Nanganganib ang isa sa bawat 10 trabaho dahil sa automation o pagbabago ng tungkulin
Nanganganib ang humigit-kumulang 10% ng mga kasalukuyang trabaho sa Malaysia na maapektuhan ng automation o pagbabago sa mga tungkulin habang binabago ng artificial intelligence, digitalisasyon at berdeng ekonomiya ang larangan ng trabaho, ayon kay Economy Minister Akmal Nasrullah Mohd Nasir. Kasabay ng babalang ito ang target na itaas ang bahagi ng mga trabahong nangangailangan ng kasanayan mula 30.1% ng mga manggagawa sa 2025 tungong 35% pagsapit ng 2030.
Mga Nilalaman
- Nanganganib ang isa sa bawat 10 trabaho dahil sa automation o pagbabago ng tungkulin
- Ano talaga ang sinukat ng TalentCorp
- Bakit partikular na nanganganib ang mga trabaho sa serbisyo at klerikal
- Kababaihan at gitnang bahagi ng pamilihan ng paggawa
- Kapag nauwi sa pagpapalit ng trabaho ang tulong ng AI
- Malaki ang pondong inilaan sa pagsasanay, pero mahalaga ang kinalabasan
- Ano ang ipinakikita ng pinakabagong bilang ng mga lumahok
- Magagawa ba ng mga employer na mauwi sa kapaki-pakinabang na trabaho ang pagsasanay?
- Mga bagong tungkulin, plano ng mga unibersidad at target sa 2030
- Pagkakasunod-sunod ng mga pangako at mga usaping hindi pa nalulutas
- Mahahalagang Punto
Sa nakasulat na tugon sa Dewan Rakyat kay Jimmy Puah Wee Tse, kinatawan ng Tebrau, binanggit ni Akmal ang isang pag-aaral ng Talent Corporation Malaysia noong Nobyembre 2024. Sinabi niyang maaaring manatiling mahalaga ang natitirang 90% ng mga trabaho sa pamamagitan ng pag-aangkop ng mga kasanayan. Mahalaga ang pagkakaibang ito: inilalarawan ng ministeryo ang panganib ng automation at pagbabago ng estruktura ng trabaho, hindi nito ipinahihiwatig na mawawalan ng trabaho ang isa sa bawat 10 manggagawa.
Itinuturing ng pamahalaan ang pagbabagong ito bilang pagkakataong lumipat sa mga industriyang lumilikha ng mas malaking halagang pang-ekonomiya at mas maraming trabahong nangangailangan ng kasanayan. Hamon nitong tiyaking sapat ang bilis ng pagsasanay at paglikha ng mga bagong trabaho para sa mga manggagawang nababawasan ang halaga o tuluyang nawawala ang mga kasalukuyan nilang tungkulin.
Ipinakikita ng ilang bilang ang laki ng hamong ito, ngunit magkakaiba ang sinusukat ng mga ito. Tinataya ng TalentCorp na 620,000 empleyado sa 10 sektor ang malamang maapektuhan. Sa hiwalay na akademikong pagsusuri, tinatayang nanganganib ang 320,000 trabaho sa sitwasyong paggamit ng generative AI, at aabot ito sa humigit-kumulang 680,000 kung lalawak ang paggamit ng mga sistemang kayang magsagawa ng buong daloy ng trabaho.
Hindi dapat ituring ang mga bilang na ito bilang magkakatumbas na pagtataya ng mawawalang trabaho sa buong bansa. Magkakaiba ang saklaw ng mga sektor, mga palagay tungkol sa teknolohiya, at kung binibilang ang mga nagbabagong gawain, mga tungkuling naluluma o posibleng pagkawala ng trabaho. Kapag tiningnan ang mga ito nang magkakasama, makikita kung bakit kailangan ng Malaysia kapwa ng estratehiya para lumikha ng mga bagong trabaho at ng mga praktikal na landas para sa mga kasalukuyang nagtatrabaho.
Ano talaga ang sinukat ng TalentCorp
Sinuri sa pag-aaral ng TalentCorp tungkol sa epekto sa mga manggagawa ang 949 na uri ng trabaho sa 10 sektor na bumubuo sa humigit-kumulang 60% ng gross domestic product ng Malaysia. Tinataya nitong malaki ang magiging epekto ng mga pagbabago sa teknolohiya at ekonomiya sa humigit-kumulang 18% ng mga empleyado sa mga sektor na ito, o mga 620,000 katao.
Kabilang sa mga sektor ang aerospace, kemikal, elektrikal at elektroniks, enerhiya at kuryente, pagmamanupaktura at serbisyo ng pagkain, pandaigdigang serbisyo sa negosyo, information and communications technology, mga medikal na kagamitan, pagmamanupaktura ng parmasyutiko, at pakyawan at tingiang kalakalan. Umabot sa RM933 bilyon ang ambag ng mga ito sa ekonomiya noong 2023.
Ang 18% ay para sa mga manggagawa sa mga sektor na ito, samantalang mas malawak na saklaw ng mga kasalukuyang trabaho ang tinutukoy ni Akmal nang sabihin niya ang 10%. Walang ibinigay na kalkulasyon sa opisyal na pahina ng pag-aaral na nagpapaliwanag kung paano magkaugnay ang dalawang porsiyento. Wala sa alinmang porsiyento, kung mag-isa lamang, ang nagsasaad kung ilang tao ang mawawalan ng trabaho.
May pagkakaiba rin sa paglalarawan sa bilang na 620,000. Sa isang artikulo ng institusyon noong Hunyo 2025, sinabi ni Steven Sim na mataas ang panganib na mapalitan o maluma ang mga trabahong ito. Mas malawak naman ang paglalarawan sa pahina ng pag-aaral ng TalentCorp: mga empleyadong inaasahang malaki ang maaapektuhan. Magkaibang resulta ang pagbabago ng isang tungkulin at ang tuluyang pag-aalis nito.
Hindi lamang bilang ng mga manggagawang nanganganib ang laman ng pag-aaral. Ipinapakita nito ang mga posibleng paglipat ng karera para sa 84 na trabahong lubhang maaapektuhan at tinutukoy ang 864 na batayan at espesipikong kasanayan sa trabaho. Makakatulong ang mga detalyeng ito sa mga employer na iugnay ang isang nawawalang gawain sa makatotohanang susunod na trabaho, sa halip na magpadala ng mga manggagawa sa pagsasanay nang walang tiyak na patutunguhan.
Bakit partikular na nanganganib ang mga trabaho sa serbisyo at klerikal
Itinatampok ng papel ng ISEAS Perspective noong 2 Hunyo 2026, na isinulat ng practitioner sa financial economics na si Lim Kok-Tiong, ang sektor ng serbisyo ng Malaysia bilang pangunahing maaapektuhan ng AI. Humigit-kumulang 10 milyong tao, o 65% ng kabuuang mga manggagawa, ang nagtatrabaho rito; nag-aambag din ito ng tinatayang 60% ng GDP.
Gamit ang tantiya na 22% ng mga manggagawa sa Asia Pacific ang maaaring maapektuhan ng generative AI, tinaya ng papel na maaaring makaranas ng ilang antas ng tulong mula sa AI o pagbabago ng mga gawain ang hanggang 2.2 milyong trabaho sa serbisyo. Malawak itong pagtataya, hindi bilang ng mga trabahong awtomatiko nang ginagawa ngayon.
Gumagawa ang generative AI ng mga bagay gaya ng teksto, larawan at software code. Sa lugar ng trabaho, maaari itong bumuo ng mga burador ng liham, magbuod ng mga dokumento at magproseso ng impormasyon. Nanganganib ang isang trabaho kapag may mga gawaing bahagi nito na kapareho ng kayang gawin ng teknolohiyang ito; hindi ibig sabihin ng panganib na maaasahang magagawa ng sistema ang buong trabaho.
Tinataya sa pananaliksik ng Institute of Strategic and International Studies Malaysia at ng World Bank na lubhang nanganganib ang 92% ng mga trabahong nagbibigay ng klerikal na suporta. Binabanggit din nito ang pagsasapawan ng mga gawain na nakaaapekto sa humigit-kumulang 4.2 milyong manggagawang Malaysian. Hindi dapat unawain ang mas malaking bilang na ito bilang 4.2 milyong trabahong klerikal na tiyak na mawawala.
Ipinaliwanag ni Alyssa Farha Jasmin, ekonomista ng World Bank at kapwa may-akda ng pananaliksik, na tinutukoy ng mga natuklasan ang mga gawaing posibleng i-automate depende sa mga pasiya ng employer, hindi ang mga hindi maiiwasang tanggalan. Maaaring tulungan ng iisang software ang isang empleyado na makagawa ng mas maraming trabaho o magbigay-daan sa kumpanyang bawasan ang mga tauhan. Nakasalalay sa paraan ng paggamit nito kung alin sa mga resultang ito ang mangyayari.
Kababaihan at gitnang bahagi ng pamilihan ng paggawa
Itinuturo ng mga natuklasan tungkol sa trabahong klerikal ang hindi pantay na pasanin: kababaihan ang bumubuo sa 84% ng mga kawani sa ganitong mga trabaho. Kaya maaaring mas malaki ang epekto ng pagbabago sa gawaing administratibo sa kababaihan, kahit tila hindi gaanong nagbabago ang kabuuang bilang ng mga may trabaho sa bansa.
Mas masalimuot ang padron ayon sa edad kaysa sa simpleng babalang pinakamalaki ang panganib sa pinakabatang manggagawa. Natuklasan sa pananaliksik ng ISIS Malaysia at World Bank na pinakamarami ang mga manggagawang edad 15 hanggang 24 sa kategoryang pinakamababa ang panganib, samantalang pinakamarami naman ang edad 25 hanggang 64 sa kategoryang pinakamataas ang panganib.
Hindi awtomatikong nangangahulugan ng kalamangan ang mas mababang panganib. Maaaring nakatuon ang mga kabataang manggagawa sa mga manwal na trabahong kakaunti ang kinakailangang kwalipikasyon, habang binabawasan ng automation ang mga posisyong administratibo at nangangailangan ng pag-iisip na maaari sanang maging daan tungo sa trabahong mas mataas ang sahod.
Tinutukoy sa pagsusuri ng Khazanah Research Institute tungkol sa teknolohiya at paggawa, na inilathala noong 18 Setyembre 2024 nina Dr Mohd Amirul Rafiq Abu Rahim at Goh Hao Yi, na partikular na nanganganib ang mga paulit-ulit na gawain, lalo na sa kategoryang nangangailangan ng katamtamang kasanayan. Mamamayang Malaysian ang may hawak ng 90% ng mga trabaho sa kategoryang ito.
Binanggit ng instituto ang mga tantiya na maaaring malaki ang epekto ng automation sa 11% hanggang 54% ng mga trabaho sa Malaysia sa loob ng dalawang dekada. Malawak ang saklaw ng bilang na ito dahil tumutukoy ito sa automation sa pangkalahatan at sa mas mahabang panahon kaysa sa kasalukuyang talakayan sa polisiya. Binanggit din nito na halos kalahati ng mga nagtapos sa kolehiyo ay mas mataas ang kwalipikasyon kaysa sa hinihingi ng una nilang trabaho, batay sa Graduate Tracer Study ng Higher Education Ministry. Hindi sapat ang dagdag na kwalipikasyon lamang para lutasin ang kakulangan sa angkop na trabaho.
Kapag nauwi sa pagpapalit ng trabaho ang tulong ng AI
Inihihiwalay sa pagsusuri ng ISEAS ni Lim ang dalawang posibleng yugto ng paggamit. Sa una, tinutulungan ng generative AI ang mga manggagawa at ino-automate ang mga gawaing lubhang nanganganib. Sa ikalawa, pinalalawak ng agentic AI ang automation tungo sa mas masalimuot na daloy ng trabaho. Kayang magsagawa ng sunod-sunod na hakbang ng mga agentic system sa halip na sumagot lamang sa iisang prompt.
Tinataya ng papel na nanganganib ang humigit-kumulang 320,000 trabaho sa sitwasyong generative AI lamang ang ginagamit, at humigit-kumulang 680,000 kung lalawak ang paggamit ng agentic AI. Kung ihahambing sa 10 milyong manggagawa sa sektor ng serbisyo, katumbas ang mga bilang na ito ng humigit-kumulang 3.2% at 6.8%. Mga sitwasyon ang mga ito batay sa mga palagay tungkol sa antas ng paggamit, hindi mga pagtataya.
Ipinahihiwatig ng mga kalkulasyon sa stress test na maaaring tumaas ang kawalan ng trabaho mula sa batayang antas na 3.5% tungong humigit-kumulang 5.5%, o papalapit sa 6.3% kung ipagpapalagay pang bababa ang paglahok sa lakas-paggawa mula 70% tungong 60%. Mga resulta ito ng pagmomodelong may kondisyon, hindi opisyal na pagtataya sa kawalan ng trabaho.
Binanggit din sa papel ang pahayag ng Human Resources Ministry noong Oktubre 2024 na humigit-kumulang 300,000 trabaho na ang nawala dahil sa automation at AI mula 2020. Ayon dito, walang ibinigay na taunang pagkakabahagi ng bilang, kaya mahirap ihiwalay ang mga kamakailang epekto ng AI sa mas naunang automation at sa mga pagkagambalang dulot ng pandemya.
Hiwalay na binanggit ni Akmal ang isang pag-aaral ng Stanford University na may petsang Setyembre 2026 at pinamagatang How Does AI Change Labor Demand? Evidence from 41 Countries. Ayon sa tugon niya sa parliyamento, natuklasan dito na inililipat ng generative AI ang pangangailangan tungo sa mga bihasang manggagawa, habang nanganganib ang mga pagkakataon para sa mga bagong pasok dahil sa automation ng mga batayang gawain. Iniuugnay ng usaping ito ang pagkawala ng trabaho sa isa pang panganib: maaaring kumonti ang mga posisyong panimula kung saan nagkakaroon ng karanasan ang mga susunod na bihasang manggagawa.
Malaki ang pondong inilaan sa pagsasanay, pero mahalaga ang kinalabasan
Naglaan ang Malaysia ng ilang pondo para sa pagpapaunlad ng kasanayan. Ayon sa anunsyo ng TalentCorp noong Nobyembre 2024, inanunsyo ni Human Resources Minister Steven Sim Chee Keong ang suporta mula sa pondong RM3 bilyon ng ministeryo, sa pamamagitan ng mga buwis, kredito, iskolarship at katugmang grant.
Sa artikulo niya noong Hunyo 2025 para sa World Economic Forum, sinabi ni Sim, na sumulat tungkol sa kaniyang trabaho bilang ministro ng human resources, na RM10 bilyon ang taunang paggasta para sa edukasyon at pagsasanay na may kaugnayan sa kasanayan. Humigit-kumulang 30% nito, o mga RM3 bilyon, ay nagmula sa buwis na ipinapataw ng batas sa mga pribadong korporasyon.
Iniulat din na naglaan ang TalentCorp ng RM1.6 bilyon para sa pagsasanay sa mga kasanayan sa digital na teknolohiya at AI, at libre ang mga kurso para sa mga manggagawang Malaysian. Magkakaibang kaayusan at panahon ng pagpopondo ang inilalarawan ng mga halagang ito. Hindi dapat pagsamahin ang mga ito na para bang magkakahiwalay na bahagi ng iisang bagong badyet para sa AI.
Sinabi ni Akmal na naitatag na ang 17 MyMahir Future Skills Talent Council, na bawat isa ay pinamumunuan ng kinatawan ng industriya. Nagbibigay ang MyMahir ng impormasyon tungkol sa mga kalakaran sa trabaho, kinakailangang kasanayan, mga landas sa karera at mga pagkakataon sa pagsasanay upang maiangkop ang mga kurso sa aktuwal na pangangailangan ng mga employer.
Sinabi ni Sim na ang karaniwang sahod sa unang taon ng mga manggagawang sinanay sa ilalim ng mga programang pangkasanayan ng mga konseho ay 12% na mas mataas sa pambansang average. Kapaki-pakinabang na paghahambing ito, ngunit hindi nito ipinakikitang tumaas nang 12% ang sahod dahil sa pagsasanay. Para mapatunayan iyon, kailangan ang impormasyon tungkol sa sahod ng mga kalahok bago ang pagsasanay at sa sahod ng mga katulad na manggagawang hindi lumahok.
Ano ang ipinakikita ng pinakabagong bilang ng mga lumahok
Sinabi ni Deputy Human Resources Minister Khairul Firdaus Akbar Khan sa Dewan Rakyat na 74,332 katao ang lumahok sa mga programa ng Department of Manpower para sa pag-upgrade at muling pagsasanay ng kasanayan hanggang 31 Agosto. Pagsapit naman ng Agosto 2026, inaprubahan ng HRD Corp ang 19,084 na puwesto sa pagsasanay na may tulong pinansiyal na RM47.67 milyon.
Para sa mga manggagawa sa kategoryang mababa at katamtaman ang kasanayan ang mga programa. Kabilang sa mga paksa ang AI, Internet of Things, automation, drone, berdeng teknolohiya, mga de-kuryenteng sasakyan, teknolohiyang hydrogen at pagnenegosyo. Pinag-uugnay ng Internet of Things ang mga aparato at sensor upang makapagpalitan ng datos at masubaybayan ang mga kagamitan.
Inanunsyo rin ni Khairul Firdaus na tataas mula RM3,000 tungong RM7,000 ang pinakamataas na pondo para sa bayarin sa pagsasanay sa ilalim ng Skim LINDUNG Kerjaya ng SOCSO, simula 1 Oktubre 2026. Dagdag itong RM4,000, kaya mahigit doble na ito sa dating limitasyon.
Mahigit 7,971 kalahok na ang nakinabang sa mga programa ng MyMahir AI Tour at JAMx ng TalentCorp. Hindi basta-basta maaaring pagsamahin ang mga bilang ng lumahok at naaprubahan upang makuha ang kabuuang natatanging mga manggagawa, dahil hindi tinukoy kung may mga dobleng bilang. Hindi rin ipinakikita ng mga bilang kung ilan sa mga kalahok ang nakakuha ng bagong trabaho.
Binanggit ni Khairul Firdaus ang tinatayang RM14 milyong puhunan ng Farm Fresh Berhad sa pagsubaybay gamit ang AI sa mga petsa ng pag-expire ng produkto, na nagpababa ng reklamo ng mga mamimili nang 30%. Ipinakikita ng halimbawang ito ang nasusukat na benepisyo sa operasyon, ngunit walang kasamang bilang ng trabaho na nagsasaad kung dumami, nabawasan o nanatiling pareho ang mga kawani.
Magagawa ba ng mga employer na mauwi sa kapaki-pakinabang na trabaho ang pagsasanay?
Hindi pantay ang kahandaan ng mga employer. Natuklasan sa isang sarbey ng Alibaba Cloud na 68% ng mga sumagot ang naniniwalang nahuhuli ang mga kumpanya sa paggamit ng cloud computing at AI. Sa PwC Malaysia Corporate Directors Survey 2024, 23% ng mga CEO sa Malaysia ang nagsabing balak nilang isama ang AI sa estratehiya para sa lakas-paggawa at mga kasanayan.
Ipinahihiwatig din ng iba pang resulta ng sarbey na limitado ang paghahanda sa pagsasanay. Natuklasan sa EY's 2023 Work Reimagined Survey na 22% ng mga kumpanya sa Malaysia ang naghahanda sa pagsasanay ng mga manggagawa para sa AI. Sa sarbey ng PwC, 12% ang nagbigay-priyoridad sa pagsasanay sa generative AI at 4% ang nagpahayag ng pag-aalala tungkol sa kaugnay na pagkawala ng trabaho. Magkakaiba ang mga saklaw at panahon ng mga sarbey, kaya palatandaan ang mga ito ng kahandaan, hindi iisang magkatulad na kalakaran.
Iminungkahi ni Farid Basir, chief people officer ng MBSB Bank at miyembro ng konseho ng Malaysian Employers Federation, na dapat manatiling sentro ang mga tao sa mga pasiya tungkol sa automation. Pangunahing rekomendasyon niya ang:
Dapat makatulong ang AI sa mga tao, hindi pumalit sa kanila.
Iginiit ni Farid na mahalaga pa rin ang mga tao para sa pakikiramay, pag-unawa sa masalimuot na sitwasyon, inobasyon at mga pagpapahalaga. Inirerekomenda sa pananaliksik ng ISIS Malaysia at World Bank ang mas matibay na insurance para sa mga walang trabaho, mas maagang edukasyon tungkol sa AI at etika nito, mga kasanayan gaya ng kritikal na pag-iisip at masalimuot na pagpapasiya, at mga insentibo para muling sanayin ng mga employer ang kanilang mga kawani.
Gayundin, nananawagan ang iminungkahing panlipunang kasunduan sa AI ni Lim para sa muling pagtatalaga sa mga manggagawa sa loob ng kumpanya, mga landas sa paglipat ng trabaho, mga pananggalang na madaling iangkop at higit na pagiging malinaw kapag pinapalitan ng AI ang mga gawaing pantao. Mga mungkahi pa lamang ang mga ito, hindi mga inanunsiyang pangako. Iisa ang puntong binibigyang-diin ng mga ito: bahagi lamang ng matagumpay na paglipat sa ibang trabaho ang kurso sa pagsasanay.
Mga bagong tungkulin, plano ng mga unibersidad at target sa 2030
Tinutukoy ng TalentCorp ang humigit-kumulang 60 bagong uri ng trabahong inaasahang higit na hihingin sa susunod na tatlo hanggang limang taon, kabilang ang mga AI engineer, espesyalista sa sustainability at mga engineer na nagtatrabaho sa mga prosesong biyolohikal sa produksyon. Sinabi ni Sim na nasa AI at digital na teknolohiya ang 70% ng mga tungkuling ito, katumbas ng humigit-kumulang 42 uri ng trabaho, hindi 42 indibidwal na posisyon.
Target din ng Malaysia na lumikha ng 500,000 oportunidad sa trabaho sa pamamagitan ng pagpaplanong may kaugnayan sa AI. Binanggit ni Akmal ang teknikal at bokasyonal na edukasyon at pagsasanay bilang paraan upang makatulong sa pag-aangkop ng mga manggagawa. Human Resources Ministry ang responsable sa pagpapatupad, samantalang Economy Ministry ang nagtatakda ng direksiyon ng polisiya.
Layunin ng Higher Education Ministry na makapagtapos ng 30,000 taong may kasanayan sa AI sa pagitan ng 2025 at 2030 sa pamamagitan ng 30 espesyalisadong programa sa 11 pampublikong unibersidad. Sinabi ni Minister Zambry Abdul Kadir na nasuri na ang 455 programang pang-akademiko pagsapit ng 30 Setyembre at na sumusunod ang mga espesyalisadong kurso sa AI sa Programme Standards: Artificial Intelligence ng Malaysian Qualifications Agency.
Kabilang sa mga espesyalisadong fakultad ang AI sa Universiti Teknologi Malaysia, AI at cybersecurity sa Universiti Teknikal Malaysia Melaka, at intelligent computing sa Universiti Malaysia Perlis. Plano rin ng ministeryo na magdagdag ng mga aralin tungkol sa AI sa 80% ng mga kurso para sa bachelor's degree sa mga pampublikong unibersidad.
Sa ilalim ng 13th Malaysia Plan, kailangang tumaas nang 4.9 na porsiyentong punto ang bahagi ng mga trabahong nangangailangan ng kasanayan, mula 30.1% tungong 35%. Bumuo ng 57% ng mga trabaho noong 2025 ang mga nasa kategoryang nangangailangan ng katamtamang kasanayan, samantalang 12.9% naman ang nasa pinakamababang kategorya. Kaya layunin ng target na baguhin ang komposisyon ng mga trabaho, hindi lamang gumawa ng mas maraming espesyalista sa AI.
Pagkakasunod-sunod ng mga pangako at mga usaping hindi pa nalulutas
Saklaw ng polisiya sa lakas-paggawa ang 13th Malaysia Plan, New Industrial Master Plan 2030, National Energy Transition Roadmap, National Semiconductor Strategy at Malaysia Digital Action Plan 2030. Sinabi ni Akmal na sinusuportahan ng digital plan, na inilunsad ni Prime Minister Anwar Ibrahim noong 29 Hunyo, ang isang lakas-paggawang madaling umangkop at inklusibo habang isinusulong ng Malaysia ang ambisyon nitong maging bansang nangunguna sa AI.
Ipinakikita ng mahahalagang petsa kung paano umunlad ang tugon:
- 18 Setyembre 2024: Inilathala ng Khazanah Research Institute ang pagsusuri nito tungkol sa teknolohiya, hindi pagtutugma ng mga kasanayan at panganib ng automation.
- 18 Nobyembre 2024: Inilunsad ng TalentCorp ang unang pag-aaral nito na sumasaklaw sa 10 sektor at inanunsyo ang suporta mula sa pondong RM3 bilyon ng ministeryo.
- 10 Hunyo 2025: Inilahad ni Sim ang taunang paggasta para sa kasanayan, mga bagong tungkulin at mga planong mag-alok ng 65,000 kurso sa National Training Week para sa mga mamamayan ng ASEAN noong Hunyo.
- 2 Hunyo 2026: Inilathala ng ISEAS ang mga sitwasyon ni Lim para sa paggamit ng generative at agentic AI.
- Agosto 2026: Umabot sa 19,084 ang mga puwesto sa pagsasanay na inaprubahan ng HRD Corp, na may tulong na RM47.67 milyon.
- 1 Oktubre 2026: Tataas sa RM7,000 ang inanunsiyong pinakamataas na pondo ng SOCSO para sa bayarin sa pagsasanay.
- 2030: Target ng Malaysia na umabot sa 35% ang bahagi ng mga trabahong nangangailangan ng kasanayan at makapagtapos ng 30,000 taong may kasanayan sa AI sa panahon ng 2025 hanggang 2030.
Una nang binalak ng TalentCorp na palawakin ang pananaliksik nito sa 12 pang sektor sa 2025. Inilalarawan na ngayon sa pahina ng pag-aaral na isinasagawa ang Phase 2, ngunit wala pang tiyak na petsa ng paglalathala. Makakatulong ang mga resulta ng pagpapalawak na ito upang mas malinaw na masukat ang panganib sa mga sektor na wala sa orihinal na pag-aaral.
May iba pang mahahalagang puwang sa datos: walang taunang pagkakabahagi ng iniulat na mga nawalang trabaho, walang ipinakitang pagtutugma sa pagitan ng mga porsiyento para sa buong bansa at mga partikular na sektor, at walang ebidensiyang tutugma ang mga bagong oportunidad sa lugar, sahod o kwalipikasyon ng mga manggagawang nawalan ng trabaho. Ang praktikal na pagsubok ay kung makalilipat ang mga manggagawa sa angkop na trabaho bago sila mawalan ng kita dahil sa pagbabago sa mga tungkuling kasalukuyan nilang ginagampanan.
Mahahalagang Punto
- Ayon sa Economy Ministry, nanganganib ang humigit-kumulang 10% ng mga trabaho dahil sa automation o pagbabago ng tungkulin, ngunit hindi nangangahulugang tiyak na aalisin ang mga ito.
- Tinataya ng TalentCorp na malaki ang magiging epekto sa 620,000 empleyado, o 18% ng mga manggagawa sa 10 sektor na pinag-aralan.
- Tinataya ng ISEAS na nanganganib ang 320,000 hanggang 680,000 trabaho sa magkakaibang sitwasyon ng paggamit ng AI; hindi ito mga pagtataya.
- Lubhang nanganganib ang mga trabahong klerikal, at kababaihan ang bumubuo sa 84% ng mga kawani sa mga ito.
- Layunin ng Malaysia na itaas ang bahagi ng mga trabahong nangangailangan ng kasanayan mula 30.1% sa 2025 tungong 35% pagsapit ng 2030.
- Dumarami ang lumalahok sa pagsasanay, ngunit hindi pa ipinakikita ng mga bilang kung ilang manggagawa ang nakakakuha ng bagong trabaho.
- Isinasagawa pa ang susunod na yugto ng pananaliksik ng TalentCorp at wala pa itong tiyak na petsa ng paglalabas.






