Plano ng DOTr na pamahalaan ang EDSA Busway sa 2027, habang nanganganib ang pagkukumpuni at pagpapalawak dahil sa kakulangan sa pondo

12 min. na pagbasa
DOTr Plans 2027 EDSA Busway Takeover as Funding Gap Threatens Repairs and Expansion

Isang ahensiya ang mamamahala sa busway at magkukumpuni ng mga footbridge

MANILA, Nobyembre 13, 2026. Planong akuin ng Department of Transportation ang operasyon ng EDSA Busway at pangangalaga sa mga footbridge sa 2027, ayon kay Transportation Secretary Vince Dizon nitong Biyernes. Lumitaw ang mga kakulangan sa pagpapanatili ng isa sa mga pinakaabalang pampublikong transport corridor sa Metro Manila matapos masira ang mga elevator at pumalya ang mga ilaw.

Mga Nilalaman
  1. Isang ahensiya ang mamamahala sa busway at magkukumpuni ng mga footbridge
  2. Reklamo ng isang commuter ang nagbigay-pansin sa mga sirang elevator
  3. Dagdag na hamon sa pagpapanatili ang pagnanakaw ng kable, basura at ilaw
  4. Nag-iiwan ng malaking kakulangan sa pondo ang panukalang badyet para sa 2027
  5. Nagdagdag ng mga bus bago ang dagsa ng biyahe tuwing kapaskuhan
  6. Tatlong bagong hintuan ang target sa 2027
  7. Modernisasyon muna habang pinag-aaralan ang pagsasapribado
  8. Mahahalagang petsa sa plano ng pag-aako sa pamamahala
  9. Mahahalagang Punto

Inanunsiyo ito habang humihiling ang departamento ng PHP1.756 bilyon para sa busway matapos ibaba sa sero ang pondo nito sa panukalang 2027 National Expenditure Program. Kaakibat na ngayon ng pangakong akuin ang mga pagkukumpuni ang kahilingan sa badyet na tutulong sa pagbabayad para sa seguridad, pangangalaga ng mga elevator at pagpapanatili ng mga estasyon.

Ayon kay Dizon, matatapos ang pagpapasahan ng responsibilidad sa pagitan ng departamento at Metropolitan Manila Development Authority, o MMDA, kapag nasa ilalim na ng DOTr ang operasyon at pangangalaga ng mga footbridge. Aniya, naantala nang humigit-kumulang apat na buwan ang pagkukumpuni ng mga elevator dahil kapwa walang pondo ang dalawang ahensiya.

Ganito inilarawan ng kalihim ng transportasyon ang planong pagbabago:

"Kaya sinabi ko, sa susunod na taon, 2027, ang DOTr na ang magpapatakbo sa buong operasyon ng busway. Sasabihin ko sa MMDA (Metropolitan Manila Development Authority) na ang DOTr na rin ang mangangalaga sa mga footbridge para hindi na nagpapasahan ng responsibilidad, at titiyakin naming may nakalaang pondo dahil kung minsan ay wala," sabi ni Dizon.

Para sa mga pasahero, praktikal ang mga agarang alalahanin: makarating sa mga estasyon nang hindi kailangang umakyat sa hagdan, makatawid sa mga footbridge na may sapat na ilaw at makasakay sa sapat na bus sa dagsa ng biyahe tuwing kapaskuhan. Nagdagdag ang departamento ng 50 bus, kaya umabot sa humigit-kumulang 400 ang kabuuang bilang, at nagplano pa ng 50 sa Disyembre.

Reklamo ng isang commuter ang nagbigay-pansin sa mga sirang elevator

Nilapitan ni Victoria Chan, isang 66-anyos na commuter, si Dizon sa pagbisita nito noong Nobyembre 2 sa Guadalupe Busway station upang ireklamo na hindi gumagana ang mga elevator doon. Pagkaraan, siniyasat ni Dizon ang mga naayos na elevator sa Guadalupe overpass.

Patalastas

Ayon sa kalihim, hindi niya alam na sira ang mga ito nang ipaalam ito ni Chan. Ganito inilarawan ni Dizon ang kanilang pag-uusap at ang sumunod na pagkukumpuni:

"Nakipag-usap kami noong nakaraan sa isang nakatatandang commuter, isang lola. Narito kami nang buksan ang Guadalupe busway station dalawang linggo na ang nakararaan, at nagreklamo siya. Hindi ko alam na hindi gumagana ang mga ito. Ngayon, gumagana na," sabi ni Dizon.

Maaaring matukoy ng gumaganang elevator kung makararating nang maginhawa sa plataporma ng busway ang isang nakatatandang pasahero o taong limitado ang pagkilos. Nakakatulong ang mas maraming bus sa mga naghihintay sa estasyon, habang nakakatulong naman ang mga pasilidad na gumagana para makarating sila roon.

Sa ulat ni Dizon noong Nobyembre 13, binanggit niya ang pagkukumpuni sa anim na elevator na dati ay hindi gumagana, kabilang ang mga nasa Guadalupe, Phil-Am at Kamuning. Sa anunsiyo niya tungkol sa dagdag na mga bus noong Nobyembre, pitong sirang elevator ang binanggit niya, apat sa mga ito ang naayos na, habang hindi pa rin gumagana ang mga nasa Bagong Barrio, Balintawak at Monumento. Hindi ipinaliwanag ng departamento kung bakit magkaiba ang bilang o listahan ng mga estasyon.

Umaasa si Dizon na makukumpleto ang natitirang pagkukumpuni sa loob ng dalawang linggo mula sa inspeksiyon noong Nobyembre 13, kaya target itong matapos sa huling bahagi ng Nobyembre. Sinabi rin niyang iinspeksiyunin niya ang mga elevator habang nagpapatuloy ang trabaho.

Dagdag na hamon sa pagpapanatili ang pagnanakaw ng kable, basura at ilaw

Isinisi ni Dizon sa pagnanakaw ng mga kable ng elevator ang ilan sa mga pinsala at sinabing paiigtingin ang seguridad upang maiwasan ang mga susunod na insidente. Dahil dito, bahagi rin ng pagpapanatiling gumagana ang mga pasilidad ang gastusin sa seguridad, bukod sa pondong kailangan para sa pagkukumpuni.

Ayon sa kalihim, maaari ring pagmulan ng problema ang basurang itinatapon sa mga elevator. Sinabi niyang maaaring maapektuhan ng dagdag na bigat ang mga sensor ng elevator. Ipinapakita ng paliwanag niya na kailangan ding linisin at protektahan ang kagamitan, bukod sa pagsasagawa ng mekanikal na pagkukumpuni.

Sinusuri rin ng DOTr ang mga reklamo tungkol sa mga ilaw na hindi gumagana sa kahabaan ng overpass. Ayon sa mga commuter, nagmumukhang hindi ligtas ang lugar dahil sa dilim, lalo na sa gabi at madaling-araw.

May 23 estasyon ang busway at bukas ito sa buong maghapon. Kaya nakakatulong ang pagpapanatili ng mga ilaw, elevator at footbridge sa mga biyahe hindi lamang sa pinakabusy na oras sa maghapon, kundi maging kapag kakaunti ang tao sa paligid.

Patalastas

Nag-iiwan ng malaking kakulangan sa pondo ang panukalang badyet para sa 2027

Umapela si Acting Transportation Secretary Giovanni Lopez na ibalik ang PHP1.756 bilyon sa Economic Journalists Association of the Philippines Infrastructure Forum sa Makati noong Oktubre 19, 2026. Una niyang inilutang ang pangamba sa serong alokasyon sa pagdinig ng Senate finance subcommittee noong Setyembre.

Ang National Expenditure Program ang panukalang plano ng pamahalaan sa paggasta. Sinusuri ng Kongreso ang panukalang ito bago maisabatas ang pambansang badyet. Kaya panukalang pinagdedebatehan pa ang serong alokasyon para sa busway, habang ipinipilit ng DOTr na ibalik ang pondo.

Nagbabala si Lopez na kung walang pondo, mawawalan ng pambayad sa suweldo ng mga tauhan ng seguridad ang sistema at mahihirapan itong magpanatili ng mga estasyon o magkumpuni ng mga sirang elevator. Ito rin ang mga uri ng problemang tinutugunan ng inanunsiyo ni Dizon na pag-aako sa pamamahala noong Nobyembre.

Binanggit ng Department of Budget and Management ang paghihigpit sa puwang sa pananalapi bilang dahilan ng hindi pagsama sa EDSA Busway, Service Contracting Program at Fuel Subsidy Program sa panukalang badyet para sa 2027. Sa madaling salita, sinabi ng pamahalaan na lumiit ang pondong maaari nitong ilaan sa mga programang ito.

Kung isang departamento ang mananagot sa pagpapanatili, mas malinaw sa mga commuter kung aling ahensiya ang dapat panagutin. Hiwalay na usapin ang pagpopondo sa trabahong ito. Kaya mahalaga ang kahilingan na PHP1.756 bilyon para matupad ng DOTr ang ipinangakong regular na pangangalaga sa ilalim ng planong pag-aako nito sa pamamahala.

Nagdagdag ng mga bus bago ang dagsa ng biyahe tuwing kapaskuhan

Inatasan ni Dizon ang Land Transportation Franchising and Regulatory Board, o LTFRB, at ang road sector ng DOTr na magdagdag ng 50 bus simula Nobyembre 12. Layunin ng dagdag na serbisyo na maghanda para sa ASEAN summit at panahon ng Pasko.

Itinukoy ng departamento bilang pangunahing alalahanin ang mahahabang pila at pagsisikip ng trapiko malapit sa Ortigas at SM Megamall. Sinabi ni Dizon na makapagsasakay ang dagdag na serbisyo ng 30,000 pang pasahero kada araw.

Dahil sa unang dagdag na bus, umabot sa humigit-kumulang 400 ang kabuuang bilang. Kapag nadagdag pa ang 50 bus na planong ilunsad sa Disyembre, aabot ito sa humigit-kumulang 450, o pagtaas nang mga 12.5 porsiyento mula sa bilang noong Nobyembre. Tinatayang bilang ang mga ito dahil sinabi ng departamento na nasa bandang ganoong dami ang kabuuang mga bus.

Tumutukoy ang bilang na 30,000 sa karagdagang dami ng pasaherong inaasahan ng departamento na maisasakay kada araw dahil sa dagdag na serbisyo. Para sa mga commuter, layunin nitong paikliin ang mga pila sa panahong inaasahang tataas ang pangangailangan sa biyahe.

Patalastas

Nakatakda ring magsagawa ang LTFRB ng unang pagdinig nito noong Huwebes, Nobyembre 12, hinggil sa mga alegasyong sobra ang sinisingil ng mga operator ng EDSA Busway sa mga pasahero. Sinimulan na ang mga administratibong paglilitis sa ilalim ni acting chairman Greg Pua Jr.; sinabi ng departamento na hihintayin nito ang resulta. Dagdag na agarang alalahanin ang pagpapatupad ng tamang pasahe, bukod sa kapasidad at akses sa mga estasyon.

Tatlong bagong hintuan ang target sa 2027

Nagpaplano ang DOTr ng mga karagdagang estasyon sa Cubao, Magallanes at Parañaque Integrated Terminal Exchange, na karaniwang tinatawag na PITX. Sinabi ni Lopez na inaasahan ng departamento na maidagdag ang tatlong estasyon sa unang quarter ng susunod na taon, habang 2027 naman ang nakatalagang taon ng pagbubukas sa mga plano sa modernisasyon.

Sa notice of award na may petsang Disyembre 29, 2025, iginawad sa Unimasters Conglomeration, Inc. ang kontratang nagkakahalaga ng PHP251.06 milyon para sa disenyo at pagtatayo ng mga bagong estasyon at footbridge ng busway. Kasama rin sa programang rehabilitasyon ang mga kasalukuyang estasyon sa Bagong Barrio sa Caloocan, Balintawak sa Quezon City at Guadalupe sa Makati.

Tinataya ng departamento na aabot sa 70 milyon ang mga biyahe ng pasahero sa 2026, batay sa mga inaasahang pagbuti mula sa modernisasyon. Hiwalay namang binanggit ni Lopez ang humigit-kumulang 63 milyong taunang gumagamit nang talakayin niya ang panganib sa badyet. Magkaiba ang tinutukoy ng mga bilang: pagtataya at tantiya sa taunang paggamit.

Mula nang ilunsad ito noong 2020 hanggang Agosto 2026, mahigit 367 milyong pasahero na ang naisakay ng busway, ayon sa mga bilang na inilahad ni Lopez. Ipinapakita ng dami ng gumagamit kung bakit maaaring makaapekto sa mas marami pa sa iisang estasyon ang sirang elevator o kawalan ng nakalaang pondo para sa pagpapanatili.

Inihambing din ni Lopez ang espasyong ginagamit ng mga bus at pribadong sasakyan. Ayon sa kanya, may sakay na hindi bababa sa 50 pasahero ang isang bus, o hanggang 70 kung may mga nakatayo, kumpara sa humigit-kumulang lima sa pribadong sasakyan. Batay sa mga bilang na ito, kayang magsakay ng isang bus ng katumbas ng 10 hanggang 14 na kotse na may tiglilimang pasahero.

Modernisasyon muna habang pinag-aaralan ang pagsasapribado

Sinabi ni Undersecretary for Road Transport and Infrastructure Mark Steven Pastor na prayoridad muna ang pagsasaayos ng mga estasyon kaysa pagsasapribado ng operasyon at pagpapanatili, lalo na sa gitna ng pagtaas ng presyo ng gasolina. Dati nang umaasa ang departamento na maisasapribado ang sistema pagsapit ng 2026 o 2027.

Ayon kay Pastor, hinihintay ng DOTr ang feasibility study bago magpasya sa susunod na hakbang. Sinusuri sa ganitong pag-aaral kung maisasagawa ang isang iminungkahing proyekto batay sa pananalapi at operasyon. Sinabi niyang wala pang naihahaing panukalang pagsasapribado noong panahong nagpahayag siya.

Patalastas

Ipinaliwanag ni Pastor ang agarang prayoridad ng departamento sa panayam sa gilid ng Philippine Road Safety Summit 2026:

"Patuloy naming pinapabuti ang mga hintuan ng bus at inilalaan ang kinakailangang imprastraktura habang hinihintay ang pasya tungkol sa planong pagsasapribado," sabi niya.

Isinaalang-alang ng departamento ang pag-anyaya sa mga kompanya na mag-bid matapos maisaayos ang mga estasyon. Sinusuri rin sa pag-aaral kung gagamit ng solicited process, kung saan nag-aanyaya ang pamahalaan ng mga kompanyang mag-bid, o unsolicited process, kung saan isang kompanya ang naghahain ng panukala.

Itinatakda ng planong pag-aako ng pamahalaan sa pamamahala ni Dizon kung sino ang mamamahala sa busway sa 2027, samantalang tungkol naman sa posibleng susunod na kaayusan ang pag-aaral sa pagsasapribado. Hindi pa inaanunsiyo ang pinal na pasya sa pagsasapribado at ang detalyadong mga tuntunin sa paglilipat ng operasyon.

Nakaaapekto rin sa iba pang prayoridad sa transportasyon ang limitadong pondo. Sinabi ni Pastor na hindi kasalukuyang prayoridad ang panukalang busway sa kahabaan ng Quezon Avenue at España, habang nakatuon ang departamento sa sistema ng bus rapid transit sa Cebu, kabilang ang pagsasaayos ng mga traffic signal. Saklaw ng natitirang phase 2A at 3A sa Cebu ang 13 estasyon at 62 hintuan, at dapat itong matapos sa katapusan ng 2028.

Mahahalagang petsa sa plano ng pag-aako sa pamamahala

Saklaw ng ilang takdang panahon sa badyet at konstruksyon ang usapin sa pondo ng busway, pagkukumpuni at mga plano sa pagpapalawak. Ipinapakita ng mahahalagang petsa kung paano nauugnay ang mga agarang problema sa serbisyo sa planong pagbabago ng pamamahala.

  • Disyembre 29, 2025: Iginawad sa Unimasters Conglomeration, Inc. ang kontratang nagkakahalaga ng PHP251.06 milyon para sa mga bagong estasyon at footbridge.
  • Setyembre 2026: Inilahad ni Lopez ang epekto ng panukalang serong alokasyon para sa busway sa pagdinig ng Senate finance subcommittee.
  • Oktubre 19, 2026: Umapela si Lopez na ibalik ang PHP1.756 bilyon sa isang infrastructure forum sa Makati.
  • Nobyembre 2, 2026: Ipinaalam ni Victoria Chan kay Dizon ang problema sa elevator sa Guadalupe.
  • Nobyembre 12, 2026: Nakatakdang magsimulang bumiyahe ang dagdag na 50 bus at nakatakda ring idaos ang unang pagdinig ng LTFRB tungkol sa sobrang paniningil.
  • Nobyembre 13, 2026: Inanunsiyo ni Dizon ang planong pag-aako sa pamamahala sa 2027 at umasa siyang matatapos sa loob ng dalawang linggo ang natitirang pagkukumpuni ng mga elevator.
  • Disyembre 2026: Planong magdagdag pa ng 50 bus.
  • 2027: Planong akuin ng DOTr ang operasyon ng busway at pangangalaga sa mga footbridge, habang target namang maidagdag ang tatlong estasyon sa unang quarter.

Ang pinakamalapit na mga takdang gawain ay ang pagkukumpuni sa natitirang mga elevator at ang pagdaragdag ng mga bus sa Disyembre. Ang mas malaking hamon sa 2027 ay kung susuportahan ng pondo, pagtatayo ng mga estasyon at paglilipat ng mga tungkulin sa pagpapanatili ang serbisyong ipinangako ng departamento.

Mahahalagang Punto

  • Planong akuin ng DOTr ang operasyon ng EDSA Busway at pangangalaga sa mga footbridge sa 2027.
  • Humihiling ang departamento ng PHP1.756 bilyon matapos walang ilaan na pondo para sa busway sa panukalang plano sa paggasta para sa 2027.
  • Agarang alalahanin ang pagkukumpuni ng mga elevator at mga sirang ilaw sa overpass; target matapos sa huling bahagi ng Nobyembre ang natitirang pagkukumpuni.
  • Sa dagdag na 50 bus, umabot sa humigit-kumulang 400 ang kabuuang bilang; planong magdagdag pa ng 50 sa Disyembre.
  • Planong magtayo ng mga bagong estasyon sa Cubao, Magallanes at PITX sa 2027.
  • Itinutuloy ang modernisasyon ng mga estasyon habang hinihintay ng departamento ang pag-aaral tungkol sa posibleng pagsasapribado.
Ibahagi ang artikulong ito

Baka magustuhan mo rin