Ayon sa Indonesia, hindi bubuwisan ang mga bank transfer at remittance sa pagpapalawak ng digital VAT sa Nobyembre

Anim na tagakolekta ang nagpapatakbo na ng sistema ng digital VAT

Nagsimulang gumana noong Setyembre 25, 2026 ang sistema ng Indonesia para mangolekta ng value-added tax sa mga kwalipikadong pagbili ng digital na produkto mula sa ibang bansa, kasama ang limang bangko at LinkAja, ayon sa Directorate General of Taxes. Nilinaw na ngayon ng pamahalaan na hindi saklaw ng planong palawakin ang pangongolekta sa Nobyembre ang mga personal na pagpapadala ng pera at remittance ng mga migranteng manggagawa.

Kasunod ang paglilinaw na ito ng mga pahayag ni Hashim Djojohadikusumo, chairman ng advisory board ng Indonesian Chamber of Commerce and Industry at special envoy ng pangulo para sa klima at enerhiya, na mangongolekta ang mga bangko, kompanya ng financial technology at mga platform kabilang ang Shopee, Lazada at GoTo ng mga buwis na hindi dating nakokolekta simula Nobyembre 9.

Tinalakay ni Finance Minister Suahasil Nazara ang mga pangambang lumitaw dahil dito sa isang press conference ng Financial System Stability Committee sa Jakarta noong Nobyembre 3. Sinabi niyang walang bagong patakaran ang pamahalaan na awtomatikong nagpapataw ng VAT sa bawat paglilipat ng pera sa pagitan ng mga bangko o digital wallet.

Itinakda sa opisyal na anunsyo ng pagpapatupad ng awtoridad sa buwis, na may numerong PENG-6/PJ/2026, ang Setyembre 25 bilang petsa ng pagsisimula ng SPP-TDLN, ang Foreign Digital Transaction Tax Collection System. Inilalarawan nito ang paraan ng pagkolekta ng umiiral na VAT sa Indonesia para sa ilang digital na produkto at serbisyong ibinibigay sa mga mamimili sa bansa.

Ipinaliwanag ni Inge Diana Rismawanti, direktor ng counseling, services and public relations ng awtoridad sa buwis, ang saklaw nito sa paglilinaw niya noong Nobyembre 2:

Hindi lahat ng transaksiyon sa ibang bansa ay saklaw ng VAT. Nalalapat lamang ang pangongolekta sa pamamagitan ng SPP-TDLN sa mga transaksiyong digital mula sa ibang bansa na saklaw ng VAT sa ilalim ng umiiral na mga regulasyon.

Para sa mga sambahayan, ang praktikal na pagbabago ay kung paano naipapadala sa pamahalaan ang buwis kapag bumibili sila ng mga kwalipikadong subscription, software o iba pang digital na produkto mula sa ibang bansa. Hindi saklaw ng mekanismo ng pangongolektang ito ang perang ipinadadala sa kamag-anak.

Ano ang ibig sabihin ng Setyembre 25 at Nobyembre 9

Nakapaloob sa Minister of Finance Regulation No. 49 of 2026 ang detalyadong mga tuntunin para sa SPP-TDLN. Nilagdaan ito noong Hulyo 14 at ipinahayag bilang batas noong Hulyo 20. Ayon sa FAQ ng awtoridad sa buwis, nagkabisa ang regulasyon sa petsa ng pormal na pagpapahayag nito, samantalang itinakda naman sa anunsyo ng pagpapatupad ang Setyembre 25 bilang simula ng operasyon ng sistema.

Tumutukoy ang petsang Nobyembre 9 na binanggit ni Hashim sa planong palawakin ang pangongolekta sa mas maraming institusyon. Sinabi ni Inge na magtatalaga pa ng mga institusyon matapos makumpleto ang paghahanda at pagsubok. Ipinapaliwanag ng pagkakasunod-sunod na ito kung bakit gumagana na ang sistema habang naghahanda pa ring sumali ang mas maraming bangko at kompanya ng pagbabayad:

• Hulyo 14, 2026: Nilagdaan ang Minister of Finance Regulation No. 49 of 2026.
• Hulyo 20: Ipinahayag bilang batas ang regulasyon.
• Setyembre 25: Nagsimulang gumana ang SPP-TDLN kasama ang anim na itinalagang tagakolekta.
• Oktubre 29: Ipinahayag ni Hashim ang pagpapalawak ng pangongolekta sa Nobyembre 9 sa pambansang pulong ng pamunuan ng Kadin sa Jakarta.
• Nobyembre 2: Nilinaw ni Inge ang saklaw ng sistema at ang paghahanda sa mga karagdagang tagakolekta.
• Nobyembre 3: Itinanggi ni Suahasil ang mga pahayag na awtomatikong papatawan ng VAT ang lahat ng paglilipat sa bangko at digital wallet.
• Nobyembre 4: Muling ipinaliwanag ng awtoridad sa buwis ang sistema sa opisyal nitong Instagram account.
• Nobyembre 9: Petsa ng pagpapalawak na inanunsyo ni Hashim.

Wala pang kumpirmadong iskedyul ang pamahalaan para sa pagtatalaga sa bawat posibleng tagakolekta. Sinabi ni Inge na iaanunsyo ang mga bagong pagtatalaga sa mga opisyal na channel ng awtoridad sa buwis kapag nakumpleto na ang lahat ng yugto ng paghahanda.

Aling mga digital na pagbili ang saklaw?

Saklaw ng SPP-TDLN ang mga kwalipikadong digital na produkto at serbisyong ibinibigay mula sa ibang bansa at ginagamit sa Indonesia. Kabilang sa mga nakalista sa FAQ ng SPP-TDLN ng awtoridad sa buwis ang software at mga application mula sa ibang bansa, serbisyo sa cloud, streaming, digital na aliwan, subscription sa artificial intelligence, digital na datos at impormasyon, at mga pagbili o top-up sa online game.

Kabilang sa legal na paglalarawan ang mga di-nahahawakang bagay na saklaw ng buwis, ibig sabihin, mga produktong walang pisikal na anyo, at mga digital na serbisyong saklaw ng buwis. Halimbawa ng produkto ang na-download na application; halimbawa naman ng serbisyo ang access sa cloud computing.

Ilalapat ang mekanismo ng pangongolekta kapag pasok sa mga tuntunin sa VAT ang pagbili at hindi pa nakokolekta ang buwis ng itinalagang provider sa ilalim ng umiiral na sistema ng electronic commerce na kilala bilang PMSE. Patuloy na sasaklawin ng mga kaugnay na tuntunin ang mga transaksiyong kuwalipikado sa eksempsiyon sa VAT o iba pang naaangkop na kaluwagan.

Itinatakda ng Presidential Regulation No. 68 of 2025 ang mas malawak na balangkas. Inilalarawan sa paliwanag sa website ng awtoridad sa buwis na inilathala noong Nobyembre 2 kung paano nakatutulong ang impormasyon sa pagbabayad upang matukoy ang mga pagbiling saklaw ng sistema. Isinulat ito ng empleyado ng awtoridad sa buwis na si Zidni Hudan Said Purnomo sa personal niyang kapasidad, gaya ng nakasaad sa disclaimer ng artikulo.

Mahalaga kung saan ginagamit ang produkto dahil maaaring gumamit ang isang mamimili sa Indonesia ng digital na produkto mula sa ibang bansa nang walang pisikal na padalang tumatawid sa hangganan. Iniuugnay ng SPP-TDLN ang umiiral na obligasyon sa buwis sa pagkonsumo sa proseso ng pagbabayad.

Iba ang mga tuntunin para sa paglilipat ng pera, bayad sa serbisyo at QRIS

Hindi kabilang sa mga kategorya ng digital na pagbiling inilalarawan sa FAQ ang mga migranteng manggagawang nagpapadala ng kita sa kanilang pamilya at mga taong naglilipat ng pera sa pagitan ng mga account. Tahasang sinasabi sa dokumento na hindi saklaw ng VAT ang mga pagpapadala ng pera mula sa ibang bansa at remittance ng mga migranteng manggagawa.

Ipinaliwanag din ni Suahasil na maaaring ipataw ang VAT sa bayad sa administrasyon ng provider ng paglilipat ng pera, sa halip na sa halagang ipinadadala. Saklaw ng Minister of Finance Regulation No. 69 of 2022, kabilang ang Artikulo 9, ang mga kwalipikadong bayad para sa serbisyong financial technology, gaya ng bayad sa administrasyon at komisyon. Hindi kasama sa pagkukuwenta ng VAT ang mismong halagang inililipat.

Nililinaw ng isang halimbawa sa numero ang pagkakaiba. Kung naniningil ang digital wallet ng bayad sa administrasyon na Rp 1,000 at 11% VAT ang ipinapataw sa bayad na iyon, Rp 110 ang buwis. Ang bayad ang pinagbabatayan ng pagkukuwenta, magpadala man ang mamimili ng Rp 100,000 o Rp 1 milyon.

Hindi rin saklaw ng SPP-TDLN ang mga lokal na bayad sa pamamagitan ng QRIS kapag may bumibili ng kape, namimili sa mall o nagbabayad sa restawran. Ang QRIS ang pamantayan ng Indonesia para sa mga bayad sa pamamagitan ng pag-scan ng QR code. Muling iginiit ng awtoridad sa buwis noong Nobyembre 4 na mga pagbili lamang ng digital na produkto mula sa ibang bansa ang saklaw.

Nasa paliwanag na ng awtoridad sa buwis noong Abril 22, 2025 na hindi binubuwisan ang mga mamimili dahil lamang sa paggamit ng QRIS. Maaaring may obligasyon sa VAT ang mga payment service provider para sa mga serbisyong electronic at obligasyon sa income tax para sa kita mula sa mga bayad. Susunod naman sa kani-kanilang tuntunin ang mga buwis na nalalapat sa mismong mga produkto o serbisyo.

Paano napupunta ang bayad sa supplier sa ibang bansa

Ayon sa anunsyo ng pagpapatupad, kailangang isama ng mga dayuhang merchant at service provider ang VAT ng Indonesia sa presyong sinisingil o halagang babayaran ng mga mamimili sa bansa. Maaaring kolektahin ng itinalagang tagapamagitan sa pagbabayad ang VAT bago ipadala sa supplier sa ibang bansa ang natitirang bayad.

Kaya nagbabayad ang mamimili ng halagang kasama na ang naaangkop na VAT, at inihihiwalay ng proseso ng pagbabayad ang buwis mula sa kita ng supplier. Nagbabala ang anunsyo sa mga dayuhang negosyo na maaaring mabawasan ng VAT na kinolekta sa ilalim ng mekanismong ito ang halagang matatanggap nila.

Gumagamit ng epektibong singil sa VAT na 11% ang mga halimbawang kasama sa mga paliwanag tungkol sa patakaran. Magiging Rp 111,000 ang serbisyong nagkakahalaga ng Rp 100,000 bago buwis kung buong ipapasa sa mamimili ang singil. Kasama na sa kabuuang Rp 111,000 ang buwis kapag Rp 11,000 nito ang VAT.

Ayon sa awtoridad sa buwis, walang ipinapasok na bagong rate ang SPP-TDLN. Patuloy na susunod ang naaangkop na rate sa batas sa VAT. Gayunman, maaaring mas mataas na ang singil sa mga mamimili para sa mga kwalipikadong pagbili na dati ay hindi napapatawan ng buwis ngayong nagsimula nang kolektahin ang umiiral na obligasyon.

Magpapatuloy ang pangongolekta ng mga umiiral na platform kasabay ng mga bangko

Gumagana na mula pa noong 2020 ang sistema ng PMSE ng Indonesia, kung saan ang mga itinalagang digital na negosyo mismo ang nangongolekta ng VAT. Sa ilalim ng SPP-TDLN, hindi na kokolektahan sa pamamagitan ng tagapamagitan sa pagbabayad ang mga kwalipikadong pagbiling nakolektahan na ng VAT sa pamamagitan ng PMSE. Magkasabay na gagana ang dalawang paraan.

Saklaw na ng umiiral na network ng mga provider ang malalaking dayuhang digital na negosyo. Ayon sa mga bilang na iniulat sa katapusan ng Setyembre 2026, umabot sa 280 ang mga itinalagang kompanya, kabilang ang Google, Amazon at Netflix.

Nadagdag sa balangkas na ito ang isa pang kilalang negosyo sa larangan ng AI nang italaga ang OpenAI noong Disyembre 29, 2025. Nasa 254 kompanya ang listahan ng mga tagakolekta sa katapusan ng Nobyembre 2025, kumpara sa 280 na iniulat para sa Setyembre 2026, o nadagdagan ng 26.

Para sa mamimili, mahalagang tiyakin na hindi na muling kokolektahan sa pamamagitan ng SPP-TDLN ang isang pagbiling nabuwisan na. Makakatulong ang pagtatago ng resibong nagpapakita ng pagbili at VAT upang maidokumento kung paano pinangasiwaan ang transaksiyon.

Kailangang matapos ng mas maraming bangko ang pagsubok bago sumali

Ang anim na unang tagakolekta ay ang Bank Rakyat Indonesia, Bank Mandiri, Bank Negara Indonesia, Bank Tabungan Negara, Bank Syariah Indonesia at PT Fintek Karya Nusantara, na nagpapatakbo sa LinkAja. Lima rito ay mga bangko at isa ay kompanya ng financial technology.

Sinabi ni Director General of Taxes Bimo Wijayanto na naghahanda ang awtoridad para sa 30 pang platform ng pagbabangko at financial technology. Unti-unting sasalihan ng mga ito ang sistema batay sa kahandaan ng imprastraktura ng bawat institusyon.

Kabilang sa paghahanda ang pagsubok sa sandbox, isang kontroladong kapaligiran kung saan nasusuri ng mga institusyon ang sistema bago ito patakbuhin nang mas malawak, at susundan ito ng yugto ng pagpapatatag. Ayon sa awtoridad, sinusuri sa mga yugtong ito ang mga proseso ng negosyo, palitan ng datos at koneksiyon sa pagitan ng mga organisasyong kasangkot.

Nakikipag-ugnayan ang DJP sa Financial Services Authority, na kilala bilang OJK, at sa Bank Indonesia. Hinikayat din nito ang Mastercard at Visa na isama sa SPP-TDLN ang kanilang mga sistema bago ang Nobyembre. Inilalarawan ng malawak na listahang binanggit ni Hashim ang planong pagpapalawak; nakadepende sa pormal na pagtatalaga ang mga obligasyon sa pangongolekta.

Sinabi ni Wahyu Nuryanto, executive director ng MUC Tax Research Institute, na bukod sa pangongolekta ay magkakaroon din ng gawaing administratibo ang mga kalahok na bangko. Kabilang sa mga tungkulin nila ang pag-isyu ng mga resibo sa pangongolekta ng buwis at pag-uulat sa awtoridad sa buwis. Hinimok niya ang pamahalaan na tiyaking madaling pangasiwaan ang mga prosesong ito.

Mga refund, rekord at personal na datos

Maaaring humiling ng refund ang mga mamimili kapag nagkamali ng pangongolekta ng VAT. Ayon sa FAQ, dapat nilang isumite ang kahilingan sa operator ng SPP-TDLN sa pamamagitan ng bangko o iba pang institusyong nangolekta ng buwis. Dapat itago ng mga mamimili ang singil, rekord ng pagbabayad at katibayan ng anumang VAT na nakolekta na ng supplier.

Katumbas ng tax invoice ang katayuan ng mga dokumento sa pangongolekta ng buwis na iniisyu ng mga itinalagang institusyon. Maaaring gamitin ng mga kuwalipikadong negosyong nakarehistro sa VAT ang mga ito para maghabol ng input VAT credit, na nagpapahintulot na ibawas ang kwalipikadong buwis na ibinayad sa mga binili para sa negosyo sa obligasyon nilang VAT.

Nagtatakda ang FAQ ng mga kondisyon para sa credit na ito, kabilang ang kaugnay na dokumento, pagsunod sa mga tuntunin sa credit, at pagkakaroon sa dokumento ng email address o numero ng telepono na nakarehistro sa administrasyon ng awtoridad sa buwis.

Ginagamit ang datos ng pagbabayad upang matukoy ang mga pamiliing saklaw ng buwis. Ayon sa FAQ, gumagamit ang sistema ng impormasyon tungkol sa mga transaksiyong digital mula sa ibang bansa at mga lokal na transaksiyon, kabilang ang datos ng paglilipat at remittance, para sa pagmamapa at pagsusuri. Layunin daw nitong tukuyin ang mga bagay na saklaw ng VAT, hindi subaybayan ang mga personal na account.

Dapat sumunod ang pangangalaga sa personal na datos sa mga naaangkop na batas, kabilang ang Law No. 27 of 2022 on Personal Data Protection. Ayon sa FAQ, limitado ang paggamit ng impormasyon sa pagpapatupad ng pangongolekta ng VAT at kailangang pangasiwaan ito nang may seguridad at pagiging kumpidensiyal. Maaaring makipag-ugnayan ang mga mamimiling nangangailangan ng paliwanag sa kanilang bangko o provider ng financial technology, o sa Kring Pajak sa numerong 1500200.

Nakadepende sa aktuwal na saklaw ng buwis ang inaasahang kita

Ayon sa mga bilang ng DJP hanggang Setyembre 2026, umabot sa Rp 58.75 trilyon ang naipong kita sa buwis mula sa digital na ekonomiya. Umabot sa Rp 45.21 trilyon mula pa noong 2020 ang VAT mula sa PMSE, kabilang ang Rp 9.54 trilyong nakolekta mula Enero hanggang Setyembre 2026.

Sinabi ni Bimo na nagtala ang anim na unang tagakolekta ng SPP-TDLN ng humigit-kumulang 5.5 milyong transaksiyong nagkakahalaga ng tinatayang Rp 10 trilyon mula Setyembre 25 hanggang Oktubre 11. Inilarawan niya bilang paunang tantiya ang potensiyal na VAT na humigit-kumulang Rp 1 trilyon habang pinatatatag pa ang sistema.

Sinabi ni Raden Agus Suparman ng Botax Consulting Indonesia na kailangan pang suriin kung kuwalipikado sa buwis ang mga natukoy na transaksiyon. Nakasalalay ang pagkukuwenta ng kita sa kung aling mga pagbili ang saklaw, kung nakolekta na ang VAT at kung may naaangkop na kaluwagan. Itinuring niyang mahahalagang pakinabang ang mas malawak na impormasyon sa mga transaksiyon at mas mahusay na pagsunod sa mga tuntunin.

Naniniwala si Wahyu na mas maraming transaksiyon ang maaabot ng pangongolekta sa pamamagitan ng mga bangko kaysa sa indibidwal na pagtatalaga sa mga dayuhang supplier. Inaasahan naman ni Fajry Akbar ng Center for Indonesia Taxation Analysis na mas maliit ang dagdag na kita dahil saklaw na ng PMSE ang malaking bahagi ng digital na pagkonsumo. Nakabatay sa laki ng natitirang puwang sa pangongolekta ang magkaibang pagtataya nila.

Bahagi ng debate sa pagpapalawak ang gastos ng mga sambahayan

Hinimok ni Achmad Nur Hidayat, ekonomista at espesyalista sa pampublikong patakaran sa UPN Veteran Jakarta, ang pamahalaan na suriin ang epekto sa bawat pangkat ng kita. Maaaring mas malaking bahagi ng perang magagamit ng estudyante o freelancer ang katumbas ng parehong porsiyentong singil kaysa sa badyet ng isang mayamang sambahayan.

Binigyang-diin ni Achmad ang mga hamong kinakaharap ng gitnang uri sa Indonesia. Ayon sa mga bilang ng Statistics Indonesia, 57.33 milyon ang kabilang sa pangkat na ito noong 2019 at humigit-kumulang 47.85 milyon noong 2024, o bumaba nang 9.48 milyon. Tinatayang nasa 46.7 milyon ito noong 2025 ng Mandiri Institute.

Iminungkahi niya na isaalang-alang ang mga naka-target na pasilidad sa buwis para sa mga digital na serbisyong sumusuporta sa edukasyon, kasanayan at produktibidad ng maliliit na negosyo, kasabay ng madaling gamitin na mga proseso para sa pagwawasto at refund. Sinabi ni Coordinating Minister for Economic Affairs Airlangga Hartarto noong Nobyembre 2 na tatalakayin niya sa Finance Ministry ang pagpapatupad at susuriin ang mga posibleng epekto nito sa kakayahang bumili ng mga mamimili.

Ang mahalagang hamon ay kung paano mas tuloy-tuloy na makokolekta ang umiiral na buwis habang pinamamahalaan ang gastos at administrasyong kaakibat nito. Kailangan ng mga mamimili ang tumpak na singil at madaling gamitin na refund, ng mga institusyon sa pagbabayad ang maaasahang mga sistema ng pagtukoy, at ng mga dayuhang supplier ang pagsasama ng VAT ng Indonesia sa mga presyong sinisingil sa mga mamimili.

Mahahalagang Punto

• Nagsimulang gumana ang SPP-TDLN noong Setyembre 25, 2026; Nobyembre 9 ang petsa ng pagpapalawak na inanunsyo ni Hashim.
• Nangongolekta ang sistema ng umiiral na VAT sa mga kwalipikadong digital na produkto at serbisyong mula sa ibang bansa at ginagamit sa Indonesia.
• Hindi saklaw ng mekanismo ng pangongolektang ito ang mga personal na pagpapadala ng pera, remittance ng mga migranteng manggagawa at lokal na pagbili sa pamamagitan ng QRIS.
• Maaaring patawan ng VAT ang mga kwalipikadong bayad sa serbisyong pinansiyal; sa bayad kinakalkula ang buwis, hindi sa perang inililipat.
• Anim na institusyon ang itinalagang tagakolekta, habang naghahanda pa ang 30 pang platform ng pagbabangko at financial technology.
• Hindi na muling kokolektahan sa pamamagitan ng SPP-TDLN ang mga pagbiling nabuwisan na sa pamamagitan ng PMSE.
• Maaaring humiling ng refund ang mga mamimili sa institusyong nagkamaling nangolekta ng VAT.
• Nakasalalay ang dagdag na kita sa mga natukoy na pagbiling saklaw ng buwis at sa natitirang mga kakulangan sa umiiral na pangongolekta.