumutugon ang Bumitama Agri at First Borneo Plantations sa mga kahilingan para sa komento noong inilathala ang mga ulat noong Oktubre.

Pinalalala ng mga pitland at paulit-ulit na sunog ang pinsala

Ipinapakita ng pambansang datos ng Greenpeace kung gaano kalaki ang kaugnayan ng mga sunog sa mga tanawing pitland at mga lupang nasunog na noon. Katumbas ng humigit-kumulang 52 porsiyento ng kabuuang 6,811 ang 3,557 pinagmumulan ng usok sa loob ng mga yunit ng hidrolohikal na pitland. Isa pang 2,719 na pinagmumulan, o humigit-kumulang 40 porsiyento, ang nasa mga lugar na nasunog mula 2015 hanggang 2023.

Binubuo ang pit ng bahagyang nabulok na materyal ng halaman na naiipon sa basang mga kondisyon. Kapag inalisan ng tubig at natuyo, maaari itong masunog sa ilalim ng lupa, maglabas ng matagal na usok at magpahirap sa pag-apula ng apoy. Kaya mahalaga ang pamamahala ng tubig sa buong tanawin ng pitland, bukod pa sa pag-apula ng sunog sa mga indibidwal na plantasyon.

Binanggit ng Greenpeace ang pananaliksik ng Pantau Gambut na nagpapakitang, hanggang Hulyo 2025, nasa loob ng 936 konsesyon ang 8.3 milyong ektarya ng mga yunit ng hidrolohikal na pitland. Kung ihahambing sa pambansang kabuuang 24.2 milyong ektarya na binanggit sa parehong pananaliksik, katumbas ito ng halos sangkatlo. Inuri ng Pantau Gambut ang humigit-kumulang 16.4 milyong ektarya bilang bulnerable sa sunog.

Nagtala ang South Papua ng 1,413 pinagmumulan ng usok, o humigit-kumulang 21 porsiyento ng pambansang kabuuang iniulat ng Greenpeace. May natukoy din ang organisasyon na mga pinagmumulan sa dalawang conservation area sa Merauke, kaya lumawak ang pangamba lampas sa mas kilalang mga lugar ng sunog sa Sumatra at Kalimantan.

Nakapagtala ang Nusantara Atlas ng 1,043,377 hotspot mula sa mga sunog sa kagubatan at 900,000 ektaryang naapektuhan ng sunog sa Indonesia. Mga pagtukoy mula sa satellite ang mga hotspot na nagpapakita ng di-pangkaraniwang init; ibang sukatan at takdang panahon ng obserbasyon naman ang ginamit sa pagsusuri ng Greenpeace sa mga pinagmumulan ng usok. Magkakaibang bahagi ng krisis sa sunog ang inilalarawan ng bawat dataset.

Pinahihintulutan ng batas sa usok ng Singapore

Sinabi ni Punong Ministro Lawrence Wong noong Oktubre 15 na sinusuri ng Singapore kung aling mga kumpanya ang maaaring managot. Inilahad niya ang posibilidad ng pagpapatupad ng batas sa loob ng bansa at pakikipagtulungan sa ibang mga bansa.

"Kung kinakailangan, kikilos kami sa ilalim ng Transboundary Haze Pollution Act ng Singapore, at pag-aaralan ang sama-samang pagkilos kasama ang ibang mga bansa," aniya.

Pinagtibay noong 2014 ang Transboundary Haze Pollution Act. Pinahihintulutan nito ang Singapore na usigin ang mga kumpanyang responsable sa pagdudulot o pag-ambag sa polusyon mula sa usok at hamog sa bansa, kabilang ang sa pamamagitan ng mga aktibidad sa ibang bansa. Saklaw ng batas ang mga gawaing nagdudulot o nagpapahintulot ng mga sunog kapag dahil sa nagresultang usok at hamog ay nananatili sa antas na hindi malusog ang PSI sa alinmang bahagi ng Singapore nang hindi bababa sa 24 oras.

Nagsisimula sa PSI na 101 ang kategoryang hindi malusog ang hangin. Maaaring umabot sa S$100,000 kada araw ng polusyon ang mga multa, hanggang sa kabuuang limitasyong S$2 milyon. Sinabi ni Grace Fu, ministro para sa sustainability at kapaligiran, noong Oktubre 14 na nangangalap at nagsusuri ng datos ang Singapore habang bukas pa rin ang mga opsyon nito sa pagpapatupad ng batas.

Nagpadala ng mga legal na abiso ang National Environment Agency sa anim na kumpanya matapos masunog ang mga konsesyon noong 2015. Ayon dito, nagpapatuloy pa ang mga imbestigasyon sa apat: PT Bumi Andalas Permai, PT Bumi Mekar Hijau, PT Sebangun Bumi Andalas Woods Industries at PT Rimba Hutani Mas. Nahirapan ang mga awtoridad na kumuha ng impormasyon mula sa Indonesia sa naunang pagpapatupad ng batas na iyon.

Wala pang inihahayag na petsa ng pagtatapos para sa kasalukuyang imbestigasyon. Samantala, sinasabi ng pulisya ng Indonesia na iniimbestigahan nito ang siyam na kumpanya ng langis-palma dahil sa mga sunog sa kagubatan at lupa, ngunit hindi pinangalanan ang mga ito.

Binabago ng maruming hangin ang pang-araw-araw na buhay sa rehiyon

Umabot sa 212 ang PSI ng Singapore sa kanluran nito pagsapit ng tanghali noong Oktubre 15, at umabot naman sa 227 kinabukasan ng umaga. Nasa kategoryang napaka-hindi malusog ang mga sukat mula 201 hanggang 300. Namamahagi ang pamahalaan ng mga maskara, kabilang ang N95, sa mga residenteng bulnerable sa polusyon. Nagbubukas din ito ng mga lugar na may air conditioning sa mga community club at piling sentro ng mga komunidad.

Nakapagtala ang pagsubaybay ng Greenpeace hanggang Oktubre 1 ng usok at hamog sa Singapore sa loob ng limang araw, kumpara sa 55 araw sa Sarawak, 16 sa Sabah, at tig-13 sa Johor at Kuala Lumpur. Saklaw ng mga bilang na ito ang panahong bago ang mas mataas na sukat ng polusyon sa Singapore noong kalagitnaan ng Oktubre. May ilang paaralan sa Malaysia na nagsara habang nagpapatuloy ang mas malawak na krisis.

Partikular na mahirap ang mga pagpipilian para sa mga manggagawang sa pagtatrabaho sa labas kumukuha ng kita. Inilarawan ni Imrayedi, 63 anyos na drayber ng motorcycle taxi sa Pekanbaru, Sumatra, ang epekto sa kanyang kalusugan habang patuloy na nagtatrabaho.

"Hinihingal ako at sumasakit ang ulo ko sa paglanghap ng hanging ito. Pero kailangan ko pa ring magtrabaho," aniya.

Binanggit din ng Greenpeace ang isang pag-aaral noong 2022 na tumaya na kaugnay ng matagalang pagkakalantad sa maliliit na partikulo mula sa mga sunog sa pitland sa Sumatra at Kalimantan ang tinatayang 33,100 maagang pagkamatay ng mga nasa hustong gulang at 2,900 pagkamatay ng mga sanggol bawat taon. Inilalarawan ng mga taunang pagtayang iyon ang mas malawak na pinsala sa kalusugan na pinag-aralan ng mga mananaliksik; hindi pa natutukoy ang bilang ng mga namatay sa kasalukuyang krisis.

Tumatanggap ng tulong ang Indonesia habang humihiling ng aksyon sa korte ang mga residente

Sinabi ng Indonesia noong Oktubre 15 na tatanggap ito ng tulong mula sa ibang bansa. Ayon kay Foreign Minister Arrmanatha Nasir, inaprubahan ni Pangulong Prabowo Subianto ang tulong at nagpapatuloy na ang mga teknikal na pag-uusap. Nag-alok ng suporta ang Singapore at sinabing patuloy itong makikipagtulungan sa Indonesia at iba pang mga kasosyo sa Association of Southeast Asian Nations.

Sinabi ni Foreign Minister Mohamad Hasan ng Malaysia na huling opsyon na ang pagsasampa ng kaso o pagpapadala ng diplomatikong nota. Nakatakdang ipagpatuloy ng Malaysia ang paggamit ng mga diplomatikong daan at mekanismo ng ASEAN upang tugunan ang usok at hamog kasama ang Indonesia.

Sinuspinde rin ng mga awtoridad ng Indonesia ang mga lisensyang magpatakbo ng 26 kumpanyang iniugnay sa mga sunog sa kagubatan at sinimulan ang mga imbestigasyon sa iba pa. Sa mas malawak na imbestigasyon ng Greenpeace, natukoy ang mahigit 20 kumpanya sa mga industriya ng langis-palma, pulp at asukal, kabilang ang Kuala Lumpur Kepong na nakalista sa Malaysia.

Nakapagtala ang Greenpeace ng 19 pinagmumulan ng usok sa lupang pinamamahalaan ng PT Menteng Jaya Sawit Perdana, isang subsidiary ng Kuala Lumpur Kepong. Sinabi ng magulang na kumpanya na karamihan sa mga sunog ay nagsimula sa labas ng konsesyon at naapula na. Ayon din dito, ipinagbabawal nito ang pagsusunog sa labas ng operasyon nito.

Sa Pontianak, West Kalimantan, naghain ang mga grupo ng civil society ng class action laban sa pamahalaan ng Indonesia at kay Pangulong Prabowo, at inakusahan silang nagpabaya sa paulit-ulit na usok at hamog. Hinihiling nila ang deklarasyon ng pambansang sakuna at mga hakbang para sa pagbangon, kabilang ang pagsagot sa mga gastusin sa pangangalagang pangkalusugan. Ibinasura noong nakaraang taon ang katulad na kaso sa South Sumatra.

Nagdudulot ng dagdag na pagsusuri ang mga naunang paratang sa paglilinis ng lupa

Hindi lamang sa kasalukuyang mga natukoy na sunog nakatuon ang pagsusuri sa First Borneo. Iniugnay ng Greenpeace sa grupo ang kumpanyang Arjuna Utama Sawit sa imbestigasyon nito noong Oktubre. Noong Pebrero 2026, inakusahan ng organisasyong pangkapaligiran na Mighty Earth ang isa pang subsidiary ng First Borneo, ang PT Equator Sumber Rezeki, ng patuloy na paglilinis ng kagubatan at tirahan ng mga orangutan nang walang permiso sa West Kalimantan.

May kinalaman ang mga paratang noong Pebrero sa paglilinis ng kagubatan sa ibang konsesyon, hindi sa Arjuna Utama Sawit. Kapag pinagsama, itinatampok ng mga kasong ito kung paano pinangangasiwaan ng mga pangkat ng negosyo ang pamamahala ng lupa sa iba't ibang subsidiary. Samantala, nakatuon ang kasalukuyang mga imbestigasyon sa sunog sa pinagmulan at pagkalat ng bawat apoy.

Paano umabot sa ganitong kalagayan ang panahon ng sunog

Nagsimula ang mga pangyayari sa mga pagbili ng kumpanya bago ang mga sunog at nagpatuloy sa pagtugon ng mga pamahalaan habang tumatawid ng mga hangganan ang usok. Narito ang mahahalagang petsa:

• Abril 2019: Ibinenta ng PTT ang 77.56 porsiyento nitong bahagi sa Chancellor Oil sa Premier Palmoil Energy.
• Mayo 2025: Bumili ang First Resources ng paunang 91.17 porsiyentong bahagi sa ANJ, na itinaas nito kalaunan sa 95.92 porsiyento.
• Pebrero 2026: Inakusahan ng Mighty Earth ang isang subsidiary ng First Borneo ng paglilinis ng kagubatan at tirahan ng mga orangutan nang walang permiso.
• Agosto 8 hanggang Oktubre 1, 2026: Natukoy ng Greenpeace ang 6,811 pinagmumulan ng usok sa buong Indonesia.
• Oktubre 5: Inilathala ng Greenpeace Indonesia ang mga natuklasan nito.
• Oktubre 14 at 15: Inilahad ng Singapore ang posibleng pagpapatupad ng batas, inilabas ng First Resources ang tugon nito, at inanunsyo ng Indonesia na inaprubahan nito ang tulong mula sa ibang bansa.
• Oktubre 16: Nasa 149 hanggang 227 ang PSI ng Singapore sa loob ng 24 oras, ayon sa mga sukat noong alas-9 ng umaga.

Batay sa pagsusuri nito sa datos ng sunog at polusyon ang susunod na pasya ng Singapore tungkol sa pagpapatupad ng batas. Para sa mga komunidad sa Indonesia, Malaysia at Singapore, agarang pangangailangan na ang tulong sa pag-apula ng sunog at proteksyon laban sa maruming hangin.

Mahahalagang Punto

• Iniugnay ng Greenpeace ang First Resources, Bumitama Agri at First Borneo Plantations sa mga konsesyon sa Indonesia kung saan may natukoy na sunog at usok.
• Nakatukoy ang pambansang pagsusuri nito ng 980 pinagmumulan ng usok sa loob ng 233 konsesyon ng langis-palma mula Agosto 8 hanggang Oktubre 1, 2026.
• Ayon sa First Resources, kumalat papasok sa mga plantasyon nito ang mga sunog mula sa labas noong matagal na tagtuyot, at binanggit nito ang mga hakbang sa pagsubaybay at pag-apula ng sunog.
• Pinag-iisipan ng Singapore ang pagpapatupad ng batas nito laban sa usok at hamog, na nagpapahintulot ng multang hanggang S$100,000 kada araw, na may kabuuang limitasyong S$2 milyon.
• Inaprubahan ng Indonesia ang tulong mula sa ibang bansa, habang iniimbestigahan ng pulisya ang siyam na hindi pinangalanang kumpanya ng langis-palma.
• Umabot sa 227 ang PSI ng Singapore noong Oktubre 16, pasok sa kategoryang napaka-hindi malusog.