Tumaas ng 61% sa NT$158 Trilyon ang Halaga ng Pamilihan ng Taiwan Habang Pinalalawak ang Pagsisikap sa Pamamahala ng mga Asset

Ang pag-akyat ng NT$60 trilyon ay naglalagay sa pananalapi sa sentro ng mga ambisyon ng Taiwan

Umabot sa NT$158 trilyon ang halaga ng pamilihan ng sapi ng Taiwan sa katapusan ng Oktubre 2026, mula sa NT$98 trilyon noong nakaraang taon, ayon kay Peng Jin-lung, chairman ng Financial Supervisory Commission, noong Nobyembre 3. Ang pagtaas na NT$60 trilyon, katumbas ng humigit-kumulang 61.2%, ang pinagmulan ng kampanya ng pamahalaan na gawing mas malaking internasyonal na negosyo sa pamamahala ng mga asset ang yaman ng isla mula sa teknolohiya.

Sa pagbubukas ng Taiwan Week, sinabi ni Peng na umakyat ang indeks ng sapi na TAIEX mula sa humigit-kumulang 28,000 puntos sa katapusan ng Oktubre 2025 tungo sa mga 45,000 sa katapusan ng Oktubre 2026. Iniugnay niya ang paglawak na ito sa mga industriya ng semiconductor at artificial intelligence ng Taiwan, kasabay ng rekord na kita at tubo ng mga kumpanyang nakalista sa pamilihan.

Sinabi ni Pangulong Lai Ching-te na naging ikaapat na pinakamalaking pambansang pamilihan ng sapi sa mundo ang Taiwan, na nagkakahalaga ng humigit-kumulang US$5.3 trilyon. Nahuhuli ito sa Estados Unidos, China at Japan, ngunit mas malaki kaysa India. Binanggit din niya ang paglago ng ekonomiya na 14.36% sa ikatlong quarter, ang pinakamalakas na paglago para sa quarter na iyon sa loob ng 48 taon.

Ang susunod na gawain ng pamahalaan ay iugnay ang laki ng pamilihang ito sa mas maraming serbisyong pang-investment, pondong internasyonal at mga pagkakataon para sa pag-iimpok ng sambahayan. Pinagsasama ng programa nitong Asian Asset Management Center ang mga pagbabago sa mga tuntuning pampinansyal, pribadong pagbabangko, mga produktong pang-investment at isang iminumungkahing bawas sa buwis para sa mga kontribusyon sa Taiwan Individual Savings Accounts, na kilala bilang TISA.

Ano ang ipinahihiwatig ng mga bilang sa pamilihan ng sapi

Ang market capitalization ay pinagsama-samang halaga sa pamilihan ng mga sapi ng mga kumpanya. Nangangahulugan ang pag-akyat ng Taiwan mula NT$98 trilyon tungo sa NT$158 trilyon na naging humigit-kumulang 1.6 na beses ang laki ng pamilihan sa loob ng isang taon. Umakyat nang mga 60.7% ang TAIEX sa kaparehong paghahambing ng Oktubre, batay sa mga ni-round off na antas ng indeks na ibinigay ni Peng.

Gayunman, bumababa ang mga presyo ng sapi sa araw ng talumpati. Bumagsak nang mahigit 5,800 puntos ang pamilihan mula sa pinakamataas na antas na malapit sa 50,000, katumbas ng pagbaba na humigit-kumulang 11.6% mula sa tugatog na iyon. Kaya magkaibang bahagi ng iisang siklo ng pamilihan ang inilalarawan ng taunang paglawak at ng kamakailang paghina.

Sinabi ni Peng na sinuportahan ng mas mataas na kita at tubo ng mga kumpanya ang paglago ng pamilihan. Inilagay naman ito ni Lai sa mas malawak na paglago ng ekonomiya, at sinabing lumago ang Taiwan nang 8.76% noong 2025 at inaasahang lalago nang mahigit 11% sa 2026. Pagtataya ang huling bilang, samantalang inilalarawan ng bilang para sa ikatlong quarter ang naitala nang paglago.

Para sa mga mamumuhunan, lalong mahalaga ang kinikita ng mga kumpanya dahil sa pinagsamang malaking pag-akyat sa loob ng isang taon at matinding kamakailang pagbaba. Kapag mas mataas ang presyo ng sapi, mas malaki ang ibinabayad ng mga mamumuhunan para magkaroon ng bahagi sa isang negosyo; nakatutulong ang mga kikitain sa hinaharap upang matukoy kung kaakit-akit pa rin ang presyong iyon.

Paano nagiging negosyo sa pamamahala ng mga asset ang yaman mula sa teknolohiya

Inilarawan ni Peng ang mga supply chain ng semiconductor at AI ng Taiwan bilang magkakaugnay na industriyal na network na nangangailangan ng tuloy-tuloy na pondo, mga bihasang manggagawa at mga internasyonal na katuwang. Layunin ng pamahalaan na gawing lugar ang Taiwan kung saan mas malaking bahagi ng pondong ito ang pinamamahalaan, bukod sa ipinupuhunan.

Ang pamamahala ng mga asset ay pangangasiwa sa mga investment para sa mga indibidwal, kumpanya o institusyon. Makakatulong ang mas malaking negosyo sa mga fund manager, bangko at serbisyong pampinansyal, habang lumilikha ng mas maraming daluyan upang mapunta ang ipon sa mga kumpanya at pampublikong imprastraktura.

Namahala ang sektor ng pananalapi ng Taiwan ng NT$48.38 trilyon sa katapusan ng Setyembre, mahigit NT$15 trilyon na mas mataas kaysa antas nito noong Hunyo 2024. Hiwalay na binanggit ni Peng ang taunang pagtaas na NT$12 trilyon, o 33%. Magkaiba ang panimulang petsa ng mga paghahambing na ito.

Sinipi rin si Peng na nagsabing NT$42 trilyon ang taunang pagtaas, kasabay ng kaparehong 33% na paglago. Kaayon ng pagtaas nang humigit-kumulang isang katlo tungo sa kabuuang halos NT$48 trilyon ang bilang na NT$12 trilyon.

Dalawa ang magkaugnay na layunin ng patakaran: panatilihin sa Taiwan ang mas malaking yaman na pinamamahalaan at makahikayat ng kapital mula sa ibang bansa, saka idirekta ang mga investment sa lokal na industriya. Kabilang sa mga hakbang ang mga sonang pang-pamamahala ng asset, mas malawak na pagpipilian ng mga produktong pang-investment, pagpapadali sa pagtatatag ng mga operasyon ng pribadong pagbabangko at iminungkahing batas para sa real estate investment trusts, na nagsasama-sama ng pera para sa investment sa ari-arian.

Maagang paglawak ang ipinakikita ng Kaohsiung at pribadong pagbabangko

Ayon kay Peng, nakahikayat ang Kaohsiung Asset Management Zone ng 62 institusyong pampinansyal. Isa ang sonang ito sa mga praktikal na kasangkapan ng pamahalaan para palawakin ang mga serbisyong pampinansyal, kasabay ng pambansang programa ng mga pagbabago sa regulasyon.

Nadagdagan nang 7,300 sa loob ng isang taon ang mga kliyente ng bangko na may malalaking asset, habang umakyat nang NT$804.1 bilyon ang mga asset na pinamamahalaan para sa grupong ito ng mga kliyente. Nadagdagan ng limang operasyon ng pribadong pagbabangko, at tumaas nang NT$1.4745 trilyon ang mga asset. Sinipi rin si Peng na nagsabing mas mataas na NT$1.7745 trilyon ang pagtaas ng mga asset ng pribadong pagbabangko.

Nagbibigay ang pribadong pagbabangko ng mga serbisyong pang-investment at kaugnay na serbisyong pampinansyal sa mayayamang kliyente. Dahil sa paglawak, mas marami silang mapagpipilian para lokal na pamahalaan ang kanilang pera, na isang pangunahing layunin ng pagsisikap ng pamahalaan na mapanatili sa bansa ang yaman.

Kabilang din sa mas malawak na programa ang pagpapaluwag sa mga tuntunin para sa mga pribadong pondo, paghikayat sa mga dayuhang fund manager na magtatag ng mga panrehiyong sentro at pagbuo ng isang demonstrasyon na base para sa pangangalap ng pondo ng kapital para sa inobasyon sa Asya. Sama-samang tinutugunan ng mga hakbang na ito ang dalawang panig ng pamilihan: ang mga tao at institusyong naglalaan ng pera para sa investment, at ang mga negosyong nangangailangan nito.

Lumago sa NT$11.6 trilyon ang mga ETF

Umabot sa NT$11.6 trilyon ang pamilihan ng mga exchange traded fund ng Taiwan, na inilarawan ni Peng bilang ikatlong pinakamalaki sa Asia Pacific. Sinipi rin si Peng na nagsabing NT$1.16 trilyon ang kabuuang halaga ng mga ETF, samantalang paulit-ulit na binanggit ang bilang na NT$11.6 trilyon sa pambungad niyang pananalita gaya ng iniulat sa publiko.

May hawak na koleksiyon ng mga investment ang isang ETF at ipinagpapalit ito sa isang palitan, tulad ng sapi ng kumpanya. Maraming ETF ang sumusunod sa isang indeks. Sa halip, binibigyan ng aktibong pinamamahalaang ETF ng kalayaan ang mga tagapamahala ng investment na pumili ng mga hawak na asset ayon sa nakasaad na estratehiya ng pondo.

Nakalista noong Mayo 2025 ang unang aktibong pinamamahalaang ETF ng Taiwan. Halos umabot sa NT$1 trilyon ang mga asset sa kategoryang ito sa loob lamang ng mahigit isang taon, katumbas ng humigit-kumulang 8.6% ng pamilihan ng ETF na nagkakahalaga ng NT$11.6 trilyon. Inilahad ni Peng ang paglago bilang patunay ng lumalawak na kakayahan ng Taiwan sa pamamahala ng mga lokal na pondo.

Nagsimula noong Setyembre 2025 ang inisyatiba ng Taiwan at Japan para sa dalawahang paglilista ng mga ETF, at apat na pondo na ang nakalista sa ilalim ng kaayusan. Nagbibigay ang gayong kooperasyon ng isa pang daluyan para maabot ng mga produktong pang-investment ang mga mamumuhunan sa magkabilang pamilihan.

Nagdagdag din ang innovation board ng 12 listing, at tumaas nang NT$129.6 bilyon ang halaga nito sa pamilihan. Nagdaragdag ito ng aspekto ng pangangalap ng pondo sa paglawak ng pananalapi, kasabay ng paglago ng mga pondo at pamamahala ng yaman.

Ano ang gagawin ng iminumungkahing bawas sa buwis para sa TISA

Inilunsad ang TISA noong Hulyo 2025 at umabot sa 285,400 account sa unang yugto nito. Layunin ng programa na gawing mas nakasanayan ng mga sambahayan ang regular na pamumuhunan bilang paraan ng pag-iimpok, upang mapalawak ang kampanya sa pamamahala ng mga asset lampas sa mayayamang kliyente ng bangko.

Inaprubahan ng Executive Yuan noong Oktubre 2026 ang ikalawang yugto ng mga insentibo sa buwis. Sa ilalim ng panukala, maaaring ibawas sa pinagsama-samang kita ang taunang kontribusyong hanggang NT$24,000 para sa bawat kwalipikadong tao. Saklaw nito ang indibidwal, asawa at mga menor-de-edad na anak na itinuturing na dependent.

Mababawasan ng iminumungkahing benepisyo ang kitang papatawan ng buwis. Halimbawa, mababawasan ng NT$24,000 ang kitang ginagamit sa pagkalkula ng buwis kapag nag-ambag ang isang kwalipikadong tao ng NT$24,000. Magdedepende sa naaangkop na antas ng buwis ang halagang matitipid sa buwis.

Hindi pa ipinapatupad ang insentibo. Kailangan ang mga susog sa Securities Investment Trust and Consulting Act, at sinabi ni Peng na sisikapin ng FSC na matapos agad ang prosesong pambatas. Walang ibinigay na petsa ng pagsasabatas.

Katumbas ng NT$2,000 kada buwan ang taunang limitasyon. Makakatulong ito sa mga sambahayan na maunawaan ang laki ng panukala, bagaman taun-taon ang nakasaad na limitasyon. Magdedepende sa maisasabatas na bersiyon ang magiging benepisyo para sa mga nag-iimpok.

Pinag-uugnay ng Taiwan Week ang mga mamumuhunan at institusyon

Idaraos ang Taiwan Week mula Nobyembre 3 hanggang 13, na may 45 kaganapan: 12 pangunahing kaganapan at 33 kaugnay na aktibidad. Inoorganisa ito ng FSC kasama ang Taiwan Stock Exchange, Taipei Exchange, Taiwan Futures Exchange at Taiwan Depository and Clearing Corporation.

Saklaw ng programa ang pamamahala ng mga asset, makabagong pangangalap ng pondo, mga startup, bono, napapanatiling pananalapi, cybersecurity, virtual asset, futures at derivatives, pamamahala ng yaman at pribadong pamumuhunan sa pampublikong imprastraktura. Ipinakikita ng lawak nito ang pagsisikap ng pamahalaan na palaguin ang aktibidad sa pananalapi lampas sa kalakalan ng sapi.

Ayon kay Peng, 28,000 kalahok, mahigit 1,200 kalahok na institusyon at mahigit 250 kinatawan ng mga internasyonal na mamumuhunan ang dumalo sa kauna-unahang Taiwan Week noong 2025. Nagbibigay ang mga bilang na ito ng kongkretong batayan sa pagtitipon sa 2026 para mapalalim ang mga ugnayang internasyonal.

Inimbitahan ang mga kinatawan mula sa Nasdaq, Tokyo Stock Exchange, MediaTek at Bloomberg upang ibahagi ang kanilang mga pananaw. Nakatakda ring ganapin sa Taipei kasabay ng Taiwan Week ang ika-25 taunang kumperensiya ng Asian Corporate Governance Association, habang kabilang sa programa ang mga ugnayan sa taunang pulong ng Asian Securities Association.

Sinabi ni Lai na gagawing mas internasyonal ng pamahalaan ang mga pamilihang pampinansyal, ipagpapatuloy ang mga reporma sa pamilihan ng kapital at palalakasin ang pamamahala ng korporasyon at pagsisiwalat tungkol sa pagpapanatili. Tumutukoy ang pamamahala ng korporasyon sa paraan ng pagdidirekta at pananagutan ng mga kumpanya; nagbibigay naman sa mga mamumuhunan ang mga pagsisiwalat tungkol sa pagpapanatili ng impormasyon tungkol sa mga usapin gaya ng mga panganib sa kapaligiran at lipunan.

Mga milestone sa likod ng kampanya

Sumasaklaw sa ilang paglulunsad ng produkto at pasya sa patakaran ang paglawak ng pamamahala ng mga asset sa Taiwan. Ipinakikita ng pagkakasunod-sunod kung paano nakabatay ang mga anunsiyo noong Nobyembre sa mga inisyatibang inilunsad noong 2025.

• Mayo 2025: Nakalista ang unang aktibong pinamamahalaang ETF ng Taiwan.
• Hulyo 2025: Inilunsad ang TISA, na umabot kalaunan sa 285,400 account sa unang yugto nito.
• Setyembre 2025: Sinimulan ng Taiwan at Japan ang inisyatiba para sa dalawahang paglilista ng mga ETF.
• Katapusan ng Oktubre 2025: Sa pangunahing taunang paghahambing ni Peng, nasa halos 28,000 ang TAIEX at NT$98 trilyon ang market capitalization.
• Oktubre 2026: Inaprubahan ng Executive Yuan ang iminumungkahing ikalawang yugto ng mga insentibo sa buwis para sa TISA.
• Katapusan ng Oktubre 2026: Itinakda ni Peng sa halos 45,000 ang TAIEX at NT$158 trilyon ang market capitalization.
• Nobyembre 3 hanggang 13, 2026: Magdaraos ang Taiwan Week ng 45 kaganapan.

Sinipi rin si Peng na gumamit ng Abril 2025 bilang panimulang paghahambing para sa indeks, bagaman itinapat ng pangunahing paghahambing niya ang katapusan ng Oktubre 2025 sa katapusan ng Oktubre 2026. Batayan ng pagkalkula ng taunang paglago ang mga petsa sa Oktubre.

Susunod na hakbang sa patakaran ang isang nakalaang batas

Sinabi ni Peng na bibilisan ng FSC ang paggawa sa isang nakalaang Financial Market and Asset Management Development Act. Layunin ng iminumungkahing batas na magbigay ng mas matibay na legal na balangkas sa kampanya sa pamamahala ng mga asset at iayon ang mga tuntunin ng Taiwan sa mga internasyonal na gawi.

Isinasagawa ang gawaing pambatas kasabay ng mga susog sa TISA at ng iminumungkahing batas para sa mga real estate investment trust. Para sa mga institusyong pampinansyal, may kinalaman ang mga hakbang na ito sa mga serbisyong maibibigay at produktong mabubuo nila. Para sa mga sambahayan, tungkol naman ang mga pagbabago sa TISA sa gastos ng pag-iimpok sa pamamagitan ng mga kwalipikadong investment.

Sinukat ni Peng ang progreso batay sa mga naunang layunin ng pamahalaan na magkaroon ng kapansin-pansing resulta sa loob ng dalawang taon, mga pagbabago sa loob ng apat na taon at tagumpay sa loob ng anim na taon. Sinabi niyang nakamit na ang unang yugto at nagsisimula nang mahubog ang ikalawa.

Pinagsasama ng kasalukuyang kalagayan ng Taiwan ang mas malaking pamilihan ng sapi, lumalawak na mga asset ng pondo at mas maraming serbisyong pagbabangko, kasabay ng kamakailang pagwawasto ng pamilihan. Nakadepende ang susunod na yugto sa pagsasalin ng mga iminumungkahing tuntunin tungo sa mga kaayusang naipatutupad, habang naihahatid naman ng mga kumpanya ang mga kitang inaasahan ng mga mamumuhunan.

Mahahalagang Punto

• Ayon kay Peng, umabot sa NT$158 trilyon ang halaga ng pamilihan ng sapi ng Taiwan sa katapusan ng Oktubre 2026, humigit-kumulang 61.2% na mas mataas kaysa NT$98 trilyon noong nakaraang taon.
• Umabot sa NT$48.38 trilyon ang mga asset na pinamamahalaan ng sektor ng pananalapi sa katapusan ng Setyembre.
• Nakahikayat ang asset management zone ng Kaohsiung ng 62 institusyong pampinansyal.
• Umabot sa NT$11.6 trilyon ang pamilihan ng ETF ng Taiwan, habang halos NT$1 trilyon na ang mga aktibong pinamamahalaang ETF.
• Umabot sa 285,400 account ang TISA; kailangan pa ng batas para maipatupad ang iminumungkahing taunang bawas sa kita na hanggang NT$24,000 para sa bawat kwalipikadong tao.
• Idaraos ang Taiwan Week mula Nobyembre 3 hanggang 13, habang naghahanda ang FSC ng nakalaang batas para sa pagpapaunlad ng pamilihang pampinansyal at pamamahala ng mga asset.