Fuel ang dahilan ng malaking bahagi ng pagbilis ng inflation
Umakyat sa 12.29% ang wholesale inflation ng India noong Oktubre 2026, pinakamataas sa binagong serye na gumagamit sa 2022-23 bilang batayang taon. Dulot ito ng pagtaas ng gastos sa enerhiya na nagdagdag ng bigat sa mga pabrika, operator ng transportasyon at iba pang negosyo. Inilabas ng Ministry of Commerce and Industry ang paunang datos noong Nobyembre 16, habang lampas na sa pinakamataas na katanggap-tanggap na antas ng Reserve Bank of India ang retail inflation.
Mga Nilalaman
- Fuel ang dahilan ng malaking bahagi ng pagbilis ng inflation
- Ano ang nagtulak pataas sa presyo ng enerhiya?
- Hindi pa naipapasa ng mga manufacturer sa mga mamimili ang gastos
- Magkaibang larawan ang ipinakikita ng presyo ng pagkain
- Bakit mahalaga ang paghahambing sa nakaraang taon
- Ipinakikita ng mga producer index ang presyon sa loob ng mga pabrika
- Mas mataas na presyo ang kinakaharap ng mga sambahayan, lalo na sa kanayunan
- Nagbibigay-ginhawa ang pagbaba ng presyo ng langis, ngunit may kaakibat na mga panganib
- May desisyon sa interest rate at bagong datos sa Disyembre
- Mga Pangunahing Punto
Umakyat ang inflation rate ng Wholesale Price Index (WPI) mula 11.39% noong Setyembre, lampas sa karaniwang pagtataya ng mga ekonomista na 12.1%. Kinalkula ni Rahul Agrawal, punong ekonomista ng ICRA, na 83 basis point ng kabuuang 90 basis point na pagtaas ay nagmula sa fuel at kuryente. Ibig sabihin, maipinaliliwanag ng enerhiya ang humigit-kumulang 92% ng pagbilis ng inflation, kaya ito ang pangunahing nagtulak sa headline figure noong Oktubre.
Umakyat ang index ng lahat ng produkto sa 113.3 mula 112.5, o humigit-kumulang 0.7% na pagtaas sa loob ng isang buwan. Inihahambing naman ng mas malaking bilang na 12.29% ang mga presyo noong Oktubre sa mga presyo noong Oktubre 2025. Magkaibang tanong ang sinasagot ng dalawang sukat na ito: gaano kalaki ang galaw ng mga presyo sa loob ng isang buwan, at gaano kataas ang mga ito kumpara sa nakaraang taon.
Inilabas din ang datos ng Oktubre nang nagsisimula nang bumaba ang presyo ng langis mula sa kamakailang pinakamataas na antas nito. Inaasahan ng mga ekonomista ang kaunting ginhawa sa Nobyembre, bagaman ipinahihiwatig pa rin ng kanilang mga pagtataya na mananatili sa mahigit 11% ang wholesale inflation at patuloy na mapipilitan ang central bank bago ang pulong nito sa Disyembre tungkol sa patakarang pananalapi.
Ano ang nagtulak pataas sa presyo ng enerhiya?
Bumilis ang inflation sa fuel at kuryente sa 32.84% noong Oktubre mula 25.85% noong Setyembre. Umakyat ang index ng pangkat na ito sa 115.7 mula 110.5, o humigit-kumulang 4.7% na pagtaas sa loob lamang ng isang buwan. Lumampas ang taunang inflation rate nito sa dating pinakamataas na 30.8% na naitala noong Mayo sa naunang serye.
Umabot sa 70.80% ang inflation sa krudo at natural gas, kumpara sa 57.32% noong Setyembre. May inilathalang salungat na bilang na nagsasabing 7.80% ang rate noong Oktubre; 70.80% ang iniulat ng ministry. Umabot sa 45.57% ang inflation sa mineral oils, na kinabibilangan ng mga produktong petrolyo, mula sa 40.02%.
Mabilis na umakyat ang inflation sa kuryente mula minus 0.43% noong Setyembre tungo sa 8.06% noong Oktubre. Umabot naman sa 10.5% ang inflation sa karbon. Nadagdag sa presyon sa sektor ng enerhiya ang malakas na demand sa kuryente habang may heat wave sa ilang estado.
Nagdulot ng pagtaas sa gastos sa krudo at pataba ang sigalot sa Kanlurang Asya at pagkaantala ng pagbiyahe ng mga barko sa Strait of Hormuz. Umabot ang epekto nito sa transportasyon, pagsasaka at pagmamanupaktura. May ilang daan kung paano nakaaapekto sa mga negosyo ang gastos sa enerhiya: ginagamit ang diesel sa paghahatid ng mga produkto, pinatatakbo ng kuryente ang mga makina, at nagsisilbing hilaw na materyales ang petrolyo sa mga produktong gaya ng plastik at kemikal.
"Patuloy na nagtutulak pataas sa inflation sa fuel at kuryente ang tumatagal na krisis sa Kanlurang Asya, at malamang na mananatili itong mataas hanggang malutas ang krisis," sabi ni Pant.
Hindi pa naipapasa ng mga manufacturer sa mga mamimili ang gastos
Bumagal sa 9.54% ang inflation sa mga produktong gawa mula sa pinakamataas na 9.76% sa serye na naitala noong Setyembre. Hindi nagbago ang index ng pangkat na ito, na nanatili sa 110.2 mula isang buwan hanggang sa sumunod. May 63.1% na timbang sa WPI ang mga produktong gawa, kaya malaki ang impluwensiya ng mga presyo nito sa headline measure.
Kabilang sa mga nagtulak ng inflation noong Oktubre, ayon sa ministry, ang mga pangunahing metal, kemikal, produktong pagkain, tela, at produktong goma at plastik. Umakyat sa 17.21% ang inflation sa mga pangunahing metal mula 16.96%, habang tumaas naman sa 17.53% mula 16.74% ang inflation sa mga kemikal at produktong kemikal. Itinampok din ni Madan Sabnavis, punong ekonomista ng Bank of Baroda, ang mataas na inflation sa mga produktong tabako at kagamitang elektrikal.
May ilang pagpipilian ang mga kumpanya kapag tumataas ang gastos sa produksyon: tanggapin ang mas mababang kita, magtipid, o maningil nang mas malaki sa mga mamimili. Ayon kay Sabnavis, maliit na bahagi pa lamang ng pagtaas ang naipapasa ng mga negosyo at inaasahan niyang lalo pang mapipilitan silang magtaas ng presyo ng produkto.
Ayon kay Anil Gupta, pangulo ng samahang pang-industriya na PHDCCI, maaaring makaapekto ang gastos sa enerhiya at mga kalakal sa mga pasya sa presyo lampas pa sa Oktubre.
"Bagaman bahagyang humina ang inflation sa mga produktong gawa, maaaring makaapekto sa gastos sa produksyon at mga pasya ng negosyo sa pagtatakda ng presyo sa mga susunod na buwan ang patuloy na mataas na gastos sa mga input," sabi ni Gupta.
Inilarawan din ng Barclays bilang katamtaman ang pagpasa ng pagtaas ng wholesale prices sa retail prices, lalo na sa mga pangunahing produkto. Karaniwang tumutukoy ang core inflation sa mga presyong hindi kasama ang pagkain at fuel, upang matulungan ang mga ekonomista na subaybayan ang pagbabago sa presyo ng iba pang produkto at serbisyo.
Magkaibang larawan ang ipinakikita ng presyo ng pagkain
Bumagal sa 8.58% ang WPI Food Index mula 8.66% noong Setyembre, bahagyang paghina matapos maabot nito noong Setyembre ang pinakamataas sa nakaraang 23 buwan. Pinagsasama ng index na ito ang mga produktong pagkain, gaya ng ani sa agrikultura, at mga produktong pagkaing gawa, at may 24.99% itong timbang sa WPI.
Kabaligtaran ang galaw ng mga produktong pagkain lamang. Bahagyang umakyat sa 8.26% ang inflation sa mga ito mula 8.14%, pinakamataas sa loob ng 22 buwan. Bumagal naman sa 9.24% mula 9.44% ang inflation sa mga produktong pagkaing gawa. Kaya maaaring bumagal ang pinagsamang sukatan ng pagkain kahit mas mabilis ang pagtaas ng presyo ng hindi pa napoprosesong pagkain, dahil nakaaapekto rin sa kalkulasyon ang naprosesong pagkain.
Umabot sa 9.24% ang inflation sa primary articles, isang mas malawak na pangkat na kinabibilangan ng pagkain, iba pang produktong agrikultural at mineral, mula 8.67%. Umakyat sa 120.6 ang index nito mula 120.3. Sa loob ng pangkat, tumaas sa 11.69% mula 10.28% ang inflation sa mga produktong hindi pagkain, habang umakyat sa 12.64% mula 9.51% ang inflation sa mga mineral.
Nakaapekto sa anihan ng mga pananim sa tag-init ang mas mababa sa karaniwang dami ng pana-panahong pag-ulan, kaya nadagdagan ang kawalang-katiyakan bukod pa sa gastos sa enerhiya at pataba. Dahil dito, bahagyang bumagal man ang pinagsamang wholesale food index, nananatili ang presyon sa produksyon ng agrikultura at gastusin ng mga sambahayan sa pagkain.
Bakit mahalaga ang paghahambing sa nakaraang taon
Nagtala ng 1.18% na wholesale deflation noong Oktubre 2025, ibig sabihin ay mas mababa ang mga presyo kaysa noong nakaraang taon. Dahil ihinahambing ang Oktubre 2026 sa mababang antas na iyon, mas malaki ang lumalabas na pinakahuling taunang pagtaas. Tinatawag ito ng mga ekonomista na base effect.
Makakatulong ang isang simpleng halimbawa upang maipaliwanag ito. Kung bumaba ang presyo ng isang produkto mula 100 tungo sa 90, at bumalik sa 100, katumbas iyon ng humigit-kumulang 11.1% na pagtaas mula sa mas mababang panimulang presyo. Pinagsasama sa kasalukuyang inflation ng India ang ganitong paghahambing at ang mga bagong pagtaas ng presyo, kabilang ang matinding buwanang pagtaas sa energy index.
Nag-average sa 10.14% ang wholesale inflation mula Abril hanggang Oktubre ng FY27, kumpara sa 0.30% na pagbaba sa kaparehong panahon noong nakaraang taon. Ang FY27 ang pinansyal na taon ng India na mula Abril 2026 hanggang Marso 2027.
Sa pitong buwang iyon, nag-average sa 26.37% ang inflation sa fuel at kuryente, kumpara sa 8.37% sa mga produktong gawa at 7.15% sa primary articles. Ipinakikita ng mas mabilis na pagtaas ng presyo ng enerhiya na kasunod ito ng tuluy-tuloy na presyon sa buong pinansyal na taon.
Umabot sa 9.92% ang pinal na WPI inflation rate noong Agosto, habang hindi nagbago sa 110.8 ang index. Pagkatapos nito, nagtala ang Setyembre at Oktubre ng magkasunod na bilang na lampas 11%. Ipinakilala ng pamahalaan ang binagong serye ng WPI noong Hunyo 15, na gumagamit sa 2022-23 bilang batayang taon sa pagsukat ng mga antas ng index.
Ipinakikita ng mga producer index ang presyon sa loob ng mga pabrika
Inilabas din ng pamahalaan ang Output Producer Price Index (PPI), isa pang sukatan ng mga presyong natatanggap ng mga producer. Umakyat sa 113.3 ang index ng lahat ng produkto mula 112.5, habang tumaas sa 12.07% ang taunang inflation mula 11.39%.
Sinusukat ng producer price index ang mga presyong mas malapit sa lugar kung saan ginagawa ang mga produkto, bago pa idagdag sa presyo ang mga susunod na gastos sa pagbebenta at pamamahagi na sasagutin ng mamimili. Sinusubaybayan ng WPI ang presyo ng mga produktong ibinebenta nang pakyawan, samantalang sinusukat naman ng Consumer Price Index (CPI) ang basket ng mga produktong binibili ng mga sambahayan. Magkaiba ang saklaw at bigat ng mga ito, kaya magkaiba rin ang galaw ng kani-kanilang inflation rate.
Umabot sa 119.1 ang Output PPI index noong Oktubre para sa agrikultura, paggugubat at pangingisda; 130.7 para sa pagmimina at pagku-quarry; 111.7 para sa mga produktong gawa; at 96.5 para sa kuryente. Mga antas ito ng index kumpara sa batayang panahon, hindi mga porsiyento ng taunang inflation.
Umakyat sa 108.2 ang paunang Input PPI para sa pagmamanupaktura mula 106.1, o humigit-kumulang 2% na pagtaas sa loob ng isang buwan. Sinusubaybayan ng panukat na ito ang mga presyong binabayaran ng mga manufacturer para sa mga input, kaya nagbibigay ito ng isa pang larawan ng presyon sa gastos sa produksyon.
Binago rin ng mga rebisyon ang naunang datos ng producer. Ibinaba sa 110.7 mula 110.8 ang pinal na Output PPI noong Agosto, samantalang itinaas sa 105.1 mula 104.2 ang pinal na Input PPI para sa pagmamanupaktura.
Mas mataas na presyo ang kinakaharap ng mga sambahayan, lalo na sa kanayunan
Umakyat sa 6.09% ang retail inflation noong Oktubre mula 5.54% noong Setyembre, pinakamataas sa loob ng dalawang taon. Pagkain ang nagtulak sa malaking bahagi ng pagtaas na ito, kaya lumampas sa pinakamataas na katanggap-tanggap na antas na 6% ng RBI ang CPI inflation. Itinatakda ng central bank ang target na inflation sa 4%, sa loob ng saklaw na 2% hanggang 6%.
Umabot sa 6.63% ang retail inflation sa kanayunan, kumpara sa 5.41% sa mga urban area, o 1.22 percentage point na agwat. Kaya mas mabilis na tumataas ang mga presyong sinusukat sa basket ng mga produktong binibili ng mga sambahayan sa kanayunan.
Maaaring unti-unting umabot sa mga pamilya ang mas mataas na gastos sa pakyawan. Maaaring sagutin muna ng isang manufacturer ang mas mahal na singil sa kuryente, habang maaaring maghintay muna ang operator ng transportasyon bago baguhin ang singil sa paghahatid. Sa kalaunan, maaaring kumalat sa iba pang binibili ang orihinal na pagtaas ng presyo ng enerhiya dahil sa sunod-sunod na pagtaas ng presyo.
Inaasahan ni Sabnavis na maaaring lumitaw sa core consumer inflation ang ilan sa mga gastos na sinagot muna ng mga negosyo, depende sa kanilang pasya sa pagtatakda ng presyo. Gayundin ang magiging daloy ng mas murang langis sa pandaigdigang merkado ngunit kabaligtaran ang epekto nito: bababa muna ang ilang gastos sa produksyon at transportasyon bago maramdaman ng mga mamimili ang ginhawa.
Nagbibigay-ginhawa ang pagbaba ng presyo ng langis, ngunit may kaakibat na mga panganib
Nasa humigit-kumulang $95 kada bariles ang Brent crude pagsapit ng kalagitnaan ng Nobyembre, mula sa pinakamataas na halos $116 noong Oktubre. Bumaba ito nang humigit-kumulang $21, o 18%. Lumakas din nang humigit-kumulang 1.3% ang rupee laban sa dolyar, sa karaniwan, noong Nobyembre kumpara sa Oktubre, kaya nabawasan ang lokal na halaga ng mga inaangkat na binabayaran sa dolyar.
Ayon kay Pranjal Ghate, ekonomista ng Brickwork Ratings, maaaring makabawas sa wholesale at consumer inflation ang pagbaba ng Brent nang humigit-kumulang $20 kung magpapatuloy ito.
"Kung magpapatuloy ito, makababawas ito sa presyon sa WPI sa panahong kasunod ng mga kapistahan at, pagkalipas ng ilang panahon, magpapabagal sa CPI dahil sa mas mababang gastos sa input at transportasyon," sabi ni Ghate.
Tinataya ni Pant na nasa humigit-kumulang 11.5% ang WPI inflation sa Nobyembre. Inaasahan naman ni Agrawal ng ICRA na nasa 11.6% ito, na susundan ng humigit-kumulang 11.5% na average mula Oktubre hanggang Disyembre at pagbaba sa single digits mula Enero hanggang Marso 2027. Ayon sa iba pang pagtataya, mas malaki ang paghina simula Abril 2027, habang kumukupas ang epekto ng hindi paborableng paghahambing sa mga naunang presyo.
Itinuro ni Rajani Sinha, punong ekonomista ng CareEdge Ratings, ang mga palatandaang humuhupa na ang kakulangan sa pisikal na suplay ng krudo. Gayunman, nagbabala siya na nananatiling mataas ang panganib ng muling pagsiklab ng sigalot hanggang kahit man lamang Enero 2027. Nananatiling mahalaga ang presyo ng langis at kondisyon ng pagpapadala ng mga produkto sa kung magtatagal ang paunang ginhawa sa Nobyembre.
May desisyon sa interest rate at bagong datos sa Disyembre
Itinaas ng RBI ang repo rate mula 5.25% tungo sa 5.50% noong Oktubre, ang unang pagtaas nito sa halos apat na taon. Ang repo rate ang interes na ipinapataw ng central bank sa pagpapautang nito sa mga komersiyal na bangko, at nakaaapekto ito sa gastos sa pangungutang sa buong ekonomiya.
Inaasahan ni Ghate at ng iba pang ekonomista ang panibagong 25 basis point na pagtaas, katumbas ng 0.25 percentage point, sa pulong ng Monetary Policy Committee sa Disyembre 2-4. Magiging 5.75% ang rate nito. Inaasahan ni Ghate na hihinto muna ang RBI matapos ang hakbang na iyon. Hindi pa naipapasiya ang desisyon.
Maaaring mapigilan ng mas mataas na interest rate ang pangungutang at paggastos, kaya nakatutulong itong maglaman ng pagtaas ng presyo. Pinatataas din nito ang gastos sa pautang para sa mga sambahayan at negosyong nahaharap na sa mas mataas na gastusin. Presyo ng mga produktong binibili ng mamimili ang pormal na target ng RBI sa inflation, samantalang nakatutulong ang wholesale data upang masuri nito ang mga gastos na kumakalat sa ekonomiya.
Nakatakdang maganap ang mga sumusunod:
- Disyembre 2-4, 2026: Pagsusuri ng RBI sa patakarang pananalapi, kung kailan inaasahan ng mga ekonomista ang posibleng panibagong pagtaas ng interest rate.
- Disyembre 14, 2026: Paglalabas ng datos ng WPI, Output PPI at paunang Input PPI para sa pagmamanupaktura noong Nobyembre.
- Enero hanggang Marso 2027: Ang quarter kung kailan tinatayang babalik sa single digits ang wholesale inflation, ayon sa ICRA.
Paunang datos pa lamang ang WPI para sa Oktubre at kinompile ito batay sa 81.1% na weighted response rate, kumpara sa 99.37% para sa pinal na datos noong Agosto. Maaaring magdulot ng mga rebisyon ang mga susunod na isusumiteng datos. Susunod na susukat ang ulat sa Nobyembre kung gaano kalaki ang ibinabawas ng mas mababang presyo ng enerhiya sa pandaigdigang merkado sa lokal na gastos sa pakyawan.
Mga Pangunahing Punto
- Umabot sa 12.29% ang wholesale inflation noong Oktubre mula 11.39% noong Setyembre, pinakamataas sa binagong serye.
- Umakyat sa 32.84% ang inflation sa fuel at kuryente. Ayon sa kalkulasyon ng ICRA, nagmula rito ang humigit-kumulang 92% ng pagbilis ng headline inflation.
- Bumagal sa 9.54% ang inflation sa mga produktong gawa, habang bahagyang humina sa 8.58% ang pinagsamang wholesale food inflation.
- Umabot sa 6.09% ang retail inflation, lampas sa pinakamataas na katanggap-tanggap na antas na 6% ng RBI. Mas mataas ang inflation sa kanayunan kaysa sa mga urban area.
- Suporta sa pagtataya ng humigit-kumulang 11.5% hanggang 11.6% na wholesale inflation sa Nobyembre ang mas mababang presyo ng krudo at paglakas ng rupee.
- Magpupulong ang RBI sa Disyembre 2-4, at nakatakdang ilabas sa Disyembre 14 ang datos ng wholesale at producer prices para sa Nobyembre.






