Umabot sa 27.93% ang Kahirapan sa Bangladesh; Nagbabala ang PPRC na Nasa Panganib Pa Rin ang 31 Milyong Tao

₮70 na Buwanang Sobra Bilang Panangga sa Sakit at Pagkawala ng Trabaho

May buwanang kita na Tk 32,685 at gastusin na Tk 32,615 ang karaniwang sambahayan sa Bangladesh, kaya Tk 70 lamang ang natitira, ayon sa pag-aaral ng Power and Participation Research Centre na nagtaya sa antas ng kahirapan na 27.93%. Bukod sa mga maralita na, kabilang sa grupong marupok sa pananalapi ang humigit-kumulang 31 milyong tao na maaaring mahulog sa ilalim ng linya ng kahirapan dahil sa sakit, pagkawala ng kita o iba pang di-inaasahang gastusin.

Inilahad ang mga natuklasan noong Oktubre 17, 2026, sa paglulunsad ng State of the Real Economy: Dynamics of Reversals and Resilience in Bangladesh sa CIRDAP Auditorium sa Dhaka. Kasabay ito ng International Day for the Eradication of Poverty. Inilahad ang mga natuklasan nina Hossain Zillur Rahman, executive chairman ng PPRC, at Namira Shameem, senior research associate at editor ng aklat.

Batay ang aklat sa mga panayam sa 8,067 sambahayan sa walong dibisyon noong Mayo 2025. Pangunahing natuklasan nito na kahit may trabaho, lampas sa linya ng kahirapan ang kita o bahagyang mas mataas ang kinikita, maaari pa ring hindi kayanin ng pamilya ang isang biglaang dagok sa pananalapi.

Mas malaki ang gastusin kaysa kita ng pinakamahihirap na 40%. Nagpasiklab ang mga bayaring medikal sa 67.4% ng mga krisis sa pananalapi, samantalang 27.5% lamang ng mga sambahayang itinuturing na bulnerable ngunit hindi maralita ang nakatanggap ng tulong mula sa social safety net. Ipinakikita ng mga bilang na ito kung paanong ang karaniwang gastusin ng sambahayan ay maaaring humantong sa pangmatagalang problema sa utang.

Katumbas ng humigit-kumulang 0.2% ng kita ng sambahayan ang karaniwang buwanang sobrang Tk 70. Itinatago rin ng mga average ang malalaking pagkakaiba: nag-ulat ng sobrang kita ang mga sambahayang rural, samantalang malaki ang lamang ng gastusin sa kinikita ng mga sambahayang urban.

Ano ang Sinukat ng Sarbey at Kailan Ito Isinagawa

Iniatas ng Finance Division ng Ministry of Finance ang pananaliksik sa pamamagitan ng kompetitibong proseso. Inilalarawan sa anunsyo ng pambansang sarbey ng PPRC ang isang pag-aaral na kumakatawan sa buong bansa, gamit ang stratified two stage cluster sampling at mga panayam na itinala sa mga computer.

Sa madaling salita, pumili ang mga mananaliksik ng mga sambahayan sa magkakasunod na yugto mula sa iba't ibang bahagi ng bansa upang mailarawan ng mga resulta ang pambansang kalagayan. Sinuri sa pag-aaral ang kita, gastusin, trabaho, utang, ipon, tulong ng pamahalaan, remittance at akses sa digital na teknolohiya. Kabilang sa mga mananaliksik sina Rahman, Syed M. Hashemi, Mohammad Abdul Wazed at Shameem.

Magkaibang panahon ang saklaw ng mga natuklasan tungkol sa sambahayan at ng mga sumunod na economic indicator. Narito ang pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari:

• 2022: Isinagawa ng Bangladesh Bureau of Statistics ang Household Income and Expenditure Survey, na pangunahing batayan sa paghahambing ng antas ng kahirapan.
• Mayo 8 hanggang Mayo 31, 2025: Nagsarbey ang PPRC sa 8,067 sambahayan sa buong bansa.
• Agosto 25, 2025: Inilahad ni Rahman ang mga natuklasan ng pambansang sarbey sa Dhaka.
• Nobyembre 25, 2025: Inilunsad ng World Bank ang Bangladesh Poverty and Equity Assessment 2025.
• Oktubre 17, 2026: Inilahad ng PPRC ang aklat at mga natuklasan nito sa CIRDAP Auditorium.

Inilalarawan ng mga pagtaya sa kahirapan ang kalagayan ng mga sambahayan noong 2025. Bumanggit din ang presentasyon sa paglulunsad ng aklat ng datos sa pagbabangko noong Hunyo 2026 at mga pagtataya sa paglago para sa piskal na 2027, kaya naitabi sa sarbey ng sambahayan ang mas huling larawan ng ekonomiya.

Gaano Kalaki ang Itinaas ng Kahirapan

Tinaya ng PPRC na 27.93% ng mga tao ang nabuhay sa ilalim ng upper poverty line noong 2025, kumpara sa 18.7% sa Household Income and Expenditure Survey ng 2022. Pagtaas ito ng 9.23 percentage point, o humigit-kumulang 49% kung ihahambing sa naunang antas.

Ang upper poverty line ay hangganan ng gastusin na ginagamit upang tukuyin ang mga taong hindi kayang tugunan ang itinakdang batayang pangangailangan. Tinutukoy naman ng lower line ang mas matinding antas ng pagkakait. Itinaya ng PPRC sa 9.35% ang bahaging nasa ilalim ng lower line, mula sa 5.6% noong 2022, o pagtaas na 3.75 percentage point.

Nakagawa na noon ang Bangladesh ng malaking pag-unlad. Natuklasan sa Bangladesh Poverty and Equity Assessment 2025 ng World Bank na bumaba ang katamtamang kahirapan mula 37.1% noong 2010 tungong 18.7% noong 2022, habang bumagsak naman ang matinding kahirapan mula 12.2% tungong 5.6%.

Tinaya ng World Bank na humigit-kumulang 36 milyong tao ang maralita noong 2025, samantalang iniulat sa sarbey ng PPRC na 27.93% ang antas ng kahirapan. Magkaibang pagsusuri ang pinagmulan ng mga pagtaya; walang ibinigay na paghahambing o pagpapaliwanag sa mga pamamaraan at resulta ng mga ito.

Sino ang 31 Milyong Taong Nasa Bingit ng Kahirapan?

Inuri ng PPRC ang 17.97% ng mga sambahayan bilang bulnerable ngunit hindi maralita: lampas sa linya ng kahirapan ang kanilang gastusin ngunit mas mababa ito sa pambansang median. Ang median ang gitnang halaga: kalahati ng mga sambahayan ang gumagastos nang mas mababa rito at kalahati naman nang mas mataas. Tinaya ng PPRC na humigit-kumulang 31 milyong tao ang kabilang sa grupong ito.

May miyembrong matagal nang may sakit ang mahigit kalahati ng mga sambahayang ito. 27.5% lamang ang nakatanggap ng anumang tulong mula sa safety net, kaya halos tatlong-kapat ang walang gayong ayuda. Para sa pamilyang kaunti ang sobrang kita, maaaring ubusin ng regular na gastos sa gamot ang perang magagamit sana sa pagkain, pag-aaral o pagbabayad ng utang.

Sa mas malawak na pagtaya ng World Bank sa bulnerabilidad, halos 62 milyong tao ang nanganganib na mahulog sa kahirapan dahil sa sakit, sakuna o iba pang dagok. Partikular na kategorya ng PPRC sa pagitan ng linya ng kahirapan at median na gastusin ang pinagbabatayan ng bilang nitong 31 milyon; mas malawak na populasyon naman ang tinutukoy ng bilang ng World Bank na lantad sa mga dagok sa ekonomiya.

Ipinunto ni Selim Raihan, propesor sa University of Dhaka at executive director ng South Asian Network on Economic Modeling, na nagpapalala sa kawalan ng katiyakan ang implasyon, impormal na trabaho, mahinang pamumuhunan at mga kakulangan sa social protection. Itinuturo rin ng kanyang pagsusuri na halos kalahati ng pinakamahihirap na sambahayan ang hindi saklaw ng mga programa sa social protection.

Bakit Mas Matindi ang Bigat ng Gastusin sa mga Lungsod

May karaniwang buwanang kita na Tk 40,578 ang mga sambahayang urban ngunit Tk 44,961 ang ginagastos, kaya nagkukulang sila ng Tk 4,383 bawat buwan. Kumita naman ng Tk 29,205 at gumastos ng Tk 27,162 ang mga sambahayang rural, kaya Tk 2,043 ang natitira. Katumbas ng humigit-kumulang 10.8% ng kita ng mga sambahayang urban ang kanilang kakulangan.

Kumita ng Tk 8,477 ngunit gumastos ng Tk 12,294 ang pinakamahihirap na ikasampu ng mga sambahayan, kaya Tk 3,817 ang kakulangan bawat buwan. Kumita naman ng Tk 109,390 at gumastos ng Tk 101,163 ang pinakamayayamang ikasampu. Halos 13 ulit ang kanilang kita kumpara sa pinakamahihirap na ikasampu.

Tumaas mula 0.334 noong 2022 tungong 0.436 ang expenditure Gini coefficient ng PPRC. Inilalarawan ng panukat na ito kung gaano hindi pantay ang pagkakahati ng gastusin: nangangahulugan ang sero na pare-pareho ang ginagastos ng lahat, samantalang mas nakasentro sa iilang tao ang gastusin kapag papalapit sa isa ang halaga. 0.532 ang bilang sa mga urban na lugar, kumpara sa 0.347 sa mga rural na lugar.

Nagbibigay ang pagsusuri ng World Bank ng naunang paliwanag sa tumitinding bigat ng gastusin sa mga lungsod. Mula 2016 hanggang 2022, bumaba nang 8.5 percentage point ang kahirapan sa mga rural na lugar, kumpara sa 4.6 point sa mga urban na lugar. Agrikultura ang lumikha ng halos 80% ng netong trabaho sa panahong iyon, samantalang hindi nakapaghatid ng maihahambing na pag-unlad ang mga trabaho sa pabrika at kita sa mga lungsod.

Kaunti ang Pagkakataong Magtipid sa Pagkain at Pangangalaga sa Sakit

Umabot sa 54.9% ng gastusin ng sambahayan ang pagkain, ayon sa mga natuklasan ng PPRC. Kapag higit sa kalahati ng badyet ng sambahayan ang napupunta sa pagkain, kakaunti ang puwang para bawasan ang iba pang gastusin nang hindi naaapektuhan ang mga batayang pangangailangan kapag patuloy na tumataas ang presyo.

Iniulat sa opisyal na buod ng sarbey ng PPRC na hindi kumain ng ilang beses noong nakaraang linggo ang 12% ng mga sambahayan. Sa pinakamahihirap na sambahayan, isang buong araw na hindi kumain noong nakaraang buwan ang 9%. Natuklasan din sa sarbey na walang palikurang may sanitasyon ang 36% ng mga sambahayan.

May malalang karamdaman ang humigit-kumulang 51% ng mga sambahayan. Nagpasiklab ang mga gastusing medikal sa 67.4% ng mga krisis sa pananalapi, at iniulat sa presentasyon sa paglulunsad na 79.31% ng gastusing pangkalusugan ay direktang binayaran ng mga pasyente. Mula ito sa pondo ng sambahayan sa halip na sagutin ng insurance o iba pang mekanismo ng pagpopondo.

Inilarawan ni Rahman, executive chairman ng PPRC, ang ugnayan ng sakit at pananalapi ng sambahayan nang ilahad niya ang mga natuklasan ng sarbey noong Agosto 2025:

Ito ang bagong anyo ng bulnerabilidad. Nadadagdagan ang gastusin ng mga pamilya sa pangangalagang pangkalusugan dahil sa mga malalang sakit, na nagpapabigat naman sa kanilang utang.

Sa karaniwan, 44.6% na mas malaki ang utang ng mga sambahayan kaysa sa kanilang ipon. Sa pinakamahihirap na ikasampu, 218% na mas malaki ang utang kaysa sa ipon, ibig sabihin ay mahigit tatlong ulit ng ipon ang utang. Natuklasan din sa opisyal na buod ng sarbey na may utang na hindi bababa sa dalawang ulit ng kanilang ipon ang pinakamahihirap na 40%.

May Trabaho, Pero Hindi Sapat ang Kita

Wala pang 40 oras bawat linggo ang trabaho ng humigit-kumulang 37.7% ng mga nasa hustong gulang na nagtatrabaho; umabot ito sa 65.5% sa mga babaeng may trabaho. Iniulat ng PPRC ang laganap na kakulangan sa trabaho, kung saan napakakaunti ng sapat na trabaho sa halip na kawalan lamang ng hanapbuhay.

Nasa 26% ang partisipasyon ng kababaihan sa lakas-paggawa. Sinusukat dito ang mga babaeng nagtatrabaho o naghahanap ng trabaho, samantalang tumutukoy ang bilang tungkol sa mas maiikling oras sa mga babaeng may trabaho na. Malapit sa kalahati ng mga manggagawa ang self-employed, kaya lubos na nakasalalay ang seguridad ng sambahayan sa kinikita ng maliliit na negosyo at kabuhayang pansarili.

Natuklasan ng World Bank na hindi na kasing-epektibo ng dati ang paglago ng Bangladesh sa pagpapababa ng kahirapan matapos ang 2016. Sa bawat 1% na paglago ng GDP, bumaba nang 0.9% ang kahirapan, kumpara sa karaniwang 1.5% sa Timog Asya. Sinusukat ng GDP ang halaga ng mga produkto at serbisyong nalilikha; nakasalalay ang kapakanan ng sambahayan sa kung paano nagiging kita at abot-kayang batayang pangangailangan ang aktibidad na ito.

Nanawagan si Jean Pesme, direktor ng dibisyon ng World Bank para sa Bangladesh at Bhutan, na unahin ang trabaho nang ilunsad ang pagsusuri:

Ang pinakamabilis na paraan upang mabawasan ang kahirapan at matiyak ang dignidad ng mga tao ay ang paglikha ng trabaho, lalo na para sa mga kabataan, kababaihan at bulnerableng populasyon.

Lalong Nagpapabigat ang mga Serbisyong Pampubliko at Pagbabangko

Iniulat sa presentasyon sa paglulunsad ng aklat na nakaranas ng pang-aabuso at di-opisyal na bayarin sa mga serbisyong pangkalusugan ang humigit-kumulang 48.9% ng mga sambahayan. Para sa mga pamilyang sila na ang sumasagot sa karamihan ng gastusing medikal, nagiging dagdag na pabigat sa pananalapi ang hirap sa pagkuha ng pangangalaga.

Naitala sa naunang presentasyon ng sarbey ang pagbaba ng bahagdan ng mga sumagot na nag-ulat ng panunuhol upang makakuha ng mga serbisyo: mula 8.54% bago ang pagbabagong pampolitika noong Agosto 2024 tungong 3.69% pagkaraan nito. Gayunman, 75% ng mga sumagot ang pumili sa "walang gumagana kung walang pera" bilang paglalarawang pinakatumpak sa kanilang karanasan sa hindi maayos na serbisyo.

Inilarawan ng PPRC ang bitag sa pamamahala na nabuo mula 2014 hanggang 2024 at, ayon sa pagtatasa nito, nanatili sa kalakhan. Bumanggit ang presentasyon ng 33.2% na antas ng nonperforming loan noong Hunyo 2026. Ito ang mga pautang na hindi nababayaran ng mga umutang ayon sa napagkasunduang iskedyul, kaya humihina ang kakayahan ng sistema ng pagbabangko na suportahan ang produktibong aktibidad.

Iniulat din sa presentasyon na mas mababa sa 7% ng GDP ang kita mula sa buwis noong piskal na 2025 at humigit-kumulang 0.3% ng GDP ang netong dayuhang direktang pamumuhunan noong piskal na 2026. Dahil limitado ang nakokolektang buwis, nahahadlangan ang pagpopondo sa kalusugan, edukasyon at suportang pangkita. Binanggit din dito ang mga pagtaya sa paglago para sa piskal na 2027: 3.2% mula sa International Monetary Fund, 3.4% mula sa World Bank at 4.0% mula sa Asian Development Bank.

Mga Pagbabagong Iminumungkahi ng PPRC

Nagmungkahi ang PPRC ng compact para sa transisyon na nakasentro sa limang prayoridad: demokrasya sa ekonomiya, mga bagong pinagmumulan ng paglago, de-kalidad na edukasyon, produktibong pagbabago at mas mabilis na pamamahala. Nakatuon ang mga praktikal na rekomendasyon nito sa maagang pagtukoy sa problemang pinansyal at pagtulong sa mga tao na makakuha ng mas produktibong trabaho.

Nanawagan ang plano ng pagkilos para sa mas madalas na pag-update ng datos sa mga sambahayan, pambansang sistema ng pagsubaybay sa mga kasanayan at pangangailangan sa trabaho, at batayang proteksiyon para sa mga bulnerableng taong nasa ibabaw ng linya ng kahirapan. Isasaalang-alang sa pagpili ng mga benepisyaryo ng safety net ang pagkakalantad sa mga dagok, sa halip na umasa lamang sa nakapirming klasipikasyon ng kahirapan.

Gayundin, isinulong sa pagsusuri ni Raihan ang proteksiyon sa iba't ibang yugto ng buhay, kasama ang insurance laban sa sakit, pinsala at pagkawala ng kita. Makakatulong ang mas mahusay na koordinasyon at pagtukoy sa mga benepisyaryo upang mapunta ang limitadong pondo ng pamahalaan sa mga sambahayang hindi kasalukuyang nasasaklaw.

Tinukoy rin ng PPRC ang mga mapagkukunang maaaring sandigan ng mga sambahayan. Tumatanggap ng remittance ang humigit-kumulang 15% ng mga ito, na may karaniwang halagang Tk 29,000 bawat buwan. May smartphone ang 74% ng mga sambahayan at 80% ng mga sambahayang may kabataan. Kasabay ng mga sukat ng paghihirap sa sarbey ang mga bilang na ito, na nagpapakita na malaki ngunit hindi pantay ang pagkakabahagi ng akses sa perang mula sa ibang bansa at mga digital na kagamitan.

Kongkreto ang iminungkahing pagbabago sa patakaran para sa mga pamilyang malapit sa linya ng kahirapan: magsisimula ang tulong kapag nanganganib ang kakayahan nilang tugunan ang mga pangunahing gastusin dahil sa sakit, utang o pagkawala ng trabaho, sa halip na hintaying bumaba sa ilalim ng hangganan ng kahirapan ang kanilang gastusin.

Mahahalagang Punto

• Tinaya ng PPRC na 27.93% ang antas ng kahirapan noong 2025, mula sa 18.7% sa pambansang sarbey ng sambahayan noong 2022.
• Kabilang sa bulnerableng grupo ng PPRC ang humigit-kumulang 31 milyong taong lampas sa linya ng kahirapan ngunit mababa sa median na gastusin.
• Tk 70 lamang ang lamang ng karaniwang buwanang kita ng sambahayan sa gastusin; nagtala naman ng karaniwang kakulangan na Tk 4,383 ang mga sambahayang urban.
• Nagpasiklab ang gastusing medikal sa 67.4% ng mga krisis sa pananalapi, at may miyembrong matagal nang may sakit ang humigit-kumulang kalahati ng mga sambahayan.
• Wala pang 40 oras bawat linggo ang trabaho ng humigit-kumulang 37.7% ng mga nasa hustong gulang na nagtatrabaho, kabilang ang 65.5% ng mga babaeng may trabaho.
• Nanawagan ang PPRC ng proteksiyong ibinatay sa bulnerabilidad, mas madalas na pagsubaybay sa mga sambahayan at mas matibay na ugnayan ng mga kasanayan at produktibong trabaho.