Sinusubukan ng Nepal ang mga Kalsadang May Halong Plastik para Tugunan ang Basura at mga Lubak

Bagong Paraan sa Lumalalang Tambak ng Basura

Sa Himalayan na lungsod ng Pokhara, nagkakaroon ng di-inaasahang ikalawang gamit ang mga itinapong pakete ng pansit at pambalot ng biskwit bilang bahagi ng kalsadang dinaraanan ng mga sasakyan. Sinusubukan ng Nepal ang paraang dinudurog ang mababang-halagang basurang plastik at inihahalo ito sa aspalto. Lumilikha ito ng pinaghalong materyal para sa kalsada na inaasahan ng mga tagasuporta na makababawas sa gastos sa konstruksyon at makalilinis ng mga lansangan. Ang inisyatibang pinangungunahan ng Green Road Waste Management ay bahagi ng maliit ngunit lumalawak na pagsisikap na tugunan nang sabay ang dalawang matagal nang problema: plastik na bumabara sa mga tambakan at ilog, at mga kalsadang gumuho sa malalakas na pag-ulan tuwing tag-ulan. Dinaraanan na ng mga sasakyan ang mga eksperimental na kalsadang ito sa Pokhara, kung saan tinatayang 201 tonelada ng basura ang nalilikha araw-araw, ayon sa datos ng United Nations Development Programme. Kapansin-pansin sa buong mundo ang mga pambalot ng meryendang nagiging bahagi ng kalsada dahil tila napakasimple ng ideya. Mahigit 440 milyong tonelada ng plastik ang ginagawa sa mundo bawat taon, at kailangan ng mas maayos na mga lansangan ng mga lungsod saanman. Makatuwirang pag-ugnayin ang dalawang hamong ito. Iginiit ni Bimal Bastola, tagapagtatag ng Green Road Waste Management, na kayang gamitin ng paraang ito ang mga plastik na hindi tinatanggap ng mga tradisyonal na tagapag-recycle, kaya nagkakaroon ng pakinabang ang mga materyales na mahirap i-recycle. Sa mga unang pagsubok mula 2018 hanggang 2020, nakapaglatag ng humigit-kumulang 8,200 talampakan ng aspalto na may halong plastik at nagamit ang mahigit 6,600 libra ng mababang-halagang plastik. Katamtaman ang mga bilang na ito, ngunit ipinakikita nitong handang sumubok ng mga bagong paraan kung saan nabigo ang pormal na pamilihan ng pagre-recycle. Gayunman, nagbabala ang mga siyentista at tagapagpatupad ng polisiya na kailangan itong masusing pag-aralan bago palawakin mula sa mga pilot project tungo sa pambansang polisiya.

Bahagi na ng pang-araw-araw na buhay sa Timog Asya ang umaapaw na tambakan, pagsusunog sa labas, at mga kanal na barado ng plastik. Lalo itong mabigat na problema sa Nepal sa mabilis lumaking mga lungsod, kung saan nahihirapang sumabay sa konsumo ang mga sistema ng pangongolekta ng basura ng mga munisipalidad. Ayon sa United Nations Development Programme, lumaki nang mabilis ang Pokhara kaya tumaas ang presyur sa mga lawa, basang lupa, at mga komunidad. Nakipagtulungan ang Green Road Waste Management sa tulong ng UNDP upang magpasok ng ni-recycle na plastik sa konstruksyon ng kalsada, sa layuning mabawasan ang pinsala sa kapaligiran at makalikha ng mga lokal na trabaho. Sinabi ni Bastola sa UNDP na layunin niyang bumuo ng mas malinis na bansa sa pamamagitan ng pag-uugnay sa mga komunidad, kompanya, at teknolohiya upang makahanap ng mga solusyon sa basura. Hindi natatangi sa Nepal ang konseptong ito. Nakapagpagawa na ang India ng halos 24,855 milya ng mga kalsada sa kanayunan gamit ang basurang plastik sa ilalim ng Pradhan Mantri Gram Sadak Yojana. Halos 8,078 milya rito ang natapos sa loob lamang ng dalawang taon bago ang Oktubre 2024. Pinatutunayan ng lawak ng programang iyon na maaari itong lumampas sa pagiging bagong konsepto at maisama sa mga programang sinusuportahan ng pamahalaan, bagaman may natatanging heograpiko at pang-ekonomiyang hamon ang Nepal na nangangailangan ng mga angkop na pamamaraan.

Paano Nagiging Kalsada ang Basura

May tiyak na mga hakbang sa pagbabago ng basura tungo sa ibabaw ng kalsada. Kinokolekta ng mga manggagawa ang mga itinapong pambalot ng pansit, biskwit, at iba pang meryenda, saka pinagbubukod-bukod at dinudurog ang mga ito. Ipinapambalot ang dinurog na plastik sa mainit na bato bago idagdag ang bitumen, ang karaniwang pandikit na ginagamit sa aspalto. Hindi ganap na pinapalitan ng plastik ang bitumen. Sa halip, binabawasan nito ang dami ng kailangang sariwang hilaw na materyales at isinasama ang basurang walang komersiyal na halaga. Natuklasan sa isang pag-aaral noong 2024 na inilathala sa International Journal For Multidisciplinary Research na ang pagdaragdag ng ilang uri ng basurang plastik sa tinatayang 8% ay nakabawas sa pangangailangan sa bagong bitumen at nagpahusay sa mga katangiang nasusukat sa laboratoryo, gaya ng resistensiya sa halumigmig, Marshall stability, at densidad. Sinusukat ng Marshall stability ang tibay ng mga pinaghalong aspalto kapag nilalagyan ng bigat. Mahalaga ito sa mga lugar kung saan napipinsala ang mga kalsada ng mabibigat na sasakyan at matitinding pagbabago ng temperatura. Sa praktika, nangangahulugan ang mas mahusay na Marshall stability na mas maliit ang posibilidad na ma-deform o mabitak ang ibabaw ng kalsada kapag naiipit sa puwersa.

Sinuri naman sa karagdagang nailathalang pananaliksik na gumamit ng mga pamamaraan ng machine learning, at iniulat sa Nature Scientific Reports, ang 210 sample ng aspalto na binago gamit ang plastik. Natukoy rito ang pinakamainam na sukat ng mga partikulo ng plastik na nasa 2.5 hanggang 4 milimetro, nilalamang bitumen na malapit sa 5.3 hanggang 5.5%, at nilalamang plastik na nasa 20 hanggang 30%. Ipinahihiwatig ng mga natuklasang ito na kapag maingat na kinokontrol ang mga parameter ng paghahalo, maaaring magsilbing pampatibay na polymer ang mga ni-recycle na plastik at pagandahin ang pagkakadikit at elastisidad ng binder. Kasabay nito, binabanggit sa mga pag-aaral ang mahahalagang hamon sa paggamit nito, gaya ng pantay na paghahalo at pagiging tugma ng plastik sa binder, katatagan habang iniimbak, at posibleng pagkabrittle sa mababang temperatura. Maaaring mabawasan ng mga ito ang mga pakinabang kung hindi mapangangasiwaan. Samakatuwid, dapat ituring ang mga ni-recycle na plastik bilang mga pampahusay na may kondisyong kapaki-pakinabang lamang kapag naaangkop na napamamahalaan ang mga teknikal na hamon.

Pangakong Tibay at Tipid sa Gastos

Ayon sa mga nagsusulong nito, may nasusukat na pakinabang sa inhinyeriya ang mga kalsadang may plastik, bukod pa sa pagbabawas ng basurang itinatapon. Sinabi ni Bimal Bastola sa Agence France Presse na nakababawas sa gastos ang paraang ito, pumipigil sa pagtagos ng tubig, at nagpapahaba sa buhay ng kalsada. Mahalaga ang pahayag na ito sa Nepal, kung saan karaniwang nagiging magkakaugnay na mga lubak ang mga kalsadang hindi maayos ang pag-aalaga tuwing malakas ang buhos ng ulan sa tag-ulan. Sinusuportahan ng ilang ebidensiya mula sa laboratoryo ang mga pahayag na ito. Ipinakikita ng pananaliksik na maaaring pataasin ng pagsasama ng basurang polyethylene ang katigasan ng halo sa matataas na temperatura, kaya mas nakatatagal ang ibabaw ng kalsada laban sa permanenteng pagka-deform kapag may bigat. Iniuulat din sa mga pag-aaral ang mas mahusay na resistensiya sa mga uka at pagkasira dahil sa paulit-ulit na bigat, na karaniwang sanhi ng pagkasira sa mga abalang highway. Sa Bangladesh, kung saan sinusuportahan ng World Bank ang mga pilot project sa walong administratibong dibisyon, maganda ang mga unang resulta. Nakayanan ng isang pilot road sa Gazipur ang pinsala ng baha, napigilan ang pagtagas ng bitumen sa matinding init ng tag-araw, at mas mura itong ipagawa kaysa sa karaniwang mga kalsadang bitumen lamang ang ginamit.

Ayon kay Sahadat Hossain, isang nangungunang mananaliksik sa University of Texas at Arlington na nagpagawa na ng mga kalsadang may plastik sa Texas at Bangladesh, kayang bawasan ng mga ito nang hanggang 75% ang mga bitak at pinsala mula sa mga lubak kapag hanggang 10% ni-recycle na plastik ang inihalo. Napansin ng kanyang pangkat na noong pinakamainit na tag-araw sa loob ng limampung taon sa Bangladesh, lumambot at natunaw ang tradisyonal na aspalto, samantalang walang nakikitang pinsala sa mga katabing bahagi na binago gamit ang plastik. Kaakit-akit na mga katangian para sa anumang bansang nakararanas ng matitinding lagay ng panahon ang katatagan sa init at resistensiya sa halumigmig. Ipinaliwanag ni Hossain na nababawasan ng pagsasama ng mga plastik gaya ng LDPE, HDPE, at PP sa mga halo ng aspalto ang pangangailangan sa bagong mga materyales na mula sa petrolyo, kaya bumababa ang carbon footprint ng konstruksyon ng kalsada. Pinatataas din ng materyal ang tibay at haba ng buhay ng kalsada, kaya nababawasan ang kailangang pagkukumpuni at mga yamang ginagamit sa pagmamantini habang lumilipas ang panahon.

Ang Usapin ng Mikroplastik

Sa kabila ng sigla sa mga benepisyo nito sa inhinyeriya, naglalabas ng seryosong pangamba ang mga siyentista sa kapaligiran tungkol sa mangyayari matapos mailatag ang kalsada. Nagbabala ang World Bank na hindi pa sumasailalim sa ganap na siyentipikong pagsusuri ang mga kalsadang may plastik upang malaman ang kabuuang epekto ng mga ito sa kapaligiran. Pangunahing ikinababahala ang mikroplastik, maliliit na pirasong maaaring matuklap habang kumikiskis ang mga gulong sa ibabaw ng kalsada sa paglipas ng mga taon. Ginaya sa isang pag-aaral na inilathala sa Science of the Total Environment ang daloy ng trapiko sa mga sample ng aspalto na binago gamit ang plastik at sa unang pagkakataon ay sinukat ang paglabas ng mikroplastik. Natuklasan ng mga mananaliksik na naglabas ng mikroplastik na may sukat na 2 hanggang 40 mikrometro ang aspalto na binago gamit ang ni-recycle na LDPE, LLDPE, at ABS. Mas marami ang nailalabas kapag malamig at maasim ang mga kondisyon. Natuklasan din sa pag-aaral na mas maagang nailalabas ang mikroplastik kapag isinama ang ni-recycle na plastik bilang pampabago ng polymer sa loob ng bitumen matrix, kumpara sa paggamit dito bilang pamalit sa pinagsama-samang sintetikong materyal.

Malinaw na buod ng World Bank ang mga kawalang-katiyakan sa pamamaraang ito ng imprastraktura.

Hindi pa sumasailalim sa ganap na mahigpit na pagsusuring kailangan upang mataya ang mga epekto sa kapaligiran ang paggamit ng ni-recycle na plastik sa konstruksyon ng kalsada, at hindi pa malinaw kung maaari pang i-recycle ang mga kalsadang may plastik sa katapusan ng kanilang buhay-paggamit.

Ipinahihiwatig ng mga natuklasang ito na nakaaapekto ang mga salik sa kapaligiran sa dami ng plastik na kumakawala papunta sa nakapaligid na lupa at tubig. Isa pang malaking hindi pa alam ang wastong pamamahala sa mga kalsada kapag hindi na magagamit. Itinatanong sa ulat ng World Bank kung maaari pang i-recycle ang mga kalsadang may plastik kapag tuluyan nang binaklas ang mga ito, o kung magiging kontaminadong daluyan lang ng basura ang kasalukuyang solusyon. Madaling i-recycle ang karaniwang aspalto at madalas itong gilingin upang maging ni-reclaim na aspalto para sa mga bagong proyekto. Maaaring maging mas mahirap ang prosesong paikot na ito kapag dinagdagan ng plastik ang aspalto. Nagbabala sa isang hiwalay na pagsusuri ng mga pag-aaral sa Frontiers in Built Environment na maaaring bahagi lamang ng patuloy na greenwashing ang gayong paggamit ng basurang plastik, na nakaaantala at nakagagambala sa paghahanap ng tunay na solusyon sa krisis ng polusyon sa plastik. Ayon sa pagsusuri, maaaring palalain ng mga ganitong gawain ang masasamang epekto sa ekolohiya at pataasin ang pangangailangan sa tuloy-tuloy na paggawa ng bagong plastik sa pamamagitan ng paglikha ng mga bagong pamilihan para sa mga basurang materyales.

Kalusugan, Pamantayan, at Panganib ng Greenwashing

Bukod sa pisikal na pagkasira, ikinababahala ng mga eksperto ang pagtagas ng kemikal at kaligtasan sa trabaho. Sinuri sa isang pag-aaral na inilathala sa Frontiers in Built Environment ang paggamit ng basurang plastik sa iba't ibang aplikasyon sa konstruksyon at natuklasang hindi pinansin sa maraming pag-aaral ang posibleng epekto nito sa kalusugan. Naglalaman ang mga plastik ng libu-libong kemikal na pampadagdag, at may kilalang mapanganib na katangian ang humigit-kumulang sangkapat ng mga ito. Kapag pinainitan ang basurang plastik sa konstruksyon ng kalsada, maaaring malanghap ng mga manggagawa ang mga partikulo o usok, ngunit hindi pa sapat ang mga alituntunin para sa proteksiyon nila. Sinabi ni Erica Cirino, tagapamahala sa komunikasyon ng Plastic Pollution Coalition at pangunahing may-akda ng pagsusuri, sa Grist na pinondohan ng mga gumagawa ng kemikal at plastik ang ilan sa mga pag-aaral na sinuri niya, sa halip na mga independiyenteng mananaliksik. Maaari itong magdulot ng pagkiling sa mga positibong paglalarawan.

Napagpasyahan sa isang pangunahing ulat ng National Academies of Sciences sa Estados Unidos na halos walang makabuluhang pananaliksik sa bansa na sumusuporta sa mga pahayag ng industriya tungkol sa mga pakinabang ng kalsadang may plastik. Binanggit sa ulat ang mataas na gastos sa materyales at pagkakabit, gayundin ang kawalang-katiyakan sa pangmatagalang pagganap. Ipinaliwanag ni David Dzombak, propesor emerito sa Carnegie Mellon University na namuno sa komiteng naghanda ng ulat, na kahit mapatunayang kapaki-pakinabang ang mga kalsadang may plastik, malabong maging malaking sisidlan ang mga ito para sa basurang plastik. Hanggang humigit-kumulang 0.5% lamang ng bigat ng tuyong aspalto ang maaaring maging basurang plastik, ayon sa pagsusuri ng mga pag-aaral ng National Academies. Kahit sa pinakamainam na mga palagay, napakaliit na bahagi lamang ng pambansang nalilikhang basurang plastik ang magagamit kung papalitan ng plastik ang lahat ng bagong plastik sa binder ng aspalto. Binigyang-diin ni Dzombak na hindi tapunan ng magkakahalong basurang plastik ang imprastraktura. Maaaring ilihis lamang ng pangangailangan sa malinis at de-kalidad na polyethylene ang materyal mula sa iba pang daluyan ng pagre-recycle sa halip na bawasan ang basurang napupunta sa tambakan.

Paghahanda ng Gabay para sa Nepal

Kailangang timbangin ng Nepal ang mga pakinabang at panganib na ito batay sa sarili nitong kalagayang heograpiko at institusyonal. Dahil sa mabundok na lupain, pana-panahong pagguho ng lupa, at limitadong badyet ng mga munisipalidad, magastos at mahirap pangasiwaan ang pagmamantini ng kalsada. Maaaring hindi maisagawa ang basta panggagaya sa programa ng India para sa mga kalsada sa kanayunan, na nakapagpagawa na ng libu-libong milya ng mga kalsadang may plastik, kung walang angkop na mga kadena ng suplay at kontrol sa kalidad. Kinikilala ito ng Green Road Waste Management at mga katuwang nito. Nakatuon si Bastola sa mga mababang-halagang plastik na tinatanggihan ng mga tradisyonal na tagapag-recycle, sa layuning lumikha ng lokal na pamilihan kung saan wala pa nito. Gayunman, kailangan ng magkakatulad na alituntunin sa dami ng plastik, temperatura ng paghahalo, at mga pamantayan sa pagganap upang mapalawak ang paggamit nito. Kung walang pambansang pamantayan, maaaring magdulot ng maagang pagkasira ng mga kalsada ang magkakaibang kalidad ng materyales at pahinain ang tiwala ng publiko.

Itinuro ni Sahadat Hossain na kailangan ang pagsasanay sa mga manggagawa ng planta ng aspalto upang magtagumpay ang anumang bagong teknolohiya. Kailangang baguhin ang temperatura at oras ng paghahalo dahil magkakaiba ang temperatura ng pagkatunaw at pagiging tugma sa bitumen ng iba't ibang plastik. Kapag masyadong uminit ang halo, may panganib na kumawala ang mga dioxin at iba pang mapanganib na sangkap. Kaya mahalagang panatilihin ang ligtas na mga limitasyon sa pagpapatakbo. Kasalukuyang nakikipagtulungan ang Solid Waste Institute for Sustainability sa University of Texas at Arlington sa mga ahensiya sa transportasyon upang bumuo ng mga gabay sa disenyo na maaaring gamitin sa buong bansa o maging sa buong mundo. Makakatulong sa Nepal ang pagpapatupad ng mga protokol na ito upang mapaliit ang agwat sa pagitan ng magagandang resulta sa mga pilot project at maaasahang polisiya sa imprastraktura. Makapagbibigay-daan ang malinaw na mga sistema ng pagsubaybay sa mga inhinyero na subaybayan ang lagay ng mga kalsada sa iba't ibang panahon at baguhin ang mga espesipikasyon bago lumaganap ang mga problema.

Pag-usad sa Rehiyon at Pandaigdigang Konteksto

Sinusubaybayan nang may interes sa buong Timog Asya ang eksperimento sa mga kalsadang may plastik. Nakikipagtulungan ang Bangladesh sa World Bank upang pag-aralan kung mas nakakayanan ng mga kalsadang may plastik ang mga likas na sakuna habang sinusubaybayan ang daloy ng mikroplastik. Kamakailan ay humingi ng teknikal na tulong ang estado ng Odisha sa India mula sa National Highways Authority of India upang magsimula ng mga pagsubok sa lungsod. Gagamit ang mga ito ng dinurog na plastik na inihalo sa bitumen sa temperaturang nasa 170 hanggang 180 digri Celsius. Pinag-aralan naman ng mga mananaliksik sa Stanford University, na pinondohan ng National Academies of Sciences, ang mas malawak na mga aplikasyon, kabilang ang mga panel na gawa sa komposit na plastik at mga kalsada. Binigyang-diin nila ang pangangailangan sa mas mahusay na paghihiwalay ng basura at mga database tungkol sa pagganap. Ipinahihiwatig ng kanilang gawain na maaaring makalikha ng mas magkakatulad na daluyan ng basura ang pagre-recycle sa buong gusaling gawa sa mga komposit na polymer, kaya mas mahuhulaan ang muling paggamit sa mga materyales nito.

Samantala, kabilang sa mga balangkas ng pabilog na ekonomiya na naglalayong panatilihing ginagamit ang mga materyales ang mas mababang antas ng pagre-recycle, o ang pagbabago sa basurang mas mababa ang halaga bilang mga materyales sa konstruksyon. Gayunman, ayon sa mga kritiko, maaaring ikubli ng ganitong paraan ang patuloy na pag-asa sa paggawa ng bagong plastik. Ayon sa Plastic Pollution Coalition at iba pang grupong nagtataguyod ng pagbabago, mas mainam ang mga hakbang sa pinagmumulan, gaya ng paglilimita sa di-kinakailangang produksiyon ng plastik, kaysa sa mga paraang namamahala lamang sa plastik kapag hindi na ito magagamit at maaaring magpatagal sa ekonomiyang umaasa sa plastik. Nasa sangandaan ng mga pagpipiliang ito ang Nepal. Maaari itong matuto mula sa lawak ng programa ng India, mga pagsubok sa Bangladesh tungkol sa pagtitiis sa baha, at pananaliksik ng mga akademiko sa Amerika habang bumubuo ng mga polisiyang angkop sa kalagayan ng Himalaya. Hindi lamang mas maayos na mga highway ang pangwakas na layunin, kundi isang sistema ng pamamahala ng basura na nagbabawas sa pinsala sa kapaligiran nang hindi lumilikha ng mga nakatagong gastos para sa mga susunod na henerasyon.

Buod

• Sinusubukan ng Nepal ang mga kalsadang may halong plastik sa Pokhara at iba pang lugar ng mga pilot project upang sabay na tugunan ang basurang plastik at tibay ng kalsada.
• Mahigit 6,600 libra ng mababang-halagang plastik ang nagamit ng Green Road Waste Management sa mga unang pagsubok. Pinapahiran sa paraang ito ng dinurog na basura ang mga pinagsama-samang bato bago idagdag ang bitumen.
• Mas malalaking programa sa mga kalsadang may plastik ang naisagawa ng mga karatig-bansa sa rehiyon, lalo na ng India at Bangladesh, na maaaring magsilbing modelo para sa mga bansa sa Timog Asya.
• Ipinakikita ng mga pag-aaral sa laboratoryo ang mas mahusay na Marshall stability, resistensiya sa halumigmig, at pagganap sa init, ngunit limitado pa rin ang datos mula sa paggamit sa loob ng maraming dekada.
• Nagbabala ang World Bank at mga independiyenteng siyentista na kailangan ng mahigpit at pangmatagalang pag-aaral sa paglabas ng mikroplastik, pagtagas ng kemikal, at kakayahang i-recycle ang mga kalsada sa katapusan ng kanilang buhay-paggamit.
• Binigyang-diin ng mga eksperto na hindi ganap na solusyon sa polusyon sa plastik ang mga kalsadang may plastik, dahil maliit na bahagi lamang ng kabuuang basura ang kayang gamitin sa konstruksyon.
• Mahalaga ang malinaw na pambansang pamantayan, mga protokol para sa kaligtasan ng mga manggagawa, at mga sistema ng pagsubaybay bago ligtas na mapalawak ng Nepal ang paggamit nito mula sa mga pilot project tungo sa pambansang polisiya.