Hinaharap ng Isang Bansa ang Pamana Nito ng Pasipismo
Sa isang kanto sa Tokyo habang bumubuhos ang ulan, nagtipon ang dumaraming mga tao na may basang-basang mga plakard at watawat. Dalawang salitang nakasulat sa malalaking karakter na kanji ng Hapon ang makikita sa isang karatula: "No War". Ang tagpong ito, na naulit sa mga pangunahing lungsod mula Osaka hanggang Fukuoka, ay hudyat ng mahalagang sandali para sa Japan. Tinatayang 50,000 katao ang nagtipon sa Rinkai Disaster Prevention Park ng Tokyo noong Araw ng Paggunita sa Konstitusyon, na bumuo sa pinakamalaking demonstrasyong kontra-giyera na nasaksihan ng bansa sa loob ng ilang dekada.
Mga Nilalaman
Direktang tugon ang mga protesta sa agresibong hakbang ni Punong Ministro Sanae Takaichi na lansagin ang matagal nang mga restriksiyong pasipista. Mula nang maupo siya noong Oktubre 2025, mabilis na pinalawak ni Takaichi ang kakayahang militar ng Japan. Pinakamalaki rito ang pag-alis niya noong Abril 21 sa dekada nang pagbabawal sa pag-export ng mga nakamamatay na armas. Para sa isang bansang karaniwang mahinahon ang mga pampublikong demonstrasyon dahil sa matinding pagpapahalaga sa pagkakasundo sa lipunan, nagpapahiwatig ng matinding pangamba sa kinabukasan ng bansa ang laki at tindi ng mga pagtitipong ito.
Karaniwang hindi maingay ang mga pampublikong protesta sa Japan. Kapag dagsa ang mga mamamayan sa mga lansangan, kadalasan ay hudyat ito ng mas malalim na isyu kaysa karaniwang hindi pagkakasundo sa pulitika. Sa pagkakataong ito, walang iba kundi ang pambansang identidad ng Japan at ang kinabukasan ng Artikulo 9 ng konstitusyon nito ang nakataya. Ang tinatawag na "sugnay na pasipista" ang nagtakda sa pagkakakilanlan ng bansa matapos ang digmaan sa loob ng halos 80 taon.
Tinig ng Bagong Henerasyon
Marahil, ang pinakakapansin-pansin sa kasalukuyang bugso ng mga demonstrasyon ay kung sino ang dumadalo. Tradisyonal na nangunguna sa aktibismo para sa kapayapaan ang matatandang henerasyong nakaalaala sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ngunit malaki na rin ngayon ang bilang ng mga nasa edad 20 at 30 sa mga nagpoprotesta. Nagdadala ang mga nakababatang nagpoprotestang ito ng di-inaasahang pagsasanib ng mga kultura sa kilusan, at ginagamit nila ang mga taktika mula sa masiglang tradisyon ng mga protesta sa South Korea.
Tumugtog nang tuluy-tuloy ang musikang K-pop sa mga raling ginanap noong Abril 8 at Abril 19 sa harap ng gusali ng Pambansang Diyeta ng Japan, na nagbigay sa mga ito ng atmosperang mistulang konsiyerto. Iwinawagayway ng mga nagprotesta ang kanilang mga light stick (penlight) habang isinisigaw ang mga katagang "Protektahan ang Konstitusyon" at "Bumaba sa puwesto, bumaba sa puwesto, (Sanae) Takaichi government" kasabay ng mga awitin gaya ng "Mister" ng KARA at "Whiplash" ng aespa. Umalingawngaw naman noong Abril 26 sa Osaka Station ang mga titik sa Korean ng "Into the New World" ng Girls' Generation. Naging sagisag ang awiting ito ng mga protesta ng kabataan sa Korea matapos ang pananakop sa kampus ng Ewha Womans University noong 2016.
Mahalaga ang naging papel ng mga social media platform gaya ng X sa pagpapakilos, kung saan hinihikayat ng mga post ang mga kalahok na magdala ng mga light stick bilang hudyat na puwedeng basta sumali ang sinuman, na para bang sinusuportahan lang nila ang paborito nilang idolo. Ayon sa isang self-employed na lalaki na nasa edad 30 at dumalo sa rali noong Abril 8 malapit sa gusali ng Pambansang Diyeta, "Karaniwan, mataas ang hadlang sa pagsali para sa mga nasa edad 20 at 30 sa Japan, pero marami ang kusang dumating na may dalang mga light stick." Sinabi naman ng isang babaeng nasa edad 20 sa Asahi Shimbun na naging mas madali para sa iba na sumali nang walang presyon dahil may mga kalahok na gumuguhit o nagniniting.
Makikita sa mga banner ng mga protesta ang mapaglaro at bukas-sa-lahat na diwang hinango sa mga kilusang sibiko sa Korea. Ipinakikita ng mga kathang-isip na pangalan ng grupo, gaya ng "Samahan ng mga Basta Nakidagdag Lang sa Dami," "Alyansa ng mga Nahihirapan sa Siksikan" at "Asosasyon ng mga Madaling Mapagod na Kontra-Giyera," kung paanong makapag-aambag ang mga ordinaryong mamamayan sa mga usaping panlipunan sa pamamagitan ng kanilang presensiya, kahit hindi sila kasapi ng pormal na organisasyon.
Rebolusyon sa Seguridad ni Takaichi
Direktang hinahamon ng mga demonstrasyon ang malawakang adyenda ni Punong Ministro Takaichi sa seguridad. Noong Abril 21, inanunsiyo ng kanyang pamahalaan ang pag-alis sa matagal nang mga restriksiyon sa pag-export ng armas. Nagbibigay-daan ang pasyang ito para makapagbenta ang Japan ng mga nakamamatay na armas sa 17 bansang may kasunduan ito sa depensa, kabilang ang United States at United Kingdom. Dati, limang kategoryang hindi pangkombat lamang ang puwedeng i-export: paghahanap at pagsagip, transportasyon, babala, pagmamanman at pagtanggal ng mga mina.
Ipinagtanggol ni Chief Cabinet Secretary Minoru Kihara ang hakbang bilang kailangan upang "mapangalagaan ang seguridad ng Japan at higit pang maiambag sa kapayapaan at katatagan ng rehiyon." Isinulat mismo ni Takaichi sa X na "sa lalong tumitinding kalagayan ng seguridad, wala nang iisang bansang kayang pangalagaan nang mag-isa ang kapayapaan at seguridad nito." Binigyang-diin niya na "hinding-hindi magbabago ang aming paninindigang itaguyod ang landas at mga saligang prinsipyong sinusunod namin bilang bansang nagmamahal sa kapayapaan sa loob ng mahigit 80 taon mula nang matapos ang digmaan."
Gayunman, malaki ang pagdududa ng mga kritiko sa mga pagtitiyak na ito. Pinahihintulutan ng mga bagong tuntunin ang pag-export ng mga tapos nang nakamamatay na armas (mga barkong pandigma, missile at iba pang armas), basta’t dumaan ang mga ito sa pagsusuri. Kinakailangan ding mangakong gagamitin ang mga ito alinsunod sa Karta ng United Nations ang mga bibili. Pormal na nananatili ang pagbabawal sa pagbebenta sa mga bansang kasangkot sa aktibong labanan, bagaman sinasabi ng mga awtoridad na maaari silang magpahintulot ng eksepsiyon "sa mga natatanging kalagayan."
Bukod sa pag-export ng armas, ginawa ni Takaichi na pangunahing prayoridad ang pagbabago sa konstitusyon. Sa opisyal na pagbisita niya sa Vietnam, nanawagan siya para sa "mas masusing mga talakayan" tungkol sa pagbabago sa konstitusyon ng 1947, at nangatwirang "dapat itong pana-panahong iangkop upang tumugon sa mga pangangailangan ng panahon." Ang partikular na puntirya ay ang Artikulo 9, na tumatanggi sa digmaan bilang karapatan ng isang soberanong estado at nagbabawal sa pagpapanatili ng sandatahang lakas.
Anino ng Artikulo 9
Binuo ang konstitusyon ng Japan sa ilalim ng pangangasiwa ng mga puwersang mananakop ni Heneral Douglas MacArthur matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Hindi pa ito nababago mula nang magkabisa noong Mayo 3, 1947. Tinatanggihan magpakailanman ng dalawang talata ng Artikulo 9 ang "digmaan bilang karapatan ng bansa bilang soberanong estado, at ang pagbabanta o paggamit ng dahas bilang paraan ng paglutas sa mga alitang pandaigdig," at ipinahahayag na "hindi kailanman pananatilihin ang mga puwersang panlupa, pandagat at panghimpapawid, gayundin ang iba pang kakayahang makipagdigma. Hindi kikilalanin ang karapatan ng estado na makidigma."
Sa kabila ng pananalitang ito, nakabuo ang Japan ng malalakas na Self-Defense Forces (SDF) sa pamamagitan ng malikhaing interpretasyon sa konstitusyon. Nakasentro ang kasalukuyang debate sa pormal na pagkilala sa mga puwersang ito sa pamamagitan ng pagbabago sa konstitusyon. Matagal nang isinusulong ng Liberal Democratic Party ni Takaichi ang mga pagbabago upang alisin ang nakikita nitong salungatan ng nakasulat sa konstitusyon at ng aktuwal na kalagayang militar. Kailangan ng anumang pagbabago ang dalawang-katlong mayorya sa kapwa kapulungan ng Diyeta, bukod pa sa simpleng mayorya sa pambansang reperendum.
Para sa maraming Hapones, lalo na sa mga hibakusha (nakaligtas sa pambobomba atomika) at kanilang mga inapo, higit pa sa tekstong legal ang Artikulo 9. Kinakatawan nito ang isang moral na paninindigang hinubog sa gitna ng pagkawasak sa Hiroshima at Nagasaki, kung saan humigit-kumulang 200,000 katao ang namatay pagsapit ng katapusan ng 1945. Sa kumperensiya ng pagsusuri sa Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons noong 2026, sinabi ni hibakusha Jiro Hamasumi, "Ginamit ang mga sandatang nuklear dahil nakipagdigma tayo. Wala nang digmaan, wala nang hibakusha."
Gayon din ang ipinahayag ng mga nagprotesta sa rali noong Mayo 3. Sinabi ng isang 87-taong-gulang na kalahok sa Osaka sa ahensiya ng balitang Kyodo, "Gusto kong pahalagahan ang konstitusyon na para bang sarili kong anak, at ipamana ito sa susunod na henerasyon." Samantala, may dalang mga parolang papel na pinintahan nang matingkad si Akari Maezono, 30, na nananawagan para sa kapayapaan. Aniya, "Galit ako na nagagawa ang mga pagbabagong ito nang hindi muna tayo, ang publiko, pinakikinggan nang maayos." Malapit sa kanya, may isang matandang lalaking may hawak na matingkad na pulang banner na nagsasaad, "Dapat protektahan sa lahat ng paraan ang konstitusyon ng Japan, lalo na ang Artikulo 9. Pinigilan nito ang Japan na masangkot sa mga nakaraang sigalot gaya ng digmaan ng US at Iran."
Sa ilalim ni Takaichi, sumusunod ang Japan sa Amerika na para bang aso na sumusunod sa amo nito. Gustong gawing karaniwang hukbo ng LDP ang mga puwersang pansarili ng depensa dahil alam nilang pinipigilan sila ng kasalukuyang konstitusyon na gawin iyon.
Ganito ang pananaw ni Hiroko Maekawa, isang konsehal sa isang distrito ng Tokyo. Inilalarawan nito ang pangambang gagawin ng pagbabago sa konstitusyon ang Japan na isang aktibong kalahok sa mga pandaigdigang sigalot mula sa pagiging kapangyarihang nakatuon sa depensa.
Mga Puwersang Heopolitikal at Tensiyon sa Rehiyon
Ayon sa mga tagasuporta ni Takaichi, lubusang nagbago ang kalagayan ng seguridad ng Japan. Sa heograpiya, napapaligiran ang Japan ng mapanghamong China, di-mahulaan na North Korea at agresibong Russia. Matagal nang hinihikayat ng United States, pinakamalapit na kaalyado ng Tokyo, ang Japan na gumanap ng mas aktibong papel sa seguridad. Noong Marso 2026, nang iulat na hiniling ni Pangulong Donald Trump sa Japan na magpadala ng mga puwersang pandagat sa Strait of Hormuz, tumanggi si Takaichi dahil sa mga limitasyon ng Artikulo 9. Itinampok ng insidenteng ito ang mga limitasyong operasyonal na nais alisin ng mga konserbatibo.
Gayunman, mapanganib na nagpalala sa tensiyon sa Beijing ang mga hakbang na ito. Nagpahayag ang China ng "matinding pagkabahala" sa tinatawag nitong "walang-ingat na militarisasyon" ng Japan, at nangakong mananatili itong "lubos na mapagmatyag at mariing tutol." Lalong naging mapanganib ang tunggalian matapos sabihin ni Takaichi noong Nobyembre 2025 na ang pag-atake ng China sa Taiwan ay maaaring maituring na "sitwasyong nagbabanta sa kaligtasan" ng Japan, isang ligal na katawagang maaaring magpahintulot sa pagdeploy ng SDF.
Noong Marso 2026, nagdeploy ang Japan ng mga pinahusay na Type-12 missile na mula sa lupa ay tumatama sa mga barko at may saklaw na humigit-kumulang 1,000 kilometro. Nagbibigay ito sa bansa ng kakayahang umatake mula sa malayong distansiya at umabot sa kalupaan ng China. Lalong ikinababahala ng Beijing ang mga planong magdeploy ng mga missile sa Yonaguni, pinakakanlurang isla ng Japan na 110 kilometro lamang ang layo sa Taiwan. Lalo pang nagpalala sa galit ng mga opisyal na Tsino ang pagdaan ng barkong pandigma ng Japan na JS Ikazuchi sa Taiwan Strait noong Abril 17, kasabay ng anibersaryo ng kasunduang naglipat sa Taiwan sa Japan. Bilang tugon, nagsagawa ang China ng mga patrol sa East China Sea bilang paghahanda sa labanan.
Habang itinutulak ni Takaichi ang kanyang adyenda, may ilang tinig mula sa Amerika na nagbigay ng di-tuwirang suporta sa kasalukuyang kalagayang pasipista. Nag-post ang embahada ng US sa Tokyo sa opisyal nitong X account na itinaguyod ng konstitusyon noong panahon ni MacArthur ang "soberanya ng mamamayan, paggalang sa mga saligang karapatang pantao at pasipismo." Binanggit din nitong "patuloy na nagsilbing saligan ng lipunang Hapones sa loob ng 79 na taon mula nang pagtibayin ito ang konstitusyong lubos na pinuri ni Heneral MacArthur sa kanyang mga memoir, at hindi pa ito kailanman nababago."
Hating Bansa
Malalim ang pagkakahati ng publiko sa Japan. Magkakasalungat ang ipinakikita ng mga kamakailang sarbey. Natuklasan ng konserbatibong Yomiuri Shimbun na 57% ang sumusuporta sa pagbabago sa konstitusyon, samantalang iniulat ng liberal na Asahi Shimbun na 47% lamang ang pabor. Ipinahiwatig naman ng sarbey ng NHK noong Marso na halos kalahati ng mga Hapones ang tumututol sa mga pagbabago sa pag-export ng armas, habang 32% ang sumusuporta rito. Kapansin-pansin na 80% ang tutol sa anumang pagbabago sa unang talata ng Artikulo 9 (na tumatanggi sa digmaan), samantalang mas pantay ang pagkakahati ng mga pananaw tungkol sa pagbabago sa ikalawang talata (na tumutukoy sa mga puwersang militar).
Nakikita ang pagkakahating ito sa pang-araw-araw na buhay. Habang nagpoprotesta sa Tokyo, nagpahayag ng pagkainip ang kahera sa isang convenience store sa mga demonstrador. "Palagi silang nandito," sabi niya, bago mariing idagdag, "Panahon na para sa bagong Japan." Kabaligtarang pananaw naman ang ibinahagi ni Masako, 29-anyos na residente ng Tokyo na dumalo sa isang rali laban sa pag-export: "Galit ako na may maliit na grupong gumawa ng isang bagay na tuwirang nagkakaila sa mapayapang bansang naging Japan sa nakalipas na 80 taon."
Ginagamit na ang katawagang "Takaichi blues" upang ilarawan ang pangambang nadarama ng maraming mamamayan. Ayon sa manunulat na si Masahiko Shimada, 65, "Tila pagbabago sa konstitusyon at paghahanda para sa digmaan lang ang nasa isip ni Takaichi. Wala ni isang bagay na makapagpapabuti sa buhay ng mga tao." Sinabi naman ng sanaysayistang si Keiko Kojima, 53, na pinalitan sa panukalang pagbabago ng LDP noong 2012 ang salitang "indibidwal" ng "tao" sa Artikulo 13. Posibleng gawin nitong "yamang-tao ng estado" ang mga mamamayang dati’y kinikilalang mga indibidwal na may dangal.
Sinabi ni Gohta Hashimoto, 22-anyos na estudyante sa unibersidad, sa The Guardian na nagtulak sa nakababatang mga Hapones na magsalita ang digmaang pinangunahan ng US laban sa Iran. "Akala ko noon, para lang sa matatanda ang pulitika, pero para bang ipinauubaya ko sa iba ang kinabukasan ko kapag ganoon ang iniisip ko," paliwanag niya. "Hindi ko kailanman naisip noon na kailangang ipaglaban ng mga kabataan ang konstitusyon."
Mahahalagang Punto
- Tinatayang 50,000 katao ang nagtipon sa Tokyo noong Mayo 3, 2026, sa pinakamalalaking protestang kontra-giyera sa Japan sa loob ng ilang dekada. Tinutulan nila ang mga patakaran ni Punong Ministro Sanae Takaichi sa pagpapalawak ng puwersang militar
- Inalis ng pamahalaan ng Japan noong Abril 21, 2026 ang 78-taong pagbabawal sa pag-export ng mga nakamamatay na armas, kaya pinahintulutan ang pagbebenta sa 17 kaalyadong bansa, kabilang ang US at UK
- Itinutulak ni Punong Ministro Takaichi, na naupo noong Oktubre 2025, ang pagbabago sa Artikulo 9 ng konstitusyon ng Japan noong 1947. Tinatanggihan nito ang digmaan at ipinagbabawal ang pagpapanatili ng sandatahang lakas
- Gumagamit ang mga kabataang Hapones na nagpoprotesta ng mga elemento ng kulturang K-pop, kabilang ang mga light stick at musikang pop ng Korea, upang pakilusin ang Generation Z at Millennials laban sa pagbabago sa konstitusyon
- Tumitindi ang tensiyon ng Japan at China hinggil sa Taiwan at sa pagdeploy ng mga missile, habang hinihikayat naman ng US ang Tokyo na akuin ang mas malaking pananagutan sa seguridad ng rehiyon
- Nananatiling hati ang opinyon ng publiko: ipinakikita ng mga sarbey na nasa 47% hanggang 57% ang sumusuporta sa pagbabago sa konstitusyon, ngunit 80% ang tutol sa pagbabago sa unang talata ng Artikulo 9 na tumatanggi sa digmaan
- Kailangan ng mga pagbabago sa konstitusyon ang dalawang-katlong mayorya sa kapwa kapulungan ng Diyeta at pag-apruba sa pambansang reperendum
