Halos 22 buwan nang nakakulong, may babala laban sa pagbabalik
Halos 22 buwan nang nananatili sa kustodiya ng imigrasyon sa US ang Afghan na mamamahayag na si Shaban Ali Rafat mula nang maghain siya ng kahilingan para sa asylum, kahit inirekomenda ng isang pederal na mahistradong hukom ang pagpapalaya sa kanya at natuklasan sa isang pagtatasa sa proteksiyon na mas malamang kaysa hindi siyang makaranas ng torture kung ibabalik sa Afghanistan.
Mga Nilalaman
- Halos 22 buwan nang nakakulong, may babala laban sa pagbabalik
- Mga hakbang na hinihiling ng CPJ sa mga awtoridad ng US
- Nilalaman ng mga paglilitis sa hukuman
- Bakit magkakahiwalay na pasiya ang pagpapalaya, asylum at proteksiyon
- Ugnayan ng kanyang pamamahayag at ng panganib sa kanya
- Lalong tumitindi ang pangamba dahil sa pagsasara ng tatlong media outlet
- Ang kronolohiya at ang tugong hinihintay
- Mahahalagang Punto
Nanawagan ang Committee to Protect Journalists (CPJ) noong Nobyembre 13, 2026, na palayain siya kaagad at walang kondisyon at magsagawa ng ganap na pagdinig sa kanyang kahilingan para sa asylum. Sinabi ng kanyang abogado na si David Tarr na nanganganib si Rafat na ipatapon sa Afghanistan, kung saan nagiging dahilan ng panganib sa kanya ang kanyang pamamahayag at pagiging miyembro ng minoryang Hazara.
Nakakulong si Rafat sa kustodiya ng US Immigration and Customs Enforcement (ICE) sa California mula Enero 21, 2025, nang tangkain niyang pumasok sa Estados Unidos upang maghain ng kahilingan para sa asylum. Noong Nobyembre 6, inirekomenda ng isang mahistradong hukom na pagbigyan ang kanyang hamon sa patuloy na pagkakakulong at palayain siya sa ilalim ng superbisyon, matapos matuklasang hindi na makatwiran ang kanyang pagkakakulong.
Pinagsasama ng kasong ito ang tatlong agarang usapin: kung dapat manatiling nakakulong si Rafat, kung paano dapat dinggin ang kanyang kahilingan para sa asylum, at anong proteksiyon ang mayroon siya laban sa pagpapabalik sa Afghanistan. Magkakaibang pasiya ang kailangan sa bawat usapin, at may agarang epekto ang mga ito sa kanyang kalayaan at kaligtasan.
Mga hakbang na hinihiling ng CPJ sa mga awtoridad ng US
Sa pahayag nito noong Nobyembre 13, hinihiling ng CPJ sa ICE na palayain si Rafat at bigyan siya ng ganap na pagkakataong dumalo sa pagdinig tungkol sa merito ng kanyang kahilingan para sa asylum. Susuriin sa naturang pagdinig ang kabuuan ng kanyang kaso, kabilang ang pang-uusig na kinatatakutan niya at ang mga ebidensiyang sumusuporta sa kahilingan niyang maprotektahan.
Sinabi ni Jose Zamora, direktor ng programang panrehiyon ng CPJ para sa Americas, na tuwirang kaugnay ng panganib sa pagpapatuloy ng kanyang trabaho bilang mamamahayag sa ilalim ng pamumuno ng Taliban ang pagtakas ni Rafat mula sa Afghanistan.
"Tumakas si Rafat sa Afghanistan dahil naging imposible para sa kanya na magtrabaho bilang mamamahayag nang hindi isinasapanganib ang kanyang buhay dahil sa Taliban. Kapag ipinatapon siya ngayon, diretso siyang mapupunta sa mga kamay ng mismong mga umuusig sa kanya na tinakasan niya," sabi ni Zamora.
Pagtataksil sa mga pangako ng Estados Unidos sa kalayaan sa pamamahayag at karapatang pantao ang matagal niyang pagkakakulong. Dapat palayain ng mga awtoridad ng US si Rafat at pagkalooban siya ng asylum.
Higit pa sa rekomendasyon ng mahistradong hukom na palayain siya sa ilalim ng superbisyon ang kahilingan ng CPJ na palayain siya nang walang kondisyon. Karaniwang pinahihintulutan ng pagpapalaya sa ilalim ng superbisyon ang isang tao na makaalis sa kustodiya habang nananatiling saklaw ng mga kondisyon sa imigrasyon, gaya ng mga obligasyong mag-ulat sa mga awtoridad.
Nilalaman ng mga paglilitis sa hukuman
Kasunod ng petisyon ni Rafat para sa habeas corpus ang rekomendasyon noong Nobyembre 6. Isa itong legal na proseso na nagbibigay-daan sa isang nakakulong na tao na hilingin sa hukuman na suriin kung naaayon sa batas ang kanyang pagkakakulong. Inirekomenda ng mahistradong hukom na pagbigyan ang petisyong ito matapos matuklasang hindi makatwiran ang patuloy na pagkakakulong sa kanya.
Kailangan pang suriin ng isang hukom ng korte ng distrito ang rekomendasyon. Ang susunod na natukoy na hakbang ay ang pagsusuring iyon; walang ibinigay na petsa ng pasiya o pinal na kautusan ng pagpapalaya sa salaysay tungkol sa mga paglilitis.
Mayroon ding mga natuklasan sa rekord ng imigrasyon ni Rafat tungkol sa panganib ng pagbabalik. Nakasaad sa rekord ng hukuman na pinagkalooban siya ng proteksiyon laban sa pagpapatapon sa Afghanistan kasunod ng paunang pagsusuri sa imigrasyon. Sa sumunod na panayam alinsunod sa Convention Against Torture, natuklasang mas malamang kaysa hindi siyang dumanas ng torture kung ibabalik doon.
Kasabay ng mga proteksiyong nakatala sa rekord ang babala ni Tarr na nanganganib si Rafat na ipatapon sa Afghanistan. Hindi ipinaliwanag ang eksaktong legal na prosesong maaaring magbigay-daan sa pagbabalik niya sa Afghanistan. Mahalaga ang hindi pa nasasagot na usaping ito dahil layunin ng proteksiyon laban sa pagpapatapon na pigilan ang pagpapabalik sa isang tao sa bansang doon ay nanganganib siyang dumanas ng pang-uusig na saklaw ng mga pamantayan.
Bakit magkakahiwalay na pasiya ang pagpapalaya, asylum at proteksiyon
Mas madaling unawain ang kaso ni Rafat kung pag-iibahin ang tanong kung saan siya mananatili habang nagpapatuloy ang mga paglilitis at kung maaari siyang manatili sa Estados Unidos. Kung magtatagumpay ang hamon niya sa pagkakakulong, maaari siyang makalaya habang nagpapatuloy ang kaso niya sa imigrasyon. Tinutugunan naman ng pasiya tungkol sa asylum ang kahilingan niya para sa mas pangmatagalang proteksiyon.
Maaaring magbigay ang asylum ng pahintulot na manatili sa Estados Unidos at posibleng daan tungo sa permanenteng paninirahan. Mas limitado ang proteksiyon laban sa pagpapatapon: pinoprotektahan nito ang isang tao laban sa pagpapadala sa isang partikular na bansa dahil sa panganib doon, ngunit hindi nito ipinagkakaloob ang kaparehong katayuang pang-imigrasyon na dulot ng asylum.
Tinutugunan naman ng Convention Against Torture ang isang partikular na panganib: kung mas malamang kaysa hindi na pahihirapan ang isang tao sakaling ibalik siya. Sa kaso ni Rafat, natukoy ng mga opisyal ang panganib na iyon sa isang panayam. Nakakatulong ang natuklasang ito na ipaliwanag kung bakit ikinababahala ang posibleng pagbabalik niya, habang nananatiling hiwalay na usapin sa pederal na hukuman ang patuloy niyang pagkakakulong.
Kaya kumikilos ang CPJ para sa kalayaan at proteksiyon: agarang pagpapalaya mula sa kustodiya ng ICE at ganap na pagsusuri sa kanyang kahilingan para sa asylum. Para kay Rafat, kabilang sa mga praktikal na nakataya ang paglaya sa pagkakakulong at ang pagkakaroon ng pasiya kung maaari siyang bumuo ng buhay na malayo sa mga taong kinatatakutan niya.
Ugnayan ng kanyang pamamahayag at ng panganib sa kanya
Bago muling maupo sa kapangyarihan ang Taliban noong Agosto 2021, nagtrabaho si Rafat bilang prodyuser at reporter sa estasyong Maaref TV na pag-aari ng estado, na tinatawag ding Education Television. Nagsilbi rin siya bilang nakatataas na opisyal sa media sa Kabul University.
Kabilang sa kanyang trabaho ang malawakang pag-uulat sa teroristang pag-atake sa unibersidad noong Nobyembre 2020 at sa mga suliraning kinakaharap ng komunidad ng Hazara sa Afghanistan. Kabilang si Rafat sa etniko at relihiyosong minoryang ito, na dumanas ng pang-uusig at karahasan, ayon sa CPJ.
Kapwa binabanggit sa babala ng CPJ ang pampublikong trabaho ni Rafat at ang kanyang pagkakakilanlan bilang miyembro ng komunidad. Iniulat niya ang tungkol sa isang institusyong pinangasiwaan niya bilang nakatataas na opisyal sa media, gayundin ang mga karanasan ng komunidad na kinabibilangan niya. Sinasabi ng CPJ na malalantad siya sa pang-uusig at paghihiganti ng Taliban kung ibabalik siya.
Naganap ang pag-atake sa unibersidad bago maagaw ng Taliban ang kapangyarihan. Sumunod ang pagtakas niya at paghiling ng proteksiyon sa mga pagbabagong idinulot ng pagbabalik ng Taliban sa kapangyarihan, kabilang ang tumitinding panggigipit sa mga mamamahayag at organisasyong pangmidya ng Hazara.
Lalong tumitindi ang pangamba dahil sa pagsasara ng tatlong media outlet
Ayon sa CPJ, ipinasara ng mga awtoridad ng Taliban noong 2026 ang tatlong media outlet na naglilingkod sa mga komunidad ng Hazara at Shia at ikinulong ang mga nakatataas na tagapamahala ng mga ito. Kabilang sa mga organisasyong binanggit sa mga ulat tungkol sa pagsasara ang Tamadon TV, Rah-e-Farda TV at Afghan Voice Agency.
Malinaw na ipinakikita ng mga pagsasara ang mga kalagayang pinagmulan ng apela ng CPJ. Umabot ang panggigipit sa mga organisasyong naglalathala at nagbo-broadcast ng balita para sa komunidad, pati na sa mga taong namamahala sa mga ito.
Para sa mga manonood at mambabasa, inaalis ng pagsasara ng isang outlet ang daluyan para maibalita ang kanilang mga karanasan. Para sa mga mamamahayag na kaugnay ng mga komunidad na ito, lalo pang ikinababahala ang kaligtasan sa pagtatrabaho dahil sa pagkakakulong sa mga tagapamahala ng media. Inilalarawan ng CPJ ang mga hakbang na ito bilang pagtatangkang supilin ang mga media outlet at mamamahayag ng Hazara.
Nagaganap ang kaso ni Rafat sa gitna ng patuloy na panggigipit na ito. Tungkol ang kahilingan niyang maprotektahan sa isang bansang, ayon sa CPJ, ay nagpalala ng pang-uusig sa komunidad na iniulat niya at kinabibilangan niya mula Agosto 2021.
Ang kronolohiya at ang tugong hinihintay
Nagpatuloy ang pagkakakulong kay Rafat sa loob ng dalawang taon sa kalendaryo. Itinatala ng mahahalagang petsa ang kanyang trabaho sa Afghanistan, pagtatangka niyang humingi ng proteksiyon sa Estados Unidos at ang kamakailang hakbang ng hukuman:
- Nobyembre 2020: Inatake ng mga terorista ang Kabul University. Malawakan itong iniulat ni Rafat.
- Agosto 2021: Muling naupo sa kapangyarihan ang Taliban sa Afghanistan.
- Enero 21, 2025: Napasailalim si Rafat sa kustodiya ng ICE sa California matapos niyang tangkaing pumasok sa Estados Unidos upang maghain ng kahilingan para sa asylum.
- Noong 2026: Ipinasara ng mga awtoridad ng Taliban ang tatlong organisasyong pangmidya ng mga komunidad ng Hazara at Shia, ayon sa CPJ.
- Nobyembre 6, 2026: Inirekomenda ng isang mahistradong hukom sa US na pagbigyan ang hamon ni Rafat sa pagkakakulong at palayain siya sa ilalim ng superbisyon.
- Nobyembre 13, 2026: Hayagang nanawagan ang CPJ na palayain siya nang walang kondisyon at magsagawa ng ganap na pagdinig sa kanyang kahilingan para sa asylum.
Humingi ang CPJ ng balita tungkol sa kahilingan ni Rafat para sa asylum mula sa mga kinatawan ng Department of Homeland Security at ICE. Ayon sa organisasyon, wala itong natanggap na agarang tugon sa mga email nito nang ilathala ang pahayag.
Mahalaga ang tugon ng pamahalaan upang maunawaan kung paano inaasikaso ng mga awtoridad ang kahilingan niya para sa asylum at ang mga proteksiyong nakatala sa kanyang kaso. Samantala, tungkol naman sa pagsusuri ng hukom ng korte ng distrito kung dapat nang wakasan ang patuloy niyang pagkakakulong ang pasiyang may agarang epekto sa kanyang pang-araw-araw na buhay.
Mahahalagang Punto
- Nakakulong si Shaban Ali Rafat sa kustodiya ng ICE sa California mula Enero 21, 2025, matapos siyang maghain ng kahilingan para sa asylum.
- Nanawagan ang CPJ noong Nobyembre 13, 2026, na palayain siya nang walang kondisyon at magsagawa ng ganap na pagdinig sa kanyang kahilingan para sa asylum.
- Inirekomenda ng isang mahistradong hukom noong Nobyembre 6 na palayain siya sa ilalim ng superbisyon; nakabinbin pa ang pagsusuri ng isang hukom ng korte ng distrito.
- Nakasaad sa rekord ng hukuman na pinagkalooban si Rafat ng proteksiyon laban sa pagpapatapon sa Afghanistan; natuklasan sa sumunod na pagtatasa na mas malamang kaysa hindi siyang dumanas ng torture doon.
- Nagbabala ang CPJ na inilalagay siya sa panganib ng pang-uusig at paghihiganti sa ilalim ng pamumuno ng Taliban ng kanyang pamamahayag at pagkakakilanlang Hazara.
- Ayon sa CPJ, hindi agad tumugon ang mga awtoridad ng imigrasyon ng US sa kahilingan nitong magbigay ng balita.






