Kakulangan sa Badyet ng Malaysia: Pangungutang sa Loob ng Bansa, Pananatili ng Katatagan, at mga Susunod na Hakbang

Kakulangan sa Badyet ng Malaysia: Pagbabalanse sa Paglago at Pagpapanatili ng Katatagan

Naging tampok sa mga talakayan nitong mga nakaraang taon ang kalagayang piskal ng Malaysia, habang mahigpit na binabantayan ng mga tagapagpatupad ng patakaran, ekonomista at publiko ang mga pagsisikap ng pamahalaan na bawasan ang kakulangan sa badyet at pamahalaan ang lumalaking utang. Bagaman itinatampok sa mga opisyal na pahayag ang pag-usad sa pagpapaliit ng kakulangan sa badyet at pagpapanatili ng disiplina, mas masalimuot ang tunay na kalagayan. Patuloy na gumagastos ang Malaysia nang lampas sa kinikita nito, bagaman mas maingat na ngayon at higit na nakatuon sa pangmatagalang katatagan. Nananatili ang pangunahing tanong: pinatatatag ba ng kasalukuyang paraan ng pangungutang at paggasta ang kinabukasan, o isinasanla nito ang bukas kapalit ng pag-unlad ngayon?

Gaano Kalaki ang Kakulangan sa Badyet ng Malaysia at Ano ang mga Sanhi Nito?

Matagal nang bahagi ng pananalapi ng Malaysia ang kakulangan sa badyet nito—ang agwat sa pagitan ng gastos ng pamahalaan at mga kita nito. Noong 2023, umabot sa RM91.4 bilyon ang kakulangan, o 5% ng gross domestic product (GDP), mula sa 5.6% noong 2022. Para sa 2024, inaasahang liliit pa ito sa 4.1% ng GDP, na may target na 3.8% sa 2025. Sumasalamin ang mga pagbuting ito sa masugid na pagsisikap ng pamahalaan na pagsama-samahin at patatagin ang pananalapi nito, alinsunod sa itinakda ng Public Finance and Fiscal Responsibility Act 2023.

Hindi pang-araw-araw na gastusin ang pangunahing sanhi ng kakulangan. Sapat ang kita ng Malaysia para tustusan ang mga gastusing pang-operasyon tulad ng sahod, pensiyon at subsidiya. Sa halip, nagmumula ang kakulangan sa paggasta para sa kaunlaran—mga pamumuhunan sa imprastraktura, enerhiya at iba pang pangmatagalang proyekto na hindi kayang pondohan mula sa kasalukuyang kita. Itinuturing itong maayos na patakarang piskal, dahil maaaring magpasigla ng paglago sa hinaharap ang pangungutang para sa produktibong pamumuhunan. Gayunman, nangangahulugan pa rin ito na mas malaki ang ginagastos ng bansa kaysa kinikita nito, at tinutustusan sa pamamagitan ng pangungutang ang diperensiya.

Nangingibabaw ang Pangungutang sa Loob ng Bansa

Halos eksklusibong nangungutang ang Malaysia sa sarili nitong salapi, ang ringgit. Sa pagtatapos ng 2023, 97.5% ng kabuuang utang ng pamahalaan ay utang sa loob ng bansa, na nagkakahalaga ng RM1.14 trilyon. 2.5% lamang, o RM29.8 bilyon, ang mga pautang mula sa ibang bansa. Pinoprotektahan ng pag-asa sa pangungutang sa loob ng bansa ang Malaysia mula sa mga panganib ng pagbabago-bago ng halaga ng salapi at biglaang paglabas ng kapital, na maaaring makasira sa katatagan ng mga ekonomiyang malaki ang utang sa ibang bansa.

Gayunman, maaaring magkaroon ng mga hindi kanais-nais na epekto ang malakihang pangungutang sa lokal na merkado ng bono. Kapag malaking bahagi ng pautang sa loob ng bansa ang kinukuha ng pamahalaan, maaari nitong maitaboy ang pribadong pamumuhunan sa pamamagitan ng pagtataas ng mga interes at pagpapamahal sa pangungutang para sa mga negosyo. Ikinababahala ng pribadong sektor ng Malaysia at ng pangkalahatang sigla ng ekonomiya ang dinamikong ito, na tinatawag na epekto ng "crowding out".

Mga Antas ng Utang: Napapanatili Ba ang mga Ito?

Umabot sa RM1.17 trilyon ang kabuuang utang ng pamahalaan ng Malaysia sa pagtatapos ng 2023, katumbas ng 64.3% ng GDP. Kapag isinama ang mga garantiya ng pamahalaan at iba pang pananagutan, umaakyat ang halaga sa RM1.53 trilyon, o 84% ng GDP. Malalaki ang mga bilang na ito, ngunit nananatiling mas mababa sa legal na hangganang 65% ng GDP ang utang na saklaw ng batas—na binubuo ng Malaysian Government Securities, Investment Issues at Islamic Treasury Bills.

Binigyang-diin ni Punong Ministro Anwar Ibrahim at ng mga opisyal ng Treasury na pasok sa mga legal na hangganan ang utang ng Malaysia at nakatuon ang pamahalaan sa pagbawas kapwa sa kakulangan sa badyet at sa proporsiyon ng utang sa GDP. Layunin sa katamtamang panahon na ibaba sa 60% ang proporsiyon ng utang, suportado ng patuloy na mga repormang piskal at mas mahusay na pangongolekta ng kita.

Batas sa Pananagutang Piskal: Bagong Balangkas

Nagtatakda ng malinaw na mga tuntunin para sa disiplina sa pananalapi ang Fiscal Responsibility Act, na pinagtibay noong 2023. Inaatasan nito ang pag-apruba ng parlamento sa anumang pagbabago sa mga target na piskal at itinatakda na dapat manatili sa ibaba ng 60% ng GDP ang kabuuang utang sa katamtamang panahon. Dinisenyo ang legal na balangkas na ito upang matiyak sa mga mamumuhunan at ahensiya ng credit rating na seryoso ang Malaysia sa pagpapanatili ng katatagang piskal.

Pananaw ng mga Eksperto sa Pagpapanatili ng Utang

Karaniwang nagkakasundo ang mga ekonomista na hindi likas na mapanganib ang laki ng utang ng Malaysia, basta kayang tuparin ng bansa ang mga obligasyon nito nang hindi isinasapanganib ang paglago o katatagang panlipunan. Ang mahalagang tanong ay kung ginagamit ang mga hiniram na pondo sa mga pamumuhunang magbubunga ng kita na mas mataas sa halaga ng utang. Kung oo, maaaring maging kasangkapan sa kaunlaran ang utang. Kung hindi, magiging pabigat ito sa mga susunod na henerasyon.

Nagkomento ang Malaysian Rating Corporation Bhd (MARC), "Nananatiling mahirap ngunit kayang makamit ang target na tatlong porsiyento ng Malaysia para sa kakulangan sa badyet pagsapit ng 2026... Ang mas mataas na paglago ng ekonomiya kumpara sa gastos sa pangungutang ay hahantong sa kusang pagbawas ng utang, na likas na magpapababa sa proporsiyon ng utang sa GDP."

Nakatulong sa pagpapanatiling napapamahalaan ang utang ang positibong agwat sa pagitan ng paglago at interes sa Malaysia sa karamihan ng mga taon. Gayunman, naging negatibo ang agwat na ito noong 2023 dahil sa mas mabagal na paglago, na nagbigay-diin sa kahalagahan ng matatag na paglawak ng ekonomiya upang mapanatili ang kalagayang piskal.

Ano ang mga Panganib ng Malakihang Pangungutang sa Loob ng Bansa?

Bagaman nababawasan ng pangungutang sa ringgit ang pagkakalantad sa mga panlabas na dagok, hindi nito inaalis ang mga panganib sa pananalapi ng pamahalaan. Maaaring limitahan ng mataas na antas ng utang sa loob ng bansa ang kakayahang umangkop ng pamahalaan sa pagtugon sa mga krisis sa hinaharap, gaya ng paghina ng pandaigdigang ekonomiya o biglaang pagbabago sa presyo ng mga bilihin. Dagdag pa rito, habang lumalaki ang utang, tumataas din ang bayad sa interes, na maaaring magbawas sa pondong para sa mahahalagang serbisyo at kaunlaran.

Pagtataboy sa Pribadong Pamumuhunan

Ipinakikita ng mga akademikong pag-aaral at karanasan sa iba't ibang bansa na maaaring magpataas ng interes ang nagpapatuloy na kakulangan sa badyet ng pamahalaan at malakihang pangungutang sa loob ng bansa, kaya nagiging mas mahirap para sa mga pribadong kumpanya na makakuha ng abot-kayang pautang. Maaaring pumigil sa pagnenegosyo, magpabagal sa paglikha ng trabaho at magpahina sa paglago ng ekonomiya ang epektong ito ng "crowding out". Sa Malaysia, ikinababahala na maaaring nililimitahan ng pangingibabaw ng pamahalaan sa merkado ng bono ang mga oportunidad para lumawak ang pribadong sektor.

Mga Presyur sa Implasyon

Ipinakikita rin ng pananaliksik na maaaring magdulot ng implasyon ang mga kakulangan sa badyet, lalo na kung tinutustusan ang mga ito sa pamamagitan ng pangungutang sa loob ng bansa. Bagaman napapanatili ng Malaysia na medyo mababa ang implasyon—1.8% noong 2024—may panganib na itaas ng patuloy na paggasta nang lampas sa kita ang mga presyo sa hinaharap, lalo na kung pahinain ng kawalang-katatagang pampolitika o mga panlabas na dagok ang tiwala sa pamamahala ng pananalapi.

Pandaigdigang Konteksto: Mga Aral mula sa Ibang Ekonomiya

Nagbabala ang International Monetary Fund (IMF) na nagdudulot ng panganib sa katatagang pinansyal sa buong mundo ang mataas na utang ng pamahalaan kasabay ng mabagal na paglago at tumataas na interes. Maaaring mahirapan ang mga bansang limitado ang puwang sa pananalapi na suportahan ang kani-kanilang ekonomiya sa panahon ng paghina, at maaari silang maging bulnerable sa paglabas ng kapital at pagbaba ng halaga ng salapi dahil sa labis na utang. Nakakatulong ang maingat na pag-asa ng Malaysia sa pangungutang sa loob ng bansa para mabawasan ang ilan sa mga panganib na ito, ngunit maliit ang puwang para magkamali.

Mga Repormang Piskal at Estratehiya sa Kita

Upang tugunan ang mga hamong ito, nagsagawa ang Malaysia ng sunod-sunod na repormang piskal na naglalayong palakasin ang kita, paghusayin ang paggasta at tiyakin ang pangmatagalang katatagan.

Mga Reporma sa Buwis at Pangongolekta ng Kita

Pinapalawak ng pamahalaan ang Sales and Services Tax (SST) at pinag-iisipan ang iba pang reporma sa buwis upang palawakin ang pinagmumulan ng kita. Bagaman maaaring makalikom ng mas malaking kita ang muling pagpapataw ng Goods and Services Tax (GST), pinili ng mga opisyal ang mas nakatuong paraan upang maiwasang mabigatan nang labis ang mga mamimili. Nakatuon ang hakbang sa pagbubuwis sa mga di-mahahalagang produkto at serbisyo habang hindi isinasama ang mga pangunahing pangangailangan.

Nakapagpalaki rin ng kita ang mas mahusay na pagsunod sa pagbabayad ng buwis at mas mahigpit na pagpapatupad nito. Sa unang quarter ng 2025, tumaas nang 3% taon-sa-taon ang kita ng pederal na pamahalaan, dahil sa mas malaking nakolekta mula sa buwis sa pagbebenta at serbisyo at mas malakas na koleksiyon ng buwis sa kita ng mga indibidwal.

Nakatuong mga Subsidiya at Episyenteng Paggasta

Sa panig ng paggasta, muling itinuon ng pamahalaan ang mga subsidiya, lalo na sa diesel, at pinahusay ang mga grant sa mga lupon na itinatag ng batas. Nakatulong ang mga hakbang na ito na bawasan ang kabuuang paggasta ng pederal na pamahalaan at paliitin ang kakulangan sa badyet. Kasabay nito, patuloy na sinusuportahan ng mga programang tulong panlipunan tulad ng Sumbangan Tunai Rahmah (STR) at Sumbangan Asas Rahmah (Sara) ang mga bulnerableng grupo.

Itinaas ang pondong inilaan para sa edukasyon at pangangalagang pangkalusugan, tanda ng pagtatalaga sa inklusibong kaunlaran. Umakyat sa RM74 bilyon ang badyet ng Ministri ng Edukasyon noong 2025, habang tumanggap naman ng RM45 bilyon ang Ministri ng Kalusugan. Layunin ng mga pamumuhunang ito na pagbutihin ang mga serbisyong pampubliko at imprastraktura bilang pundasyon ng paglago sa hinaharap.

Makakamit ba ng Malaysia ang mga Target Nito sa Pananalapi?

Layunin ng pamahalaan na ibaba sa 3.8% ng GDP ang kakulangan sa badyet sa 2025 at sa 3% pagsapit ng 2026, habang ibinababa sa mas mababa sa 60% ang proporsiyon ng utang sa GDP. Nakahihikayat ang naging pag-usad sa ngayon: lumiit ang kakulangan sa badyet sa loob ng tatlong magkakasunod na taon at bumaba ang bagong pangungutang mula RM100 bilyon noong 2022 tungong RM76.8 bilyon noong 2024.

Paglago ng Ekonomiya: Ang Mahalagang Salik

Nakasalalay nang malaki sa tuluy-tuloy na paglago ng ekonomiya ang pagkamit sa mga target na ito. Lumago nang 5.1% ang GDP ng Malaysia noong 2024, na lampas sa inaasahan. Pangunahing nagtulak dito ang pribadong pagkonsumo, pamumuhunan at kalakalan, na sinuportahan ng mababang implasyon at pababang antas ng kawalan ng trabaho. Para sa 2025, inaasahang aabot sa 4.5% hanggang 5.5% ang paglago, ngunit nananatili ang mga panganib mula sa mahinang panlabas na demand, mga tensiyong heopolitikal at mga pagkaantala sa pandaigdigang kalakalan.

Nagbabala ang mga analyst na maaaring maging mas mahirap abutin ang mga target sa kakulangan sa badyet kung babagal ang paglago. Ibinaba ng IMF sa 4.1% ang pagtataya nito sa paglago ng Malaysia para sa 2025, at binanggit ang epekto ng mga taripa ng US at kawalang-katiyakan sa pandaigdigang ekonomiya. Kung kukulangin ang kita o di-inaasahang tataas ang paggasta, maaaring kailanganin ng pamahalaan na baguhin ang mga plano nito o humanap ng mga bagong pagkukunan ng kita.

Mga Posibleng Ari-arian at Pananagutan

Pinatitibay ng malalaking posibleng ari-arian ang kalagayang piskal ng Malaysia, kabilang ang matatag na pananalapi ng PETRONAS at malalaking pondo ng yaman ng estado. Noong 2023, nag-ambag ang PETRONAS ng RM85.7 bilyon sa kita ng pamahalaan, at lumampas sa RM220 bilyon ang mga likidong ari-arian, katumbas ng 12% ng GDP. Nagbibigay ang mga yamang ito ng panangga laban sa mga dagok sa pananalapi at nakatutulong na mapanatag ang mga mamumuhunan.

Gayunman, nagdudulot ng pangmatagalang panganib ang mga posibleng pananagutan—gaya ng mga garantiya ng pamahalaan sa mga pautang at mga obligasyon sa pensiyon. Mabilis na tumataas ang mga bayad sa pensiyon, at hindi sapat ang kasalukuyang pondo para tustusan ang mga obligasyon sa hinaharap. Sinimulan na ng pamahalaan na isali sa Employees Provident Fund ang mga bagong kawani ng pampublikong sektor sa halip na ipasok sila sa tradisyonal na mga sistema ng pensiyon, ngunit maaaring kailanganin pa ang mga reporma upang matiyak ang katatagan nito.

Mga Repormang Estruktural at Pagpapatibay ng mga Institusyon

Pinuri ng mga internasyonal na organisasyon, kabilang ang IMF, ang mga repormang piskal ng Malaysia dahil sa pagsuporta ng mga ito sa paglago, proteksiyong panlipunan at katatagang makroekonomiko. Inilalatag ng Fiscal Responsibility Act at ng patuloy na mga pagsisikap na pagbutihin ang pamamahala, digitalisasyon at katatagan sa harap ng pagbabago ng klima ang pundasyon para sa mas mahusay na pamamahala ng utang at pagsasaayos ng pananalapi.

Sinabi ng mga ekonomistang sinipi ng VietnamPlus, "Hindi banta sa pangmatagalang kaunlaran ng bansa ang malaki nitong pambansang utang, dahil sa matibay na pundasyon ng ekonomiya at maingat na pamamahala nito sa pananalapi."

Ano ang Mas Malawak na Epekto Nito sa Kinabukasan ng Malaysia?

Sa huli, tungkol sa pangmatagalang direksiyon ng bansa ang debate ukol sa kakulangan sa badyet at estratehiya sa pangungutang ng Malaysia. Kung gagamitin nang wasto ang hiniram na pondo sa mga proyektong magpapataas ng produktibidad at pagiging mapagkumpitensya at lilikha ng trabaho, maaari itong maglatag ng pundasyon para sa tuluy-tuloy na kaunlaran. Kung hindi, nanganganib na mag-iwan ito sa mga susunod na henerasyon ng utang at kakaunting mapagpipilian.

Nagbibigay ng mga aral ang karanasan ng Malaysia para sa iba pang umuusbong na ekonomiyang humaharap sa mga katulad na hamon. Mahalaga ang maingat na pamamahala sa pananalapi, kapani-paniwalang mga reporma at pagtutuon sa produktibong pamumuhunan upang mapanatili ang katatagan at maisulong ang paglago. Kasabay nito, kailangang mag-ingat ang mga pamahalaan laban sa pagiging kampante, dahil mabilis na maaaring maging hindi na kayang panatilihin ang mataas na antas ng utang kapag humina ang paglago o tumama ang mga panlabas na dagok.

Buod

• Lumiit ang kakulangan sa badyet ng Malaysia mula 5% ng GDP noong 2023 at inaasahang aabot sa 3.8% sa 2025, bunga ng pinahusay na disiplina at mga reporma.
• Pangunahing nangungutang ang pamahalaan sa ringgit, kaya nababawasan ang panganib mula sa ibang bansa ngunit tumitindi ang pag-asa sa mga merkado ng pautang sa loob ng bansa.
• Maaaring maitaboy ng malaking utang sa loob ng bansa ang pribadong pamumuhunan at limitahan ang kakayahang umangkop ng pananalapi, lalo na sa panahon ng krisis.
• Nakatutulong ang mga repormang piskal, nakatuong subsidiya at mas mahusay na pangongolekta ng kita na patatagin ang pananalapi.
• Nakasalalay ang pagkamit sa mga target sa kakulangan sa badyet at utang sa tuluy-tuloy na paglago ng ekonomiya at pagpapanatili ng disiplina sa mga patakaran.
• Panangga ang mga posibleng ari-arian tulad ng PETRONAS at mga pondo ng yaman ng estado, ngunit nagdudulot ng pangmatagalang panganib ang lumalaking obligasyon sa pensiyon at iba pang pananagutan.
• Binibigyang-diin ng karanasan ng Malaysia ang kahalagahan ng paggamit ng hiniram na pondo sa produktibong pamumuhunan at pagpapanatili ng kapani-paniwalang mga balangkas sa pananalapi.