Muling Pinagtibay ng Japan ang Suporta sa ICC Habang Nagkakasalungatan ang mga Alyado Dahil sa mga Parusa ng U.S.

Nanindigan ang Tokyo sa panig ng korte habang pinalalawak ng Washington ang mga parusa

Nangako ang Japan na patuloy na susuportahan ang International Criminal Court matapos ipahayag ng Estados Unidos noong Oktubre 9 ang mga parusa laban sa mismong institusyon, na lumampas sa mga naunang hakbang laban sa mga indibidwal na hukom at opisyal. Naglaan ang Washington ng 180 araw para magpatuloy ang ilang aktibidad, na nagbubukas ng panahon para sa diplomasya habang pinagbabantaan ang pag-access ng korte sa mga serbisyong pinansyal at teknolohiya.

Muling pinagtibay ni Punong Kalihim ng Gabinete Minoru Kihara ang paninindigan ng Japan noong Oktubre 11 sa isang panayam sa telebisyon. Kasunod ito ng pagpapahayag ni Punong Ministro Sanae Takaichi ng matinding pagkabahala noong Oktubre 9 at ng magkakahiwalay na pag-uusap sa telepono ni Ministro ng Ugnayang Panlabas Toshimitsu Motegi kay Pangulo ng ICC na si Tomoko Akane at Kalihim ng Estado ng U.S. na si Marco Rubio noong Oktubre 10.

Ang Japan ang pinakamalaking pinansyal na tagapag-ambag ng korte, samantalang ang Estados Unidos ang pangunahing kaalyado nito sa seguridad. Nagho-host ang Tokyo ng humigit-kumulang 60,000 tauhan ng militar ng U.S. Dahil dito, direktang nagkakasalungatan sa usaping ito ang dalawang prayoridad ng Japan: ang pagsuporta sa mga internasyonal na korte at ang pakikipagtulungan sa Washington.

Sinabi ni Kihara, pangunahing tagapagsalita ng pamahalaan ng Japan, na salungat ang mga parusa sa suporta ng bansa para sa internasyonal na hustisya.

"Paninindigan ng ating bansa ang patuloy na pagsisikap na palakasin ang paghahari ng batas sa internasyonal na komunidad," aniya.

Iniuusig ng ICC na nakabase sa The Hague ang mga indibidwal na inaakusahan ng mabibigat na krimeng internasyonal, kabilang ang mga krimen sa digmaan. Binanggit din ni Kihara ang suporta ng Japan sa International Court of Justice, isang hiwalay na institusyong pangunahing tumatalakay sa mga legal na alitan sa pagitan ng mga estado. Sa pagtukoy niya sa dalawang korte, ipinakita ang tugon ng Tokyo bilang bahagi ng mas malawak na pangako, sa halip na pagtatanggol lamang kay Akane, na isang mamamayan ng Japan.

Ano ang lilimitahan ng mga parusa

Tinatarget ng pasya ng administrasyong Trump ang ICC bilang isang organisasyon, kasunod ng mga parusang ipinataw noong Agosto kay Akane at sa nakatataas na abogado sa paglilitis na si Abdoulaye Seye ng Senegal. Iniutos ng Washington na idagdag ang korte sa listahan ng Specially Designated Nationals ng Kagawaran ng Tesoreriya, isang pagtatalaga sa ilalim ng mga parusa na naglilimita sa pakikipagtransaksyon sa mga nakalistang entidad.

Nanganganib na maputol ng mga hakbang ang access ng ICC sa mga serbisyong pinansyal ng U.S., mga kompanya ng teknolohiya at mga transaksyong gumagamit ng dolyar. Sa mga naunang parusa laban sa mga indibidwal, pinagyelo ang mga ari-ariang nasa hurisdiksiyon ng U.S. at karaniwang ipinagbawal sa mga mamamayan at negosyo ng U.S. ang makipagtransaksyon sa kanila.

Sa praktika, maaaring umabot lampas sa Estados Unidos ang mga paghihigpit na ito. Maaaring umiwas sa mga pinatawan ng parusa ang mga internasyonal na bangkong konektado sa sistemang pinansyal ng U.S., kaya mababawasan ang mga paraan ng institusyon para maglipat ng pera o magbayad para sa mga serbisyo. Dahil dito, maaari ring makaapekto sa pang-araw-araw na operasyon ng korte ang mas malawak na pagtatalaga, bukod pa sa mga opisyal nito.

Nagkakaiba ang mga paglalarawan sa saklaw ng panahong nakalaan para sa transisyon. Sinasabi sa ilang ulat na may anim na buwan bago ipatupad ang mga hakbang o para tapusin ng mga negosyo ang pakikipagtransaksyon nila sa korte. Ayon naman sa iba, sumasaklaw ang palugit na 180 araw sa bahagi lamang ng mga hakbang at pinahihintulutan nito ang mga aktibidad na kailangan para mapanatili ang organisasyon. Hindi ito dapat unawain bilang katiyakang nakatigil ang lahat ng paghihigpit.

Sinabi ng Kagawaran ng Estado na nilayon ang panahong ito para mabigyan ng pagkakataon ang mga estadong kasapi na humanap ng mga solusyong diplomatiko at legal sa mga ikinababahala ng U.S. Wala pang tinukoy na tiyak na mga kondisyon para alisin ang mga parusa, at wala pang inianunsiyong napagkasunduang kasunduan.

Nangako ang Japan ng suporta ngunit hindi humiling na bawiin ang mga parusa

Tumugon si Takaichi noong gabi ng Oktubre 9 sa wikang Hapones at Ingles, at sinabing hindi kaayon ng paninindigan ng Japan ang pasya. Muli niyang ipinahayag ang suporta sa ICC at sinabing patuloy na makikipag-ugnayan ang Japan sa Washington habang nagbibigay ng kinakailangang tulong sa korte.

Ipinaliwanag ng punong ministro sa kanyang pahayag ang planong tugon ng pamahalaan.

"Patuloy kaming makikipag-ugnayan sa Estados Unidos at magbibigay ng kinakailangang suporta sa ICC upang magampanan ng Korte ang papel at mga tungkuling orihinal na itinakda rito," aniya.

Mas mahinahon ang pananalita ng Tokyo kaysa sa panawagan ng Bureau of the Assembly of States Parties na bawiin agad ang mga parusa. Nagpahayag ng pagkabahala at pagtutol ang Japan, ngunit higit na umiwas ito sa tuwirang pampublikong panawagan sa Washington na bawiin ang mga hakbang.

Wala pang tinukoy ang pamahalaan na bagong pakete ng pondo o legal na mekanismo para protektahan ang korte laban sa mga parusa. Kaya hindi pa nasasagot ng pangako nitong sumuporta ang praktikal na tanong: paano mapananatili ang gawain ng ICC kung umatras ang mga bangko at tagapagbigay ng serbisyo.

Ang pagkakasunod-sunod ng diplomasya

Unang nakipag-usap si Motegi kay Akane noong Oktubre 10 tungkol sa kalagayan ng korte at tugon nito, bago tumawag kay Rubio. Humigit-kumulang 15 minuto ang bawat pag-uusap. Nagkasundo ang Japan at Estados Unidos na panatilihin ang malapit na komunikasyon, bagaman malinaw sa kani-kanilang paglalarawan sa talakayan ang kanilang hindi pagkakasundo.

Sinabi ng Kagawaran ng Ugnayang Panlabas ng Japan na ipinaabot ni Motegi ang paninindigan ng pamahalaan tungkol sa mga parusang ipinataw sa institusyon. Ayon naman sa Kagawaran ng Estado, iginiit ni Rubio na kailangan ang mga ito dahil sa mga aksiyon ng korte na, ayon sa Washington, nagbabanta sa soberanya ng Amerika.

Sa loob ng ilang linggo, naganap ang mahahalagang kaganapang ito:

• Agosto: Pinatawan ng Washington ng mga parusa sina Akane at Seye, bilang pagpapalawak ng kampanya nito laban sa mga indibidwal na opisyal ng ICC.
• Setyembre 22: Hinimok ni Trump sa kanyang talumpati sa Pangkalahatang Asembleya ng U.N. ang mga kasapi ng ICC na umatras dito.
• Oktubre 1: Nagsumite ang isang grupong sumusuporta sa Japan ng humigit-kumulang 170,000 lagda sa petisyon sa pangalawang punong kalihim ng gabinete.
• Oktubre 9: Inanunsiyo ng Washington ang mga parusa laban sa mismong ICC, at nagpahayag si Takaichi ng matinding pagkabahala.
• Oktubre 10: Tumawag si Motegi kina Akane at Rubio, habang hiniling ng tanggapan ng pangangasiwa ng ICC na bawiin ang mga parusa.
• Oktubre 11: Muling ipinahayag ni Kihara sa publiko ang suporta ng Japan sa mga internasyonal na korte.

Tinalakay rin sa tawag kay Rubio ang pag-aresto sa isang U.S. Marine sa Okinawa dahil sa hinalang pagnanakaw at pagpatay. Ipinaabot ni Motegi ang paninindigan ng Japan, kabilang ang panghihinayang sa insidente, at nagkasundo ang mga ministro na talakayin ang mga mabisang hakbang upang maiwasan itong maulit. Ipinakikita ng magkasabay na talakayang ito ang mas malawak na ugnayang pinangangasiwaan sa gitna ng alitan tungkol sa ICC.

Iniuugnay ng Washington ang mga hinihingi nito sa seguridad ng mga kaalyado

Ipinagpipilitan ng administrasyong Trump na nagbabanta sa soberanya ng U.S. ang ICC. Hindi niratipikahan ng Estados Unidos ang Rome Statute, ang kasunduang nagtatag sa korte, at hindi ito kasapi ng ICC. Gayunman, hindi nito kusang nalulutas ang lahat ng tanong tungkol sa hurisdiksiyon ng korte, na maaari ring nakadepende sa lugar kung saan naganap umano ang mga krimen at kung paano naisangguni sa korte ang isang usapin.

Nagkakaiba ang mga ulat tungkol sa petsa ng pagpirma sa kasunduan: 2002 ang nakasaad sa isa, samantalang tinutukoy ng isa pa ang pagpirma rito ni Pangulong Bill Clinton noong 2000. Nagkakaisa ang mga ito na hindi ito niratipikahan ng Estados Unidos. Magkahiwalay na hakbang ang pagpirma at ratipikasyon; sa pamamagitan ng ratipikasyon, pumapayag ang isang estado na sumailalim ito sa isang kasunduan.

Direktang nagbanta si Rubio, kalihim ng estado ng U.S., sa isang bidyong inilabas noong Oktubre 9.

"Titigil ang ICC sa mga banta nito, o wawakasan namin ang ICC," aniya.

Iniugnay rin niya sa inaasahan ng Washington ang proteksiyong militar na ibinibigay nito sa mga kaalyado.

"Inaasahan naming pigilan ng aming mga kaalyado, na marami ay kasapi ng ICC at umaasa sa mga tauhan ng militar ng Amerika para sa kanilang depensa, ang korte," sabi ni Rubio.

Kasunod ang alitan ng mga pagtutol ng U.S. sa isang imbestigasyong may kinalaman sa mga tropang Amerikano sa Afghanistan, na kalaunan ay ipinasiya ng korte na hindi unahin, at ng mandamyento de aresto ng ICC noong 2024 laban kay Punong Ministro Benjamin Netanyahu ng Israel dahil sa hinihinalang mga krimen sa digmaan sa Gaza. Natukoy ang mandamyento laban kay Netanyahu bilang posibleng nagtulak sa mga parusa, ngunit hindi bilang napatunayang tanging dahilan ng mga ito.

Binanggit din ni Rubio ang mga panawagan mula sa labas na usigin ang mga tauhan ng militar ng U.S., mga ahente ng Border Patrol at mga halal na pinuno. Naiiba ang mga panawagang ito sa mga hakbang ng korte: wala pang isinagawang hakbang ang mga opisyal ng ICC para ituloy ang mga pag-uusig na inilarawan niya.

Ayon sa korte, mga biktima ang magdurusa

Kinumondena ng ICC ang mga parusang ipinataw sa institusyon bilang pagtatangkang hadlangan ang gawain nito at takutin ang mga tauhan at mga nakikipagtulungan dito. Umapela ito sa 125 estadong kasapi at teritoryo nito na magbigay ng suportang kailangan upang maipagpatuloy ang operasyon.

Sa pahayag nito sa media noong Oktubre 9, na may petsang 2026, sinabi ng ICC na sumunod ang mga parusang ipinataw sa institusyon sa pagtatalaga sa labintatlong independiyenteng hukom at tagausig bilang mga pinatawan ng parusa. Ayon dito, nilayon ang pagtatalaga na gambalain ang operasyon ng korte at takutin ang mga nagtatrabaho rito o nakikipagtulungan dito.

Sinabi ni Akane, pangulo ng korte, na pananatilihin ng ICC ang kalayaan nitong hudisyal sa kabila ng panggigipit.

Aniya, "patuloy na ganap na tutuparin ng korte ang mandato nito nang malaya at walang kinikilingan, at kikilos lamang batay sa batas at ebidensiya, alang-alang sa di-mabilang na mga biktima ng mabibigat na krimen."

Sinabi rin sa pahayag na nakipagtulungan ang korte sa mga Estadong Panig upang matiyak ang pagpapatuloy at katatagan ng mga aktibidad nito. Hinimok nito ang mga estado na patuloy na gumawa ng kongkretong hakbang, kabilang ang pagtiyak na may sapat na kakayahan ang korte upang maipagpatuloy ang gawain nito.

Sa kanyang tugon sa bidyo, inilarawan ni Akane ang mga parusa bilang pag-atake sa mga biktimang naghintay nang maraming taon, kung minsan ay ilang dekada, para sa pananagutan. Inuugnay ng kanyang argumento ang mga paghihigpit sa mga mapagkukunan ng institusyon sa kakayahan ng korte na ituloy ang mga kaso.

Ipinaliwanag ni Akane kung sino, sa kanyang palagay, ang makadarama sa mga kahihinatnan nito.

"Sa huli, mga biktima ang direktang naaapektuhan ng bawat hakbang na ginagawa laban sa korte," aniya.

Noong Oktubre 10, hiniling ng Bureau of the Assembly of States Parties na bawiin agad ang mga parusa. May 21 halal na miyembro ang bureau mula sa 125 estadong kasapi ng korte, kabilang ang Japan. Tinutulungan nito ang mas malawak na kapulungan, na siyang namamahala sa pangangasiwa at lehislasyon ng korte; tumutukoy sa bureau, hindi sa buong kapulungan, ang bilang na 21 miyembro.

Sinabi ng bureau na pagtatangkang hadlangan ang mga independiyenteng tungkuling hudisyal ang mga mapamuwersang hakbang, at hinimok nito ang internasyonal na komunidad na suportahan ang korte. Higit pa ito sa mga pambansang pahayag ng Japan dahil tahasan nitong hinihiling na bawiin ang mga parusa.

Pinag-uusapan ang proteksiyon ng Europa, ngunit hindi pa ito ipinapatupad

Nakiisa rin ang Japan sa pahayag kasama ng iba pang kasapi ng ICC na mariing tumututol sa mga parusa. Nagkakaiba ang mga ulat sa bilang ng mga lumahok. Ayon sa isa, kasama ang Japan at walong iba pang estado, samantalang walong bansa lamang ang pinangalanan sa isa pa: Canada, Denmark, Germany, France, Italy, Japan, Netherlands at United Kingdom.

Tinalakay ng Netherlands, na nagho-host sa ICC, sa European Commission ang posibleng paggamit ng blocking statute ng European Union. Maaaring ipagbawal ng gayong hakbang sa mga kompanyang Europeo ang pagsunod sa mga partikular na dayuhang parusa, na posibleng magprotekta sa ilang serbisyong ginagamit ng korte at ng mga tauhan nito.

Tinawag ni Tom Berendsen, ministro ng ugnayang panlabas ng Netherlands, na "opsiyong nuklear" ang hakbang na ito. Paghahanda ang paksa ng mga talakayan; hindi nito pinatutunayang ipinatupad na ang anumang pananggalang.

Walang katumbas na batas o maihahambing na mekanismo ang Japan upang balewalain ang mga dayuhang parusang ipinapataw lampas sa mga hangganan ng bansang naglabas sa mga ito. Mahalaga ang pagkakaibang ito dahil maaaring hindi malutas ng suportang diplomatiko at mga kontribusyong pinansyal ang mga problemang likha kapag nangangamba ang mga komersiyal na tagapagbigay ng serbisyo sa mga parusa ng U.S.

Hinimok ni Erika Guevara Rosas, isang nakatataas na direktor sa Amnesty International, ang mga pamahalaan na gumawa ng higit pa sa mga pahayag ng pagtutol.

"Dapat gumawa ng kongkretong hakbang ang mga estado upang labanan ang pagpapataw ng mga hakbang na ito at aktibong protektahan ang Korte," aniya.

Kinumondena ni Pillay ang mga parusa matapos ang anunsiyo ng Nobel

Inanunsiyo ang mga parusa ilang oras matapos pangalanang nagwagi ng Nobel Peace Prize ngayong taon si Navi Pillay, dating hukom ng ICC. Ipinakikita ng pagkakasunod-sunod na ito ang naganap, ngunit hindi nito pinatutunayang naging sanhi ng pasya ng Washington ang parangal.

Tinalakay ni Pillay, isang 85 taong gulang na abogado mula sa South Africa at dating pinuno ng karapatang pantao ng U.N., ang usapin sa isang kaganapan sa Nobel Peace Center sa Oslo noong Oktubre 10 sa pamamagitan ng bidyong nagmula sa Nuremberg. Inilarawan niya ang pagkabahala sa patuloy na pag-iral ng mga internasyonal na korte at sinabing nanganganib ang daan-daang kawani ng ICC.

Tahasang tinutulan ni Pillay ang pagpuntirya sa mga hukom dahil sa kanilang mga pasyang hudisyal.

"Higit sa lahat, nag-anunsiyo ang isang bansa ng mga parusa laban sa mga hukom dahil lamang sa mga hudisyal na utos na inilalabas nila. Hindi pa ito nangyari kailanman at hindi ito katanggap-tanggap," aniya.

Muling binibigyang-diin ng kanyang mga komento ang pagkakaibang nasa sentro ng alitan. Ipinakikita ng Washington ang mga parusa bilang proteksiyon laban sa isang institusyong nagbabanta sa soberanya nito. Ipinakikita naman ng korte at mga tagasuporta nito ang mga ito bilang panggigipit sa mga hukom at hadlang sa independiyenteng hustisya.

Lumalawak lampas sa pamahalaan ang suporta kay Akane

Sa Japan, nag-organisa ng suporta ang mga dating estudyante ni Akane sa pamamagitan ng Japan International Rule of Law network, na kilala bilang JIRoL. Matapos patawan si Akane ng mga parusa noong Agosto, naglunsad ang grupo ng petisyon at nagsumite ng humigit-kumulang 170,000 lagda sa pangalawang punong kalihim ng gabinete noong Oktubre 1.

Taga-Nagoya si Akane, 70, at nagturo siya sa Graduate School of Law ng Nagoya University mula taong piskal 2005 hanggang taong piskal 2007 habang nagtatrabaho bilang tagausig. Naalala ng mga dating estudyante na nagpatuloy siyang magpayo sa kanila pagkaraan niyang umalis sa paaralan, kabilang ang pag-aayos ng pagbisita sa tanggapan ng mga tagausig para sa mga nag-iisip na tahakin ang gayong karera.

Ipinaliwanag ni Yosuke Shamoto, isang 45 taong gulang na abogado at dating estudyante, ang prinsipyong pinagbabatayan ng kanyang suporta.

Kung tatanggapin natin ang pagbabago sa pamamagitan ng puwersa, mauuwi tayo sa mundong nagagawa ng makapangyarihan ang anumang gusto nila," aniya. "Nais kong ipabatid sa nakababatang henerasyon ang kahalagahan ng paghahari ng batas.

Sinabi ni Maiko Imaizumi, isang 44 taong gulang na abogado sa grupo, na ikinatuwa ni Akane ang dami ng mga lagda. Nagpaplano ang JIRoL na gumawa ng aklat na may larawan tungkol sa ICC at magdaos ng mga kunwaring paglilitis para sa mga mag-aaral sa mataas na paaralan, kaya lalampas sa agarang petisyon ang gawain nito.

Ang susunod na itinakdang panahon ay ang 180 araw na transisyon na inilaan ng Washington. Wala pang inianunsiyong tiyak na pulong para sa negosasyon, napagkasunduang kasunduan o detalyadong pakete ng proteksiyon mula sa Japan. Nangako ang Japan ng patuloy na suporta at komunikasyon, habang hinihingi naman ng Washington ang mga pagbabagong hindi pa napagkakasunduan sa publiko ang mga tiyak na tuntunin.

Mahahalagang Punto

• Inanunsiyo ng Estados Unidos noong Oktubre 9 ang mga parusa laban sa mismong ICC, na nagpalawak sa mga naunang hakbang laban sa mga indibidwal na opisyal.
• Muling ipinahayag ng Japan ang suporta nito sa korte sa pamamagitan ng mga pahayag nina Takaichi at Kihara at mga diplomatikong tawag ni Motegi.
• Nanganganib na maapektuhan ng mga parusa ang access sa serbisyong pinansyal at teknolohiya; may 180 araw na panahong transisyon para sa ilang aktibidad.
• Hiniling ng tanggapan ng pangangasiwa ng ICC na bawiin agad ang mga parusa, samantalang mas mahinahon ang naging pananalita ng Japan.
• Pinag-uusapan ng mga pamahalaan sa Europa ang mga pananggalang; walang katumbas na batas na humahadlang sa pagpapatupad ng mga dayuhang parusa ang Japan.
• Wala pang inianunsiyong kasunduan o tiyak na mga kondisyon para alisin ang mga parusa.